Eindexamen turks havo 2002, tijdvak 1

bij dit examen

Let op: beantwoord een open vraag altijd in het Nederlands, behalve als het anders is aangegeven.

Als je in het Turks antwoordt, levert dat 0 punten op.

opgave 1Tekst 1 Sol elin uğursuzluğu!

11p

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi bu parçanın içeriğini yansıtıyor?

Dahiler solaklar arasından daha çok çıktığına göre, solaklık hiç de kötü bir şey değil.

Solaklık aslında eskiden beri bir çok kültürde bir olumsuzluk olarak algılanmıştır.

Solaklık, genlerle ilgili bir şey olduğu için, yadırgamamak lâzım.

Yazar, bu parçada sol elini kullananlara karşı daha hoşgörülü olunması gerektiği tezini

savunuyor.

opgave 2Tekst 2 Sigaranın Dumanı

Eeuwenlang heeft men geloofd in de heilzame werking van tabak.

23p

In welke van onderstaande gevallen was dat wel en in welke gevallen was dat niet zo?

1 bij cariës

2 bij slecht gezichtsvermogen

3 bij (hoest en) astma

4 bij honger en dorst

5 bij de pest

Maak op je antwoordblad een kolom wel en een kolom niet en plaats hieronder het

betreffende cijfer. Doe het als volgt (voorbeeld):

Wel Niet

…... …..

31p

Hangi tür tütün kullanımı Türkiye tarihinde pek rağbet görmedi?

çiğnemek

emmek

enfiye (çekmek/koklamak)

içmek

41p

Tütün yıllar boyunca yalnız değer görmemiş bazen de olumsuz şekilde yargılanmaya yol

açmıştır. Bunun örneği hangi paragrafta görülmektedir?

2. paragraf

4. paragraf

7. paragraf

10. paragraf

51p

Hangi ulus tütünü geçmişte bir asalet (soyluluk) simgesi olarak kabul etmiştir?

Avusturyalılar

İngilizler

İtalyanlar

Macarlar

opgave 3Tekst 3 Küfür

61p

Hangi paragraflarda yazar, ‘küfür’ konusundaki düşüncesini özetle dile getiriyor?

1. ve 2. paragraflarda.

3. ve 4. paragraflarda.

5. ve 6. paragraflarda.

71p

4. Paragraf ile 1. Paragraf arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisidir?

4. Paragraf, 1. Paragrafta yazılanları daha da pekiştirmektedir.

4. Paragraf, 1. Paragraftaki durumun tam tersini anlatmaktadır.

4. Paragraf, 1. Paragraftaki sorunun nedenlerini anlatmaktadır.

4. Paragrafta 1. Paragrafın bir başka şekilde tekrarı yapılmaktadır.

81p

Wie of wat worden in alinea 5 door de schrijver bekritiseerd?

Het antwoord mag naar keuze in het Turks of het Nederlands.

91p

Stadyumlardaki küfür sorununun çözümü karşısında yazar, nasıl bir tutum içerisindedir?

coşkulu

kuşkulu

önyargılı

şaşkın

opgave 4Tekst 4 Sarayburnu

103p

Geef van ieder van de onderstaande beweringen met betrekking tot ‘Sarayburnu’ aan of

deze juist of onjuist is.

1 Sarayburnu is in het moderne İstanbul altijd een uitgaansplek gebleven.

2 De openstelling van Sarayburnu voor het publiek vond ten tijde van Fatih Sultan Mehmet

plaats.

3 Het belang van Sarayburnu komt ook tot uiting in een bekend spreekwoord.

4 Sarayburnu staat bekend om z’n uiterst lawaaierig en druk verkeer.

5 Sarayburnu biedt aangename afkoeling voor mensen die last hebben van de warmte.

Maak op je antwoordblad een kolom juist en een kolom onjuist en plaats hieronder het

betreffende cijfer. Doe het als volgt (voorbeeld):

Juist Onjuist

…... …..

opgave 5Tekst 5 Çay kafa yapmaz

111p

Çay tüketimi Türkiye’den daha fazla olan ülkelerden birisi şunlardan hangisidir?

Çin

İngiltere

Japonya

Rusya

121p

Konfüçyüs’le ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Konfüçyüs,

çayın ilk piri olarak tanınmıştır.

çayın keyif maddesi olduğunu öne sürmüştür.

çayın kullanımını teşvik etmiştir.

ilk çay bitkisini Çin’e getirmiştir.

131p

Metne göre, şunlardan hangisi tarih boyunca çayın kullanım amaçları arasında olmamıştır?

baharat

besin

ilaç

keyif

In de tekst worden twee geloofsgroeperingen genoemd die óf koffie óf thee als opwekkend

middel hebben gebruikt.

141p

Noem deze.

Geef het antwoord in het Turks.

Doe het zo op je antwoordblad:

Geloofsgroepering Opwekkend middel

1 …………………… ……………………

2 …………………… ……………………

151p

Çin’de çay kültürünün hasar görmesine sebep olan durum …

çayın ayinlerde yasaklanmış olmasıdır.

çayın Japonya’ya geçmesidir.

Komünistlerin iktidara gelmesidir.

Moğol ve Mançu saldırılarıdır.

161p

Metinde çayla ilgili bir olumlu, bir de olumsuz düşünce bir paragrafta yan yana verilmiştir.

Bunun belirtildiği paragraf şunlardan hangisidir?

3. Paragraf

7. Paragraf

13. Paragraf

17. Paragraf

Er worden in de tekst drie methoden genoemd om thee te zetten.

171p

Citeer de woorden waarmee deze methoden worden aangeduid.

Een voorbeeld uit de tekst laat zien dat thee vroeger niet alleen belangrijk maar ook heel

waardevol was voor de Chinezen zelf.

181p

Citeer de zin waarin dit voorbeeld voorkomt.

191p

Türkler çay yapmayı kimden öğrenmiştir?

Araplardan

Çinlilerden

Japonlardan

Ruslardan

201p

Metne göre aşağıdakilerden hangisi çayın kalitesini olumsuz etkilemektedir?

Çayı az kaynatıp içine kesme (küp) şeker koymak.

Çayı çeşme suyuyla yapıp içine toz şeker koymak.

Çayı kaynak suyuyla yapıp içine kesme (küp) şeker koymak.

Çayı uzun süre kaynatıp içine kesme (küp) şeker koymak.

opgave 6Tekst 6 Batı Sinemasında Türk imgesi

Kies bij iedere open plek in de tekst het juiste antwoord uit de gegeven mogelijkheden.

211p

düşünce

ekonomi

imaj

sistem

221p

İtalyan oyuncu

sinema tarihçisi

ünlü antropolog

231p

Çünkü

Halbuki

Nedense

Tabii ki

241p

gelişme gösteriyor

merak ediliyor

örnek alınıyor

övülüyor

251p

biraz tuhaf geliyor

çalışma hırsı veriyor

çok zor görünüyor

oldukça mantıklı geliyor

261p

Film

Kitap

Senaryo

271p

araştırmalarla ispatlanmış

önceden belirlenmiş

sonradan uydurulmuş

yeni çıkarılmış

281p

korumaya alıyor

öne çıkarıyor

ortadan kaldırıyor

291p

Batı sinemasının

Türk sinemasının

yabancı yönetmenlerin

301p

Bazı yönetmenler

Bir çok yayımcı

Böyle bir çalışma

Çekilmiş bir film

opgave 7Tekst 7 Zamanın “gerçek” hikâyesi

313p

Geef van ieder van de onderstaande beweringen met betrekking tot de tekst aan of deze juist

of onjuist is.

1 De natuur speelt geen rol bij het bepalen van het dag- en nachtritme.

2 Het idee dat alle mensen zich in de toekomst door internet zullen laten opjagen is niet

juist. Er zullen genoeg uitzonderingen zijn.

3 Internet kan de natuurlijke tijd niet verdringen.

4 Internet zal de mensen geen keuze laten bij de indeling van hun tijd.

5 Politieke en religieuze overwegingen hebben een rol gespeeld bij de keuze van het soort

kalender.

Maak op je antwoordblad een kolom juist en een kolom onjuist en plaats hieronder het

betreffende cijfer. Doe het als volgt (voorbeeld):

Juist Onjuist

…... …..

opgave 8Tekst 8 Kıyılar ve yollar

321p

İkinci ve üçüncü paragraf arasındaki ilişki nedir?

2. paragrafta ortaya konan tez 3. paragrafta çürütülüyor.

2. paragrafta yapılan planın ayrıntıları 3. paragrafta veriliyor.

2. paragraftaki sorunun çözümü 3. paragrafta veriliyor.

2. paragrafta yapılan tespit 3. paragrafta örnekleniyor.

331p

Beşinci paragrafın özeti hangisidir?

Doğal değerler çıkar çevreleri tarafından vicdansızca ziyan ediliyor.

Doğal değerler korunmadan gelişme mümkün değildir.

Ülke düzeyindeki bütün inşaatlar aslında doğaya zararlıdır.

Ülkede gelişmenin olması doğal değerlerin korunmasına engel değildir.

De autoriteiten voeren een milieuvriendelijk argument aan bij het bouwen van een weg aan

de kust.

341p

Schrijf het citaat op dat dit argument bevat.

351p

Welk financieel argument wordt aangevoerd voor het alternatief van kustwegen over zee?

361p

“Üstelik bu bedelin içinde, öyle ‘şak’ diye nakit parayla ödenemeyecek bir de … değer

olduğunu.” (bknz. 10. par.)

Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki sözcüklerden hangisi uygundur?

evrensel

hukuki

mesleki

moral

371p

Yazara göre Sarıkum Gölü için ‘Çevre Etki Değerlendirmesi’nin yapılmama nedeni nedir?

Bakanlığın eski tecrübelerine dayanarak, ÇED’in değerine artık inanmamaları.

Bu alanların zaten fok balıkları için ayrılmış olması.

Bu işi yapabilmek için yeterince uzman personelin olmaması.

Daha önceden de bu konuda bir rapor hazırlanmış olması.

Er zijn drie alinea’s waarin de schrijver heel duidelijk de spot drijft met iets of iemand.

381p

Schrijf de nummers van twee van deze alinea’s op.

De schrijver richt zich in dit artikel op één plaats direct tot de lezer om hem van iets te

overtuigen.

391p

Schrijf het nummer op van de betreffende alinea.

401p

Bu makale ile ilgili, aşağıdaki tezlerden hangisi doğrudur?

3. paragrafta yazarın sorduğu soru, 8. paragrafta yine yazar tarafından yanıtlanıyor.

5. paragraftaki sorun, 6. ve 7. paragraflarda işleniyor.

9. paragrafta sunulan veriler 10. paragrafta yazar tarafından destekleniyor.

Yazarın 1. paragrafta yaptığı saptama, son paragrafta tekrarlanıyor.

411p

Aşağıdaki alıntılardan hangisi bu makalenin ana düşüncesini yansıtıyor?

“İtiraz, gelişme adına ülkenin doğal değerlerinin ortadan kaldırılmasına…” (4. par.)

“Hele bir gelişelim, doğayı sonra elbirliği ile koruruz.” (4. par.)

“Göller, akarsular, bozkırlar, kıyılar, toprak, su, kum, çakıl… Hepsi bedava.” (10. par.)

“Yenilikte hayır vardır” (13. par.)

Lees bij de volgende vragen steeds eerst de opgave voordat je de bijbehorende tekst

raadpleegt.

opgave 9Tekst 9 1 Büyük Türkçe İngilizce Sözlük

2 Büyük Türkçe Fransızca Sözlük

Je wilt een hedendaags Turks gedicht in het Engels en het Frans vertalen. Het probleem is

dat in het gedicht diverse Arabische en Perzische leenwoorden staan. Daarom zoek je een

speciaal woordenboek. De bijgaande teksten beschrijven ieder één woordenboek. Slechts

één woordenboek is geschikt voor dit vertaalwerk.

421p

Schrijf het nummer op van dit woordenboek.

Noteer op je antwoordblad ook de eerste drie woorden en de laatste drie woorden van het

citaat dat de geschiktheid van het woordenboek aangeeft.

opgave 10Tekst 10 Sony

Je hebt een nieuwe videorecorder gekocht en je bent bezig met het programmeren van het

apparaat. Je wilt het Turks instellen als taal voor zowel het uitleesvenster (de display) van

de video als voor de kanalen van de TV.

431p

Is dat mogelijk?

Zo ja, citeer de zin die jouw antwoord bevestigt.

Zo nee, antwoord “nee”.

opgave 11Tekst 11 Vitaminler

Je wilt met behulp van een vitaminekuur op natuurlijke wijze je weerstand opbouwen.

441p

Welke van de in de tekst genoemde vitaminen kunnen daarbij goed van pas komen?

Noem er drie.

Lees verder