naslag(1) B (2) XB (3) B XB

opgave 2Criminaliteit en rechtsstaat


Leg uit dat de doodstraf die je ziet uitgebeeld in cartoon 1 voor Nederland tijdgebonden is. Doe het zo: De straf is voor Nederland tijdgebonden, want ............................................................................................................................ ............................................................................................................................



Uit onderzoek blijkt dat er een aantal redenen is waarom het gedrag uit de tekst voorkomt. → Noem een reden waarom de jongens uit tekst 2 tot hun daad zouden kunnen zijn gekomen. Doe het zo: Een reden is ............................................................................................................................ ............................................................................................................................


Jan P. was havenarbeider en is in de WIA terechtgekomen. Hij heeft twee straathonden uit het asiel opgenomen en zorgt zo goed mogelijk voor ze. Hij houdt van zijn dieren. Hij heeft een dwangbevel van de gemeentelijke belastingdienst gekregen dat hij per direct de hondenbelasting moet betalen. Hij heeft dit nog steeds niet gedaan. Hij wordt voor de rechter gedaagd en moet voorkomen. Voor welke rechter moet Jan verschijnen? A de afdeling kanton van de rechtbank B de Hoge Raad C het gerechtshof tekst 4 bron: de Volkskrant van 8 april 2005

Deze man uit tekst 4 heeft voor zover bekend niets gestolen of iets vernield. Toch hebben zijn daden gevolgen op immaterieel gebied. Mensen kunnen bijvoorbeeld verontwaardigd zijn over zijn gedrag. Noem nog een immaterieel gevolg van het gedrag van de man uit de tekst. Doe het zo en vul aan: → Een immaterieel gevolg van de daden van de man is volgens mij ............................................................................................................................ ............................................................................................................................





Deze zaak werd behandeld door het gerechtshof in Leeuwarden. Welke van de volgende conclusies is dan juist? A De Minister van Justitie heeft zich met deze zaak bemoeid. B Dit moet een hoger beroep zijn van een eerdere rechtszaak. C Het Openbaar Ministerie neemt het niet hoog op, anders zou de Hoge Raad deze zaak wel behandelen.

In het verleden is er onderzoek gedaan naar het ontstaan van crimineel gedrag. Naar aanleiding van deze verschillende onderzoeken is een aantal theorieën ontstaan. → Welke uitspraken naar aanleiding van deze theorieën zijn juist? Zet bij elk van de volgende beweringen een kruisje in de juiste kolom. Een kind dat opgroeit in armoede wordt iemand met tekst 7 bron: NRC Handelsblad van 30 maart 2005




Tijdens de behandeling van het thema criminaliteit en rechtsstaat vraagt de leraar aan zijn leerlingen om een aantal stellingen over dit onderwerp op het bord te schrijven. Hierna volgen vier van de opgeschreven stellingen. → Zijn de volgende stellingen juist of onjuist? Zet bij elk van de volgende beweringen een kruisje in de juiste kolom. Jongens komen meer in aanraking met de politie dan/Een meisjes. rechter moet rekening houden met de





Het gebeurt regelmatig dat er cijfers over de criminaliteit in Nederland worden gepubliceerd. In een klassengesprek wordt hierover gepraat. Een aantal opmerkingen staat hier onder. 1 Niet alle misdrijven worden bij de politie gemeld. 2 Fraude komt vooral voor bij lagere sociaaleconomische groepen. 3 Geweldsmisdrijven worden meer gepleegd door meisjes dan door jongens. Welke van de drie uitspraken is juist? A 1 B 2 C 3


In de afbeeldingen 1 en 2 zie je vier belangrijke personen in het strafproces. De politie, de advocaat, de rechter en de verdachte. Er is altijd een vijfde persoon bij betrokken. → Welke persoon mis je en moet op de plaats van het vraagteken komen en schrijf een van zijn taken op. Doe het zo: Ik mis ............................................................................................................................ en een van zijn taken is ............................................................................................................................



Tabel 2 verscheen in de Volkskrant. Er stond een artikeltje bij. Wat was de kop boven het artikeltje? A Bedreigingen spoorwegpersoneel afgenomen. B Minder straatroven en zakkenrollerij op stations. C Spoorwegpolitie niet geschikt voor haar werk. D Straatroof en zakkenrollerij op stations neemt sterk toe.


opgave 3Politiek en beleid

Nederland is een parlementaire democratie en deze heeft een aantal kenmerken. Er volgt nu een tweetal uitspraken. → Geef aan of die juist of onjuist zijn. Zet bij elk van de volgende beweringen een kruisje in de juiste kolom. De volksvertegenwoordiging kan ter worden geroepen door het kabinet. De politieke macht ligt namens de burgers kabinet.


In cartoon 3 zie je koningin Beatrix voor in de auto en minister-president Jan Peter Balkenende achterin aan het stuur in het kinderzitje. Waarom klopt de cartoon? De cartoon klopt, want A de koningin bepaalt het beleid voor de regering. B de koningin heeft de macht in Nederland. C de ministers zijn verantwoordelijk voor de daden van de koningin. tekst 10 naar: De Telegraaf van 10 augustus 2005






Welk doel wil men bereiken met het aannemen van het voorstel uit tekst 13? A De kloof tussen burgers en politiek vergroten. B De kloof tussen burgers en politiek verkleinen. C De macht van de koningin verminderen. D De macht van het parlement verkleinen. tekst 14 naar: Het Algemeen Dagblad van 6 augustus 2005



De minister gaat er inderdaad naar kijken en komt daarna met een compromisvoorstel. Wat gaat de minister nu waarschijnlijk doen? De minister A laat de regeling zoals die al was. B zal de Kamer gedeeltelijk gelijk geven. C zegt dat de koningin geen toestemming heeft gegeven voor een nieuw voorstel. cartoon 4 bron: Lectrr: Spoorstaking gepubliceerd op vrijdag 17 juni 2005




In de raad van de gemeente Westland komt een partij met het voorstel om het abonnement voor het zwembad in Naaldwijk te laten gelden voor maandag tot en met zaterdag. Als mensen op zondag willen zwemmen, moet er een apart kaartje gekocht worden. Het voorstel wordt echter in de raad verworpen, want de meeste partijen willen niet meewerken aan dit aparte beleid. Welke partij zal het voorstel ingebracht hebben? A D66 B SGP C VVD

Klas 4C heeft les gehad over de Nederlandse politiek en de leraar vraagt aan zijn leerlingen om een korte samenvatting te schrijven. Hieronder volgen drie van die samenvattingen: tekst 16 tekst 17 tekst 18 Wie van de drie leerlingen heeft een foutloze samenvatting geschreven? A John B Lisanne C Vera tekst 19 bron: de Volkskrant van 18 januari 2005



Hieronder volgt een aantal begrippen: a gemeenteraad b burgemeester en wethouders c staatssecretaris d Tweede Kamer e wethouder f minister-president g oudste lid van het college h ministers i burgemeester → Welke begrippen moeten op de stippellijntjes in de tekst worden ingevuld? (Vul de juiste letter in.) 1 …… 2 …… 3 ……


Een guillotine is een apparaat om iemand snel te onthoofden. Uit een onderzoek blijkt dat zestig procent van de Nederlandse burgers voor invoering van de doodstraf is voor zware criminelen en terroristen. Toch kennen we de doodstraf niet in Nederland. Welk knelpunt van de politieke besluitvorming brengen Fokke & Sukke in cartoon 6 naar voren? A De tegenstelling tussen meningen in de politiek en in de samenleving. B De vertragende werking van de bureaucratie. C Het parlement heeft tegenover de regering maar weinig te vertellen.


Jij woont in Weesp en je bent erg tegen de aanleg van deze nieuwe weg. Je wilt je gaan aansluiten bij een jongerenvereniging van een politieke partij om je mening te laten horen. Bij welke politieke partij kun je je dan het beste aansluiten? A CDA B GroenLinks C PvdA D VVD tekst 21 bron: De Telegraaf van 16 augustus 2005










Herken je in tekst 26 een politiek probleem? Doe het zo: Ja, ik herken een politiek probleem, want ............................................................................................................................ of Nee, ik herken geen politiek probleem, want ............................................................................................................................
Bij dit examen hoort geen uitwerkbijlage.
11p

21p
C
31p

41p
A
51p

61p
B
71p
C
81p
C
91p
B
102p

111p
B
121p
B
132p

141p
A
151p
C
161p
A
172p

181p
B
191p
B
201p
D
212p

221p
C
231p
B
241p
A
251p
B
261p
B
271p
C
281p
B
291p
B
301p
A
311p
B
321p
C
331p
C
343p

351p
A
361p
B
371p
B
381p
C
391p
B
401p
D
411p
B
421p
C
431p
