bij dit examen
Meerkeuzevragen
Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.
Open vragen
− Geef niet méér antwoorden dan er worden gevraagd. Als er
bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd, geef er dan twee en niet
méér. Alleen de eerste twee redenen kunnen punten opleveren.
− Vermeld altijd de berekening, als een berekening gevraagd wordt. Als
een gedeelte van de berekening goed is, kan dat punten opleveren.
Een goede uitkomst zonder berekening levert geen punten op.
− Vermeld bij een berekening altijd welke grootheid berekend wordt.
− Geef de uitkomst van een berekening ook altijd met de juiste eenheid.
opgave 1Brulboeiorgel
Hoite heeft een orgel ontworpen dat werkt op de golven van het zeewater.
De tonen ontstaan doordat het golvende water lucht door de buizen perst.
11puitwerkbijlageHoite kan de buizen korter of langer maken. Hiermee verandert hij de
toon. Dit kun je vergelijken met het gebruiken van de korte en lange
snaren van een harp.
In de uitwerkbijlage staan twee zinnen over het gevolg van het langer
maken van een buis.
Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid.
23pMet een geluidssensor en een oscilloscoop is één toon van het orgel
zichtbaar gemaakt.
Bereken de frequentie van deze toon.
31pWelke grootheid van het geluid verandert als de lucht tijdens een storm
harder door de buizen geperst wordt?
amplitude
frequentie
toonhoogte
trillingstijd
Hoite geeft een concert met het brulboeiorgel. Een dB-meter naast Hoite
geeft 92 dB aan.
41pIn welke zone ligt dit geluidsniveau?
rustig
indringend
zeer hinderlijk
zeer luid
extreem luid
51pHoite bespeelt het orgel zonder gehoorbescherming. Hij mag dit maar een
bepaalde tijd doen om geen gehoorbeschadiging op te lopen.
Noteer deze maximale tijdsduur. Gebruik de tabel ‘Maximale
blootstellingsduur’ in BINAS.
62pEen dB-meter op 250 meter afstand van het orgel geeft 38 dB aan.
Bij verdubbeling van de afstand neemt het geluidsniveau met 6 dB af. 
Bereken op welke afstand het geluid van het orgel nog maar 20 dB is.
opgave 2Bouwafval
Bouwafval bestaat uit verschillende materialen.
Een kraan haalt eerst de grote delen uit het afval.
73pDe kraan pakt een stuk beton van 50 dm3.
Bereken de massa van dit stuk beton.
Het overgebleven afval komt bij een automatische sorteerinstallatie.
Elektromagneten halen de voorwerpen waar bepaalde metalen in zitten uit
het afval.
81pEen elektromagneet is aangesloten op een spanningsbron.
Waaruit bestaat een elektromagneet?
91pEen elektromagneet heeft een aantal voordelen vergeleken met een
permanente magneet.
Noteer twee voordelen van een elektromagneet.
102puitwerkbijlageIn de uitwerkbijlage staat een tabel met een aantal verschillende metalen
in het afval.
Zet een kruisje achter de metalen die de elektromagneet aantrekt.
111pVentilatoren blazen plastic uit het afval.
Welke stofeigenschap van plastic maakt deze manier van scheiding
mogelijk?
de dichtheid
de massa
het volume
121pHet restafval bestaat voor een groot deel uit hout. Dit afval kan men
verbranden of recyclen.
Noteer een milieuvoordeel om hout te recyclen.
opgave 3Nachtlampje
Sommige kinderen vinden het prettig als er ‘s nachts wat verlichting is.
Dat kan met een nachtlampje.
131pWelke elektrische beveiliging heeft dit nachtlampje?
Het lampje heeft een sensor waardoor het lampje automatisch gaat
branden als het donker wordt.
Je ziet een deel van het schakelschema van het lampje.
141pWelk onderdeel zit er op de plaats van het vraagteken?
diode
LED
LDR
NTC
transistor
152puitwerkbijlageOver het schakelschema staat in de uitwerkbijlage een aantal zinnen.
Omcirkel in de tweede en derde zin de juiste mogelijkheid.
opgave 4In balance
Ontwerpster Mieke Meijer heeft een lamp met LEDs ontworpen. De lamp
bestaat onder andere uit twee houten delen waarbij één stroomdraad
zorgt voor evenwicht.
Langs het hout zitten strips van messing. Maken de twee strips contact,
dan gaat de lamp branden. Messing is een goede stroomgeleider.
161pNoteer nog een stofeigenschap van messing.
171pWaarom gaat de lamp pas branden als de messing strips contact maken?
De lamp (3 V) is met een adapter aangesloten op het lichtnet (230 V).
In de adapter zit onder andere een transformator.
181pDe primaire spoel van de transformator heeft 4000 windingen.
Hoeveel windingen heeft de secundaire spoel (3 V)?
ongeveer 3
ongeveer 50
ongeveer 4000
ongeveer 30 000
191pDe LEDs in de lamp zijn parallel aangesloten. De LEDs branden.
Wat neem je waar wanneer er één LED stuk gaat?
Alle LEDs gaan uit.
Eén LED zal niet branden, de rest blijft even fel branden.
Eén LED zal niet branden, de rest zal feller branden.
Eén LED zal niet branden, de rest zal zwakker branden.
opgave 5Elektrische vouwfiets
Een vouwfiets mag je gratis meenemen in de trein. Als je na de treinreis
nog ver moet fietsen is een elektrische vouwfiets aangenaam.
Deze geeft je tijdens het fietsen een ‘duwtje in de rug’.
De elektrische vouwfiets heeft voor het leveren van trapondersteuning
een 36 V accupakket met drie accu’s in serie.
201pHoe groot is de spanning van één accu?
6 V
12 V
18 V
36 V
De elektromotor is in serie geschakeld met een regelbare weerstand en is
aangesloten op een accupakket.
212puitwerkbijlageIn de uitwerkbijlage staat een deel van het schakelschema.
Maak het schema compleet met de regelbare weerstand en de
elektromotor.
Het accupakket levert 36 V. De stroomsterkte door de elektromotor is
4,0 A.
223pDe regelbare weerstand is ingesteld op 6 Ω.
Bereken de weerstand van de elektromotor.
232pDe capaciteit van het accupakket is 10 Ah.
Bereken de tijd dat de elektromotor bij deze stroomsterkte
trapondersteuning kan bieden.
opgave 6Amfibiebus
Met een amfibiebus worden toeristische tochten gemaakt over de weg en
door het water.
amfibiebus gaat het rivierwater in
243pEen amfibiebus vaart 7 km door de rivier met een gemiddelde snelheid
van 12 km/h.
Bereken hoeveel minuten de vaartocht duurt.
252pIn het water zorgen elektrisch aangedreven waterjets voor de
voortstuwing.
De waterjets hebben een opgenomen vermogen van 260 kW met een
rendement van 23%.
Bereken het nuttig vermogen van de waterjets.
261puitwerkbijlageDe amfibiebus nadert een sluis en remt af. Over het afremmen staat in de
uitwerkbijlage een zin.
Omcirkel in die zin de juiste mogelijkheid.
271puitwerkbijlageDe amfibiebus vaart door een sluis van rivierwater naar zeewater.
In de uitwerkbijlage staan twee zinnen over de diepgang van de
amfibiebus in rivierwater en in zeewater.
Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid.
opgave 7Lange zware vrachtwagens
Op de Nederlandse snelwegen rijden steeds meer lange zware
vrachtwagens (LZV’s).
282pHet brandstofverbruik van een LZV is 5% groter dan van een gewone
vrachtwagen. Een LZV kan tot 60% meer vracht vervoeren dan een
gewone vrachtwagen.
Leg uit waarom het gebruik van een LZV het milieu minder belast.
292puitwerkbijlageHet brandstofverbruik hangt vooral af van de tegenwerkende krachten.
In de uitwerkbijlage staan hierover twee zinnen.
Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid.
301pVoor LZV’s gelden strenge eisen aan het remsysteem. Een LZV mag geen
langere remweg hebben dan een gewone vrachtwagen.
Wat heeft invloed op de remweg?
de reactietijd
de remtijd
de staat van de bestuurder
311pEen LZV kan minder snel door bochten rijden dan een gewone
vrachtwagen.
Waardoor komt dit?
De reactieafstand is groter.
De traagheid is groter.
De vertraging is groter.
De totale wrijvingskracht is kleiner.
322pJe ziet drie mogelijke combinaties van LZV’s. De massa van de
voertuigen is even groot.
Over de druk op het wegdek staan in de uitwerkbijlage twee zinnen.
Omcirkel in de eerste zin de juiste mogelijkheden en maak de tweede
zin compleet.
opgave 8Usain Bolt
Usain Bolt is wereldrecordhouder
op de 100 m sprint.
Je ziet de tussentijden van zijn recordrace.
333pTussen de 60 en 80 meter loopt Bolt op topsnelheid.
Bereken zijn topsnelheid in km/h.
344puitwerkbijlageZet in het diagram in de uitwerkbijlage alle meetpunten uit en teken de
grafiek van de race.
351pHoe zie je in een s,t-diagram dat de snelheid constant is?
361pJe ziet drie situaties met de nettokracht op Usain Bolt in het deel van de
race dat hij met constante snelheid loopt.
Welke situatie is juist?
opgave 9Mobiele LED-lamp
