Eindexamen economie vmbo bb 2006, tijdvak 1

Aan het aanleggen van nieuwe industrieterreinen worden meestal twee eisen gesteld: 1 niet in het centrum van een plaats; 2 aan de rand van een plaats. → Geef daarvoor een verklaring. ............................................................................................................................................. ............................................................................................................................................. ............................................................................................................................................. ............................................................................................................................................. .............................................................................................................................................

Voor ondernemers is de vestigingsplaats van een bedrijf van groot belang. → Maak de volgende zinnen kloppend door het juiste woord te omcirkelen: In het centrum van de stad kunnen ondernemers makkelijker / moeilijker uitbreiden. De grondprijzen zullen aan de rand van de stad hoger / lager zijn dan in het centrum.

D e Vereniging Bescherming Appelmeer is bang dat er op het industrieterrein milieuverontreiniging zal ontstaan. Luchtvervuiling, watervervuiling en bodemv ervuiling kunnen het milieu aantasten. → Vul achter elke zin in onder staand kader in van welke vorm van vervuiling er sprake zal kunnen zijn. (N.B. Een vorm van vervuiling kan meer dan één keer voorkomen.)

In Nederland worden aan de producenten strengere milieueisen gesteld dan in veel andere landen. De Nederlandse producenten zeggen dat maatregelen tegen milieuverontreiniging geld kosten. Hierdoor zal volgens hen de werkgelegenheid in Nederland afnemen. Hieronder staan drie stappen. Zet deze stappen in de juiste volgorde, zodat de redenering van de Nederlandse producenten goed wordt weergegeven. 1 De afzet van het bedrijf neemt af. 2 De verkoopprijs van het product wordt hoger. 3 De consumenten kopen de producten bij andere producenten uit het buitenland. A maatregelen tegen milieuvervuiling -1-2-3- de werkgelegenheid neemt af B maatregelen tegen milieuvervuiling -1-3-2- de werkgelegenheid neemt af C maatregelen tegen milieuvervuiling -2-3-1- de werkgelegenheid neemt af D maatregelen tegen milieuvervuiling -2-1-3- de werkgelegenheid neemt af

Tijdens een discussie op school zegt Mirjam dat de strengere milieuregels ook werkgelegenheid opleveren. → Geef een voorbeeld waaruit blijkt dat Mirjam gelijk heeft. ............................................................................................................................................. ............................................................................................................................................. ............................................................................................................................................. ............................................................................................................................................. .............................................................................................................................................

O p de afdeling productie werken vijf mensen en op de afdeling verkoop werken vier mensen. → Op wel ke plek in het schema zit de bedrijfsleider van de afdeling verkoop? Noteer het nummer. ............................................................................................................................... ..............

Op dit moment zijn er voor de kistenfabriek te veel opdrachten. Als alle opdrachten worden aangenomen, is er meer personeel nodig. → Hoe kan Wouter de productiefactor arbeid uitbreiden? Zet bij elk van de volgende beweringen een kruisje in de juiste kolom. De productiefactor arbeid kan worden uitgebreid door meer werknemers in dienst te nemen. De productiefactor arbeid kan worden uitgebreid door meer werknemers te laten overwerken. De productiefactor arbeid kan worden uitgebreid door meer werknemers in deeltijd te laten werken.

Wouter denkt: Ik kan ook de productiefactor kapitaal uitbreiden. → Zet bij elke bewering een kruisje in de juiste kolom. Een voorbeeld van het uitbreiden van de productiefactor kapitaal is het lenen van geld. Een voorbeeld van het uitbreiden van de productiefactor kapitaal is de aanschaf van machines. Een voorbeeld van het uitbreiden van de productiefactor kapitaal is het huren van machines.

In de kistenfabriek werken vijf werknemers fulltime aan vijf dezelfde machines. Wouter denkt na over dit voorstel. → Met hoeveel procent kan de productie worden uitgebreid als Wouter het voorstel van de bedrijfsleider volgt? Laat de berekening zien. ............................................................................................................................................. ............................................................................................................................................. ............................................................................................................................................. ............................................................................................................................................. ............................................................................................................................................. .............................................................................................................................................

Er is een nieuw type machine op de markt gekomen. Deze machine kan tweemaal zoveel produceren als de bestaande machines. Deze machine kan door één werknemer worden bediend. Wouter denkt erover dit soort machines te kopen. → Wat kan Wouter nu het beste doen volgens jou? Wouter kan de machines wel / niet vervangen. Omcirkel jouw mening en geef daarvoor een argument. ............................................................................................................................................. ............................................................................................................................................. ............................................................................................................................................. ............................................................................................................................................. .............................................................................................................................................

→ Leg uit dat bij het nieuwe systeem 'de vervuiler betaalt' van toepassing is. ............................................................................................................................................. ............................................................................................................................................. ............................................................................................................................................. .............................................................................................................................................

→ Leg met een voorbeeld uit dat het scheiden van afval zal toenemen door invoering van het nieuwe systeem waar het krantenartikel het over heeft. ............................................................................................................................................. ............................................................................................................................................. ............................................................................................................................................. ............................................................................................................................................. .............................................................................................................................................

Tegenstanders van het nieuwe afvalsysteem verwachten dat de hoeveelheid zwerfvuil juist sterk zal stijgen. → Geef hiervoor een argument. ............................................................................................................................................. ............................................................................................................................................. ............................................................................................................................................. ............................................................................................................................................. .............................................................................................................................................

Tegenstanders van het nieuwe afvalsysteem zeggen ook dat invoering van het nieuwe afvalsysteem de kosten voor de burgers zal verhogen. Zet de volgende denkstappen van de tegenstanders van het nieuwe afvalsysteem in de juiste volgorde. 1 Er ontstaat meer zwerfvuil. 2 De maatschappelijke kosten stijgen. 3 Het opruimen van zwerfvuil kost geld. A Invoering nieuwe afvalsysteem -1-2-3- de kosten voor de burgers gaan omhoog. B Invoering nieuwe afvalsysteem -1-3-2- de kosten voor de burgers gaan omhoog. C Invoering nieuwe afvalsysteem -2-3-1- de kosten voor de burgers gaan omhoog. D Invoering nieuwe afvalsysteem -3-1-2- de kosten voor de burgers gaan omhoog.

In bovenstaande afbeelding kun je zien dat gemiddeld 35% van het afval in de container gescheiden kan worden. In een container zit gemiddeld 50 kilogram afval. Ga bij de berekeningen uit van de gemiddelden. → Hoeveel kilogram groente, fruit, en tu inafval zou er gescheiden kunnen worden? Laat de berekening zien. ............................................................................................................................... .............. ............................................................................................................................... .............. ............................................................................................................................... .............. ............................................................................................................................... .............. ............................................................................................................................... ..............

J an zet per jaar 20 keer de container aan de weg. → Hoeveel kilogram afval zou hij per jaar kunnen s cheiden? Laat de berekening zien. ............................................................................................................................... .............. ............................................................................................................................... .............. ............................................................................................................................... .............. ............................................................................................................................... .............. ............................................................................................................................... ..............

De directeur van N.V. Appeldam, John Hiemstra, zegt: → Geef een argument voor de mening van John Hiemstra. ............................................................................................................................................. ............................................................................................................................................. ............................................................................................................................................. ............................................................................................................................................. .............................................................................................................................................

Directeur → Waarom verslechtert derde paasdag de concurrentiepositie van de Appeldamse werkgevers? ............................................................................................................................................. ............................................................................................................................................. ............................................................................................................................................. ............................................................................................................................................. .............................................................................................................................................

In de CAO die voor N.V. Appeldam geldt, staat niets over derde paasdag. Mag derde paasdag daarom wel door de werkgevers gegeven worden? A Ja, want dat is de gewoonte in Appeldam. B Ja, want derde paasdag betekent een verbetering voor de werknemers. C Ja, want er mag altijd van een CAO worden afgeweken. D Nee, want het staat niet in de CAO.

John Hiemstra Donald Janssens, een werknemer bij N.V. Appeldam zegt: “Dat vind ik een goed voorstel, want zoveel verdien ik niet op één dag!” → Welke denkfout maakt Donald? ............................................................................................................................................. ............................................................................................................................................. ............................................................................................................................................. ............................................................................................................................................. .............................................................................................................................................