Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo bb 2007, tijdvak 1

Een Koninklijk Besluit van koning Willem II over de grondwetsherziening (1848). In 1848 werd de grondwet veranderd. Welk nieuw grondrecht werd in de grondwet opgenomen? A het recht om een vereniging op te richten en vergaderingen te houden B het recht op een gelijke behandeling voor mannen en vrouwen C het recht op een goed leven voor rijke en arme mensen

Geef per uitspraak aan of die hoort bij de socialisten of bij de confessionelen . 1 Zij komen vooral op voor de belangen van de arbeiders. 2 Zij zijn verdeeld in twee groepen: katholieken en protestanten. 3 Zij zijn voorstanders van christelijke politiek. 4 Zij willen een maatschappij waarin iedereen gelijk is.

Zetelverdeling na de verkiezingen voor de Tweede Kamer in 2003. Waarom is het in Nederland nog nooit voorgekomen dat een regering gevormd werd door één partij? A Omdat de regering moeilijk kan regeren als zij niet kan steunen op een meerderheid in de Tweede Kamer. B Omdat geen enkele partij het aandurft het land alléén te regeren. C Omdat het niet democratisch is als één partij met meer dan 75 zetels de macht heeft. D Omdat in de grondwet staat dat iedereen gelijk is, dus hebben alle partijen evenveel macht.

De Eerste Kamer aan het werk. De Tweede Kamer aan het werk. Iemand zegt: “De Tweede Kamer is belangrijker dan de Eerste Kamer.” Welk argument kan hij hiervoor gebruiken? A De Tweede Kamer bestond eerder dan de Eerste Kamer. B De Tweede Kamer heeft de helft minder leden dan de Eerste Kamer. C De Tweede Kamer heeft meer bevoegdheden dan de Eerste Kamer. D De Tweede Kamerleden zijn ouder, meer ervaren en daardoor wijzer.

Vergadering van de Tweede Kamer (2005). Nederland is een parlementaire democratie. Wat betekent dit? A De burgers kiezen een volksvertegenwoordiging die namens hen besluiten neemt. B Een besluit is pas geldig als het hele parlement het er mee eens is. C Het land wordt niet bestuurd door een regering maar door alle burgers.

Invultekst over de rechtsstaat: Nederland is een rechtsstaat. Dat wil zeggen dat niet alleen de burgers maar ook de rechters en bestuurders zich moeten houden aan de ..(a).. . Er is sprake van onafhankelijke ..(b).. . De burgers worden beschermd tegen onrechtmatige acties van de ..(c).. . → Vul de onderstaande begrippen op de juiste plaats in. Let op! Elk begrip mag maar één keer worden gebruikt. 1 overheid 2 rechtspraak 3 wet

De dieren in de tekeningen stellen mensen voor. tekening 1 tekening 2 Enkele grondrechten: a het recht om volksvertegenwoordigers te kiezen b het recht op een eerlijk proces c het recht op vrijheid van meningsuiting → Geef per tekening aan welk grondrecht wordt geschonden. Let op! Er blijft één grondrecht over.

Enkele krantenkoppen: 1 Duitse bezetter schendt de Nederlandse grondrechten. 2 Nieuwe partij opgericht: de arbeiders organiseren zich in de SDAP. 3 Onrust in Den Haag: demonstranten eisen algemeen kiesrecht. 4 Verlaging van de kiesgerechtigde leeftijd naar 18 jaar! → Geef per krantenkop aan of deze hoort in de periode 1848-1916 of in de periode 1917-1990 .

Verbouw van rijst op Java (rond 1850). Welke uitspraak past bij de afbeelding? A Dankzij Nederlandse hulp kunnen Javaanse boeren met moderne machines rijst verbouwen. B De dorpsbewoners werken samen bij het planten en oogsten van de rijst. C De Ethische Politiek verplicht de dorpsbewoners rijst te verbouwen voor de export.

Hieronder staan vier zinnen die samen een verhaal vormen over het Cultuurstelsel. 1 Gouverneur-generaal Van den Bosch bedacht rond 1830 een plan waardoor Nederland geld aan Indonesië zou verdienen. 2 Van den Bosch vroeg Javaanse boeren of ze al hun producten voor een goede prijs aan Nederland wilden verkopen. 3 De Javaanse vorsten kregen ook een deel van de winst. 4 Het plan van Van den Bosch werd 'Reddingsplan Indonesië' genoemd. → Geef per zin aan of deze juist of onjuist is.

Vier zinnen over de invoering van het Cultuurstelsel. 1 Het verbouwen van indigo kostte de boeren veel tijd. 2 De bevolking had te weinig voedsel, er ontstond hongersnood. 3 Het gevolg was dat de opbrengst van de rijstvelden steeds minder werd. 4 Daardoor konden de boeren te weinig rijst planten. → Zet de zinnen in de juiste volgorde.

Mannen aan het werk op een rubberplantage. Welke uitspraak hoort bij deze foto? A Tijdens de periode van het Cultuurstelsel bestond dit werk niet, omdat er toen geen plantages in Indonesië waren. B Tijdens de periode van het Cultuurstelsel werd dit werk door Nederlanders gedaan, omdat Indonesiërs niet op plantages mochten werken. C Na de periode van het Cultuurstelsel kwam dit werk niet meer voor in Indonesië. Alle rubberplantages werden opgeheven. D Na de periode van het Cultuurstelsel werd dit werk ook gedaan op particuliere plantages in Indonesië.

Op Sumatra werden tabaksplantages aangelegd. Omdat het eiland dunbevolkt was, werden er arbeiders uit China en Maleisië gehaald. Zij kregen een contract voor drie jaar. Wie zich niet aan het contract hield, kreeg lijfstraffen van de planter. Wie vluchtte, werd door de politie opgepakt en teruggebracht. Hoe werd deze groep arbeiders genoemd? A horigen B koelies C lijfeigenen D slaven

Van Heutsz, gouverneur-generaal in Indonesië van 1904 tot 1909. In Coevorden staat dit borstbeeld van Van Heutsz. Van Heutsz is in Coevorden geboren. In de jaren zestig is dit beeld een paar keer met verf beklad. Waarom werd het beeld met verf beklad? A Omdat het beeld niet in Coevorden hoort maar in Atjeh, want daar is hij nog steeds een held. B Omdat onder leiding van Van Heutsz veel Indonesiërs zijn gedood tijdens de Atjeh-oorlog. C Omdat Van Heutsz de oorlog in Atjeh had verloren.

Spoorbrug over een rivier op Java (1910). Welke uitspraak past bij de afbeelding? A Doordat het hoger onderwijs in Indonesië verbeterde, gingen Indonesische ingenieurs spoorbruggen bouwen. B Nadat Nederland in grote delen van Indonesië de baas was geworden, werd de infrastructuur verbeterd. C Omdat veel Indonesiërs steeds rijker werden, zochten ze projecten om geld mee te verdienen.

Reclameplaat om jongens op te roepen in het leger te gaan (1912). Welke bewering over het KNIL is juist? A Het KNIL bestond alleen uit dienstplichtige soldaten. B Het KNIL bestond alleen uit Indonesische soldaten. C Het KNIL was opgericht om de orde te handhaven in Indonesië. D Het KNIL was opgericht om Indonesië te beschermen tegen Nederland.

Invultekst over het nationalisme in Indonesië: Indonesië werd in de Tweede Wereldoorlog bezet door de ..(a).. . Bij de ..(b).. groeide het gevoel dat ze zelf hun land konden besturen, want zij hadden gezien dat de ..(c)... verslagen konden worden. → Vul de namen van onderstaande volken op de juiste plaats in. Let op! Elk volk mag maar één keer gekozen worden. − Indonesiërs − Japanners − Nederlanders

Japans gevangenkamp in Indonesië tijdens de Tweede Wereldoorlog. Welke uitspraak is juist? A De gevangenen hadden een goed leven in het kamp. B De kampen werden door de Japanners goed bewaakt. C In een Japans gevangenkamp werden alleen Indonesiërs opgesloten. D Volwassenen en kinderen werden in aparte kampen opgesloten.

In 2002 is gevierd dat Nederlanders 400 jaar geleden in Indonesië kwamen. Een voorstander van de viering zei: “Het is goed dat dit feest is gevierd. De Nederlandse aanwezigheid heeft Indonesië veel goeds opgeleverd.” Een tegenstander van de viering zei: “Het feest had niet gevierd mogen worden. De Nederlandse aanwezigheid heeft Indonesië meer nadelen dan voordelen opgeleverd.” → Met welke uitspraak ben jij het eens? Leg met een voorbeeld uit waarom. Bronvermelding Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.