bij dit examen
Meerkeuzevragen
Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.
Tenzij anders vermeld, is er sprake van normale situaties en gezonde
organismen.
opgave 1Menstruatie
Veel vrouwen gebruiken tijdens de menstruatie maandverband of tampons om bloed en slijmvlies uit de baarmoeder op te vangen. Een tampon wordt in de vagina ingebracht. Welke letter in de afbeelding geeft het deel aan waarin een tampon wordt ingebracht? A letter P B letter Q C letter R Gebruik onderstaande afbeelding om vraag 2 te beantwoorden. week 13 april 14 15 16 17 18 18 mei 19 20 21 22 22 juni 23 24 25 26 m 2 9 16 23 30 7 14 21 28 1 4 11 18 25 d 3 10 17 24 1 8 15 22 29 2 5 12 19 26 w 4 11 18 25 2 9 16 23 30 3 6 13 20 27 d 5 12 19 26 3 10 17 24 31 v 6 13 20 27 4 11 18 25 z 7 14 21 28 5 12 19 26 z 1 8 15 22 29 6 13 20 27 week 26 juli 27 28 29 30 31 31 augustus 32 33 34 35 35 september 36 37 38 39 m 2 9 16 23 30 6 13 20 27 1 3 10 17 24 d 3 10 17 24 31 1 7 14 21 28 2 4 11 18 25 w 4 11 18 25 2 8 15 22 29 d 5 12 19 26 3 9 16 23 30 v 6 13 20 27 4 10 17 24 31 z 7 14 21 28 5 11 18 25 z 1 8 15 22 29 12 19 26
Frederike heeft op 20 juni de eerste dag van haar menstruatie. Ze heeft een regelmatige menstruatiecyclus van 28 dagen. Op 9 juli gaat ze twee weken op vakantie. Als haar cyclus regelmatig blijft, wanneer kan Frederike dan haar volgende menstruatie verwachten? A vóór haar vakantie B in de eerste week van haar vakantie C in de tweede week van haar vakantie D ná haar vakantie
opgave 2Een hartkamer van kunststof
Wetenschappers hebben een hartkamer nagebouwd van kunststof. Een computer kan deze hartkamer pompbewegingen laten maken. De wetenschappers onderzoeken of deze hartkamer van kunststof ingebouwd kan worden bij mensen met hartproblemen. De hartkamer van kunststof neemt in zo’n geval de functie van de linkerkamer over.
32p
Uit welk deel van het hart moet de hartkamer van kunststof bloed
De hartkamer van kunststof moet, net als de echte linkerkamer, bloed
kunnen opvangen uit een ander deel van het hart en dit bloed vervolgens
een bloedvat in pompen.
Uit welk deel van het hart moet de hartkamer van kunststof bloedopvangen? En in welk bloedvat moet de hartkamer van kunststof dit
bloed daarna pompen?
Schrijf je antwoord zo op:
deel van het hart:..................................................................
naam van het bloedvat:.........................................................
41p
Leg uit wat de functie van deze kleppen is.
Om de functie van de linkerkamer goed over te kunnen nemen, moeten er
kleppen in de hartkamer van kunststof aangebracht worden.
Leg uit wat de functie van deze kleppen is.opgave 3Haaien
52p
Welke groep organismen vormt de eerste schakel van voedselketens:
Haaien vormen niet de eerste, maar de laatste schakel van veel
voedselketens in zee.
Welke groep organismen vormt de eerste schakel van voedselketens:consumenten, producenten of reducenten? Leg je antwoord uit.
61p
Op welke plaats bevat het water meer koolstofdioxide, bij P of bij Q?
Haaien halen adem met kieuwen. Water stroomt de bek in en langs de
kieuwen er weer uit (zie de afbeelding).
De letters P en Q geven twee plaatsen aan waar het water langs stroomt.
Op welke plaats bevat het water meer koolstofdioxide, bij P of bij Q?Leg je antwoord uit.
71p
uit de aanwezigheid van een hoornvlies
uit de aanwezigheid van een ooglens
uit de aanwezigheid van kegeltjes in het netvlies
uit de aanwezigheid van staafjes in het netvlies
Haaien kunnen goed zien. Een haaienoog heeft onder andere een
hoornvlies, een ooglens en een netvlies met staafjes en kegeltjes. Uit de
bouw van zo’n oog leiden biologen af dat haaien kleuren kunnen zien.
Uit welke eigenschap van een haaienoog leiden ze dit af?
uit de aanwezigheid van een hoornvlies uit de aanwezigheid van een ooglens uit de aanwezigheid van kegeltjes in het netvlies uit de aanwezigheid van staafjes in het netvlies81p
een inwendige prikkel
een respons
een sleutelprikkel
een supranormale prikkel
Er zijn haaiensoorten die altijd agressief gedrag vertonen als ze bloed in
het water waarnemen.
Wat is bloed voor deze haaien op dat moment?
een inwendige prikkel een respons een sleutelprikkel een supranormale prikkel91p
Kruis in deze tabel bij elke uitspraak aan of die juist is of onjuist
Haaien zijn gewervelde dieren. In de afbeelding zie je een stamboom die
de afstamming van verschillende groepen gewervelde dieren weergeeft
volgens de evolutietheorie.
Naar aanleiding van deze stamboom worden twee uitspraken gedaan.
Deze uitspraken staan in een tabel op de uitwerkbijlage.
Kruis in deze tabel bij elke uitspraak aan of die juist is of onjuistvolgens de gegevens in de stamboom.
opgave 4Eucalyptusbomen
101p
alleen via bastvaten
alleen via houtvaten
zowel via bastvaten als via houtvaten
Wetenschappers in Australië zoeken naar nieuwe manieren om uit te
vinden of er ergens goud in de bodem zit. Ze hebben ontdekt dat
eucalyptusbomen goud uit de bodem kunnen opnemen. Dit goud is terug
te vinden in de bladeren van die bomen.
Hoe komen deze gouddeeltjes vanuit de wortels in de bladeren terecht?
alleen via bastvaten alleen via houtvaten zowel via bastvaten als via houtvaten111p
Welke van die soorten zijn beter aangepast aan een droge omgeving,
Er zijn meer dan 700 soorten eucalyptusbomen, waarvan de meeste
alleen in Australië voorkomen. Er zijn eucalyptussoorten met een dikke
waslaag op de bladeren en soorten met een dunne waslaag.
Welke van die soorten zijn beter aangepast aan een droge omgeving,die met een dikke of die met een dunne waslaag op de bladeren? Leg
je antwoord uit.
122p
Noem de twee functies van de meeldraden van eucalyptusbloemen.
De bloemen van sommige eucalyptussoorten hebben geen gekleurde
kroonbladeren, maar ze vallen op door een groot aantal witte of fel
gekleurde meeldraden (zie de afbeelding). Deze meeldraden hebben,
naast hun normale functie, ook de functie die gekleurde kroonbladeren bij
andere bloemen hebben.
Noem de twee functies van de meeldraden van eucalyptusbloemen.131p
alleen een celmembraan
alleen een celwand
zowel een celmembraan als een celwand
In de cellen van een meeldraad komen vacuolen met kleurstof voor.
Hebben deze cellen een celmembraan? En hebben ze een celwand?
alleen een celmembraan alleen een celwand zowel een celmembraan als een celwand141p
Leg uit waardoor te veel slijm benauwdheid kan veroorzaken.
Olie uit bladeren van sommige eucalyptussoorten wordt gebruikt om
slijmvorming in de luchtwegen te verminderen.
Te veel slijm in de luchtwegen kan benauwdheid veroorzaken.
Leg uit waardoor te veel slijm benauwdheid kan veroorzaken.opgave 5Een experiment
In de afbeelding zie je een opstelling voor een experiment. De opstelling staat in het licht. De plant staat met de wortels in water met voedingszouten en de muis krijgt voldoende voedsel. Koolstofdioxide en zuurstof kunnen zich door het slangetje over beide ruimtes verspreiden.
151p
Kruis in deze tabel aan welk gas zich voornamelijk in de richting van 1
In het schema hieronder geven twee pijlen een richting aan waarin
koolstofdioxide en zuurstof zich in de proefopstelling verspreiden.
Op de uitwerkbijlage staat een tabel.
Kruis in deze tabel aan welk gas zich voornamelijk in de richting van 1verspreidt en welk gas zich voornamelijk in de richting van 2
verspreidt.
161p
Leg uit waardoor de organismen dan sterven.
Als de proefopstelling voor een langere tijd in het donker staat, gaan de
plant en de muis uiteindelijk dood.
Leg uit waardoor de organismen dan sterven.opgave 6Noten kraken
Kraaien zijn alleseters. Ze eten ook noten, maar noten zijn voor de kraaien te hard om zelf te kraken. Een kraai in Japan heeft een truc geleerd om noten te kraken. De vogel laat vanuit de lucht een noot vallen op een zebrapad. Dan wacht hij tot er een auto overheen rijdt, waardoor de noot openbarst en hij de inhoud kan opeten. De kraai vliegt niet meteen op de gekraakte noot af, maar wacht op de stoep totdat het voetgangerslicht op groen springt.
171p
Schrijf een ander levenskenmerk uit de informatie op.
Bovenstaande informatie gaat over het opnemen van voedsel door een
kraai. Het opnemen van voedingsstoffen is een levenskenmerk. De
informatie gaat nog over andere levenskenmerken.
Schrijf een ander levenskenmerk uit de informatie op.181p
gewenning
inprenting
trial-and-error
De kraai heeft geleerd een noot op het zebrapad te laten vallen om hem
door een auto te laten kraken.
Hoe heet dit leergedrag?
gewenning inprenting trial-and-erroropgave 7Insecten en het weer
Wespen jagen op andere insectensoorten, zoals muggen en vliegen. In de zomer van 2014 waren er maar weinig wespen. Door extreme regenval in het voorjaar waren veel wespennesten verdwenen. Ook spoelden door de regen veel vliegende wespen weg uit de lucht. Larven in de overgebleven nesten kregen niet voldoende voedsel, waardoor ze verhongerden.
191p
Noem een abiotische factor die volgens bovenstaande informatie van
invloed is op de overlevingskansen van wespen.
202p
Leg met behulp van de informatie uit wat een andere verklaring zou
Als gevolg van de hoge temperaturen in de winter en het voorjaar waren
er in de zomer van 2014 veel muggen.
Leg met behulp van de informatie uit wat een andere verklaring zoukunnen zijn voor het grote aantal muggen in de zomer van 2014.
211p
bij geen van beide soorten
alleen bij de aardappelbladluis
alleen bij de eenstipgrasuil
zowel bij de aardappelbladluis als bij de eenstipgrasuil
Als de luchtdruk in de omgeving plotseling daalt, betekent dat vaak dat er
slecht weer op komst is, zoals regen en storm. Onderzoekers vragen zich
af of het veranderen van de luchtdruk van invloed is op het paringsgedrag
van insecten. Ze onderzoeken het paringsgedrag van twee soorten
insecten bij dalende, bij stabiele en bij stijgende luchtdruk.
Het diagram geeft de resultaten weer.
Bij welke soort heeft een dalende luchtdruk invloed op het paringsgedrag?
bij geen van beide soorten alleen bij de aardappelbladluis alleen bij de eenstipgrasuil zowel bij de aardappelbladluis als bij de eenstipgrasuilopgave 8Ebola
Ebola is een levensgevaarlijke virusziekte. In 2014 was er een grote uitbraak van ebola, waarbij binnen enkele maanden duizenden mensen besmet raakten. Omdat er geen medicijnen tegen ebola waren, werd geadviseerd om bloed af te nemen van mensen die genezen waren van de ziekte. Antistoffen uit dit bloed zouden dan andere patiënten kunnen helpen om de besmetting met het ebola virus te overleven.
221p
Nee, het is geen immunisatie.
Ja, het is actieve immunisatie.
Ja, het is passieve immunisatie.
Is het toedienen van antistoffen uit bloed van genezen mensen een vorm
van immunisatie? Zo ja, is het dan actieve of passieve immunisatie?
Nee, het is geen immunisatie. Ja, het is actieve immunisatie. Ja, het is passieve immunisatie.231p
Leg uit waardoor dit bloedplasma geschikt is om aan alle patiënten te
Voor het toedienen van bloedplasma met antistoffen tegen ebola wordt
geadviseerd om plasma van bloedgroep AB te gebruiken. Dit plasma kan
veilig toegediend worden aan patiënten met bloedgroep AB, A, B en 0.
Leg uit waardoor dit bloedplasma geschikt is om aan alle patiënten tegeven, ongeacht hun bloedgroep.
241puitwerkbijlage
Kruis in deze tabel aan of in resusnegatief bloed resusantigenen
Het toedienen van antistoffen tegen ebola kan ook via een bloedtransfusie
met volledig bloed van een genezen persoon. In zo’n geval wordt
geadviseerd om aan vrouwen tussen de 15 en 45 jaar oud alleen
resusnegatief bloed te geven. Dit advies wordt gegeven om problemen bij
een zwangerschap te voorkomen.
Op de uitwerkbijlage staat een tabel.
Kruis in deze tabel aan of in resusnegatief bloed resusantigenenaanwezig kunnen zijn. Kruis ook aan of in dit bloed resusantistoffen
aanwezig kunnen zijn.
opgave 9Gapen
251p
Leg uit dat gapen bij een ongeboren baby niet tot gevolg kan hebben
Gapen begint met een diepe inademing. Vroeger dacht men daarom dat
gapen werd veroorzaakt door zuurstoftekort. Door te gapen zou er dan
meer zuurstof in het bloed komen.
Leg uit dat gapen bij een ongeboren baby niet tot gevolg kan hebbendat er meer zuurstof in het bloed komt.
261p
Is gapen aangeleerd gedrag of is het erfelijk? Leg je antwoord uit.
271p
letter P
letter Q
letter R
letter S
Lisa gaapt. Daardoor gaat haar buis van Eustachius open en verandert de
luchtdruk in haar trommelholte.
In de afbeelding hieronder zie je delen van het oor.
Welke letter in de afbeelding geeft de buis aan die opengaat als Lisa
gaapt?
letter P letter Q letter R letter S281p
Leg uit dat Lisa niet goed kan horen als het trommelvlies onder druk
Lisa is verkouden. Haar buis van Eustachius is verstopt met slijm en gaat
niet goed open als ze gaapt. Daardoor komt haar trommelvlies onder druk
te staan.
Leg uit dat Lisa niet goed kan horen als het trommelvlies onder drukstaat.
opgave 10Kersenbomen
Op één chromosomenpaar van een kersenboom bevindt zich gen S. Gen S kan in vier verschillende typen voorkomen: S 1 , S 2 , S 3 en S 4 . Een stuifmeelbuis kan alleen groeien als de stuifmeelkorrel een ander type van gen S heeft dan de cellen van de stamper (zie de afbeelding). S-genen in stuifmeelkorrels S-genen in stamper
opgave 11Gevlekte hyena’s
Gevlekte hyena’s leven in groepen in Afrika. In elke groep heerst een
rangorde onder de mannetjes en onder de vrouwtjes. Hierbij spelen
dominante en onderdanige gedragingen een rol.
Onderzoekers observeren het gedrag van vijf vrouwtjes in een groep
gevlekte hyena’s. Ze bepalen de rangorde van deze vrouwtjes aan de
hand van het aantal onderdanige gedragingen van elk vrouwtje tegenover
de andere vier. In de tabel staat een deel van de resultaten.
311p
Nee, dat kan niet bepaald worden.
Ja, Akua staat hoger in rang dan Delu.
Ja, Delu staat hoger in rang dan Akua.
De onderzoekers stellen vast dat Eshe op plaats 3 in de rangorde van de
vijf vrouwtjes staat.
Kan op grond van deze resultaten bepaald worden of Akua hoger of lager
in rang staat dan Delu? En zo ja, wie staat er dan hoger in rang?
Nee, dat kan niet bepaald worden. Ja, Akua staat hoger in rang dan Delu. Ja, Delu staat hoger in rang dan Akua.321p
Wat is de inwendige prikkel voor dit paringsgedrag?
Hoe hoger een vrouwtje in rang staat, des te hoger is het gehalte aan
testosteron in haar bloed. Als een dominant vrouwtje zwanger is, stijgt het
testosterongehalte. Deze stof komt via de placenta in het bloed van de
embryo’s terecht. Hierdoor vertonen de pasgeboren hyena’s in het nest al
paringsgedrag.
Wat is de inwendige prikkel voor dit paringsgedrag?opgave 12Bilirubine
331p
1 – 2 – 3
1 – 3 – 2
2 – 1 – 3
2 – 3 – 1
3 – 1 – 2
3 – 2 – 1
Bilirubine is een afvalstof die in de lever ontstaat bij de afbraak van rode
bloedcellen. Bilirubine wordt samen met gal afgevoerd naar het
verteringskanaal. Een deel van de bilirubine komt uiteindelijk in de
ontlasting terecht.
Drie delen van het verteringskanaal zijn:
1 dikke darm
2 dunne darm
3 endeldarm
In welke volgorde passeert bilirubine deze delen op weg naar de anus?
1 – 2 – 3 1 – 3 – 2 2 – 1 – 3 2 – 3 – 1 3 – 1 – 2 3 – 2 – 1341p
Geef de naam van het bloedvat dat bloed met bilirubine uit de lever
Bij sommige mensen kan bilirubine niet goed vanuit de lever naar het
verteringskanaal afgevoerd worden. Een deel van deze stof komt dan in
het bloed terecht.
Geef de naam van het bloedvat dat bloed met bilirubine uit de leverafvoert.
351p
letter P
letter Q
letter R
letter S
De bilirubine die in het bloed terechtgekomen is, wordt met de urine
uitgescheiden.
In de afbeelding zie je delen van het uitscheidingsstelsel.
Welke letter geeft een deel aan dat
bilirubine uit het bloed verwijdert, waardoor
die stof in de urine terechtkomt?
letter P letter Q letter R letter Sopgave 13Tuinslakken
362puitwerkbijlage
Schrijf in deze tabel het genotype en het fenotype op van de
Een tuinslak die heterozygoot is voor de kleur van het huisje paart met
een homozygote tuinslak. Ze krijgen nakomelingen met een bruin huisje
en nakomelingen met een geel huisje.
Op de uitwerkbijlage staat een tabel.
Schrijf in deze tabel het genotype en het fenotype op van dehomozygote ouder.
372p
Leg uit hoe door natuurlijke selectie het aantal slakken met bruine
In een tuin is de bodem bedekt met bruin strooisel. Strooisel bestaat uit
dode resten van organismen. In deze tuin leeft een populatie slakken. Er
zijn slakken met gele huisjes en slakken met bruine huisjes. De slakken
eten van de dode resten op de bodem van de tuin. Zelf worden de slakken
gegeten door vogels.
In de loop van enkele jaren neemt het deel van de populatie dat bestaat
uit slakken met gele huisjes af. Het deel met bruine huisjes neemt juist
toe. Dit is het gevolg van natuurlijke selectie.
Leg uit hoe door natuurlijke selectie het aantal slakken met bruinehuisjes in deze populatie toeneemt.
opgave 14Familieonderzoek
In de afbeelding zie je stambomen van drie families waarin een bepaalde erfelijke ziekte voorkomt. Legenda: m an z onde r de z i e k t e vrouw zonder de ziekte m an m e t de z i e k t e vrouw met de ziekte Voor genetisch onderzoek naar deze ziekte moet erfelijk materiaal beschikbaar zijn van drie familieleden met die ziekte. Deze drie familieleden moeten nauw aan elkaar verwant zijn. Slechts één van deze drie families voldoet aan die voorwaarde. Welke familie is dat? A familie 1 B familie 2 C familie 3
In de familie De Bruin komt een ziekte voor. Uit onderzoek blijkt dat de ziekte erfelijk is. In de afbeelding zie je de stamboom van de familie De Bruin. 7 8 9 10 Uit gegevens in de stamboom kan afgeleid worden dat het gen voor de ziekte recessief is. Uit welke gegevens kan dat met zekerheid afgeleid worden? A uit de fenotypen van 1, 2 en 4 samen B uit de fenotypen van 3, 4 en 8 samen C uit de fenotypen van 5, 6 en 9 samen
opgave 15Gif en poep
411p
Leg uit waardoor de bosratten na de behandeling met antibiotica wel
In de Mojavewoestijn in de Verenigde Staten leven bosratten die van
giftige creosootstruiken eten. De ratten worden niet ziek van het gif.
Wetenschappers hebben ontdekt dat in het verteringskanaal van deze
ratten bacteriën leven die het gif afbreken.
In een experiment kreeg een aantal van deze bosratten een behandeling
met antibiotica. Daarna werden ze wél ziek als ze van de giftige struiken
aten.
Leg uit waardoor de bosratten na de behandeling met antibiotica welziek werden van het gif.
422p
Schrijf een werkplan op voor zo’n onderzoek.
Bosratten die in andere delen van de Verenigde Staten leven, worden ziek
als ze van creosootstruiken eten. Deze bosratten zijn wél gevoelig voor
het gif.
De wetenschappers vragen zich af of ze zulke bosratten ongevoelig voor
het gif kunnen maken. Ze doen een onderzoek waarbij ze voedselbrokjes
gebruiken die gemengd zijn met poep van bosratten uit de
Mojavewoestijn. In die poep zitten veel darmbacteriën.
Schrijf een werkplan op voor zo’n onderzoek.431p
Leg uit waardoor bij mensen de meeste bacteriën in het voedsel niet
Romy en Ari spreken met elkaar over het onderzoek met gevoelige
bosratten. Romy zegt dat dit onderzoek geen ongevoelige bosratten zal
opleveren. Ze heeft geleerd dat bij mensen bacteriën in het voedsel niet
levend in de dunne darm aankomen.
Leg uit waardoor bij mensen de meeste bacteriën in het voedsel nietlevend in de dunne darm aankomen.
opgave 16Puberteit
Gebruik de informatie in de bijlage om vraag 44 tot en met 54 te
beantwoorden.
441puitwerkbijlage
Kruis in deze tabel bij elk proces aan of dit volgens de informatie wordt
GH en gonadotrofinen hebben invloed op processen in het lichaam. In
een tabel op de uitwerkbijlage staan twee van die lichaamsprocessen.
Kruis in deze tabel bij elk proces aan of dit volgens de informatie wordtbeïnvloed door GH of door gonadotrofinen.
451p
letter P
letter Q
letter R
letter S
In de afbeelding zie je een doorsnede van de huid.
Welke letter geeft een deel van de huid aan dat bij acne verstopt en
ontstoken is?
letter P letter Q letter R letter S461p
Hoe heet het deel van de opperhuid dat sneller afschilfert bij gebruik
In de informatie staat dat bij ernstige acne een bepaalde crème gebruikt
kan worden.
Hoe heet het deel van de opperhuid dat sneller afschilfert bij gebruikvan deze crème?
472puitwerkbijlage
Maak op dit grafiekpapier een staafdiagram van de gemiddelde
In de informatie staat een tabel met gegevens over energiebehoefte.
Op de uitwerkbijlage staat een stuk grafiekpapier.
Maak op dit grafiekpapier een staafdiagram van de gemiddeldeenergiebehoefte per dag van mannen in de leeftijdsgroepen 4-8 jaar,
9-13 jaar, 14-18 jaar en 19-30 jaar.
482p
Leg uit waardoor de energiebehoefte afneemt als de productie van GH
In tabel 1 van informatie 3 is te zien dat na de puberteit de
energiebehoefte per dag afneemt. Dit heeft onder andere te maken met
de afname van de productie van GH.
Leg uit waardoor de energiebehoefte afneemt als de productie van GHafneemt.
492p
Wat is de BMI van Chantal? En tot welke gewichtsklasse behoort ze?
Tijdens de biologieles rekent Chantal haar BMI uit. Ze is 1,70 meter lang
en weegt 58 kilogram.
Wat is de BMI van Chantal? En tot welke gewichtsklasse behoort ze?Gebruik informatie 3.
Schrijf je antwoord zo op:
BMI:...........................................................
gewichtsklasse:..........................................
501p
Hoe heet het deel van de hersenen waarin zich de temporale schors
Volgens informatie 4 zijn delen van het brein tijdens de puberteit nog
volop in ontwikkeling, zoals de temporale en de frontale schors.
Hoe heet het deel van de hersenen waarin zich de temporale schorsbevindt?
511p
letter P
letter Q
letter R
letter S
letter T
In informatie 4 wordt het hormoon cortisol genoemd.
Welke letter in de afbeelding geeft een orgaan aan dat cortisol
produceert?
letter P letter Q letter R letter S letter TLet op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.
521p
XX
XY
XXY
XYY
In informatie 5 wordt de invloed van een aantal geslachtschromosomen
op de puberteit beschreven.
Welke geslachtschromosomen heeft een jongen met het syndroom van
Klinefelter in een levercel?
XX XY XXY XYY531p
Leg met behulp van de informatie uit waardoor het syndroom van
Het syndroom van Turner wordt soms pas in de puberteit opgemerkt.
Leg met behulp van de informatie uit waardoor het syndroom vanTurner dan wél opgemerkt kan worden.
541p
Leg uit dat alleen witte bloedcellen voor zo’n onderzoek geschikt zijn.
Het syndroom van Turner kan vastgesteld worden door bloedonderzoek.
Rode bloedcellen en bloedplaatjes zijn voor zo’n onderzoek niet geschikt.
In de afbeelding zie je enkele bloeddeeltjes.
Leg uit dat alleen witte bloedcellen voor zo’n onderzoek geschikt zijn.De bijlage met informatie bij dit examen, zoals hij gedrukt is.
vraag 9
vraag 15
vraag 24
vraag 36
vraag 44
vraag 47
11p
B
21p
C
32p
41p
52p
61p
71p
C
81p
C
91p
101p
B
111p
122p
131p
C
141p
151p
161p
171p
181p
C
191p
202p
211p
D
221p
C
231p
241p
251p
261p
271p
D
281p
291p
B
301p
A
311p
C
321p
331p
C
341p
351p
A
362p
372p
381p
B
391p
B
401p
411p
422p
431p
441p
451p
B
461p
472p
482p
492p
501p
511p
C
521p
C
531p
541p
