Eindexamen natuur- en scheikunde 1 vmbo kb 2015, tijdvak 2

Een metalen elektrode in een geïsoleerd handvat is aangesloten op de

pluspool van het lasapparaat.

Tijdens het lassen loopt er stroom van de elektrode door de metalen

onderdelen en het werkblad naar de klem.

Noteer een materiaal waarvan de isolatie van het handvat kan zijn

gemaakt.

Tijdens het lassen smelt de elektrode bij een temperatuur van 1780 K.

Van welk materiaal kan de elektrode zijn gemaakt?

koper

staal

tin

ijzer

Het lasapparaat transformeert de netspanning naar een lagere spanning.

De stroomsterkte, die tijdens het lassen nodig is, wordt ingesteld.

Het display op het lasapparaat geeft de secundaire stroomsterkte en

spanning weer.

Bereken het geleverde vermogen van het lasapparaat.

Het lasapparaat is aangesloten op netspanning (230 V). In het

lasapparaat zit een transformator. De primaire spoel heeft 125 windingen.

De secundaire spanning is 45,9 V.

Bereken het aantal windingen van de secundaire spoel.

Een ander lasapparaat werkt op een spanning van 400 V. Het opgenomen

vermogen van dat apparaat is kleiner.

De secundaire spanning en stroomsterkte zijn even groot als bij het

lasapparaat op netspanning.

Noteer een voordeel van het gebruik van een spanning van 400 V.

De kabel loopt over een vaste katrol. Over de werking van een vaste

katrol staat op de uitwerkbijlage een zin.

Omcirkel de juiste mogelijkheid.

De reddingscapsule is aan de buitenzijde voorzien van wieltjes.

Noteer de naam van de tegenwerkende kracht die de wieltjes leveren

tijdens het bewegen in de schacht.

Het hijsen gebeurt met een dieselmotor. Over de energieomzetting in de

dieselmotor staat op de uitwerkbijlage een schema.

Noteer in het schema op de uitwerkbijlage de juiste energiesoorten

voor en na de energieomzetting in de dieselmotor.

De lege reddingscapsule heeft een massa van 420 kg.

Op de uitwerkbijlage staat een afbeelding van de reddingscapsule die stil

aan de kabel hangt.

Teken de kracht die de kabel in punt P op de capsule uitoefent. Noteer

de grootte onder de afbeelding. Gebruik als schaal 1 cm 1000 N.

De reddingscapsule met een mijnwerker (totale massa 500 kg) wordt

620 m omhoog gehesen.

Bereken de toename van de zwaarte-energie.

Bij een test in een zwembad is de reddingsboei 60 meter van de

zwemmer verwijderd.

De reddingsboei heeft een gemiddelde snelheid van 54 km/h.

Bereken hoeveel tijd EMILY nodig heeft om bij de zwemmer te komen.

De reddingsboei drijft op het water. Je ziet drie verschillende situaties

waarin de opwaartse kracht en de zwaartekracht op de reddingsboei

getekend zijn.

In welke situatie zijn de krachten juist getekend?

De reddingsboei is voorzien van een onderwater sonar. Hiermee kan de

reddingsboei door middel van geluid zelf zwemmers opsporen.

Over de sonar staan op de uitwerkbijlage twee zinnen.

Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid.

Bij een test in een zwembad met zoet water meet de sonar een

tijdsverschil van 0,05 seconde tussen zenden en ontvangen.

Bereken de afstand tussen de sonar en de zwemmer.

De test wordt herhaald in een bad met zeewater.

We vergelijken de resultaten in zoet water met die in zout water. Op de

uitwerkbijlage staan twee zinnen.

Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid.

Een schaatser staat klaar voor de start van de 1000 m.

Op welke plaats gaat de schaatser over de finish?

plaats 1

plaats 2

plaats 3

plaats 4

Je ziet een afbeelding die tijdens een wedstrijd van de heren is gemaakt.

Ben Jongejan heeft de laatste ronde van 400 m in 30,8 s afgelegd.

Bereken zijn gemiddelde snelheid in km/h.

Ben Jongejan doet mee aan wedstrijden over vier afstanden:

500 m, 1500 m, 5000 m en 10 km.

In de afbeelding staat dat hij al 3 minuten en 24 seconden heeft gereden.

Hij heeft nog 6 ronden af te leggen.

Laat met een berekening zien welke afstand hier wordt verreden.

Op lange rechte stukken van de schaatsbaan staat een schaatser

regelmatig met zijn hele gewicht op één ijzer.

Het contactoppervlak van de schaats met het ijs is 0,46 cm².

Bereken op dat moment de druk op het ijs als de schaatser een massa

heeft van 82 kg (820 N).

Welk schema geeft de opstelling juist weer?

Ryan en Ayo meten de spanning over en de stroom door het lampje.

Je ziet een deel van het schakelschema.

Op welke plaatsen kunnen de meters worden gezet voor een juiste

meting?

A-meter bij 1 of 3 en de V-meter bij 2

A-meter bij 2 en de V-meter bij 1

A-meter bij 2 en de V-meter bij 1 of 3

Ryan leest op de meters af: 3,0 V en 0,24 A.

Bereken de weerstand van het lampje.

Ayo verschuift de aansluiting op de draadweerstand naar rechts. De

lengte van de draad tussen de aansluitpunten wordt zo groter.

Ryan meet de spanning over en de stroom door het lampje tijdens het

verschuiven.

De spanningsbron blijft op 3,0 V staan.

Op de uitwerkbijlage staat een diagram.

Zet de meetpunten uit in dat diagram en teken de grafiek.

Hoe groot is de spanning over het lampje bij een stroom van 100 mA?

0,55 V

0,65 V

0,75 V

0,85 V

Wat is juist over de weerstand van het gloeilampje bij lagere spanning?

deze wordt kleiner

deze is constant

deze wordt groter

De ijzeren kraan is tegen corrosie beschermd.

Noem een manier om het ijzer van deze kraan tegen corrosie te

beschermen.

De kraanarm bestaat uit ijzer met een totaal volume van 95,3 dm³.

Bereken de massa van de kraanarm.

Gebruik de rekenregel: 1 g/cm³ = 1 kg/dm³.

Aan de haak hangt een blok beton. Het blok beweegt van de kraan af.

Over de kracht in de spankabel staat in de uitwerkbijlage een zin.

Omcirkel in die zin de juiste mogelijkheid.

Het opladen van een lege accu duurt 3 uur. Het opgenomen vermogen

van de lader is 3 W.

Bereken de energie in kJ die de lader in die tijd opneemt.

De capaciteit van de opgeladen accu is 2400 mAh. Schakel je de zaklamp

in dan loopt er een stroom van 200 mA.

Bereken hoeveel uur de zaklamp met opgeladen accu licht kan geven.

De dichtheid van neopreen zonder gasbelletjes is 1,23 g/cm³.

Met gasbelletjes is de dichtheid van het wetsuit kleiner dan 1,0 g/cm³.

In de uitwerkbijlage staat een tabel met materialen en eigenschappen van

een wetsuit.

Geef met vier kruisjes aan welke gunstige eigenschap(pen) elk

materiaal voor de sporter heeft.

Bij het zwemmen is er in het lichaam sprake van een energieomzetting.

Noteer in het schema op de uitwerkbijlage de energiesoorten voor en

na de energieomzetting.

Bij het zwemmen leveren de spieren van Jasper 108 kJ nuttige energie.

Het rendement van deze omzetting is bij Jasper 9,0%.

Toon met een berekening aan dat Jasper 1 200 kJ energie heeft

omgezet.

Vóór het onderdeel fietsen wil Jasper zijn energieniveau weer op peil

brengen. Hij neemt daarvoor sportvoeding.

Je ziet een knijpflesje met sportvoeding.

Om zijn verbruikte hoeveelheid energie aan te vullen heeft hij drie

knijpflesjes nodig.

Bereken hoeveel MJ energie er in één knijpflesje zit.

Welk metaal zit in de nagellak waardoor de patronen ontstaan?

aluminium

koper

nikkel

tin

De nagellak droogt doordat het oplosmiddel verdwijnt.

Van welke faseovergang is hier sprake?

rijpen

smelten

condenseren

stollen

sublimeren

verdampen

De nagellak bevat aceton als oplosmiddel. Op de uitwerkbijlage staat een

tabel met pictogrammen.

Zet een kruisje achter de pictogrammen die op een fles aceton horen

te staan. Gebruik de tabel ‘Gevaarlijke chemicaliën’ in BINAS.

Waar moet je een half vol flesje nagellak inleveren?

metalen

glas

GFT

KCA

restafval