bij dit examen
Examenopgaven VBO-MAVO-C
2003
tijdvak 1
dinsdag 27 mei
09.00 –11.00 uur
NEDERLANDS SCHRIJFVAARDIGHEID C
Bij dit examen hoort een uitwerkboekje.
Dit examen bestaat uit 5 opdrachten.
Voor elk opdrachtnummer staat hoeveel punten maximaal behaald kunnen worden.
Voor dit examen zijn maximaal 180 punten te behalen.
naslagFUNCTIONEEL SCHRIJVEN
Dit examen bestaat uit vijf opdrachten.
Lees voor elke opdracht eerst de informatie en maak de opdrachten wanneer dat wordt
aangegeven.
Verplaats je in de volgende situatie en bedenk daarbij dat als er in een opdracht ‘je’, ‘jij’ of
‘jou(w)’ staat, je telkens je eigen naam en/of adres en/of postcode en/of woonplaats en/of
geboortedatum en/of geboorteplaats moet vermelden.
DE VOLTREFFERS is een bekende naam bij de sportliefhebbers in jouw woonplaats. Het
is een gezellige volleybalvereniging en jij bent al een paar jaar lid.
In een artikel in het septembernummer van het clubblad Het Trefpunt lees je dat jouw club
in december 2002 het 50-jarig bestaan viert. Dat jubileum zal feestelijk worden gevierd.
De bestuursleden denken daarbij niet in de eerste plaats aan een receptie, maar vooral
aan een groots opgezet en landelijk jeugdtoernooi. De organisatie van zo'n toernooi is
geen kleinigheid; daarom vraagt het bestuur of er misschien leden zijn die willen helpen.
Bij het artikel staat een oproep.
OPROEP Onze volleybalclub bestaat op 27 december 2002 precies 50 jaar. Wie wil ons helpen bij het organiseren van ons jubileumjeugdtoernooi op 27 en 28 december 2002? Wie wil: - de publiciteit verzorgen, - snoep en frisdrank verkopen, - de velden uitzetten, - gastgezin zijn voor een of meer deelnemers, - na afloop van het toernooi het veld opruimen, - voor sponsors zorgen? Wil je ons helpen, geef je dan schriftelijk vóór 15 oktober op bij de heer Harmsen van het secretariaat van DE VOLTREFFERS. Geef aan op welke dagen je beschikbaar bent, waaraan je mee wilt helpen en vermeld onder welk nummer je telefonisch bereikbaar bent.
Bij het lezen van de oproep ben je meteen enthousiast. Je overlegt met je ouders en je
besluit je op te geven. Eigenlijk wil je overal wel aan meehelpen, maar dat is een beetje te
veel van het goede in je examenjaar. Je ouders vinden het een leuk idee om in ieder
geval één of twee jeugdige deelnemers in huis te nemen. Je vader geeft je nog een leuk
idee om aan sponsorgelden te komen. Jij geeft je op om te helpen bij het verzorgen van
de publiciteit en bij het uitzetten van de velden. Je kunt bijna altijd, behalve op
woensdagavond; dan heb je dansles.
opgave 2EEN BRIEF
150pSchrijf op examenpapier een brief aan de heer Harmsen. In de brief geef je aan waaraan
je wilt meewerken en wanneer je tijd hebt. Leg uit welk idee je vader had om aan
sponsorgelden te komen. Jullie willen ook als gastgezin optreden. Vergeet niet je
telefoonnummer te vermelden. Het adres van het secretariaat is Postbus 34 in jouw
woonplaats, de postcode is 8392 XZ. Je schrijft de brief op 2 oktober 2002.
Binnen een week word je gebeld door de heer Harmsen. Hij stelt je hulp erg op prijs. Er
hebben zich inmiddels dertien teams aangemeld, niet alleen uit de directe omgeving,
maar ook van verder weg. Onder de teams die zich aangemeld hebben, zitten een paar
echte publiekstrekkers, bijvoorbeeld ‘Thor’, de jeugdkampioen van Nederland, verder een
team uit het asielzoekerscentrum bij jullie in de buurt en er komt zelfs een team uit Bonn
in Duitsland. Het wordt dus een internationaal toernooi.
Samen met enkele andere leden ga je de publiciteit rond het jeugdtoernooi voorbereiden.
Gelukkig heeft het bestuur al een paar zaken geregeld. Zo staan de data en de plaats van
het toernooi al vast: 27 en 28 december 2002 in sporthal De Zuidkant in je woonplaats.
Ook staat al vast dat in de kantine van de sporthal de expositie ‘50 jaar DE
VOLTREFFERS in foto’s’ te zien zal zijn. Doordat jullie van de gemeente de sporthal
gratis mogen gebruiken, kan de toegangsprijs voor de bezoekers laag blijven: maar € 2
per persoon per dag.
De publiciteitscommissie komt drie keer bij elkaar om plannen te maken. Jij neemt het op
je om een affiche te maken dat in de weken voor het toernooi overal in je woonplaats
opgehangen wordt. Er moeten natuurlijk zoveel mogelijk mensen komen kijken.
opgave 3EEN AFFICHE
245pMaak in het uitwerkboekje het affiche. Natuurlijk vermeld je waarom het toernooi wordt
gehouden, dat het internationaal is, de toegangsprijs, de plaats, de data en wat informatie
over de publiekstrekkers onder de deelnemers. Vergeet de tijden niet: beide dagen van
9.00 tot 16.00 uur. Ook vermeld je de mogelijkheid om tijdens het toernooi de
fototentoonstelling in de kantine te bekijken. Gebruik korte, kernachtige formuleringen.
Zorg voor een goede bladindeling. De belangrijkste woorden schrijf je groot of
onderstreep je.
Je hebt inmiddels ook bericht gekregen dat er bij jou thuis een meisje van het Duitse team
komt logeren. Ze heet Anneliese Wolbacher en je ziet er naar uit om met haar kennis te
maken.
Het toernooi komt steeds dichterbij. Overal in jouw woonplaats zie je jouw affiche hangen.
Het affiche valt goed op, want jullie hebben het op knalgeel papier laten afdrukken.
Om voor de opening van het toernooi de aandacht van de plaatselijke pers te krijgen,
willen jullie graag dat de burgemeester de opening verricht. De voorzitter van jullie club,
Josien Klaarman, kent burgemeester Jacobse persoonlijk. Zij regelt dat wel voor jullie.
Tot je grote verbazing word je na een paar dagen gebeld door mevrouw Kloosterman, de
secretaresse van de burgemeester.
“De burgemeester heeft jullie voorzitter, mevrouw Klaarman, beloofd om jullie
volleybaltoernooi te komen openen. Daarom heb ik wat informatie nodig voor zijn
toespraakje.”
“Eh... ja, graag”, stamel jij.
“Kun je me wat informatie over jullie club sturen?”
“Ja, natuurlijk. Die informatie moet ik wel even bij elkaar zoeken.”
“Oh... ik wil het graag snel hebben. Kun je me de informatie vandaag nog even faxen?”
“Ja hoor, dat lukt wel. Mijn buurman heeft een faxapparaat.”
“Mooi, stuur de fax dan naar de gemeente. Het faxnummer is: 87 21 43. Zet er maar op
dat het ter attentie van mevrouw Kloosterman is. Dan komt het wel op de goede plaats
terecht. Alvast bedankt. O ja, hoe laat verwachten jullie de burgemeester?”
Omdat je op die laatste vraag geen antwoord kunt geven, beloof je mevrouw Kloosterman
dat je haar het antwoord zult toesturen.
Na het telefoontje ga je even zoeken in je clubspullen. In het februarinummer van het
clubblad stond een leuk artikel, van iets minder dan een A4’tje over de geschiedenis van
de club. Daar heeft de burgemeester vast wel iets aan.
Van je buurman krijg je een faxformulier. “Dat formulier stuur je mee als eerste pagina
van je fax. Daar kun je ook nog een mededeling op zetten”, zegt hij.
Nou, dat komt mooi uit, want je wilt de burgemeester vragen om kwart voor negen in de
kantine van de sporthal aanwezig te zijn. Hij kan dan de tentoonstelling bekijken en
daarna om negen uur het toernooi openen.
opgave 4EEN FAXFORMULIER
330pVul in het uitwerkboekje het faxformulier in dat je aan de gemeente stuurt. Gebruik als
faxnummer van de afzender het nummer van je buurman: 82 98 32. Je verstuurt dit
formulier op 22 november samen met het artikel uit het clubblad.
Op de dag voor het toernooi komen de leden van het team uit Bonn in jullie woonplaats
aan. De gastgezinnen nemen hun bezoek mee naar huis voor een eerste kennismaking.
Anneliese is een aardige, gezellige meid. Ze spreekt vrij goed Nederlands, doordat ze een
Nederlandse moeder heeft. Aan het eind van de avond weet je al heel wat van Anneliese,
haar familie, haar school en haar volleybalvereniging.
De volgende morgen begint het toernooi. De burgemeester heeft zijn huiswerk goed
gedaan. Aan de hand van het materiaal dat je hem gestuurd hebt, heeft hij een leuke
toespraak gehouden.
Het toernooi is een groot succes. De sfeer is enthousiast, er zijn veel spandoeken, er
wordt flink gezongen en ook nog gevolleybald. Beide dagen is er veel publiek. De lokale
televisie is aanwezig en interviewt jou. Jullie team wint in de halve finale van de ploeg uit
Bonn, maar verliest in de finale. Het feest dat het toernooi afsluit, is het leukste feest dat
je ooit hebt gehad.
De volgende morgen vertrekt het Duitse team naar huis. Je neemt afscheid van
Anneliese. Jullie spreken af elkaar nog eens te bellen of te schrijven.
In het januarinummer van Het Trefpunt lees je dat het bestuur besloten heeft om elk jaar
een jeugdtoernooi te organiseren. Ook staan er foto’s in het blad. Op twee foto’s ontdek je
Anneliese. Je besluit daarom een exemplaar van het blad naar haar op te sturen.
opgave 5EEN BRIEF
445pSchrijf op examenpapier een brief aan Anneliese. Ga in op de gezellige tijd die jullie
samen hebben gehad. Natuurlijk kom je nog even terug op de spannende finale, op twee
andere momenten tijdens het toernooi en op het feest na afloop. Vertel dat het toernooi
een jaarlijkse gebeurtenis wordt. Vertel Anneliese dat er een jongen uit jouw club verliefd
op haar geworden is. Vraag of Anneliese hem een briefje met een foto wil sturen. Vertel
ook waarom je een exemplaar van het clubblad meestuurt. Vraag tenslotte of je in de
voorjaarsvakantie bij haar mag komen logeren. Het adres van Anneliese Wolbacher is:
Obere Rheinstrasse 49a in 53412 Bonn, Duitsland. Je schrijft je brief op 29 januari 2003.
opgave 6EEN ENVELOP
510pSchrijf in het uitwerkboekje de envelop bij de brief aan Anneliese.
Twee weken later ligt er een brief van Anneliese in de brievenbus. Ze heeft je brief
ontvangen en nodigt je uit om een weekend bij haar te komen logeren. Bij de brief zit een
mooie foto van haar volleybalteam.
Examenopgaven VBO-MAVO-C
2003
tijdvak 1
dinsdag 27 mei
09.00 – 11.00 uur
NEDERLANDS SCHRIJFVAARDIGHEID C
Werk één van de 10 opdrachten uit.
Voor dit examen zijn maximaal 90 punten te behalen.
Werk één van de volgende opdrachten uit. Zorg ervoor dat je opstel minimaal
400 woorden bevat.
naslagGELD MOET ROLLEN
1 Geld hebben is belangrijk. Tegenwoordig beschikken mensen over veel geld en ze
hebben er veel voor over om dat geld te krijgen. Dat blijkt uit het Nationaal
Scholierenonderzoek waarin onderzocht werd hoe jongeren aan geld komen. Gemiddeld
heeft een 14- tot 15-jarige een bedrag van € 94 per maand te besteden, terwijl een 16- tot
17-jarige scholier over zo'n € 164 per maand beschikt. Er zijn grote verschillen in
besteedbaar inkomen.
Schrijf een artikel over geld voor de themabijlage van de regionale krant over jeugd en
geld. Daarin geef je met een voorbeeld aan hoe belangrijk geld voor jou is. Vertel hoe
jij aan je geld komt. Geef ook aan of jij tevreden bent met de hoeveelheid geld die je
te besteden hebt. Geef daarvoor ten minste twee argumenten. Geef ook ten minste
twee redenen waarom je vindt dat je ouders jou meer of minder zakgeld moeten
geven.
naslagMODERN PESTEN
2 Internet, e-mail en sms zijn prachtige communicatiemiddelen van deze tijd.
Boodschappen kunnen snel en effectief worden doorgegeven, maar ze kunnen helaas
ook gebruikt worden om anderen te beledigen.
Schrijf voor de schoolkrant een artikel waarin je ingaat op het beledigen via internet,
e-mail of sms. Werk ten minste twee voorbeelden van ‘modern pesten’ uit. Maak
duidelijk wat je daarvan vindt door ten minste twee argumenten uit te werken. Geef
aan wat iemand tegen deze pesterij kan ondernemen.
naslagIN DE BAK
3 Je ziet een tv-programma waarin gediscussieerd wordt over het nut van gevangenisstraf.
Enkele uitspraken zijn:
- Gevangenisstraf helpt niet, want als die lui vrijkomen, zoeken ze toch weer contact
met mensen in de criminele sfeer.
- Alternatieve straffen zijn de beste oplossing. Laat ze maar werken in de
dienstverlening; dan doen ze nog iets nuttigs.
- Iemand van zijn vrijheid beroven is de ergste straf die je bedenken kunt.
- Ik vond die taakstraf geen straf; het was een lachertje.
- Die thuisstraf is een goede oplossing: zo went de crimineel in z’n eigen situatie aan
een leven zonder overtredingen.
- De gevangenis is tegenwoordig net een hotel, met al die luxe. Dat kost de
maatschappij handenvol geld. Wie betaalt dat uiteindelijk?
- Ik heb genoeg tijd gehad om na te denken en ik ben heel erg veranderd. Ik ga echt
opnieuw beginnen.
Het programma heeft je geboeid, omdat in jouw omgeving sprake is van uitbreiding van
de bestaande gevangenis. Je vindt het een goede aanleiding om jouw mening over
gevangenisstraf in de plaatselijke pers naar voren te brengen.
Schrijf een ingezonden stuk voor het plaatselijk dagblad, waarin je jouw mening over
het nut van gevangenisstraf geeft. Ga uitvoerig in op ten minste drie van
bovengenoemde uitspraken.
naslagSPELLEN
4 Misschien ben jij wel een eigentijdse spellenfreak en ontspan jij je met computergames.
Of houd jij van denkspelletjes als master mind of dammen? Wie weet ben jij vooral
iemand die behendig is in het kaartspel. Of kan scrabble, ganzenbord of mikado jou meer
bekoren? De meeste mensen hebben zo hun eigen favoriete spel. Welk spel heeft jouw
voorkeur?
Schrijf in het blad ‘Games’, een blad voor liefhebbers van spellen, een artikel over het
spel van jouw voorkeur. Je beschrijft het soort spel, de spelregels en de manier
waarop jij het spel speelt. Je geeft aan waarom dit spel voor jou zo aantrekkelijk is.
naslagLOT UIT DE LOTERIJ
5 Op je verjaardag kreeg je een staatslot cadeau. Je maakte daarmee kans op de hoofdprijs
van één miljoen euro. Je had maar weinig vertrouwen in een goede afloop … toch
gebeurde het onverwachte: jij won de hoofdprijs.
Beschrijf in het jongerenblad ‘Break Out!’ wat je hebt meegemaakt vanaf het tijdstip
dat je hoorde dat je één miljoen euro gewonnen had. Hoe was je eerste reactie?
Beschrijf ook twee tegengestelde reacties van mensen, toen zij hoorden van jouw
prijs. Beschrijf de belangrijkste drie bestedingen die je met dat geld hebt gedaan. Geef
aan wat er veranderde in jouw leven.
naslagUITSTELLEN, UITSTELLEN EN MAAR UITSTELLEN
6 De wekker gaat, want je moet vroeg op, maar... je blijft nog ‘even’ liggen. Je hebt
kiespijn, maar het bezoek aan de tandarts stel je steeds uit. Je wilt aan je boekverslag
beginnen, maar... eerst nog ‘even’ kijken wat er op de tv is. Taken en karweitjes worden
steeds uitgesteld, totdat die niet meer gedaan kunnen worden of alleen nog maar veel te
laat of onder grote spanning. Ook huiswerk doe je weer op het laatste nippertje. Ben jij
iemand die de neiging heeft alles maar uit te stellen?
Beschrijf voor de schoolkrant drie situaties waarin je verzeild bent geraakt door steeds
maar iets uit te stellen. Beschrijf duidelijk wat uitgesteld werd en waarom. Denk
daarbij aan de reacties van anderen op jouw uitstellen, de risico’s die je loopt, de
spanning die het voor jou oplevert en de gevolgen. Beschrijf tenslotte hoe je achteraf
tegenover je eigen uitstelgedrag staat. Heb je spijt? Wat heeft het opgeleverd? Wil je
jezelf veranderen?
De volgende opdrachten zijn in het bijzonder bedoeld voor examenkandidaten uit het
volwassenenonderwijs.
Het staat elke kandidaat vrij een keuze te maken uit alle tien de opdrachten.
naslagDE LIEFDE
7 Ondanks oorlog, agressie, ruzies en afstand houdt de liefde zich staande. Denk aan de
band tussen mensen onderling: de liefde voor uw ouders, uw broers, uw zussen, uw
vrienden en vriendinnen, uw partner. Maar ook is er sprake van liefde in de band die
u heeft met bijvoorbeeld uw huisdieren, uw lievelingsmuziek, uw geboorteplaats en
uw sport. De liefde verdwijnt nooit. Zonder liefde zou de wereld niet bestaan.
Geef voor het maandblad ‘Mens’ een beschrijving van de liefde. Geef aan welke rol de
liefde in uw leven speelt. Geef ook een indruk van vormen van liefde die u om u heen
ziet. Beschrijf de vorm van liefde die ooit op u een overweldigende indruk heeft
gemaakt. Hoe ziet de ideale liefde er volgens u uit?
naslagSCHAAPJES TELLEN
8 Slapeloosheid, je zult er maar last van hebben. Het houdt wetenschappers bezig en ook
‘gewone’ mensen liggen er wakker van. Het is een probleem dat u zeer bekend voorkomt.
Nachtenlang ligt u wakker.
Beschrijf voor het blad ‘GezondZijn’ van de plaatselijke kruisvereniging uw
slapeloosheid. Verwerk in uw artikel de volgende vragen. Sinds wanneer en onder
welke omstandigheden openbaart het probleem zich bij u? Hoe komt u de slapeloze
nachten door? Welke gevolgen heeft de slapeloosheid voor u? Hoe hebt u geprobeerd
iets tegen slapeloosheid te doen en wat was het resultaat van die poging(en)?
naslagSALARISVERSCHILLEN
9 Nog steeds krijgen veel vrouwen minder betaald dan mannen voor precies hetzelfde werk.
De Tweede Kamer vindt dat het tijd wordt dat dit verandert en heeft de regering
aangespoord tot actie over te gaan.
Schrijf voor ‘Kijk op werk’, een blad voor vakbondsleden, een artikel waarin u ingaat
op het verschil in beloning tussen mannen en vrouwen die precies hetzelfde werk
doen. U geeft aan of u het met de Tweede Kamer eens bent dat de verschillen moeten
worden opgeheven of juist niet. U geeft ten minste twee argumenten voor uw
standpunt. U belicht ook de rol die de vakbonden in deze kwestie kunnen spelen.
naslagGEWOON ALTERNATIEF?
10 Stel, u hebt een vervelende verkoudheid. Als die na verloop van tijd niet overgaat,
bezoekt u uw huisarts. U bespreekt uw klachten en uw arts schrijft een receptje en geeft
een goede raad mee naar huis. Na enige tijd voelt u zich wel wat beter, maar de klachten
verdwijnen niet helemaal. Wat te doen? Sommige mensen besluiten op zo’n moment niet
naar een gewone arts of specialist te gaan; ze gaan liever naar een alternatieve arts,
bijvoorbeeld een homeopaat of een acupuncturist.
Schrijf voor het tijdschrift ‘Beter’ een artikel waarin u duidelijk maakt of u in
bovenstaande situatie kiest voor een alternatieve genezer of voor een gewone arts.
Geef daarvoor twee redenen. Bespreek een nadeel van uw keuze. Maak met een
voorbeeld duidelijk of de gewone geneeskunde en de alternatieve samen kunnen
gaan.
