Eindexamen tehatex havo 2003, tijdvak 2

→ Noem drie aspecten van de voorstelling waaraan je dat kunt zien. noot 1 Giorgio Vasari, architect en schilder die in de zestiende eeuw een boek schreef over de Italiaanse kunstenaars noot 2 Mercurius: Romeinse god van de handel en boodschapper van de goden noot 3 Bacchus: god van de wijn, meestal met druiventros uitgebeeld

→ Noem drie kenmerken van de renaissancekunst die je terugvindt in dit beeld. Vasari schrijft: “En zo groot was Cosimo’s 4) liefde voor Donatello’s talent dat hij hem voortdurend opdrachten gaf; en zijnerzijds voelde Donatello zoveel sympathie voor Cosimo dat hij op diens geringste wenk begreep wat hij wenste, en altijd kwam hij aan die wens tegemoet.” Toch mocht Donatello van zijn opdrachtgevers naar eigen inzicht werken. Dat geeft aan dat de kunstenaar een andere positie had dan daarvóór in de Middeleeuwen.

→ Leg dit uit aan de hand van twee mogelijkheden van het materiaal. Op afbeelding 10 zie je een beeld uit 1912 van de Belgische kunstenaar Rik Wouters. De titel is Het zotte geweld . “Meestal ging zijn vrouw Nel alleen naar het theater. Geld voor een tweede kaartje was er veelal niet in het arme kunstenaarsgezin van Rik Wouters. Maar een optreden van de befaamde danseres Isadora Duncan in de Brusselse Muntschouwburg wilde de Belgische schilder en beeldhouwer niet missen. Hij vergezelde zijn echtgenote en werd gegrepen door de wilde expressionistische bewegingen van Duncan. Thuis deed hij vruchteloze pogingen om haar extatische danspassen in verf te vangen. Het lukte niet. Gek werd hij ervan. Hij moest en zou die bedwelmende mooie houdingen schetsen. En zoals altijd bood Nel uiteindelijk uitkomst. Zijn grote liefde en muze poseerde urenlang met haar been opgetrokken, de armen vrolijk opzij gooiend.” (Paola van de Velde bij de tentoonstelling van Rik Wouters in Brussel, 2002) Isadora Duncan ging helemaal op in de muziek en danste niet volgens regels maar vanuit haar gevoel. Op afbeelding 10 zie je hoe Wouters haar ‘…wilde expressionistische bewegingen…’ in één beeld gevangen heeft.

→ Noem drie redenen waarom Wouters brons gebruikte. Op afbeelding 11 (a en b) zie je een beeld uit 1966 van de Franse kunstenares Niki de Saint Phalle. Zij is bekend vanwege haar kleurige vrouwenbeelden die ze Nana’s (meiden) noemde. Dit beeld heet Dansende Nana Anna . Niki de Saint Phalle schrijft: “Ik houd van het ronde, de krommingen, de welvingen. Ik houd van het onvolmaakte. Perfectie is koud; het onvolmaakte geeft leven, ik houd van het leven.”

→ Geef aan hoe haar liefde voor het onvolmaakte en haar liefde voor het leven terug te vinden zijn in het beeld op afbeelding 11. Doe dit aan de hand van twee voorbeelden van beide aspecten. De Nana op afbeelding 11 is ontworpen als toneelbeeld voor een ballet van Roland Petit met de titel Lof der zotheid . Vergelijk deze Nana met Het zotte geweld van Rik Wouters op afbeelding 10. Beide figuren geven zich helemaal over aan hun emotie. Toch zijn er verschillen.

Op afbeelding 12 (a en b) zie je een beeld uit 1978 van de Duitse kunstenares Rebecca Horn. Rebecca Horn maakte in de jaren zeventig films waarin mensen en machines een rol speelden. Het beeld op afbeelding 12 kwam ook voor in zo’n film. Zij schrijft erover: “De struisvogelveren, wit, ondoorzichtig. Twee grote waaiers draaien samen in cirkels rond. De veren raken elkaar aan de uiterste toppen. Plotseling een geweldige knal: een waaier gaat open en toont het lichaam van een ballerina die op een zwart blok staat met steunen voor de verenvleugels (figuur 4 hieronder). En de waaiers beginnen zich weer te sluiten tot het meisje opnieuw gevangen is in het zachte heiligdom van veren.” figuur 4 Rebecca Horn noemt het beeld op afbeelding 12 Die sanfte Gefangene , De zachtmoedige gevangene. Voor dit beeld heeft ze veren gebruikt.