bronnen

Eindexamen aardrijkskunde vmbo bb 2017, tijdvak 1

bij dit examen

Meerkeuzevragen
− Omcirkel het goede antwoord (voorbeeld 1).
− Geef verbeteringen aan volgens voorbeeld 2 of 3.
A
A
A
√(1))( BC (2) X^B_C (3) ^B XX^B^C
D
D
D

opgave 1Weer en klimaat

bron 1 Vier meetapparaten
opgave als beeld van het examen
In bron 1 zie je vier apparaten om weerelementen te meten. Waar staan de cijfers van de meetapparaten juist bij de vier weerelementen?   luchtdruk neerslag temperatuur wind A 2 1 3 4 B 2 1 4 3 C 2 3 4 1 D 4 1 2 3 E 4 1 3 2 F 4 3 1 2
bron 2 Drie weerkaarten van Buienradar 22 maart 2016 10:55 uur 22 maart 2016 12:50 uur
Bekijk bron 2. Bron 2 laat drie weerkaarten zien. Ze zijn van 22 maart 2016 van de volgende tijdstippen: 10:55 uur, 11:45 uur en 12:50 uur. Vergelijk de drie weerkaarten. Wat is de windrichting op 22 maart 2016 in Nederland? A noordoost B noordwest C zuidoost D zuidwest
Bekijk bron 2. Op de weerkaarten van bron 2 zie je bewolking. Hier valt neerslag uit. Welk soort neerslag is dat? A frontale neerslag B stuwingsneerslag C stijgingsneerslag
bron 3 Bewolking
Bekijk bron 3. Over bewolking worden drie uitspraken gedaan. • Geef bij elke uitspraak aan of deze juist of onjuist is. Bewolking ontstaat alleen boven wateroppervlaktes. Bewolking ontstaat als vochtige lucht opstijgt. Een gebied met 1030 millibar luchtdruk zal meer bewolking hebben dan een gebied…

Bekijk bron 3. Over bewolking worden drie uitspraken gedaan. • Geef bij elke uitspraak aan of deze juist of onjuist is. Bewolking ontstaat alleen boven wateroppervlaktes. Bewolking ontstaat als vochtige lucht opstijgt. Een gebied met 1030 millibar luchtdruk zal meer bewolking hebben dan een gebied met 985 millibar luchtdruk.

bron 4 Vier klimaatgrafieken
Bekijk bron 4. Eén van de vier klimaatgrafieken is van een plaats in Nederland. Welke grafiek is dat? A klimaatgrafiek 1 B klimaatgrafiek 2 C klimaatgrafiek 3 D klimaatgrafiek 4
bron 5 Klimaatfactor
Bekijk bron 5. Over welke klimaatfactor gaat bron 5? A de aanvoer van warmte en kou van elders B de afstand tot zee C de breedteligging D de hoogteligging bron 6 Invloed van verharding op de waterbalans
Lees bron 6. In de tekst in bron 6 staat achter de cijfers 1, 2 en 3 een keuzemogelijkheid. • Streep achter de cijfers 1, 2 en 3 in bron 6 het foute antwoord door zodat er juiste uitspraken overblijven.
bron 7 Isobarenkaart van de Verenigde Staten
Bekijk bron 7. In bron 7 staan isobaren aangegeven. • Wat geven isobaren aan? ..................................................................................................................…

Bekijk bron 7. In bron 7 staan isobaren aangegeven. • Wat geven isobaren aan? .................................................................................................................. .................................................................................................................. bron 8 Tekst

Bekijk bron 7 en lees bron 8. In de tekst in bron 8 staat achter de cijfers 1 en 2 een keuzemogelijkheid. • Streep achter de cijfers 1 en 2 in bron 8 het foute antwoord door zodat er juiste uitspraken overblijven.
bron 9 Valentijnsdag (14 februari) in de Verenigde Staten
Bron 9 laat twee foto’s zien die op 14 februari 2014 genomen zijn in de Verenigde Staten. De foto’s laten duidelijk zien dat er binnen de Verenigde Staten een groot verschil is tussen weeromstandigheden op dezelfde dag. Welke weer- en klimaatfactor verklaart het meest het verschil tussen beide…

Bron 9 laat twee foto’s zien die op 14 februari 2014 genomen zijn in de Verenigde Staten. De foto’s laten duidelijk zien dat er binnen de Verenigde Staten een groot verschil is tussen weeromstandigheden op dezelfde dag. Welke weer- en klimaatfactor verklaart het meest het verschil tussen beide foto’s? A de aanvoer van warmte en kou van elders B de afstand tot zee C de breedteligging D de hoogteligging

bron 10 Vegetatie op een berg
Over bron 10 worden twee uitspraken gedaan. Uitspraak 1: als het op zeeniveau 20 °C is, dan is de temperatuur op 3000 meter hoogte 2 °C. Uitspraak 2: de vegetatiegordels op bergen lopen schuin, omdat de gemiddelde temperatuur aan de zonkant hoger is dan aan de schaduwkant. Wat is juist? A Alleen…

Over bron 10 worden twee uitspraken gedaan. Uitspraak 1: als het op zeeniveau 20 °C is, dan is de temperatuur op 3000 meter hoogte 2 °C. Uitspraak 2: de vegetatiegordels op bergen lopen schuin, omdat de gemiddelde temperatuur aan de zonkant hoger is dan aan de schaduwkant. Wat is juist? A Alleen uitspraak 1 is juist. B Alleen uitspraak 2 is juist. C Beide uitspraken zijn juist. D Beide uitspraken zijn onjuist.

bron 11 Landschap in de Verenigde Staten bron 12 Noord-Amerika
Bekijk bron 11 en bron 12. De foto van bron 11 laat veeteelt zien in een bepaald landschap. De foto is genomen op één van de vier plaatsen uit bron 12. Waar is de foto genomen? A bij 1 B bij 2 C bij 3 D bij 4
bron 13 Een beschrijving van het klimaat in Vermont
Lees bron 13. Bron 13 is een beschrijving van het klimaat in Vermont. Welk klimaat past bij deze beschrijving? A droog klimaat B gematigd zeeklimaat C landklimaat D tropisch regenklimaat E sneeuw- en ijsklimaat
bron 14 Deel van de Verenigde Staten bron 15 Tekst
Bekijk bron 14 en lees bron 15. In de tekst in bron 15 staat achter de cijfers 1, 2 en 3 een keuzemogelijkheid. • Streep achter de cijfers 1, 2 en 3 in bron 15 het foute antwoord door zodat er juiste uitspraken overblijven.

opgave 2Water

bron 16 Stroomgebied grote rivieren
Waar staan de letters uit bron 16 juist bij de onderdelen van de Rijn?   benedenloop bovenloop middenloop A P Q R B P R Q C R P Q D R Q P
opgave als beeld van het examen
Over bron 16 worden twee uitspraken gedaan. Uitspraak 1: de rivier de Rijn heeft het grootste stroomgebied. Uitspraak 2: erosie vindt vooral plaats in het deel van de Rijn dat door Zwitserland stroomt. Wat is juist? A Alleen uitspraak 1 is juist. B Alleen uitspraak 2 is juist. C Beide uitspraken…

Over bron 16 worden twee uitspraken gedaan. Uitspraak 1: de rivier de Rijn heeft het grootste stroomgebied. Uitspraak 2: erosie vindt vooral plaats in het deel van de Rijn dat door Zwitserland stroomt. Wat is juist? A Alleen uitspraak 1 is juist. B Alleen uitspraak 2 is juist. C Beide uitspraken zijn juist. D Beide uitspraken zijn onjuist. bron 17 Nederland, drinkwaterproductie en waterverbruik per inwoner, 1950 - 2005 waterproductie per jaar in miljoenen m 3 0 1950 1960 1970 Legenda: waterproductie geïnfiltreerd duinwater oppervlaktewater grondwater

Over bron 17 worden twee uitspraken gedaan. Uitspraak 1: het waterverbruik per Nederlander is tussen 2000 en 2005 ongeveer gelijk gebleven. Uitspraak 2: de productie van drinkwater uit grondwater was in 1995 hoger dan in 1985. Wat is juist? A Alleen uitspraak 1 is juist. B Alleen uitspraak 2 is…

Over bron 17 worden twee uitspraken gedaan. Uitspraak 1: het waterverbruik per Nederlander is tussen 2000 en 2005 ongeveer gelijk gebleven. Uitspraak 2: de productie van drinkwater uit grondwater was in 1995 hoger dan in 1985. Wat is juist? A Alleen uitspraak 1 is juist. B Alleen uitspraak 2 is juist. C Beide uitspraken zijn juist. D Beide uitspraken zijn onjuist.

bron 18 Verkeersintensiteit waterwegen
Bekijk bron 18. Drie leerlingen doen een uitspraak over bron 18. • Geef bij elke uitspraak aan of deze juist of onjuist is. Over de Waal werd in 2007 meer dan 50 miljoen ton goederen Vanuit Rotterdam vervoerd. worden er meer goederen over de Waal naar Duitsland vervoerd dan over de Maas richting…

Bekijk bron 18. Drie leerlingen doen een uitspraak over bron 18. • Geef bij elke uitspraak aan of deze juist of onjuist is. Over de Waal werd in 2007 meer dan 50 miljoen ton goederen Vanuit Rotterdam vervoerd. worden er meer goederen over de Waal naar Duitsland vervoerd dan over de Maas richting Frankrijk. De haven van Amsterdam krijgt meer goederen per schip aangevoerd dan de haven van Rotterdam.

bron 19 Verdamping, afstroming en infiltratie landelijk gebied stedelijk gebied
Bekijk bron 19. Naar aanleiding van bron 19 doen twee leerlingen tijdens de aardrijkskundeles een uitspraak. Anouk zegt: “De wateroverlast in stedelijke gebieden wordt mede veroorzaakt door de verstening.” Fahrid zegt: “In een stedelijk gebied verdampt gemiddeld evenveel water als in een landelijk…

Bekijk bron 19. Naar aanleiding van bron 19 doen twee leerlingen tijdens de aardrijkskundeles een uitspraak. Anouk zegt: “De wateroverlast in stedelijke gebieden wordt mede veroorzaakt door de verstening.” Fahrid zegt: “In een stedelijk gebied verdampt gemiddeld evenveel water als in een landelijk gebied.” • Geef eerst aan wie van de twee een juiste uitspraak doet. Kies Anouk of Fahrid. Geef daarna een argument voor je keuze. .................................................................................................................. ..................................................................................................................

bron 20 Rivierverruimende maatregelen
Bekijk bron 20. Waar staan de cijfers uit bron 20 juist bij elke maatregel?   dijkverlegging kribverlaging obstakel- verwijdering uiterwaard- afgraving A 1 3 2 4 B 1 3 4 2 C 4 1 2 3 D 4 1 3 2
Kribverlaging is één van de maatregelen die genomen wordt om de kans op overstromingen te verlagen. • Waardoor leidt kribverlaging tot minder kans op overstromingen? ..................................................................................................................…

Kribverlaging is één van de maatregelen die genomen wordt om de kans op overstromingen te verlagen. • Waardoor leidt kribverlaging tot minder kans op overstromingen? .................................................................................................................. ..................................................................................................................

Een waterschap heeft verschillende taken. Waterschappen moeten letten op de waterkwaliteit en de waterkwantiteit. • Geef bij elke taak aan of deze hoort bij waterkwaliteit of bij waterkwantiteit. sloten controleren op vervuiling het waterwegen waterpeil uitbaggeren regelen en bewaken afvalwater…

Een waterschap heeft verschillende taken. Waterschappen moeten letten op de waterkwaliteit en de waterkwantiteit. • Geef bij elke taak aan of deze hoort bij waterkwaliteit of bij waterkwantiteit. sloten controleren op vervuiling het waterwegen waterpeil uitbaggeren regelen en bewaken afvalwater zuiveren

bron 21 Bron van herkomst en watergebruik in Israël en Jordanië oppervlaktewater
Over bron 21 worden twee uitspraken gedaan. Uitspraak 1: in Israël en Jordanië wordt het meeste water gebruikt in de landbouw. Uitspraak 2: in Israël en Jordanië wordt vooral water uit rivieren gebruikt. Wat is juist? A Alleen uitspraak 1 is juist. B Alleen uitspraak 2 is juist. C Beide uitspraken…

Over bron 21 worden twee uitspraken gedaan. Uitspraak 1: in Israël en Jordanië wordt het meeste water gebruikt in de landbouw. Uitspraak 2: in Israël en Jordanië wordt vooral water uit rivieren gebruikt. Wat is juist? A Alleen uitspraak 1 is juist. B Alleen uitspraak 2 is juist. C Beide uitspraken zijn juist. D Beide uitspraken zijn onjuist.

Bekijk bron 21. Door de klimaatverandering zal in Israël en Jordanië droger worden. Wat kan men doen om in de toekomst in Israël en Jordanië duurzamer met de aanwezige waterbronnen om te gaan? A een stuwdam bouwen om een stuwmeer te creëren B vervuild water hergebruiken C water oppompen uit…

Bekijk bron 21. Door de klimaatverandering zal in Israël en Jordanië droger worden. Wat kan men doen om in de toekomst in Israël en Jordanië duurzamer met de aanwezige waterbronnen om te gaan? A een stuwdam bouwen om een stuwmeer te creëren B vervuild water hergebruiken C water oppompen uit ondergrondse bronnen

bron 22 Waterbalans van Egypte bronnen van water (miljard m 3 per jaar)
Bekijk bron 22. Een waterbalans geeft aan waar het water in een land vandaan komt en waar het voor wordt gebruikt. Welke uitspraak over bron 22 is juist? A Egypte gebruikt meer oppervlaktewater dan grondwater. B In Egypte is de verdamping kleiner dan de neerslag. C Uit bron 22 blijkt dat Egypte een…

Bekijk bron 22. Een waterbalans geeft aan waar het water in een land vandaan komt en waar het voor wordt gebruikt. Welke uitspraak over bron 22 is juist? A Egypte gebruikt meer oppervlaktewater dan grondwater. B In Egypte is de verdamping kleiner dan de neerslag. C Uit bron 22 blijkt dat Egypte een wateroverschot heeft. bron 23 Drie vormen van irrigatie foto 3 foto 1 foto 2

Bekijk bron 23. Op welke foto staat de vorm van irrigatie waarbij het minste water verdampt? A op foto 1 B op foto 2 C op foto 3
opgave als beeld van het examen
Landbouw in droge gebieden in het Midden-Oosten is lastig. Boeren nemen maatregelen om landbouw toch mogelijk te maken. Sommige maatregelen zijn bedoeld om het watergebruik te verminderen. Andere maatregelen zijn bedoeld om de hoeveelheid zoet water te vergroten. • Geef bij elke maatregel aan of…

Landbouw in droge gebieden in het Midden-Oosten is lastig. Boeren nemen maatregelen om landbouw toch mogelijk te maken. Sommige maatregelen zijn bedoeld om het watergebruik te verminderen. Andere maatregelen zijn bedoeld om de hoeveelheid zoet water te vergroten. • Geef bij elke maatregel aan of deze is bedoeld om het watergebruik te verminderen of om de hoeveelheid zoet water te vergroten. water aanvoeren uit andere gebieden planten gaan via pijpleidingen verbouwen die beter zeewater tegen ontzilten droogte kunnen regenwater opvangen in ondergrondse opslagplaatsen

bron 24 Waterprojecten in het Midden-Oosten
Over bron 24 worden twee uitspraken gedaan. Uitspraak 1: in het hele Midden-Oosten kan ondergronds fossiel water opgepompt worden. Uitspraak 2: ontziltingsinstallaties staan vooral langs de kust. Wat is juist? A Alleen uitspraak 1 is juist. B Alleen uitspraak 2 is juist. C Beide uitspraken zijn…

Over bron 24 worden twee uitspraken gedaan. Uitspraak 1: in het hele Midden-Oosten kan ondergronds fossiel water opgepompt worden. Uitspraak 2: ontziltingsinstallaties staan vooral langs de kust. Wat is juist? A Alleen uitspraak 1 is juist. B Alleen uitspraak 2 is juist. C Beide uitspraken zijn juist. D Beide uitspraken zijn onjuist.

opgave 3Bevolking en ruimte

bron 25 Leeftijdsopbouw van de bevolking, 1950 - 2060
Bekijk bron 25. In bron 25 zijn drie lijnen te zien die een bepaalde leeftijdsgroep weergeven. Het gaat om de leeftijdsgroepen 0 tot en met 19 jaar, 20 tot en met 64 jaar en 65 jaar en ouder. Welke lijn geeft de leeftijdsgroep 65 jaar en ouder weer? A lijn 1 B lijn 2 C lijn 3
In 2016 bestond de totale bevolking in Nederland uit 17.000.000 mensen. In 2016 was het geboortecijfer 11 en het sterftecijfer 9. Wat was de natuurlijke groei in 2016? A 3.400 B 34.000 C 18.700 D 187.000
bron 26 Nederland, emigratie en immigratie, 1950 - 2005 0 1950 1955 1960 1965 1970 1975 1980 1985 1990 1995 2000 2005 Legenda: immigratie emigratie
Bekijk bron 26. Bron 26 laat de migratie tussen een bepaald land en Nederland zien. In 1975 kwamen er veel meer migranten uit dat land naar Nederland dan in andere jaren. Uit welk land was dat? A uit Indonesië B uit Marokko C uit Suriname D uit Turkije
bron 27 Transitiemodel bevolking
Bekijk bron 27. In bron 27 staan de letters P, Q en R. Waar staan de omschrijvingen juist bij de letters P, Q en R uit bron 27?   P Q R A geboortecijfer sterftecijfer geboorteoverschot B geboortecijfer sterftecijfer sterfteoverschot C sterftecijfer geboortecijfer geboorteoverschot D sterftecijfer…

Bekijk bron 27. In bron 27 staan de letters P, Q en R. Waar staan de omschrijvingen juist bij de letters P, Q en R uit bron 27?   P Q R A geboortecijfer sterftecijfer geboorteoverschot B geboortecijfer sterftecijfer sterfteoverschot C sterftecijfer geboortecijfer geboorteoverschot D sterftecijfer geboortecijfer sterfteoverschot

Welke voorziening heeft in Nederland gemiddeld het grootste verzorgingsgebied? A een basisschool B een peuterspeelzaal C een school voor voortgezet onderwijs D een universiteit
bron 28 Drie kaarten van Alkmaar
Bekijk bron 28. Welke kaart is van de historische binnenstad? A kaart 1 B kaart 2 C kaart 3
opgave als beeld van het examen
In de jaren 70 en 80 trokken veel mensen weg uit de grote steden. Ze gingen wonen in dorpen om die steden heen. Veel kleine dorpen groeiden toen ineens heel snel. Waar staat het begrip bij deze migratiestroom met een juist gevolg van deze migratie?   begrip gevolg van de migratie A urbanisatie meer…

In de jaren 70 en 80 trokken veel mensen weg uit de grote steden. Ze gingen wonen in dorpen om die steden heen. Veel kleine dorpen groeiden toen ineens heel snel. Waar staat het begrip bij deze migratiestroom met een juist gevolg van deze migratie?   begrip gevolg van de migratie A urbanisatie meer forensisme B urbanisatie minder forensisme C suburbanisatie meer forensisme D suburbanisatie minder forensisme

In stadsdeel Oud-West in Nijmegen zijn verschillende oude bedrijfslocaties vrijgekomen. Op de plek van de bedrijven wil de gemeente woningen bouwen. • Welk gemeentelijk plan moet daarvoor gewijzigd worden?…

In stadsdeel Oud-West in Nijmegen zijn verschillende oude bedrijfslocaties vrijgekomen. Op de plek van de bedrijven wil de gemeente woningen bouwen. • Welk gemeentelijk plan moet daarvoor gewijzigd worden? .................................................................................................................. .................................................................................................................. bron 29 Winkelleegstand in 2020

Lees bron 29. • Noem een economische oorzaak van deze leegstand van winkelruimtes in de binnensteden. ..................................................................................................................…

Lees bron 29. • Noem een economische oorzaak van deze leegstand van winkelruimtes in de binnensteden. .................................................................................................................. ..................................................................................................................

bron 30 Drie bevolkingsdiagrammen van China bevolkingsdiagram 1 bevolkingsdiagram 3
Bekijk bron 30. In bron 30 staan de bevolkingsdiagrammen van China van 2000, 2025 en 2050 in willekeurige volgorde. Waar staan de cijfers van de bevolkingsdiagrammen juist bij de drie jaartallen?   2000 2025 2050 A 1 2 3 B 1 3 2 C 2 1 3 D 3 1 2
bron 31 Ontwikkeling van het inkomen in China in stad en platteland, tussen 1990 en 2010 (inkomen in Chinese renminbi)
Bekijk bron 31. Welke uitspraak over de grafiek in bron 31 is juist? A De integratie wordt groter. B De sociale ongelijkheid wordt groter. C De urbanisatie wordt groter.
bron 32 Beijing zonder en met luchtvervuiling foto 1 foto 2
Bekijk bron 32. De twee foto’s van een straatbeeld in Beijing sluiten precies op elkaar aan. Foto 1 is genomen op een zonnige dag. Op foto 2 hangt er veel luchtvervuiling boven de stad. In de winter is de luchtvervuiling in Beijing meestal erger dan in de zomer. In de winter leveren huishoudens een…

Bekijk bron 32. De twee foto’s van een straatbeeld in Beijing sluiten precies op elkaar aan. Foto 1 is genomen op een zonnige dag. Op foto 2 hangt er veel luchtvervuiling boven de stad. In de winter is de luchtvervuiling in Beijing meestal erger dan in de zomer. In de winter leveren huishoudens een grotere bijdrage aan de luchtvervuiling in de stad dan in de zomer. • Geef de oorzaak van dit verschil. .................................................................................................................. ..................................................................................................................

Sinds 1980 zijn er in China duidelijk meer jongens dan meisjes geboren. Daardoor zijn er nu meer jonge mannen dan jonge vrouwen. • Noem een maatschappelijk gevolg van het ongelijke aantal jonge mannen en vrouwen.…

Sinds 1980 zijn er in China duidelijk meer jongens dan meisjes geboren. Daardoor zijn er nu meer jonge mannen dan jonge vrouwen. • Noem een maatschappelijk gevolg van het ongelijke aantal jonge mannen en vrouwen. .................................................................................................................. ..................................................................................................................

bron 33 E-bikes
Lees bron 33. • Geef twee voordelen van de e-bike in plaats van de auto voor de leefbaarheid van Chinese steden. voordeel 1 .................................................................................................…

Lees bron 33. • Geef twee voordelen van de e-bike in plaats van de auto voor de leefbaarheid van Chinese steden. voordeel 1 ................................................................................................. .................................................................................................................. voordeel 2 ................................................................................................. .................................................................................................................. Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.

bron 34 Nieuwe arbeiderswijk in China
Bekijk bron 34. Waar staan de kenmerken juist bij de bebouwingsdichtheid en de bevolkingsdichtheid in deze arbeiderswijk?   bebouwingsdichtheid bevolkingsdichtheid A laag hoog B laag laag C hoog hoog D hoog laag bron 35 Oude woonwijk in Chinese binnenstad
Bekijk bron 34 en bron 35. In bron 35 zie je een oude wijk in China. Veel van deze wijken worden gesloopt. • Geef een reden waarom veel van deze wijken worden gesloopt en vervangen zijn door wijken zoals in bron 34.…

Bekijk bron 34 en bron 35. In bron 35 zie je een oude wijk in China. Veel van deze wijken worden gesloopt. • Geef een reden waarom veel van deze wijken worden gesloopt en vervangen zijn door wijken zoals in bron 34. .................................................................................................................. .................................................................................................................. Bronvermelding Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.