opgave 1Opgave 1 − Mondiale handel in plastic afval
Wereld
Opgave 1 − Mondiale handel in plastic afval
Bij deze opgave horen de bronnen 1 en 2.
Gebruik bron 1.
Tot 2017 groeide de wereldwijde handel in plastic afval.
12pGeef een reden voor de toename in de handel in plastic afval
− vanuit de economische dimensie;
− vanuit de politieke dimensie.
Gebruik bron 1.
In de periode tussen 1980 en 2016 importeerde China bijna de helft van
het wereldwijde plastic afval. In 2017 verbood China deze import. Een
reden hiervoor was de verslechtering van de kwaliteit van het plastic
afval.
22pGeef nog twee andere redenen waarom China de import van plastic afval
verbood.
Gebruik bron 1.
Hieronder staan drie uitspraken over bron 1.
Uitspraak 1: in de periode tussen 2016 en 2018 exporteerden de
Verenigde Staten het meeste plastic afval.
Uitspraak 2: de halvering van de export van plastic afval vanaf 2017
kwam door een mondiale economische crisis.
Uitspraak 3: in de mondiale handel in plastic afval is sprake van een
traditionele centrum-periferieverhouding.
32pGeef voor elke uitspraak aan of die juist of onjuist is.
Gebruik de bronnen 1 en 2.
Bij de handel in plastic afval vindt op twee schaalniveaus ruimtelijke
afwenteling plaats.
43pGeef aan dat bij de handel in plastic afval
− op twee schaalniveaus ruimtelijke afwenteling plaatsvindt;
− ook sprake is van afwenteling in tijd.
opgave 2Opgave 2 − Bevolking en economische groei in India en
Groot-Brittannië
Bij deze opgave horen de bronnen 3 en 4.
Gebruik bron 3.
India en Groot-Brittannië hebben een leeftijdsopbouw die kenmerkend is
voor de positie die deze landen in het wereldsysteem innemen.
52pGeef voor beide landen aan welke positie ze tegenwoordig in het
wereldsysteem innemen.
Onderbouw je antwoorden met een gegeven uit bron 3.
Gebruik de bronnen 3 en 4.
Tussen 1970 en 2020 daalde de demografische druk in India. Na 2050 zal
de demografische druk weer gaan stijgen.
62pGeef de oorzaak van
− de dalende demografische druk tussen 1970 en 2020;
− de stijgende demografische druk na 2050.
Gebruik de bronnen 3 en 4.
De toekomstige bevolkingsontwikkeling in Groot-Brittannië kan tot
economische problemen leiden. De historische band tussen
Groot-Brittannië en India kan bijdragen aan het oplossen van deze
problemen.
72pBeredeneer dat de historische band tussen Groot-Brittannië en India kan
bijdragen aan het oplossen van deze problemen.
De leeftijdsopbouw van India is de komende decennia gunstig om tot
verdere economische ontwikkeling te komen. De vraag is of dat
voldoende is om economisch voorspoedige tijden tegemoet te gaan.
Stelling: India heeft een gunstige uitgangspositie voor economisch
voorspoedige tijden.
82pBen jij het eens of oneens met deze stelling?
Geef twee argumenten voor je keuze.
Laat demografische argumenten buiten beschouwing.
opgave 3Opgave 3 − Death Valley
Aarde
Opgave 3 − Death Valley
Bij deze opgave horen de bronnen 5 tot en met 7.
Gebruik de bronnen 5 en 6.
Death Valley is een van de laagstgelegen gebieden in Noord-Amerika.
93pBeschrijf in drie stappen het proces waardoor Death Valley zo laag is
komen te liggen.
Gebruik bron 5 en het kaartenkatern.
In Death Valley valt weinig neerslag.
102pGeef twee oorzaken waardoor in Death Valley weinig neerslag valt.
Gebruik de bronnen 5 en 7.
Op de foto's in deze bronnen is aan de kleur van het oppervlak een vorm
van landdegradatie te herkennen.
111pWelke vorm van landdegradatie is dit?
Gebruik bron 7.
Aan de oostkant van Badwater Basin ligt een grote puinwaaier.
123pBeschrijf aan de hand van drie exogene processen het ontstaan van deze
puinwaaier.
opgave 4Opgave 4 − Fukutoku, een nieuw Japans eiland
Bij deze opgave horen de bronnen 8 en 9.
Gebruik bron 8 en het kaartenkatern.
Het eiland Fukutoku is ontstaan door vulkanisme onder water.
132pBeschrijf in twee stappen het ontstaan van Fukutoku.
Gebruik in je beschrijving de namen van de betrokken platen.
Gebruik bron 8 en het kaartenkatern.
Tijdens de vulkaanuitbarsting moest het vliegverkeer rekening houden
met de aswolk die bij de uitbarsting ontstond.
141pWelke luchthaven heeft het meeste last van deze aswolk gehad?
Kies uit: de luchthaven van Manila (Filipijnen), Sapporo (Japan) of
Taipei (Taiwan).
Gebruik de bronnen 8 en 9 en het kaartenkatern.
De vier klimaatdiagrammen in bron 9 zijn van de plaatsen Saporro, Taipei,
Titizima (op de Bonin-eilanden) en Tokyo.
152pNoteer de namen van deze plaatsen onder elkaar op je antwoordblad.
Schrijf achter elke naam de letter van het juiste klimaatdiagram.
Gebruik bron 8.
Net als eilanden die bij eerdere erupties ontstaan zijn, is de kans groot dat
Fukutoku weer onder de zeespiegel zal verdwijnen.
162pGeef twee factoren die bepalen of eilanden als Fukutoku weer onder de
zeespiegel zullen verdwijnen.
opgave 5Opgave 5 − De plaats Sinop in Mato Grosso
Brazilië
Opgave 5 − De plaats Sinop in Mato Grosso
Bij deze opgave horen de bronnen 10 tot en met 12.
Gebruik de bronnen 10 en 11 en de kaart Amazonië Ontbossing in het
kaartenkatern.
In bron 10 staan de letters a tot en met d ingetekend. Bij elke letter hoort
een van de onderstaande beschrijvingen:
− als eerst ontgonnen als landbouwgebied
− economisch kerngebied van Brazilië
− gebied met recent ontwikkelde grootschalige landbouw
− relatief onontgonnen gebied
172pNoteer de letters a tot en met d uit bron 10 onder elkaar op je
antwoordblad.
Schrijf achter elke letter de juiste beschrijving.
Gebruik bron 10 en de kaart Amazonië Ontbossing in het kaartenkatern.
In Mato Grosso is het verstedelijkingstempo de laatste decennia hoog.
182pBeredeneer waarom het verstedelijkingstempo juist in Mato Grosso de
laatste decennia zo hoog is.
Gebruik de bronnen 11 en 12.
De economische groei in Mato Grosso is een gevolg van de wereldwijd
groeiende vleesconsumptie. Sinop vervult tegenwoordig een belangrijke
functie in de economische ontwikkeling van Mato Grosso.
192pGeef aan
− dat de economische groei in Mato Grosso een gevolg is van de
wereldwijd groeiende vleesconsumptie;
− welke functie Sinop vervult in de economische ontwikkeling van
Mato Grosso.
Gebruik de bronnen 11 en 12.
De laatste twintig jaar is de economie van Sinop sterk gegroeid.
202pBeredeneer dat deze economische groei leidde tot een toename van de
ruimtelijke segregatie in Sinop.
opgave 6Opgave 6 − Landschappen langs de kust van Brazilië
Bij deze opgave horen de bronnen 13 tot en met 18.
Gebruik de bronnen 13 en 14 en het kaartenkatern.
In bron 13 staan vier foto’s van landschappen in Brazilië. Deze foto’s
horen bij de locaties aangegeven locaties in bron 14.
212pNoteer de letters a tot en met d van de foto's op je antwoordblad.
Schrijf achter elke letter het cijfer van de juiste locatie.
Gebruik de bronnen 14 tot en met 17.
Het klimaatdiagram in bron 15 hoort bij een van de vier aangegeven
locaties in bron 14.
223pBij welke locatie hoort het klimaatdiagram in bron 15?
Geef voor twee van de overgebleven locaties aan waarom die niet bij dit
klimaatdiagram horen.
Gebruik het kaartenkatern.
Een van de foto's in bron 13 is genomen in het natuurgebied
Chapada Diamantina (Diamantenplateau). Dit gebied dankt zijn naam aan
de diamanten die er gevonden zijn.
231pGeef aan van welk groter fysisch-geografisch deelgebied in Brazilië
Chapada Diamantina deel uitmaakt.
Gebruik bron 18.
Bron 18 laat een vegetatietype zien dat voorkomt langs delen van de
Braziliaanse kust.
242pGeef
− de naam van dit type vegetatie;
− een voordeel van dit type vegetatie voor het kustbeheer in Brazilië.
opgave 7Opgave 7 − De Gelderse Poort
Leefomgeving
Opgave 7 − De Gelderse Poort
Bij deze opgave horen de bronnen 19 en 20.
Gebruik bron 19.
Hieronder staan drie uitspraken over bron 19.
Uitspraak 1: de Gelderse Poort vormt de waterscheiding tussen de
stuwwallen bij het Montferland en Nijmegen.
Uitspraak 2: de drooggevallen meanders zijn een aanwijzing dat de
Gelderse Poort in de benedenloop van de Rijn ligt.
Uitspraak 3: het verval tussen de Pannerdense Kop en de IJsselkop is
meer dan acht meter.
252pGeef voor elke uitspraak aan of die juist of onjuist is.
Het regiem van de Rijn is de laatste decennia steeds onregelmatiger
geworden. Dit wordt mede veroorzaakt door klimaatverandering.
262pLeg uit dat klimaatverandering tot een onregelmatiger regiem van de Rijn
leidt.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolgrelatie bevatten.
Gebruik de bronnen 19 en 20.
Om wateroverlast tegen te gaan, is bij de Rijnwaardense uiterwaarden
vooral gekozen voor uiterwaardvergraving.
272pGeef
− nog twee andere vormen van rivierbedverruiming die mogelijk zijn;
− een reden waarom de uiterwaardvergraving hier juist aan de
noordkant van de Rijn plaatsgevonden heeft.
Gebruik het kaartenkatern.
Nieuwsbericht van de NOS op 6 februari 2021: ‘Dit weekend staan de
rivieren uitzonderlijk hoog. De hoogste stand in vijf jaar wordt verwacht.
Om klaar te zijn voor al dat water zet Rijkswaterstaat de stuwen in de
Neder-Rijn en de Lek open.’
282pGeef aan waarom
− deze stuwen bij zo’n situatie opengezet worden;
− deze stuwen bij een normale situatie dicht zijn.
opgave 8Opgave 8 − De Enka in Ede
Bij deze opgave horen de bronnen 21 tot en met 23.
Gebruik bron 21 en het kaartenkatern.
De Enka in Ede is vanwege de relatief gunstige huizenprijzen een
aantrekkelijke wijk om in te wonen.
292pGeef een andere reden
− op nationaal schaalniveau waarom Ede een aantrekkelijke plaats is
om te wonen;
− op lokaal schaalniveau waarom De Enka een aantrekkelijke wijk is om
te wonen.
Vanuit de Randstad verhuizen steeds meer mensen naar Ede. In
tegenstelling tot veel inwoners van Ede vinden ondernemers dit vaak een
positieve ontwikkeling.
302pGeef een argument dat
− ondernemers hebben die dit als positieve ontwikkeling zien;
− de inwoners van Ede hebben die dit als negatieve ontwikkeling zien.
Gebruik de bronnen 21 en 22.
De demografische opbouw van de wijk De Enka verschilt van de
demografische opbouw van de gemeente Ede.
313pBeschrijf in drie stappen het ontstaan van dit verschil.
Begin je beschrijving met een woningkenmerk.
Gebruik bron 23.
Gemeenten, bedrijven en kennisinstellingen werken samen om
Food Valley tot een succes te maken.
322pGeef
− het begrip waarmee een dergelijke samenwerking wordt aangeduid;
− een voordeel van deze samenwerking voor bedrijven.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift.
