Eindexamen economie vmbo bb 2011, tijdvak 1

De consumentenbond doet meerdere keren per jaar een onderzoek naar de kwaliteit van navigatiesystemen. • Waarom is het belangrijk dat de consumentenbond dit regelmatig doet in plaats van 1 keer in de 4 jaar? ............................................................................................................................ ............................................................................................................................ ............................................................................................................................ ............................................................................................................................

Een vergelijkend warenonderzoek wordt volgens een vaste volgorde gedaan. Hieronder staan drie stappen die in dit soort onderzoeken worden gezet. 1 de resultaten verwerken in een rapport 2 de resultaten meten 3 vaststellen van te testen onderdelen In welke regel staan de stappen 1 t/m 3 in een logische volgorde? A selecteren van de autonavigatiesystemen → 1 → 2 → 3 → presenteren van de testresultaten B selecteren van de autonavigatiesystemen → 1 → 3 → 2 → presenteren van de testresultaten C selecteren van de autonavigatiesystemen → 2 → 1 → 3 → presenteren van de testresultaten D selecteren van de autonavigatiesystemen → 2 → 3 → 1 → presenteren van de testresultaten E selecteren van de autonavigatiesystemen → 3 → 1 → 2 → presenteren van de testresultaten F selecteren van de autonavigatiesystemen → 3 → 2 → 1 → presenteren van de testresultaten Bert ziet op de site van de Consumentenbond de volgende afbeelding: Testdatum: juli 2010 Testdatum: juli 2010 Testdatum: jan. 2010 Richtprijs 130,- Richtprijs 100,- Richtprijs 400,- Testoordeel Testoordeel Testoordeel 6,8 6,4 bron: www.consumentenbond.nl

Testdatum: juli 2010 Testdatum: juli 2010 Testdatum: jan. 2010 Richtprijs 130,- Richtprijs 100,- Richtprijs 400,- Testoordeel Testoordeel Testoordeel 6,8 6,4 bron: www.consumentenbond.nl De Consumentenbond heeft de Navigon 1410 Europe 22 het stempel ‘voordelige keus’ gegeven. Bekijk bovenstaande afbeeldingen.

Waarom krijgt de Navigon 1410 Europe 22 van de Consumentenbond het stempel ‘voordelige keus’? A Omdat de Navigon 1410 Europe 22 de beste kwaliteit heeft. B Omdat de Navigon 1410 Europe 22 de hoogste verhouding heeft tussen de prijs en de kwaliteit. C Omdat de Navigon 1410 Europe 22 de laagste prijs heeft.

Bert wil zich in zijn keuze laten leiden door de uitslag van een vergelijkend warenonderzoek. • Geef nog twee manieren hoe Bert aan informatie kan komen voor zijn aankoop. 1 .......................................................................................................................... 2 ..........................................................................................................................

Bert kiest uiteindelijk voor de Navigon 8450 Live. • Welke afweging tussen prijs en kwaliteit heeft Bert blijkbaar gemaakt? ............................................................................................................................ ............................................................................................................................ ............................................................................................................................ ............................................................................................................................

Hongerende mensen in Ghana zaten toen in een vicieuze cirkel. Zij konden hier niet uitkomen. Hieronder zie je een vicieuze cirkel afgebeeld: Betekenis van de cijfers: 1 Er wordt honger geleden. 2 .......................................................................................................................... 3 .......................................................................................................................... 4 .......................................................................................................................... 5 De honger blijft. • Schrijf de volgende zinnen achter de nummers 2, 3 en 4 hierboven, zodat ze in de juiste volgorde staan. Maak een keuze uit de volgende zinnen: - De mensen die honger hebben, kunnen weinig produceren. - De mensen die weinig produceren krijgen een laag inkomen. - De mensen met een laag inkomen kunnen weinig eten kopen.

Een nadeel van het produceren in Ghana is dat de werknemers in Ghana lager zijn opgeleid dan in Nederland. • Geef een ander nadeel dat Vlisco kan hebben door in Ghana te produceren. ............................................................................................................................ ............................................................................................................................

In de klas ontstaat een discussie over de verplaatsing van een deel van de productie door Vlisco naar Ghana. • Leg de mening van Nico uit dat de verplaatsing van de productie naar Ghana een voordeel voor de eigenaren van Vlisco is. ............................................................................................................................ ............................................................................................................................ ............................................................................................................................

Kristian heeft de financiële gegevens over het tweede jaar van zijn boekhouder gekregen. Financiele gegevens My-pod € 3.000.000 € 2.500.000 € 2.000.000 € 1.500.000 € 1.000.000 € 500.000 € 0 omzet inkoopkosten bedrijfskosten Hoe hoog is de brutowinst van Kristian? A € 250.000 B € 750.000 C € 1.000.000 D € 1.750.000

Kristian wil een hogere nettowinst halen. Hij kijkt eens kritisch naar zijn uitgaven. Hij vindt zijn bedrijfskosten te hoog. Om een hogere nettowinst te behalen zal hij hier op moeten bezuinigen. Hieronder staan twee uitspraken. • Geef bij elke uitspraak aan of deze juist of onjuist is. Door met minder personeel te werken, bezuinigt Kristian op de Door bedrijfskosten. bij een goedkopere leverancier in te kopen bezuinigt Kristian op de bedrijfskosten.

Kristian heeft een jaaromzet van € 2.500.000. Zijn My-pods verkoopt hij voor € 40 per stuk. Kristian kan bezuinigen door een machine te kopen die 70.000 My-pods per jaar kan produceren. Als de machine de hele jaarafzet kan produceren, kan Kristian 3 werknemers ontslaan. Hierdoor bespaart hij per jaar meer dan wat de machine extra kost. Kristian gaat ervan uit dat de afzet de komende jaren gelijk blijft. • Laat met een berekening zien of met de nieuwe machine de hele jaarafzet kan worden geproduceerd. ............................................................................................................................ ............................................................................................................................ ............................................................................................................................ ............................................................................................................................

Shaira, de vriendin van Kristian, zegt: “Je kijkt alleen maar naar je personeelskosten, er zijn nog wel andere bezuinigingen te bedenken.” Kristian: “Dan mag jij me zeggen waarop ik op korte termijn kan bezuinigen.” Waarop kan Kristian op korte termijn bezuinigen? A de afzet B de omzet C de verkoopkosten

Kristian besluit de machine te kopen. Door de nieuwe machine kan Kristian 3 werknemers ontslaan. De productie blijft precies gelijk. Wat gebeurt er met de arbeidsproductiviteit van het bedrijf van Kristian? A De arbeidsproductiviteit daalt. B De arbeidsproductiviteit blijft gelijk. C De arbeidsproductiviteit stijgt.

Kristian vindt het belangrijk dat de arbeidsproductiviteit bij zijn bedrijf nog meer zal stijgen. Kristian heeft hier een discussie over met een van zijn werknemers. Wie heeft/hebben gelijk? A Alleen de werknemer heeft gelijk. B Alleen Kristian heeft gelijk. C Beiden hebben gelijk. D Beiden hebben ongelijk.

Een voorbeeld van een handelsbelemmering is het heffen van invoerrechten. In 2002 trad Polen toe tot de EU. Hierdoor verdwenen de invoerrechten tussen Nederland en Polen. Zal de export van Nederland naar Polen door de verdwenen handelsbelemmeringen zijn afgenomen, gelijkgebleven of toegenomen? A afgenomen B gelijkgebleven C toegenomen

Hieronder staan drie beweringen over Polen. • Geef bij elke bewering aan of deze juist of onjuist is. Door toetreding van Polen tot de EU is er vrij verkeer van Nederlanders Door toetreding naar van Polen. Polen tot de EU neemt de concurrentie voor de Poolse bedrijven af. Door toetreding van Polen tot de EU nemen de exportmogelijkheden voor de Poolse bedrijven toe.

Voordat Polen toetrad tot de EU was de werkloosheid in Polen erg hoog en waren de lonen erg laag. Door de toetreding verwachten economen dat de werkloosheid in Polen de komende jaren af zal nemen. Zij gebruiken drie denkstappen om dit uit te leggen. 1 Er zijn meer werknemers nodig. 2 De vraag uit andere EU-landen naar Poolse goederen neemt toe. 3 De productie zal toenemen. In welke regel staan de denkstappen in een logische volgorde? A Polen treedt toe tot de EU → 1 → 2 → 3 → de werkloosheid in Polen zal afnemen. B Polen treedt toe tot de EU → 2 → 3 → 1 → de werkloosheid in Polen zal afnemen. C Polen treedt toe tot de EU → 3 → 2 → 1 → de werkloosheid in Polen zal afnemen.

Van 2008 tot 2010 had ook de economie van Polen te lijden onder de gevolgen van de economische crisis. De werkgelegenheid in Nederland kan dalen doordat er crisis is in Polen. • Vul in de tekst hieronder op de open plaatsen vier begrippen in. Kies uit: export, import, bestedingen, inkomens, produceren, consumeren Je houdt twee begrippen over. Door de crisis in Polen zullen de ………………………….… in Polen dalen. Daardoor zullen de ………………………….… in Polen dalen, waardoor de ………………………….… van Nederland kan dalen. Daardoor zal Nederland minder hoeven te ………………………….…. Hierdoor worden er mensen overbodig en zullen worden ontslagen. Daardoor zal de werkloosheid in Nederland toenemen.

De laatste jaren komen er veel Polen in Nederland wonen om hier te werken. In de klas ontstaat hier een discussie over. • Met welke mening ben jij het eens? Omcirkel het cijfer van de mening en geef aan waarom jij het daarmee eens bent. Ik ben het eens met mening 1 / 2 omdat, ............................................................................................................................ ............................................................................................................................ ............................................................................................................................ ............................................................................................................................

Jasmijn heeft op de site van Kartplaza bovenstaande prijslijst gevonden. Jasmijn wil in totaal met 15 personen gaan karten. Ze wil 2 heats per persoon, drie bokalen en een fles kinderchampagne voor de winnaar. Jasmijn denkt dat er in totaal 45 consumpties worden gebruikt. • Hoeveel gaat het feestje van Jasmijn kosten? Vul je berekening hieronder in.   euro’s heats voor 15 personen   bokalen   kinderchampagne   consumpties   totaal  

De moeder van Jasmijn vindt het feestje nogal duur. Op de website van Kartplaza ziet zij dat er ook een speciaal scholierenarrangement voor 15 personen is. Zo kan Jasmijn met 14 vrienden gaan karten. In het arrangement zit het volgende: − 2 heats karten − 3 bokalen − 1 fles kinderchampagne − 30 consumpties Dit arrangement kost € 30,00 per persoon. Extra consumpties kosten € 2,00 per stuk. De ouders van Jasmijn willen in totaal € 350,00 betalen voor het feestje. Alles boven dit bedrag moet Jasmijn zelf betalen. Jasmijn wil ook 15 consumpties extra. Hoeveel moet Jasmijn zelf betalen? A € 100,00 B € 130,00 C € 480,00

Jasmijn heeft besloten om voor het arrangement te gaan. Na overleg met haar ouders moet Jasmijn zelf € 110 betalen. Jasmijn heeft al € 40 gespaard voor haar examenfeest. Het resterende bedrag wil ze verdienen met haar bijbaantje. Jasmijn verdient € 3,25 per uur. Hoeveel uur moet Jasmijn werken om het resterende bedrag voor haar examenfeest te kunnen betalen? A 21 uur B 22 uur C 33 uur D 34 uur

De ouders van Jasmijn vinden het examenfeest van hun dochter nogal duur. Jasmijn en haar ouders krijgen een discussie over het examenfeest. Volgens de vader van Jasmijn wordt Jasmijn beïnvloed door haar klasgenoten. “Vroeger deden we zulke dingen niet”, zegt haar moeder. Hieronder staan twee uitspraken van haar ouders. • Geef bij elke uitspraak aan of deze juist of onjuist is. Dat Jasmijn wordt beïnvloed door haar klasgenoten noemen juist onjuist we/Dat sociale dit soort beïnvloeding. feestjes vroeger niet werden gehouden en nu wel heeft ook te maken met de inkomensontwikkeling.

Omdat Jasmijn het toch wel een duur feest vindt, wil ze bezuinigen. • Noem een onderdeel waarop Jasmijn kan bezuinigen zodat ze toch haar feest bij Kartplaza kan houden. ............................................................................................................................ ............................................................................................................................