Eindexamen aardrijkskunde vmbo bb 2013, tijdvak 1

Hieronder staan drie gezinnen die het eiland Texel bezoeken. 1 Hans woont met Ellie en hun twee dochters in Den Helder. In de zomer gaan ze regelmatig eens een dagje gezellig naar het strand op Texel. 2 Jan en Lucie en hun dochter Bianca wonen in Amsterdam. Ze gaan eind augustus op vrijdagmiddag met de veerboot vanuit Den Helder naar Texel. Ze logeren in een hotel in Den Hoorn. Op zondagavond nemen zij de veerboot terug naar Den Helder. 3 Arno en Sandra wonen in Arnhem. In augustus gaan ze met hun zoon Jaro twee weken naar een vakantiehuisje bij De Koog. • Geef in onderstaand schema aan welke omschrijving het beste bij elk gezin past. 1 korte vakantie lange vakantie 2 3

Aan krantenlezers werd de vraag gesteld: ‘Wat is uw ideale kerstvakantie?’ Als eerste kwam uit de bus: kerst thuis in Nederland. Als tweede: kerst vieren in de zon: 22%. Wat is de dichtstbijzijnde bestemming van deze 22% (zie bron 4)? A de Canarische Eilanden B de Nederlandse Antillen C Thailand bron 5 Europa 2 Tsjechie 4 Pyreneeen

Op bron 7 staat aangegeven hoeveel ouderen in 2002 en 2006 op vakantie gingen. De ouderen zijn ingedeeld in drie leeftijdsgroepen. Hieronder staan twee uitspraken naar aanleiding van bron 7: 1 In alle drie de leeftijdsgroepen is de vakantieparticipatie van lange vakanties toegenomen. 2 De meeste deelnemers aan lange vakanties komen in 2002 uit de leeftijdsgroep van 65 tot en met 74 jaar. • Geef van deze uitspraken aan of ze juist zijn of onjuist. uitspraak 1 juist onjuist uitspraak 2

In de zomer worden in veel steden allerlei markten en andere evenementen georganiseerd om toeristen te trekken. Op bron 9 staat een voorbeeld van zo’n markt in Alkmaar. Voor welke toeristen worden dergelijke evenementen georganiseerd? A alleen voor binnenlandse toeristen B alleen voor buitenlandse toeristen C zowel voor binnenlandse als buitenlandse toeristen

Op bron 10 staat het aantal toeristische slaapplaatsen in de provincie Zeeland. In het westen van Zeeland zijn veel meer slaapplaatsen dan in het oosten van Zeeland. Wat is daarvan de belangrijkste reden? A Hier hebben veel mensen een tweede woning. B Hier liggen de grootste stranden van Zeeland. C Hier liggen de twee grootste steden van Zeeland. D Hier zijn veel mooie natuurgebieden.

Spitsbergen ligt boven de noordpoolcirkel (zie bron 11). Op Spitsbergen is vooral sprake van elitetoerisme. Mogelijke redenen hiervoor zijn: 1 Spitsbergen is alleen per boot of vliegtuig te bereiken. 2 Het is een dure vakantiebestemming. Wat is juist? A Alleen 1 is juist. B Alleen 2 is juist. C 1 en 2 zijn juist. D 1 en 2 zijn onjuist.

Thailand en Maleisië zijn erg in trek als vakantiebestemming. Ook de Nederlandse Antillen en de Canarische eilanden worden door veel toeristen bezocht. Met welke cijfers worden deze gebieden op bron 16 aangegeven?   de Canarische Eilanden de Nederlandse Antillen Thailand / Maleisië A 1 3 2 B 2 1 3 C 3 2 1

In de zomermaanden worden de skiliften ook gebruikt voor toeristen. Men spreekt daarom ook wel van een … 1 … Een deel van het gras groeit niet meer op de skihellingen. Er treedt dan … 2 … op. Wat moet er bij 1 en 2 worden ingevuld?   1 2 A seizoensverlenging horizonvervuiling B dubbelseizoen bodemerosie C seizoensverlenging bodemerosie D dubbelseizoen horizonvervuiling

In de periode 2006/2007 bezochten in totaal 1750 Nederlandse toeristen Antarctica. Daarmee stond Nederland op de 7e plaats van de landen die Antarctica bezochten. Hieronder staan drie uitspraken naar aanleiding van bron 21. 1 Het aantal ijswandelaars is van 1995 tot 2002 vertweevoudigd. 2 Het aantal ijswandelaars was in 2000 hoger dan in 1999. 3 Dit is een voorbeeld van elitetoerisme. • Geef van elke uitspraak aan of deze juist is of onjuist. uitspraak 1 juist onjuist uitspraak uitspraak 2 3

Kira houdt in de klas een spreekbeurt over de kringloop van het water. Aan het eind van haar spreekbeurt vraagt zij aan haar klasgenoten waar zich het meeste zoete water bevindt. Akke zegt: “In sneeuwkappen en gletsjers.” Femke zegt: “In de oceanen.” Wie heeft er gelijk? A Alleen Akke heeft gelijk. B Alleen Femke heeft gelijk. C Akke en Femke hebben beiden gelijk. D Akke en Femke hebben beiden ongelijk. bron 22 Een deel van de kringloop

De kringloop - die getekend is in bron 22 - zou die van Nederland kunnen zijn. Het gebied rechts in de bron is dan de kuststrook. In welke vorm komt die neerslag in de kuststrook naar beneden? A alleen als regen B meestal als regen en soms als sneeuw C meestal als sneeuw en soms als regen D alleen als sneeuw

In de tekst van bron 23 moet op de plaatsen X en Y nog een woord worden ingevuld. Wat moet er bij de letter X worden ingevuld en wat bij de letter Y? Kies hierbij uit:   X Y A bovenstrooms (bovenloop) hoger B benedenstrooms (benedenloop) lager C bovenstrooms (bovenloop) lager D benedenstrooms (benedenloop) hoger

In het gebied van de Nijl wordt irrigatie toegepast. Hieronder staan drie uitspraken naar aanleiding van bron 24. 1 De boeren gebruiken pompen om te irrigeren. 2 Al het water komt ten goede aan de plantengroei. 3 Door irrigatie is het water langer onderweg in de kringloop. • Geef van elke uitspraak aan of deze juist is of onjuist. uitspraak 1 juist onjuist uitspraak uitspraak 2 3

Zowel in gebied X als in gebied Y op de kaart van bron 26 ligt de jaarlijkse neerslag tussen 200 en 400 mm. In de zomermaanden heeft gebied X regelmatig een tekort aan water, terwijl gebied Y dat niet heeft. Een aantal mogelijke redenen daarvoor zijn: 1 In gebied X is de verdamping veel groter dan in gebied Y. 2 In gebied X wordt veel meer water gebruikt voor irrigatie dan in gebied Y. Welke reden zorgt of welke redenen zorgen voor het tekort aan water in gebied X? A alleen reden 1 B alleen reden 2 C zowel reden 1 als 2 D geen van beide redenen

bron 27 Het gemiddelde waterverbruik in Nederland per persoon per dag in drie verschillende jaren cijfers in liters per persoon bad douche wastafel toilet kleren wassen, met de hand kleren wassen, met de machine afwassen, met de hand afwassen, met de machine eten koken koffie, thee, water drinken overig totaal

De leerlingen bespreken de tabel in de klas. Het valt de leerlingen op dat er voor het wassen van kleren steeds minder water wordt verbruikt. De leerlingen vragen zich af wat daarvan de oorzaak is. Eline zegt: “Dat komt doordat de kleren steeds minder vaak gewassen worden.” Thalita zegt: “Dat komt doordat de techniek van wasmachines verbeterd is.” Suzanne zegt: “Dat komt doordat er steeds meer met de hand gewassen wordt.” Wie heeft er gelijk? A Eline B Thalita C Suzanne

Karel, Iris en Arzu denken dat het begrip duurzaam waterverbruik van toepassing is op bron 27. Ze geven alle drie een argument: Karel zegt: “Het waterverbruik per persoon is afgenomen.” Iris zegt: “Het waterverbruik voor het toilet is afgenomen.” Arzu zegt: “Het waterverbruik voor het kleren wassen is afgenomen”. Welke leerling noemt of welke leerlingen noemen een juist argument? A alleen Karel en Arzu B alleen Karel en Iris C alleen Iris en Arzu D alle drie

De landen die behoren tot het stroomgebied van de Rijn overleggen met elkaar over de vervuiling van de Rijn. Nederland wil dat de vervuiler betaalt. • Welk land zou dan het meest moeten betalen? .................................................................................................................. ..................................................................................................................

Novib geeft Bangladesh hulp. Door het bouwen van wc’s hoopt de Novib dat de kwaliteit van het oppervlaktewater wordt verbeterd. Veel mensen in Bangladesh gebruiken dit water als … 1 … Het bouwen van wc’s zal onder andere een gunstig effect hebben op … 2 … van Bangladesh. Geef aan wat er op de plaatsen 1 en 2 moet worden ingevuld.   1 2 A drinkwater geboortecijfer B drinkwater sterftecijfer C irrigatiewater geboortecijfer D irrigatiewater sterftecijfer

De waterbron (zie bron 31) waarover in de tekst van bron 30 wordt gesproken is een voorbeeld van een kleinschalig project. • Noem twee redenen waarom hier kan worden gesproken van een kleinschalig project. 1. ............................................................................................................... .................................................................................................................. 2. ............................................................................................................... ..................................................................................................................

Bron 32 laat een stuwdam zien. Stuwdammen hebben voordelen en nadelen voor het gebied. • Geef een voordeel van zo’n stuwdam voor het gebied. .................................................................................................................. ..................................................................................................................

In bron 33 zijn vier plaatsen aangegeven met de cijfers 1, 2, 3 en 4. Op welke plaats zal men stuwdammen kunnen aantreffen zoals weergegeven in bron 32? A plaats 1 B plaats 2 C plaats 3 D plaats 4 Bronvermelding Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.