bronnen

Eindexamen beeldende vakken vmbo gl/tl 2022, tijdvak 1

bij dit examen

Open vragen
Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden
gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft
meer dan twee redenen, dan worden alleen de eerste twee in de
beoordeling meegeteld.

opgave 1Grootsheid van de natuur

Voor de Deens-IJslandse kunstenaar Olafur Eliasson is de grootsheid van de natuur een belangrijke inspiratiebron. Sinds 1998 maakte Eliasson meerdere keren het kunstwerk Green River (Groene Rivier). Elke keer…

Voor de Deens-IJslandse kunstenaar Olafur Eliasson is de grootsheid van de natuur een belangrijke inspiratiebron. Sinds 1998 maakte Eliasson meerdere keren het kunstwerk Green River (Groene Rivier). Elke keer veranderde hij het uiterlijk van een andere rivier door een natuurvriendelijke kleurstof toe te voegen aan het water. Op afbeelding 1 zie je Green River in de Zweedse hoofdstad Stockholm, uitgevoerd in 2000.

11p
Bekijk afbeelding 1.
De kunstenaar doet een ingreep, maar ook de natuur speelt een
belangrijke rol.
Leg uit op welke manier de natuur de vormgeving van dit kunstwerk
beïnvloedt.
22p
Bekijk afbeelding 1.
Leg aan de hand van het aspect kleur uit dat het werk zowel natuurlijk
als onnatuurlijk genoemd kan worden.
Op afbeelding 2 zie je The Weather Project (Het weerproject) dat Eliasson in 2003 maakte in de Turbine Hall van museum Tate Modern in Londen. Eliasson creëerde een avondzon door aan één kant van de hal een halve…

Op afbeelding 2 zie je The Weather Project (Het weerproject) dat Eliasson in 2003 maakte in de Turbine Hall van museum Tate Modern in Londen. Eliasson creëerde een avondzon door aan één kant van de hal een halve cirkel met gele lampen te plaatsen. Hij plaatste spiegels tegen het gehele plafond, maakte de rest van de ruimte zwart en creëerde mist in de Turbine Hall.

32p
Bekijk afbeelding 2.
Noem twee effecten van de spiegels in The Weather Project.
43p
Bekijk afbeelding 2.
De bezoeker kan in de The Weather Project de natuur op een
onnatuurlijke manier beleven.
Leg aan de hand van drie voorbeelden uit wat er onnatuurlijk is aan
The Weather Project.
52p
Bekijk afbeelding 2.
Geef van onderstaande stellingen aan of ze juist of onjuist zijn:
1 Het kunstwerk is een kinetisch object.
2 De ruimte bepaalt het formaat van het kunstwerk.
3 Het kunstwerk geeft de kleurencirkel weer.
63p
Bekijk afbeelding 2.
Deze tentoonstelling was een groot succes.
Noem drie mogelijke redenen voor het enorme succes van The
In 2014 maakte Eliasson het kunstwerk Riverbed (Rivierbedding). Hij verplaatste hiervoor een deel van een landschap uit IJsland naar een museum in Denemarken. Door het landschap liet hij een riviertje stromen. Op…
72p
Bekijk afbeelding 3 t/m 6.
Noem twee kenmerken van het kunstwerk waardoor het op een
natuurlijk landschap lijkt.
82p
Bekijk afbeelding 3 t/m 6.
Riverbed vormt op meerdere manieren een contrast met het
museumgebouw.
Noem twee contrasten tussen Riverbed en het museumgebouw.
92p
Bekijk afbeelding 3 t/m 6.
Door dit landschap in een museum te plaatsten creëert Eliasson een
vervreemdend effect.
Geef twee argumenten om dit kunstwerk vervreemdend te noemen.
101p
Bekijk afbeelding 1 t/m 6.
Eliasson wil behalve de schoonheid ook de grootsheid van de natuur
verbeelden.
Bij welk van deze drie kunstwerken vind jij dat de bezoeker de
grootsheid van de natuur het best kan ervaren? Beargumenteer je
mening.

opgave 2Vleugels

De Nederlandse kunstenaar Anne ten Donkelaar maakt kunstwerken met dode vlinders die ze vindt in de natuur. Op afbeelding 7 zie je een detail van Silky family (Zijden familie) uit 2011, op afbeelding 8 zie je het…

De Nederlandse kunstenaar Anne ten Donkelaar maakt kunstwerken met dode vlinders die ze vindt in de natuur. Op afbeelding 7 zie je een detail van Silky family (Zijden familie) uit 2011, op afbeelding 8 zie je het gehele werk.

112p
Bekijk afbeelding 7 en 8.
Ten Donkelaar voegde nieuwe, geborduurde vleugels toe aan de
beschadigde vlinders.
Geef twee voorbeelden van handelingen die Ten Donkelaar
vervolgens moest doen om er dit kunstwerk van te maken.
122p
Bekijk afbeelding 7 en 8.
Er bestaat een eenheid tussen de vlinders en de geborduurde vleugels
van Ten Donkelaar.
Noem twee aspecten van de vormgeving die bijdragen aan deze
eenheid. Leg je antwoord uit.
131p
Bekijk afbeelding 7 en 8.
Om Silky family te maken moest Ten Donkelaar heel precies werken.
Noem een kenmerk van een vlinder waarom Ten Donkelaar precies
moest werken bij het maken van dit kunstwerk.
142p
Bekijk afbeelding 7 en 8.
Geef twee argumenten waarom je dit kunstwerk van Ten Donkelaar
kan zien als een eerbetoon aan de vlinder.
De Engelse kunstenaar Damien Hirst maakt sinds 2001 kunstwerken die hij Kaleidoscope paintings (Caleidoscopische schilderijen) noemt. Hij gebruikt voor deze kunstwerken speciaal gekweekte vlinders. Op afbeelding 9…

De Engelse kunstenaar Damien Hirst maakt sinds 2001 kunstwerken die hij Kaleidoscope paintings (Caleidoscopische schilderijen) noemt. Hij gebruikt voor deze kunstwerken speciaal gekweekte vlinders. Op afbeelding 9 zie je het werk Deity (Godheid) uit 2019; op afbeelding 10 zie je een detail van dit kunstwerk. Op afbeelding 11 zie je Deity op een expositie met twee soortgelijke kunstwerken.

152p
Bekijk afbeelding 7 t/m 11.
De manier waarop Ten Donkelaar vlinders verwerkt verschilt van de
manier van Hirst.
Noem twee verschillen tussen beide kunstenaars in het verwerken van
de vlinders.
161p
Bekijk afbeelding 9 en 10.
I Deity heeft een symmetrische compositie.
II Deity bestaat uit geabstraheerde vormen.
Wat is juist?
A Alleen I is juist.
B Alleen II is juist.
C I en II zijn beide juist.
D I en II zijn beide onjuist.
171p
Bekijk afbeelding 9 t/m 11.
Er was protest tegen de manier waarop Hirst vlinders verwerkt in zijn
kunstwerken.
Geef een mogelijke reden voor dit protest.
182p
Bekijk afbeelding 7 t/m 11.
De schoonheid van vlinders speelt een rol in de kunstwerken van zowel
Ten Donkelaar als Hirst, maar op een verschillende manier.
Geef voor beide kunstenaars aan op welke manier zij deze
schoonheid in hun kunstwerken laten zien.

opgave 3Als de dijken breken

Nederland zou voor een groot deel onder water staan als er geen dijken waren. In 1651 overstroomde een deel van Amsterdam door een dijkdoorbraak. Op afbeelding 12 zie je De doorbraak van de Sint-Anthonisdijk bij…

Nederland zou voor een groot deel onder water staan als er geen dijken waren. In 1651 overstroomde een deel van Amsterdam door een dijkdoorbraak. Op afbeelding 12 zie je De doorbraak van de Sint-Anthonisdijk bij Amsterdam dat dit moment verbeeldt. De Nederlandse schilder Jan Asselijn schilderde dit doek vlak na de gebeurtenis.

193p
Bekijk afbeelding 12.
In het schilderij van Asselijn is de kracht van de natuur te zien.
Noem drie aspecten van de voorstelling waaraan je de kracht van de
natuur kunt zien.
202p
Bekijk afbeelding 12.
Links op de afbeelding staan mensen.
Leg aan de hand van de aspecten kleur en ordening uit waardoor
deze mensen opvallen.
212p
Bekijk afbeelding 12.
De wolken op het schilderij zien er dreigend uit.
Leg aan de hand van twee aspecten van de vormgeving uit waardoor
de wolken er dreigend uitzien.
221p
Bekijk afbeelding 12.
Het schilderij van Asselijn is
A dramatisch.
B statisch.
C surrealistisch.
Meerdere Nederlandse kunstenaars legden deze dijkdoorbraak vast, ook de tekenaar Schellinckx. Van die tekening maakte de prentenmaker Nolpe vervolgens een gravure. Op afbeelding 13 zie je Nolpes gravure Het…

Meerdere Nederlandse kunstenaars legden deze dijkdoorbraak vast, ook de tekenaar Schellinckx. Van die tekening maakte de prentenmaker Nolpe vervolgens een gravure. Op afbeelding 13 zie je Nolpes gravure Het doorbreken van de Sint-Anthonisdijk bij Amsterdam.

231p
Bekijk afbeelding 12 en 13.
De gravure op afbeelding 13 lijkt een gespiegelde weergave te zijn van de
gebeurtenis zoals je die ziet op afbeelding 12. Dit zou te maken kunnen
hebben met de techniek.
Leg dit uit.
241p
Bekijk afbeelding 13.
Met de gravure wilden de kunstenaars andere mensen over de ramp
informeren.
Noem een reden waarom een gravure in die tijd een goede manier
Op afbeelding 14, 15 en 16 zie je het kunstproject Waterlicht van de Nederlandse kunstenaar Daan Roosegaarde. Hij vertoonde het project in 2015 voor het eerst. Waterlicht bestaat uit lichtstralen op een hoogte van…
253p
Bekijk afbeelding 14, 15 en 16.
Waterlicht laat het Museumplein virtueel overstromen.
Noem drie kenmerken van Waterlicht die verwijzen naar een
overstroming.
261p
Bekijk afbeelding 14, 15 en 16.
Waterlicht is een
A decor.
B installatie.
C performance.
271p
Bekijk afbeelding 14, 15 en 16.
Waterlicht is een kunstwerk dat je het gevaar van een overstroming echt
doet voorstellen. Het is alsof je de overstroming zelf ervaart.
Geef een argument voor deze bewering.
281p
Bekijk afbeelding 14, 15 en 16.
Kies uit onderstaande begrippen de juiste functie van Waterlicht en leg
je antwoord uit.
begrippen: mythologisch - religieus - toegepast - waarschuwend

opgave 4Mens en robot

De Duitse filmmaker Fritz Lang maakte in 1927 de sciencefictionfilm Metropolis. In deze film verandert een actrice in een robot. Op afbeelding 17 zie je de actrice als Machinenmensch (Machinemens) in een robot- kostuum.
293p
Bekijk afbeelding 17.
Het kostuum lijkt op een robot.
Noem drie kenmerken van het kostuum waardoor het op een robot
De Franse modeontwerper Thierry Mugler ontwierp Cyborg voor zijn herfst-/wintercollectie van 1995/1996. Op afbeelding 18 zie je een model in dit ontwerp, gefotografeerd door de Duits-Australische fotograaf Helmut Newton.
302p
Bekijk afbeelding 17 en 18.
Machinenmensch en Cyborg lijken op elkaar, maar er zijn ook verschillen.
Benoem twee verschillen tussen Machinenmensch en Cyborg, één
aan de hand van de vorm en één aan de hand van de functie.
Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.
311p
Bekijk afbeelding 18.
Leg uit waarom Cyborg een futuristische uitstraling heeft.
322p
Bekijk afbeelding 18.
Leg uit waarom je Cyborg zowel toegepast als autonoom kunt
Het Nederlandse kunstenaarsduo L.A. Raeven, bestaande uit de tweeling Liesbeth en Angelique Raeven, maakte in 2018 Annelies, looking for completion (Annelies, op zoek naar volledigheid). De zussen kunnen moeilijk…
333p
Bekijk afbeelding 19, 20 en 21.
Annelies ziet er verdrietig uit.
Noem drie aspecten van de voorstelling waardoor zij er verdrietig
uitziet.
341p
Bekijk afbeelding 19, 20 en 21.
Leg uit waarom Annelies vervreemdend kan werken op bezoekers.
352p
Bekijk afbeelding 19, 20 en 21.
Je kan Annelies wel of geen geslaagde aanvulling vinden als extra zus.
Geef voor beide meningen een argument.
361p
Bekijk afbeelding 19.
Om Annelies te kunnen maken werkte L.A. Raeven samen met technici.
Geef een reden waarom L.A. Raeven samenwerkte met technici.
371p
Bekijk afbeelding 17 en 19.
Je zou kunnen stellen dat Annelies even onnatuurlijk is als
Machinenmensch.
Geef met een argument aan of je het hiermee eens of oneens bent.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.