bij dit examen
Open vragen
Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden
gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft
meer dan twee redenen, dan worden alleen de eerste twee in de
beoordeling meegeteld.
opgave 1Meet & Greet

Vanaf de zeventiende eeuw gingen rijke mensen op reis naar Italië. Zo maakten ze kennis met de kunst en cultuur van de Oudheid en de Renaissance. Eén van de steden die vaak werd bezocht was Venetië. De Venetiaanse kunstenaar Canaletto schilderde veel stadsgezichten. Op veel van zijn schilderingen komt het beroemde San Marcoplein voor. Op afbeelding 1 zie je één van zijn schilderingen. Op deze afbeelding zie je links en rechts gebouwen en in het midden achteraan de San Marco, een kerk waar het plein zijn naam aan dankt.
11pBekijk afbeelding 1.
Bij bezoekers van Italiaanse steden waren stadsgezichten zeer populair.
Velen namen er een mee naar huis.

Geef één reden om zo'n stadsgezicht mee naar huis te nemen.
21pBekijk afbeelding 1.
Canaletto schilderde het San Marcoplein vanaf een hoog standpunt.

Noem één effect dat ontstaat door het plein vanaf een hoog standpunt
32pBekijk afbeelding 1.
De kerk en de klokkentoren vallen op in deze schildering.

Noem twee aspecten van de
vormgeving waardoor de kerk opvalt en
geef bij elk aspect een korte toelichting.
41pNoem een aspect van de vormgeving waardoor de klokkentoren opvalt
en geef daarbij een korte toelichting.
52pVergelijk afbeelding 1 en 2.
In vergelijking met het schilderij op afbeelding 1 is de tekening op
afbeelding 2 minder realistisch.

Noem twee aspecten van de
vormgeving die de tekening minder
realistisch maken en geef bij elk aspect een korte toelichting.
62pBekijk afbeelding 2.

Geef twee voorbeelden van communicatie tussen de mensen
onderling.
72pBekijk afbeelding 2.
Steinberg verbeeldt de communicatie van de mensen op een komische
manier.

Geef voor deze bewering twee argumenten.
81pVergelijk afbeelding 1 en 2.
In vergelijking met afbeelding 1, waar de gebouwen een belangrijke rol
spelen, zijn de gebouwen op afbeelding 2 minder belangrijk.

Noem één kenmerk waardoor de gebouwen op afbeelding 2 minder
belangrijk zijn.

Met Google Earth kun je tegenwoordig ook digitaal naar Venetië 'reizen'; dus ook naar het San Marcoplein: je kunt het plein van verschillende kanten bekijken en in- en uitzoomen. Op figuur 1 zie een schermafdruk van Google Earth van het San Marcoplein. Je ziet er onder meer veel kleine foto's die door toeristen op Google Earth zijn gezet. Eén ervan - een foto van de klokkentoren - is op deze schermafdruk aangeklikt en vergroot.
Bekijk figuur 1.
93pGeef drie voordelen om via Google Earth Venetië te bezoeken.
opgave 2Ontdekken
102pBekijk afbeelding 3.
Dit schetsblad maakt een gevarieerde indruk.

Geef voor deze bewering twee argumenten.
111pLeg uit dat tot aan het midden van de negentiende eeuw het maken van
schetsen de enige manier was om visuele indrukken snel vast te leggen.
122pVergelijk afbeelding 3 en 4.
Het schilderij vertoont een aantal kenmerken dat je ook aantreft in de
schets.

Noem van het schilderij op afbeelding 4 twee kenmerken die je ook
aantreft in de schets op afbeelding 3.

In het begin van de twintigste eeuw maakte de Duitse kunstenaar Paul Klee ook een reis naar Noord-Afrika. Op figuur 2 zie je een foto van de stad Kairouan in de woestijn. Op afbeelding 5 zie je het schilderij dat Klee van deze stad maakte. Klee liet zich daarbij onder meer inspireren door deze foto.
132pVergelijk afbeelding 5 en figuur 2.
In het schilderij op afbeelding 5 suggereert Klee de stad Kairouan.

Noem twee manieren waarop hij de suggestie van deze stad tot stand
143pNoem drie voordelen van de aquareltechniek waardoor schilderen tijdens
een reis goed mogelijk is.
151pVergelijk afbeelding 5 en 6.
De titel van het schilderij op afbeelding 6 is In de stijl van Kairouan.

Leg aan de hand van het schilderij op afbeelding 6 uit dat in dit
schilderij kleur en licht belangrijker zijn dan de voorstelling.
Betrek in je antwoord het schilderij op afbeelding 5.
163pVergelijk afbeelding 4, 5 en 6.

Kies uit de volgende drie onderstaande begrippen het begrip dat van
toepassing is op het schilderij op afbeelding 4, 5 en 6:
abstract / schematisch / realistisch
Doe het zo:
Het schilderij op afbeelding 4 is..............
Het schilderij op afbeelding 5 is..............
Het schilderij op afbeelding 6 is..............
171pVergelijk afbeelding 3, 4, 5 en 6.
Voor Delacroix was het verlangen naar een exotische wereld een
belangrijke reden om naar Noord-Afrika te gaan.

Breng dit verlangen in verband met afbeelding 3 en 4.
181pKlee wilde vooral het licht en de kleur in Noord-Afrika bestuderen.

Breng de wens van Klee om deze aspecten te bestuderen in verband
met afbeelding 5 en 6.
opgave 3Post!

Johannes Vermeer is een zeventiende-eeuws kunstenaar, die veel huiselijke taferelen schilderde. Op afbeelding 7 zie je daar een voorbeeld van: een dame ontvangt een brief via haar dienstmeisje. De titel van dit schilderij is De Liefdesbrief.
194pBekijk afbeelding 7.
De dame die de brief ontvangt is rijk.

Geef van haar rijkdom vier voorbeelden.
202pBekijk afbeelding 7.

Noem twee aspecten van de
voorstelling waaraan je kunt zien dat de
brief belangrijk is.
212pNoem één aspect van de vormgeving waaraan je kunt zien dat de brief
belangrijk is en geef bij dat aspect een korte toelichting.
221pBekijk afbeelding 7.
In dit schilderij heeft Vermeer een spannend moment verbeeld.

Geef voor deze bewering één argument.
232pBekijk afbeelding 7.
Als beschouwer wordt je aandacht enerzijds naar de twee vrouwen
getrokken, anderzijds word je juist op afstand van hen gehouden.

Noem de manier waarop Vermeer bereikt dat de beschouwer op
afstand wordt gehouden en noem de manier waarop je juist bij de
241pBekijk afbeelding 7.

Noem één manier waarop in de schilderijen op de achterwand van
afbeelding 7 wordt verwezen naar iemand die op reis of onderweg is.

Ook in het kunstproject Hotel Europe van Harald Vlugt staat de brief centraal. Hij schilderde in 1997 een kaart van Europa van 5 x 6 meter. Die kaart verdeelde hij in meer dan duizend stukken. Elk stuk waarop land te zien was, plakte hij op een envelop. Elke envelop stuurde hij naar hotel 'Europe', ter attentie van zichzelf, in de stad of het dorp die hij met een rode stip aangaf. Een deel van de enveloppen kon niet worden bezorgd omdat er niet in alle steden een hotel 'Europe' was. Een aantal werd naar de afzender teruggestuurd. Afbeeldingen 8 en 9 zijn voorbeelden van teruggestuurde enveloppen.
253pBekijk afbeeldingen 8 en 9.
Op de teruggestuurde enveloppen zijn sporen te zien van de reis die ze
hebben afgelegd.

Geef van deze sporen drie voorbeelden.
262pBekijk afbeeldingen 8 en 9.
Vanaf het moment dat Vlugt de enveloppen verstuurde, wachtte
hij nieuwsgierig de post af.

Geef twee redenen voor zijn nieuwsgierigheid.

Vlugt verzamelde de teruggestuurde enveloppen. Met deze enveloppen probeerde hij opnieuw de kaart van Europa samen te stellen. Enveloppen die niet waren teruggekomen, verving hij door zwart-wit kopieën, die hij vóór verzending van de enveloppen al had gemaakt. Op afbeelding 10 zie je een gedeelte van het werk dat Vlugt samenstelde uit de teruggestuurde enveloppen en de kopieën.
271pBekijk afbeelding 8.
Deze envelop werd teruggestuurd uit Ierland. Je zou kunnen zeggen dat
hierdoor iemand van de Ierse post een bijdrage leverde aan het project
Hotel Europe.

Licht deze uitspraak toe.
281pBekijk afbeelding 10.
Al vanaf het begin stonden de uitgangspunten en het ontstaansproces van
het project bij Vlugt vast. Maar hoe het werk er uiteindelijk uit zou zien
zou ook voor hem een verrassing blijven.

Leg uit dat ook voor Vlugt het uiteindelijke werk nog niet vast stond.
opgave 4Gekleurd en Gekleed

Op afbeelding 11 zie je vier digitale fotolijsten. De foto's in elk van deze vier lijsten wisselen voortdurend: één met foto's van vrouwen in Amsterdam, één van vrouwen in Parijs, één van vrouwen in het Afrikaanse Nairobi en één van vrouwen in Brussel.
293pBekijk afbeelding 11.
De foto’s vormen samen een serie.

Noem van de vrouwen drie aspecten van de
voorstelling waardoor de
foto’s op afbeelding 11 een serie vormen.
302pNoem twee aspecten van de vormgeving die het karakter van een serie
versterken.
311pBekijk afbeelding 11.
De vrouwen lijken zich er niet van bewust gefotografeerd te worden.

Noem één kenmerk van de vrouwen waardoor die indruk wordt
322pVlisco-stoffen zijn erg duur. Toch willen Afrikaanse vrouwen ze graag
hebben.

Geef twee redenen waarom Afrikaanse vrouwen deze stoffen graag
willen hebben.
331pVlisco-stoffen zijn niet alleen populair in Afrika, maar ook daarbuiten en
vooral bij mensen met een Afrikaanse achtergrond.

Leg uit waarom deze stoffen populair zijn bij mensen met een
Afrikaanse achtergrond die niet in Afrika wonen.
342pBekijk afbeelding 11.
Je zou kunnen zeggen dat Hans Eijkelboom met deze serie verwijst naar
globalisering. Globalisering betekent dat culturen zich wereldwijd
verspreiden.

Leg aan de hand van twee aspecten uit hoe Eijkelboom in deze serie
verwijst naar globalisering.
351pVergelijk afbeelding 11 en 12.
In vergelijking met de kleding van de vrouwen op de foto’s op afbeelding
11 zijn de ontwerpen op afbeelding 12 westers van aard.

Noem één kenmerk van de ontwerpen op afbeelding 12 waardoor
deze westers zijn.
362pVergelijk afbeelding 11 en 12.
De wijze waarop de vrouwen op afbeelding 11 zijn gefotografeerd
verschilt van de wijze waarop de modellen op afbeelding 12 werden
gefotografeerd.

Noem twee van deze verschillen.
Betrek in je antwoord beide afbeeldingen.
371pEijkelboom brengt met zijn foto’s de hedendaagse globalisering in beeld.
Adidas streeft hier een ander doel na.

Noem één doel dat Adidas vooral nastreeft.
381pBekijk afbeelding 13 en 14.
Vlisco-stoffen worden gezien als Afrikaans erfgoed.

Ben je van mening dat het verwerken van Afrikaans erfgoed in
sneakers van respect getuigt? Beargumenteer je antwoord.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.