bronnen

Eindexamen natuur- en scheikunde 1 vmbo kb 2021, tijdvak 1

bij dit examen

Meerkeuzevragen
Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.
Open vragen
− Geef niet méér antwoorden dan er worden gevraagd. Als er
bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd, geef er dan twee en niet
méér. Alleen de eerste twee redenen kunnen punten opleveren.
− Vermeld altijd de berekening, als een berekening gevraagd wordt. Als
een gedeelte van de berekening goed is, kan dat punten opleveren.
Een goede uitkomst zonder berekening levert geen punten op.
− Vermeld bij een berekening altijd welke grootheid berekend wordt.
− Geef de uitkomst van een berekening ook altijd met de juiste eenheid.

opgave 1Kinderstep

Lidwien heeft een nieuwe step gekregen. De step heeft een handrem voor
en een voetrem achter.
figuur bij de opgave
Als Lidwien op de voetrem drukt, duwt de voetrem tegen de achterband.
De band is gemaakt van rubber. Door de stofeigenschappen van rubber,
is de remkracht groot.
11p
Noteer een stofeigenschap van rubber, waardoor de remkracht groot is.
22p
Noteer twee factoren die invloed hebben op de remweg.
32puitwerkbijlage
Lidwien knijpt in de handrem.
Over de optredende krachten staan op de uitwerkbijlage twee zinnen.
Maak elke zin compleet.

opgave 2Molspuinhoop

Jan heeft molshopen in zijn tuin. Hij koopt
een elektronische mollenverjager.
De mollenverjager maakt hoge tonen om de
mollen te verjagen.
De mollenverjager werkt op zonne-energie.
figuur bij de opgave
41p
Het toepassen van zonne-energie is volgens de fabrikant een voorbeeld
van duurzame energie.
Welk milieuvoordeel heeft het toepassen van zonne-energie?
53p
Met een oscilloscoop worden de geluidstrillingen van de mollenverjager
zichtbaar gemaakt op een beeldscherm.
Je ziet een afbeelding van het beeldscherm.
figuur bij de opgave
Eén hokje op het beeldscherm komt overeen met 4,0 · 10–6 s.
Bereken de frequentie van het signaal.
61puitwerkbijlage
De mollenverjager zendt tweemaal per minuut een geluid uit. Dit geluid is
voor de mens niet hoorbaar.
Over de gehoorgrenzen van de mens staan op de uitwerkbijlage twee
zinnen.
Maak elke zin compleet.

opgave 3Training

John is zich tijdens zijn training aan het opdrukken.
Je ziet een afbeelding van John bij het opdrukken.
figuur bij de opgave
73puitwerkbijlage
Op de uitwerkbijlage zijn de krachten op de ondergrond bij de
steunpunten Q en R weergegeven.
Teken op de uitwerkbijlage de vector van de zwaartekracht vanuit P.
Bepaal eerst de krachtenschaal.
82p
De spierkracht van John bij Q is 540 N. Het totale contactoppervlak van
zijn handen met de ondergrond is 290 cm2.
Bereken de druk.
Ook Maria doet aan fitness. Je ziet afbeeldingen van twee manieren
waarop Maria zich kan opdrukken. Met S is het draaipunt bij het
opdrukken aangegeven.
manier 1
manier 2
91p
Welke manier kost Maria de minste kracht?
A manier 1
B manier 2
C beide manieren kosten evenveel kracht
102puitwerkbijlage
Over het opdrukken van Maria staat op de uitwerkbijlage een tabel.
Zet in de tabel op de uitwerkbijlage in elke rij een kruisje in de juiste
kolom.
John traint ook met gewichten.
112p
Je ziet een afbeelding van het apparaat dat John gebruikt.
figuur bij de opgave
Als John aan de kabel trekt, gaan de gewichten omhoog.
Over het apparaat staan op de uitwerkbijlage twee zinnen.
Maak elke zin compleet.

opgave 4Sterre doet proefjes

figuur bij de opgave
figuur bij de opgave
Sterre laat een munt vallen.
121p
Tijdens het vallen neemt de snelheid van de munt steeds toe.
Welke uitspraak is juist?
A Fz is kleiner dan Fw.
B Fz is even groot als Fw.
C Fz is groter dan Fw.
De munt heeft een massa van 7,5 g. De zwaarte-energie van de munt op
het hoogste punt is 0,105 J.
Neem aan dat alle zwaarte-energie van de munt wordt omgezet in
bewegingsenergie.
133p
Bereken de snelheid waarmee de munt op de grond terechtkomt.
Sterre laat ook een papiertje vallen.
141p
Sterre laat het papiertje vanaf een hoogte van 1,40 m vallen.
Met een stopwatch meet ze dat de val van het papiertje 2,6 s duurt.
Wat is de gemiddelde snelheid van het papiertje?
A 0,54 m/s
B 1,86 m/s
C 3,6 m/s

opgave 5Echoput

Ans kijkt in een echoput. Ze wil
weten hoe diep de put is.
figuur bij de opgave
Ans roept iets in de put en meet de tijd op tussen het roepen in de put en
het horen van de echo. Ze meet een tijd van 0,25 s.
De geluidssnelheid is 340 m/s.
153p
Bereken de diepte van de put.
161p
Ans laat een steen in de put vallen.
Welk diagram is het juiste afstand,tijd -diagram van de beweging van de
steen?
Neem aan dat de steen geen luchtweerstand ondervindt.
A
B
C

opgave 6Laptop opladen

Lisanne heeft een nieuwe laptop gekocht. Ze gebruikt de oplader om de
lege accu op te laden.
figuur bij de opgave
In de oplader zit onder andere een transformator.
De primaire spoel heeft 460 windingen en is aangesloten op de
netspanning van 230 V. De spanning aan de secundaire kant is 20 V.
172p
Bereken het aantal windingen van de secundaire spoel. Neem aan dat de
transformator ideaal is.
181p
In de oplader zit ook een onderdeel dat de stroom maar in één richting
doorlaat.
Noteer de naam van dit onderdeel.
De oplader wordt warm tijdens het opladen.
192p
Het opgenomen vermogen van de oplader is 78 W. De oplader levert een
vermogen van 65 W.
Bereken het rendement van de oplader.
202p
De capaciteit van de opgeladen accu is 4,7 Ah. De gemiddelde
stroomsterkte tijdens het gebruik van de laptop is 0,78 A.
Bereken de maximale tijd die Lisanne de laptop kan gebruiken.

opgave 7Practicum stofeigenschappen

Tijdens een practicum over stofeigenschappen bepaalt Mira de dichtheid
van een munt. Ze meet het volume en de massa van de munt.
Je ziet afbeeldingen van de metingen van Mira.
figuur bij de opgave
figuur bij de opgave
figuur bij de opgave
213p
Bepaal aan de hand van de metingen de dichtheid van deze munt.
221p
Bij verder onderzoek blijkt het materiaal van de munt magnetisch te zijn.
Van welk materiaal kan deze munt gemaakt zijn?
A aluminium
B koper
C messing
D nikkel
231puitwerkbijlage
Mira onderzoekt nog twee voorwerpen. Ze heeft een blokje beton en een
blokje graniet met dezelfde massa.
Over het volume van het blokje beton staan op de uitwerkbijlage twee
zinnen.
Omcirkel in de tweede zin de juiste mogelijkheid.
Gebruik BINAS.

opgave 8Elektrisch koken

Een elektrisch fornuis heeft twee grote en twee kleine kookzones.
figuur bij de opgave
Elke kookzone kun je apart aanzetten.
241p
In welk schakelschema zijn de vier kookzones op de juiste manier
aangesloten?
figuur bij de opgave
Elke kookzone is aangesloten op de netspanning van 230 V.
De maximale stroomsterkte door een van de kookzones is 3,5 A.
252p
Bereken het maximale vermogen van deze kookzone.
262p
Bereken de weerstand van deze kookzone bij de maximale stroomsterkte.

opgave 9Siberische kou

Siberië is de koudste plek op aarde waar mensen wonen.
figuur bij de opgave
271p
In Siberië daalt de temperatuur ’s winters regelmatig tot 205 K.
Noteer deze temperatuur in °C.
282puitwerkbijlage
Over een aantal stoffen die bij kamertemperatuur vloeibaar zijn, staat op
de uitwerkbijlage een tabel.
Zet in de tabel op de uitwerkbijlage achter elke stof een kruisje bij de
juiste fase bij een temperatuur van 205 K. Gebruik BINAS.
292p
In Siberië hebben de huizen dubbele beglazing. Tussen de ramen van de
dubbele beglazing bevindt zich een laag stilstaande lucht. De luchtlaag
vermindert het warmtetransport door de beglazing.
Leg uit welke vorm van warmtetransport wordt verminderd door de
luchtlaag.

opgave 10Thee zetten

Hans drinkt graag thee. Hij gebruikt
een elektrische waterkoker om het
water te koken.
figuur bij de opgave
301p
De waterkoker is dubbel geïsoleerd.
Teken het symbool voor dubbele isolatie.
311puitwerkbijlage
In de waterkoker wordt energie omgezet.
Op de uitwerkbijlage staat een schema van de energie-omzetting.
Noteer in het schema de juiste energiesoorten.
323p
De waterkoker heeft een vermogen van 1,2 kW. Om een hoeveelheid
water aan de kook te brengen, wordt een energie van 0,05 kWh omgezet.
Bereken de tijd in minuten die nodig is om het water aan de kook te
brengen.

opgave 11Weerstanden

Darian maakt een serieschakeling van een batterij, een weerstand en een
stroommeter. Hij meet de stroomsterkte door de weerstand.
332puitwerkbijlage
Maak op de uitwerkbijlage het schakelschema compleet met de
weerstand, de stroommeter en bedrading.
342p
Darian meet de stroomsterkte met een multimeter. Hij meet een
stroomsterkte van 150 mA.
Je ziet een afbeelding van de draaischijf van de multimeter
in de ‘uit’-stand.
figuur bij de opgave
Teken in de afbeelding op de uitwerkbijlage met een pijl de stand van
de draaischijf tijdens de meting.
Darian plaatst in de schakeling nog meer weerstanden van elk 20 Ω.
Hij meet de stroomsterkte afhankelijk van de totale weerstand.
Je ziet een tabel met de meetresultaten.
totale weerstand ( Ω ) 20 40 60 80 100 120 stroomsterkte (mA) 140 70 47 35 28 23
353puitwerkbijlage
Zet in het diagram op de uitwerkbijlage alle meetresultaten uit en teken de
grafiek.
361p
Wat is het verband tussen de totale weerstand en de stroomsterkte?
A lineair
B recht evenredig
C omgekeerd evenredig
D kwadratisch
Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.

opgave 12Heftruck

De heftruck van Jan rijdt op diesel.
figuur bij de opgave
371p
In de motor van de heftruck wordt de diesel verbrand. Er ontstaat dan
waterdamp en koolstofdioxide.
Verbranding is
A een chemische reactie.
B een natuurkundig proces.
C zowel een natuurkundig proces als een chemische reactie.
381p
Op een tankwagen met diesel hoort een waarschuwingspictogram.
Welk bord is dat?
figuur bij de opgave
B
figuur bij de opgave
D