bronnen

Eindexamen muziek havo 2001, tijdvak 2

opgave 1fragment niet op de siteAlfonso El Sabio – Santa Maria, strela do dia

cd1-track2 De vragen 1 t/m 9 zijn gebaseerd op één van de Cantigas de Santa Maria (Marialiederen),
geschreven door Alfonso El Sabio (13e eeuw). In dit lied wisselen refrein en couplet
elkaar af. De refreinmelodie is gelijk aan de tweede helft van de coupletmelodie. De
refreinen beginnen telkens met de tekst: Santa Maria, strela do dia (Heilige Maria, ster
van de dag).
Je hoort drie keer het eerste refrein. De melodie is afgedrukt.
figuur bij de opgave
11p
Geef de technische term voor de wijze van samenklinken van de melodiestemmen.
.............................................................................................................................................................
21p
Welke toon wordt door de bassen gezongen? (Geef de notennaam.)
.............................................................................................................................................................
cd1-track 3 Je hoort vier keer het begin van het couplet. De melodie staat onvolledig afgedrukt.
figuur bij de opgave
33p
Noteer de ontbrekende noten. Gebruik alleen kwartnoten en vergeet het voorteken niet.
cd1-track 4 Je hoort een langer fragment uit dit couplet twee keer. Dit bestaat uit vier zinnen waarvan
het ritme van de melodie bijna steeds hetzelfde is. Dit ritme is afgedrukt.
figuur bij de opgave
In de derde zin hoor je een kleine variant op dit ritme.
41p
Omcirkel de noot die ritmisch gevarieerd wordt.
cd1-track 5 Je hoort een ander refrein. Hierin zet een tweede stem een imitatie in.
De refreinmelodie is nogmaals afgedrukt.
figuur bij de opgave
51p
Geef in het notenvoorbeeld met een pijltje aan waar deze imitatie inzet.
61p
Op welke toon eindigt de imiterende partij? (Geef de notennaam.)
Je hoort het fragment drie keer.
.............................................................................................................................................................
cd1-track6 Je hoort het zojuist beluisterde fragment nog twee keer.
Dit fragment heeft kenmerken van een canon. Toch is het geen echte canon.
72p
Leg uit waarom dit geen echte canon is.
.............................................................................................................................................................
cd1-track 7 Na enige leestijd hoor je het slot twee keer.
81p
Welke melodie wordt door de lage bas gezongen? (Omcirkel het juiste alternatief.)
A De lage bas zingt de refreinmelodie in zijn geheel (zie notenvoorbeeld bij vraag 5)
B De lage bas zingt de refreinmelodie gedeeltelijk
C De lage bas begint met de coupletmelodie (zie notenvoorbeeld bij vraag 3)
D De lage bas zingt geen van bovenstaande melodieën
cd1-track 8 Je hoort het slot nog twee keer.
91p
Hoe is het slotakkoord samengesteld? (Omcirkel het juiste alternatief.)
A alleen de grondtoon
B grondtoon en terts
C grondtoon en kwint
D grondtoon, terts en kwint

opgave 2fragment niet op de siteG. F. Händel – Sonate op. 1 nr. 7

cd1-track 9 De vragen 10 t/m 19 gaan over twee delen (Larghetto en Gavotte) uit een Sonate van Georg Friedrich Händel (1685–1759). De eerste vijf vragen gaan over het Larghetto. Je hoort het begin drie keer. De melodie van de blokfluit staat afgedrukt. De klank is ongeveer een toon lager dan de…

cd1-track 9 De vragen 10 t/m 19 gaan over twee delen (Larghetto en Gavotte) uit een Sonate van Georg Friedrich Händel (1685–1759). De eerste vijf vragen gaan over het Larghetto. Je hoort het begin drie keer. De melodie van de blokfluit staat afgedrukt. De klank is ongeveer een toon lager dan de notatie. Op verschillende momenten speelt het begeleidende instrument arpeggio’s.

■ Geef alleen in maat 1 onder het notenvoorbeeld deze arpeggio’s met kruisjes aan. cd1-track 10 Je hoort een wat langer fragment vanaf het begin twee keer. De melodie van de eerste twee maten staat nogmaals afgedrukt. In het vervolg wordt deze melodie opnieuw ingezet, maar vanaf een bepaald moment…

■ Geef alleen in maat 1 onder het notenvoorbeeld deze arpeggio’s met kruisjes aan. cd1-track 10 Je hoort een wat langer fragment vanaf het begin twee keer. De melodie van de eerste twee maten staat nogmaals afgedrukt. In het vervolg wordt deze melodie opnieuw ingezet, maar vanaf een bepaald moment is de toonhoogte anders.

■ Geef in het notenvoorbeeld met een pijl aan vanaf waar dat het geval is.
cd1-track 11 Je hoort een ander fragment twee keer. De melodie staat afgedrukt, maar zonder de gespeelde versieringen. Bovendien zijn enkele overbindingsbogen weggelaten.
■ Noteer in het notenvoorbeeld de ontbrekende overbindingsbogen. cd1-track 12 De zojuist gespeelde melodie staat nogmaals afgedrukt. In maat 2 staat een pijl boven een noot waar een bepaalde soort versiering (een triller) wordt gespeeld.Andere soorten versieringen zijn met kruisjes aangegeven.
■ Geef, alleen in de maten 3 en 4 , met nog twee pijlen aan op welke noten eveneens een triller wordt gespeeld. Je hoort het fragment twee keer. cd1-track 13
■ In welke toonsoort staat de laatste maat van het notenvoorbeeld bij vraag 13? Beantwoord deze vraag meteen. ............................................................................................................................................................. cd1-track 14 De volgende vragen…

■ In welke toonsoort staat de laatste maat van het notenvoorbeeld bij vraag 13? Beantwoord deze vraag meteen. ............................................................................................................................................................. cd1-track 14 De volgende vragen gaan over de Gavotte. Je hoort de eerste vier maten en de herhaling hiervan twee keer.

■ Noem één verschil tussen de eerste vier maten en de herhaling, gelet op de uitvoering van de melodie. Ga bij je antwoord uit van de herhaling.…

■ Noem één verschil tussen de eerste vier maten en de herhaling, gelet op de uitvoering van de melodie. Ga bij je antwoord uit van de herhaling. ............................................................................................................................................................. cd1-track 15 Je hoort het zojuist beluisterde fragment en het vervolg daarop drie keer.

■ Noteer het vormschema met per vier maten een letter. Je hoeft geen accenten te gebruiken. a a … … … …
cd1-track 16 De melodie van het volgende fragment staat onvolledig afgedrukt.
■ Noteer de ontbrekende noten; het ritme is gegeven.Vergeet het voorteken niet. Je hoort het fragment vier keer. cd1-track 17 Je hoort het laatste gedeelte van de Gavotte één keer.
■ Door welke twee instrumenten wordt de blokfluit in deze sonate begeleid? 1 ......................................................................................................................................................... 2…

■ Door welke twee instrumenten wordt de blokfluit in deze sonate begeleid? 1 ......................................................................................................................................................... 2 .........................................................................................................................................................

■ Geef de term voor een dergelijke begeleidingswijze in de barok. .............................................................................................................................................................

opgave 3fragment niet op de siteAstor Piazzolla – Concierto para quinteto

cd1-track18 De vragen 20 t/m 28 gaan over een tango van Astor Piazzolla (1921–1992) in een
arrangement van de violist Gidon Kremer. Het wordt gespeeld door een kwintet dat
bestaat uit viool, klarinet, piano, contrabas en bandoneon (een soort accordeon).
Je hoort het begin twee keer. Hierin komt drie keer een basmelodie voor.
201p
Wat is de omvang van deze melodie? (Noem het interval.)
.............................................................................................................................................................
cd1-track 19 In het volgende fragment wordt eveneens drie keer een basmelodie gespeeld.
De tweede en derde basmelodie zijn aan elkaar gelijk.
212p
Noem twee verschillen tussen de eerste basmelodie enerzijds en de tweede en derde
anderzijds.
Ga bij je antwoord uit van de eerste basmelodie.
Je hoort het fragment drie keer.
1.........................................................................................................................................................
2.........................................................................................................................................................
cd1-track20 Het volgende fragment bestaat uit twee sequensketens. De tweede sequensketen wordt
forte ingezet.
222p
Noem het verschil tussen de beide sequensketens, gelet op het samengaan van de
melodie-instrumenten (inclusief de bovenstem van de piano).
Ga bij je antwoord uit van de tweede sequensketen.
Je hoort het fragment drie keer.
.............................................................................................................................................................
cd1-track 21 Je hoort de tweede sequensketen met het vervolg daarop twee keer.
In dat vervolg verandert de sfeer van de muziek.
233p
Geef aan de hand van drie aspecten aan hoe die verandering wordt gerealiseerd.
1.........................................................................................................................................................
2.........................................................................................................................................................
3.........................................................................................................................................................
cd1-track 22 In het volgende fragment speelt de klarinet de melodie. De piano speelt een begeleiding
in achtste noten. Van één maat zijn de achtste noten afgedrukt.
figuur bij de opgave
242p
Geef door middel van accenttekens (>) in het ritme aan, welke noten door de baspartij
gespeeld worden.
Je hoort het fragment drie keer.
cd1-track 23 Je hoort eenzelfde soort fragment als in vraag 24, maar nu speelt de viool de melodie.
251p
Wat is nu de functie van de piano?
Je hoort het fragment twee keer.
.............................................................................................................................................................
cd1-track 24 Je hoort een ander fragment drie keer.
261p
Geef de technische term voor de speelwijze van de contrabas.
.............................................................................................................................................................
Naast het glissando wordt de viool ook op twee ongebruikelijke manieren bespeeld.
272p
Beschrijf één van deze ongebruikelijke speelwijzes.
.............................................................................................................................................................
cd1-track 25 Je hoort het slot twee keer. Daarna heb je een pauze van vijf minuten.
281p
Geef de technische term voor de gelijkblijvende bastoon. Laat ostinato buiten
beschouwing.
.............................................................................................................................................................

opgave 4fragment niet op de siteR. Schumann – Symfonie nr. 3, tweede deel

cd2-track1 De vragen 29 t/m 38 gaan over een deel uit een symfonie van Robert Schumann
(1810 – 1856). Dit deel is gebaseerd op een thema dat telkens gevarieerd wordt.
Je hoort de eerste acht maten van het thema drie keer.
De melodie van de eerste vier maten staat afgedrukt met weglating van één voorteken.
figuur bij de opgave
291p
Door welke instrumenten wordt deze melodie ingezet?
.............................................................................................................................................................
303p
Noem twee verschillen tussen de eerste vier maten en de tweede vier maten.
Ga bij je antwoord uit van de tweede vier maten en laat de dynamiek buiten
beschouwing.
1.........................................................................................................................................................
2.........................................................................................................................................................
cd2-track 2 De melodie van vraag 29 staat nogmaals afgedrukt.
figuur bij de opgave
Van de begeleidende instrumenten laten wij de pauken en contrabas buiten beschouwing.
De overige begeleidende partijen spelen in de eerste drie maten steeds op dezelfde tellen.
312p
Op welke tellen van de maat spelen die begeleidende partijen? Geef dit voor alleen
maat 1 met kruisjes onder de noten aan.
Je hoort het fragment twee keer.
cd2-track 3 Je hoort het fragment nog twee keer.
321p
Noteer in het notenvoorbeeld bij vraag 31 het ontbrekende voorteken voor de
betreffende noot.
cd2-track 4 Je hoort de tweede helft (vier maten) van het zojuist beluisterde fragment en de daarop
volgende vier maten.
332p
Noem één verschil tussen de eerste vier maten en de laatste vier maten, gelet op de
melodielijn
.............................................................................................................................................................
en één verschil gelet op de begeleidingspartijen.
Je hoort het fragment drie keer.
.............................................................................................................................................................
cd2-track5 Je hoort een langer gedeelte van het eerste thema twee keer.
Dit kun je weergeven met de letters a a’ b a’’
Het laatste gedeelte is aangegeven met dubbelaccent a.
342p
Noem twee redenen voor dit dubbelaccent. Niet voldoende is een antwoord als: het is
anders dan a of a’.
1.........................................................................................................................................................
2.........................................................................................................................................................
cd2-track 6 In het volgende fragment wordt een variatie op het thema gespeeld.
351p
Geef de technische term voor de manier van articuleren.
.............................................................................................................................................................
361p
Welke notenwaarde wordt hier voornamelijk gespeeld?
Je hoort het fragment twee keer.
.............................................................................................................................................................
cd2-track 7 Je hoort dit fragment nog drie keer.
Hier worden twee verschillende imitaties toegepast en wel twee keer na elkaar.
372p
Wat is het verschil tussen deze imitaties, gelet op de inzet?
imitatie 1...........................................................................................................................................
imitatie 2...........................................................................................................................................
cd2-track 8 Je hoort een ander fragment twee keer. Het fragment staat grotendeels in mineur.
381p
In welke toonsoort staat het slotakkoord?
.............................................................................................................................................................

opgave 5fragment niet op de siteO. Messiaen – Quatuor pour la fin du temps, Intermède

cd2-track9 De vragen 39 t/m 47 gaan over een deel uit een compositie van Olivier Messiaen
(1908–1992). Dit deel wordt gespeeld door een viool, een klarinet en een cello.
Je hoort het beginfragment, daarna een ander fragment, en dit twee keer.
Het beginfragment is unisono.
391p
Waarin verschilt het tweede fragment van het beginfragment?
.............................................................................................................................................................
cd2-track 10 Je hoort vier keer de eerste twee maten.
403p
Noteer het ritme; het begin is gegeven.
figuur bij de opgave
cd2-track11 Van het volgende fragment staan de partijen van de klarinet en de cello grafisch
weergegeven. Hierin zijn de klarinetmotieven k1 en k2 identiek, zo ook de cellomotieven
c1 en c2.
Je hoort het fragment twee keer ter oriëntatie.
k1 c1 k2 c2 Legenda: = klarinet = cello
Je hoort twee keer een variatie op dit fragment. Klarinetmotief k1 en k2 verschillen nu iets
van elkaar.
412p
Wat is dat verschil?
Ga bij je antwoord uit van motief k2.
.............................................................................................................................................................
cd2-track 12 Je hoort deze variatie nog twee keer. Bij c2 wijkt de cellopartij nu af van de grafische
notatie.
422p
Wat is die afwijking?
Ga bij je antwoord uit van de variatie.
.............................................................................................................................................................
cd2-track 13 In het volgende fragment wordt drie keer op verschillende toonhoogtes dezelfde melodie
gespeeld. Tegelijkertijd wordt door een ander instrument een tegenmelodie gespeeld in
voornamelijk zestiende noten.
De eerste melodie-inzet staat afgedrukt.
figuur bij de opgave
433p
Vul in onderstaand schema voor elke melodie-inzet in, welk instrument die speelt.
Vul tevens in welk instrument daarbij een tegenmelodie in zestiende noten speelt.
Twee instrumenten zijn reeds gegeven.
Je hoort het fragment vier keer.
melodie tegenmelodie in
zestiende noten
1e inzet cello
2e inzet
3e inzet
viool
cd2-track14 In het volgende fragment spelen de beide strijkers de melodie en speelt de klarinet een
tegenmelodie.
442p
Noteer met behulp van een grafische notatie het melodieverloop van de klarinet.
Je hoort het fragment twee keer.
.............................................................................................................................................................
cd2-track 15 In het volgende fragment speelt de klarinet de melodie en spelen de strijkers een
tegenmelodie.
451p
Wat is, in de tweede helft van het fragment, de melodierichting van de strijkers?
Je hoort het fragment drie keer.
.............................................................................................................................................................
cd2-track 16 Je hoort drie keer de laatste paar maten.
Het fragment eindigt met twee tonen van de cello.
461p
Welk interval vormen deze twee tonen?
.............................................................................................................................................................
cd2-track 17 Je hoort de laatste paar maten nog twee keer.
471p
Geef de technische term voor de speelwijze van de cello kort vóór de twee slottonen.
.............................................................................................................................................................

opgave 6fragment niet op de siteMargriet Eshuijs – God is asleep

cd2-track18 De vragen 48 t/m 55 gaan over een song van Margriet Eshuijs.
Je hoort twee keer de intro.
481p
Op hoeveel verschillende akkoorden is de intro voornamelijk gebaseerd?
.............................................................................................................................................................
cd2-track 19 Je hoort nog twee keer de intro. Deze bestaat uit acht maten.
We vergelijken de eerste vier maten met de tweede vier maten.
492p
Noem één verschil gelet op de baspartij.
.............................................................................................................................................................
Noem nog een ander verschil.
.............................................................................................................................................................
Ga bij je antwoord uit van de tweede vier maten.
cd2-track20 Je hoort een fragment dat bestaat uit de intro en het eerste couplet, twee keer.
De tekst van het couplet is afgedrukt.
1 The morningpaper is staring at my face,
2 the headlines still the same, I guess my feelings changed.
3 I see a picture of a war – a child in pain,
4 questions in his eyes, but no one to explain.
502p
Noem één overeenkomst tussen intro en couplet, gelet op de structuur van de
begeleiding.
.............................................................................................................................................................
cd2-track 21 Je hoort drie keer het eerste couplet.
Regel 1 en 3 zijn overeenkomstig, zo ook grotendeels regel 2 en 4.
511p
Onderstreep in de tekst bij vraag 50 het woord / de lettergreep waar de melodie van regel
4 afwijkt van die van regel 2. Laat kleine ritmische veranderingen en de opmaat buiten
beschouwing.
.............................................................................................................................................................
cd2-track 22 Je hoort het refrein twee keer.
Hierin wordt een tegenmelodie gespeeld van steeds twee dalende tonen. Het ritme ervan
is per maat hetzelfde.
522p
Noteer het ritme van één maat van de tegenmelodie.
figuur bij de opgave
cd2-track 23 Je hoort één keer een instrumentaal tussenspel.
531p
Welk instrument speelt hier een improvisatie?
.............................................................................................................................................................
cd2-track 24 Je hoort eerst een fragment dat bestaat uit intro-couplet-refrein. Daarna hoor je nog één
keer het instrumentale tussenspel.
541p
Op welk akkoordenschema is dit tussenspel gebaseerd? (Omcirkel het juiste alternatief.)
Het akkoordenschema van:
A de intro
B het couplet
C het refrein
D geen van de bovenstaande
cd2-track 25 Je hoort twee keer het slot van de song.
553p
Geef aan de hand van twee aspecten aan hoe het slotakkoord wordt voorbereid. (Let op:
het gaat niet om het slotakkoord zelf.)
1.........................................................................................................................................................
2.........................................................................................................................................................
Einde