opgave 1PADDESTOELEN
In het duinengebied van Noord-Holland staan veel wegwijzers in de vorm van een
paddestoel. Op zo’n paddestoel staan pijlen die de richting naar een bepaalde plaats
aangeven. Ook staat daarop de kortste afstand in kilometers naar die plaats.
Zie onderstaande tekening.
Hieronder is een graaf getekend die hoort bij een gedeelte van een fietskaart. Op de
punten A tot en met E staan paddestoelen.
De getallen geven het aantal kilometers aan tussen de knooppunten.
13puitwerkbijlage
In de uitwerkbijlage bij vraag 1 staat de graaf nogmaals getekend. Daaronder staat een
afstandentabel waarin de afstanden in kilometers tussen vier plaatsen ingevuld moeten
worden. Enkele afstanden zijn al ingevuld.

Vul deze tabel verder in.
22p
Op zaterdag maakt Janneke een fietstocht. Ze staat voor de paddestoel die je op de
tekening hieronder ziet.

Staat deze paddestoel in de graaf op punt
A,
B,
C of
D?
33p
Op dinsdag maakt Janneke een fietstocht van Wijk aan Zee naar de Kruisberg. In punt
Eziet ze onderstaande paddestoel. Janneke kan niet lezen hoeveel kilometer het naar de
Kruisberg is.

Bereken hoeveel kilometer het vanaf punt
E naar de Kruisberg is. Schrijf je berekening
op.
44p
Op woensdag gaat Janneke op de fiets van Egmond naar haar vriendin in Heemskerk met
wie ze om 11.00 uur heeft afgesproken. De afstand van Egmond naar haar vriendin in
Heemskerk is 11,8 km.
Ze vertrekt om 10.15 uur en fietst gemiddeld 16 km/uur.

Is Janneke op tijd bij haar vriendin in Heemskerk? Laat zien hoe je aan je antwoord
komt.
54p
Janneke en Paul maken op donderdag allebei een fietstocht. Ze starten tegelijk in
Beverwijk. Janneke rijdt de volgende route:
Paul fietst het eerste gedeelte tot aan punt D met Janneke mee. Daarna fietst hij haar
route in omgekeerde richting. Ze komen elkaar in de buurt van Castricum tegen. Ga ervan
uit dat ze met dezelfde snelheid fietsen.

Bereken in één decimaal op hoeveel kilometer van Castricum ze elkaar tegenkomen.
Schrijf je berekening op.
opgave 2BIJBAANTJE IN DE SUPERMARKT
Dominic wil een nieuwe racefiets kopen van € 1599,-. Om dit geld bij elkaar te krijgen,
neemt hij een bijbaantje in een supermarkt.
Op 1 september 2003 wordt Dominic 15 jaar. Hij begint dan met zijn bijbaantje en wordt
betaald volgens het jeugdloon.
In de tabel hieronder staan de netto jeugdlonen per uur voor werknemers van 15 tot en
met 17 jaar, die voor de jaren 2003, 2004 en 2005 gelden.
63p

Bereken hoeveel uur hij minimaal zou moeten werken om het bedrag van de racefiets
in één jaar te verdienen. Schrijf je berekening op en rond je antwoord af op hele uren.
Dominic besluit om 50 uur per maand te gaan werken.
72p

Laat met een berekening zien dat Dominic na één jaar € 888,- heeft verdiend.
Ook na zijn zestiende verjaardag blijft Dominic 50 uur per maand in de supermarkt
werken.
Zijn nettoloon per uur is nu hoger.
In de grafiek in de uitwerkbijlage bij de vragen 8 en 9 kun je zien hoeveel Dominic in het
eerste jaar dat hij werkte, heeft verdiend.
Hierin is tijd in maanden en is tijd = 0 op 1 september 2003 en tijd = 12 op 1 september
2004.
84puitwerkbijlage

Teken in de uitwerkbijlage de grafiek voor het tweede jaar dat Dominic werkt. Je mag
de tabel in de uitwerkbijlage gebruiken.
94p

Na hoeveel maanden heeft Dominic het geld voor de racefiets bij elkaar verdiend?
Laat zien hoe je aan je antwoord komt.
opgave 3VOEDSELVERSPILLING

In Nederland wordt elke dag veel van het gekochte voedsel weggegooid. Een groot deel hiervan verdwijnt zelfs onaangeroerd in de afvalbak. In het diagram hieronder kun je aflezen hoeveel voedsel er in één jaar door een gemiddeld huishouden wordt gekocht en hoeveel er wordt weggegooid. opgegeten 835 kg onvermijdbaar afval over na eten weggegooid
opgave 4PATROON VAN ZWARTE EN GRIJZE VIERKANTJES
Hieronder zie je de eerste vier figuren uit een reeks. De figuren hebben een patroon van
zwarte en grijze vierkantjes. Het rangnummer van elke figuur is aangegeven met de
letter n.
142p

Teken de figuur met rangnummer
n = 5.
153p

Hoeveel grijze vierkantjes heeft de figuur met rangnummer
n = 8? Laat zien hoe je
aan je antwoord komt.
165p
Een blad roosterpapier is 40 vierkantjes breed en 56 vierkantjes hoog. Met de vierkantjes
op dit blad wordt een figuur uit de reeks getekend met een zo groot mogelijk
rangnummer n.

Bereken hoeveel vierkantjes van dit blad
niet gebruikt worden. Schrijf je berekening
op.
Er bestaat een verband tussen het totaal aantal vierkantjes a van een figuur uit de reeks
en zijn rangnummer n. De formule voor dit verband is:
a = n 2 + n
173p

Bereken het rangnummer
n van de grootste figuur met minder dan 2000 vierkantjes.
Schrijf je berekening op.
opgave 5WENSPUT
In het sprookjesbos in de Efteling staat een wensput. Wie een muntstuk in de put gooit,
mag een wens doen. Aan het einde van ieder zomerseizoen wordt de put leeggeschept.
Zie onderstaande foto.
De directie van de Efteling heeft in 2002 een schatting gemaakt van het totaal aantal
muntstukken in de wensput aan het begin van iedere maand. Voor deze schatting zijn de
bezoekersaantallen gebruikt. Van deze schatting is een grafiek gemaakt.
Deze grafiek zie je hieronder.
Gebruik bij de vragen 18 en 19 de grafiek in de uitwerkbijlage.
183p
In november 2001 werden er in totaal ruim 23 000 muntstukken uit de wensput gehaald.
Volgens de grafiek werd het aantal van 23 000 muntstukken in 2002 al eerder gehaald.

In welke maand van 2002 waren er al 23 000 muntstukken in de wensput gegooid?
Laat zien hoe je aan je antwoord komt.
192p

In welke maand van 2002 werd volgens de grafiek het hoogste aantal muntstukken in
de wensput gegooid? Leg je antwoord uit.
In november worden alle muntstukken uit de put geschept. Dit is de opbrengst van de
wensput in het zomerseizoen en deze is bestemd voor een goed doel.
203p
In november 2002 werden er 27 470 muntstukken uit de put geschept. De Efteling is in
het zomerseizoen in de maanden april tot en met oktober elke dag geopend.

Laat met een berekening zien dat er in het zomerseizoen van 2002 per dag gemiddeld
iets meer dan 125 muntstukken in de put gegooid zijn.
214p
De verdeling van de 27 470 muntstukken was als volgt:
De directie van de Efteling wil weten hoeveel geld er in totaal in de wensput is gegooid.

Bereken hoeveel euro er in het zomerseizoen van 2002 opgehaald is aan
muntstukken van € 0,20. Schrijf je berekening op.
opgave 6CINEMA TUSCHINSKY
Iedere dag van de week worden er in de zalen van Cinema Tuschinsky films gedraaid.
In zaal 1 zijn twee middagvoorstellingen (om 14.00 uur en 16.00 uur) en twee
avondvoorstellingen (om 19.00 uur en 22.00 uur).
Hieronder zie je een tabel met de bezoekersaantallen van zaal 1 in de afgelopen week.
223p
In zaal 1 draaien verschillende films. In het krantenbericht hieronder zie je wanneer de
film TITANIC de afgelopen week draaide.
TITANIC
dagelijks: 22.00 uur
zaterdag en zondag ook: 16.00 uur


Bereken hoeveel bezoekers er in de afgelopen week in zaal 1 naar TITANIC zijn
gegaan. Schrijf je berekening op.
234puitwerkbijlage
In de uitwerkbijlage bij vraag 23 zie je onder de tabel met bezoekersaantallen een begin
van een steelbladdiagram van de aantallen bezoekers van zaal 1 in de afgelopen week.
De aantallen bezoekers bij de middagvoorstellingen staan al in het steelbladdiagram.

Zet in de uitwerkbijlage de aantallen bezoekers van de avondvoorstellingen ook in het
steelbladdiagram.
245p
Een kaartje voor een middagvoorstelling kost € 6,- en een kaartje voor een
avondvoorstelling kost € 7,-. Er wordt volgens de bedrijfsleiding winst gemaakt als de
opbrengst van de kaartjes van een voorstelling hoger is dan € 350,-.

Bereken bij hoeveel voorstellingen in zaal 1 in de afgelopen week winst is gemaakt.
Schrijf je berekening op.
254p
In de figuur hieronder zie je een boxplot van de aantallen bezoekers van 88 voorstellingen
in zaal 2 in de maand september.
In de uitwerkbijlage bij vraag 25 staat een lijst met de aantallen bezoekers van
93 voorstellingen in zaal 2 in de maand oktober. De aantallen in deze lijst staan op
volgorde van grootte. Na iedere tien getallen staat een dubbel streepje.
Bij voorstellingen in zaal 2 met minder dan 35 bezoekers zijn de personeelskosten in
verhouding te hoog.

In welke van deze twee maanden waren de meeste voorstellingen met minder dan
35 bezoekers? Laat zien hoe je aan je antwoord komt.