Eindexamen natuur- en scheikunde 1 vmbo kb 2014, tijdvak 1

Amerikaanse onderzoekers hebben gemeten dat de frequentie van de

laagste toon afneemt van 22 Hz naar 15 Hz.

Leg uit of mensen tonen van 15 Hz kunnen horen.

De onderzoekers hebben onder water geluidsopnamen gemaakt.

Welk apparaat hebben ze daarbij in ieder geval gebruikt?

decibelmeter

echolood

luidspreker

microfoon

Als vinvisvrouwtjes dichtbij zijn, zingen de mannetjes zachter en lager.

In de uitwerkbijlage staan twee zinnen over deze veranderingen.

Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheden.

Op de auto werken drie krachten in horizontale richting.

De motor levert een stuwkracht van 3500 N. De nettokracht is 0 N.

In de afbeelding op de uitwerkbijlage is de luchtweerstand getekend.

Teken op de streeplijn de twee andere horizontale krachten op de auto

en zet de bijbehorende namen in elk kader.

Plotseling steekt een hert de weg over. Dimitri reageert door hard op de

rem te trappen.

Noteer twee omstandigheden die invloed hebben op de reactieafstand.

Tijdens het afremmen schuift de telefoon van Dimitri van de

passagiersstoel af en valt op de bodem.

Noteer het natuurkundige begrip dat er de oorzaak van is dat de

telefoon van de stoel afschuift.

Volgens Bert is hier de dichtheid gegeven.

Waarom heeft Bert geen gelijk?

Natuurkundig gezien klopt deze zin niet. Deze zin staat ook in de

uitwerkbijlage.

Verbeter deze zin zodat die natuurkundig klopt.

Bereken de oppervlakte van het doek.

Bert en Selma willen het schaduwdoek vooral op warme zonnige dagen

gebruiken om koel te zitten. Het doek is in een witte en een zwarte

uitvoering te koop.

Leg uit waarom de zwarte uitvoering geen verstandige keuze is om op

warme dagen koel te kunnen zitten.

Het doek is van geweven kunststofvezels gemaakt. Kunststofvezels zijn

een goede warmte isolator.

Noem nog een stofeigenschap waarom juist dit materiaal geschikt is

om als schaduwdoek te gebruiken.

Met welke veerunster kan hij het totaal gewicht van de blokjes zo

nauwkeurig mogelijk bepalen?

Emiel maakt de volgende opstelling en trekt rechts het touw met een

constante snelheid omlaag.

Deze afbeelding staat ook in de uitwerkbijlage.

Teken in de afbeelding de spierkracht met de juiste lengte en in de

juiste richting. Noteer de grootte naast de afbeelding. Verwaarloos het

gewicht van de katrollen en het touw.

Beide soorten banden worden getest met dezelfde auto en bij dezelfde

snelheid. Vergelijk de rit met luchtbanden met de rit met Tweels.

In de uitwerkbijlage staan twee zinnen.

Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid.

Tijdens de testrit rijdt de auto over een stoeprand.

Op de stoeprand wordt een kracht uitgeoefend van 3,8 kN.

Het contactoppervlak van de Tweel met de stoeprand is 24 cm².

Bereken de druk onder de Tweel op die stoeprand.

Tijdens de testrit met de Tweels is langs de testbaan een geluidsniveau

van 79 dB gemeten.

Het rolgeluid van autobanden mag niet meer dan 70 dB zijn.

Voor het geluidsniveau geldt de volgende woordformule:

Bereken hoeveel keer het geluid harder is dan toegestaan.

Om aan het toegestane geluidsniveau te voldoen worden voorstellen

gedaan voor het aanpassen van de auto.

Welk voorstel kan bijdragen aan het verminderen van het gemeten

rolgeluid langs de testbaan?

De binnenkant van de motorkap isoleren.

De cabine isoleren.

De wielen afdekken.

Een spoiler onder de neus van de auto aanbrengen.

Sorana en Dibi gebruiken een spanningsmeter om de spanning over het

fietslampje te meten.

Op de uitwerkbijlage zie je een deel van hun schakeling.

Maak het schakelschema compleet met schakelaar, lampje en

spanningsmeter.

De spanningsbron zetten ze op verschillende standen.

Ze lezen bij elke stand de spanning over en de stroom door het lampje af.

Je ziet een tabel met hun meetresultaten.

Teken in het diagram op de uitwerkbijlage de grafiek van de stroomsterkte

tegen de spanning.

De weerstand die in serie met het lampje staat is 130 Ω.

Bereken de totale weerstand van de schakeling bij een spanning over

het lampje van 2,0 V.

Waarom loopt de grafiek van het lampje niet volgens een rechte lijn?

De spanning neemt niet gelijkmatig toe.

De stroomsterkte neemt bij elke meting steeds meer toe.

De weerstand van het lampje neemt af.

De weerstand van het lampje neemt toe.

De bovenzijde van de vleugels is bedekt met zonnecellen.

In een zonnecel is sprake van een energieomzetting.

Noteer in het schema op de uitwerkbijlage de energiesoorten voor en

na de energieomzetting in een zonnecel.

Gegevens van de Solar Impulse:

Bij het stijgen neemt de zwaarte-energie toe.

Bereken de zwaarte-energie van de Solar Impulse op maximale

hoogte. Noteer je antwoord in MJ.

De Solar Impulse heeft een 24-uurs testvlucht uitgevoerd. De motoren van

het vliegtuig leveren een gemiddeld vermogen van 29 kW.

Bereken het energiegebruik van de elektromotoren tijdens de

testvlucht.

Tussen de elektroden worden de plaatjes samen geklemd.

De stroomkring is dan gesloten.

In de uitwerkbijlage staan twee zinnen die over deze situatie gaan.

Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid.

Door de hoge temperatuur smelten de stalen plaatjes aan elkaar.

Bereken de temperatuur van de smeltende stalen plaatjes in graden

Celsius.

Van welke stof kunnen de elektroden gemaakt zijn?

diamant

glas

koper

porselein

Bij het smelten staat er over de elektroden een spanning van 13 V.

De weerstand van de twee stalen plaatjes is 0,002 Ω.

Bereken bij welke stroomsterkte de plaatjes aan elkaar smelten.

De elektroden zijn aangesloten op de secundaire spoel van een

transformator. Je ziet een schematische tekening van de werking van het

puntlasapparaat.

Bereken het opgenomen vermogen van het puntlasapparaat.

Wat is het draaipunt van deze hefboom?

punt A

punt B

punt C

Vergelijk tijdens het indrukken de kracht op het blikje met de spierkracht.

De kracht op het blikje is

even groot.

groter.

kleiner.

Door het gebruik van de Cancrusher passen er meer blikjes in de

afvalcontainer.

Vergelijk de volle afvalcontainer met geplette blikjes met die waarin

ongeplette blikjes zitten.

Zet in de tabel op de uitwerkbijlage één kruisje achter elke zin in de

juiste kolom.

Vroeger werden frisdrankblikjes gemaakt van ijzer met een dun laagje tin.

Nu zijn deze blikjes gemaakt van aluminium.

Waarom is het nu lastiger om blikjes uit het restafval te verwijderen?

Bereken de gemiddelde snelheid in de periode dat er geremd wordt.

Je ziet vier schetsen van afstand-tijd-diagrammen.

Welk diagram geeft de remweg juist weer?

Welk van de volgende veiligheidsvoorzieningen beschermt Bas tijdens de

noodstop?

airbag

hoofdsteun

kreukelzone

kooiconstructie

veiligheidsgordel

LEDs hebben een hoger rendement dan gloeilampjes.

Hoe merk je het hogere rendement van LEDs?

Wat is het milieuvoordeel van het gebruik van LEDs in plaats van

gloeilampjes?

Elke LED in deze lamp werkt op een spanning van 6 V. Een batterij levert

een spanning van 1,5 V. Met een schakelaar wordt het elektrische circuit

gesloten of onderbroken.

Over deze LED lamp staan in de uitwerkbijlage drie zinnen.

Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid.

De batterijen hebben een totale capaciteit van 3000 mAh.

De LED lamp kan 15 uur branden op volle batterijen.

Bereken de stroomsterkte die de batterijen leveren.

Het rendement van de LED lamp is 50%. De lamp brandt 15 uur op volle

batterijen. Een gloeilamp heeft een rendement van 5%.

Hoe lang kan een gloeilamp met dezelfde lichtopbrengst branden op volle

batterijen?

0,5 uur

1,0 uur

1,5 uur

7,5 uur