Eindexamen geschiedenis vmbo gl/tl 2012 tijdvak 2

bij dit examen

Meerkeuzevragen

Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.

opgave 1Staatsinrichting van Nederland

11p

Welke bewering over de grondwet van 1848 is juist?

A De Eerste en Tweede Kamer moeten verantwoording afleggen aan de

ministers.

B De koning(in) moet verantwoording afleggen aan de ministers.

C De ministers moeten verantwoording afleggen aan de Eerste en Tweede

Kamer.

D De ministers moeten verantwoording afleggen aan de koning(in).

Gebruik bron 1.

21p

De beschrijving in de bron past bij een politieke stroming uit de 19e eeuw.

Bij welke politieke stroming past de beschrijving in de bron?

Gebruik bron 2.

31p

Was de huwelijkswet van 1892 voor vrouwen een belemmering of juist een

stimulans om politiek actief te worden? Verklaar je keuze.

Doe het zo:

De huwelijkswet was een … (kies uit: belemmering of stimulans), omdat … (geef

een verklaring).

41p

Rond 1900 riepen katholieke leiders zowel arbeiders als werkgevers op om

samen te werken. Beide groepen moesten ook goed luisteren naar de paus.

Staken was geen goed middel.

Waar waren de katholieke leiders bang voor?

A Dat beide groepen zouden kiezen voor het feminisme.

B Dat beide groepen zouden kiezen voor het liberalisme.

C Dat de katholieke arbeiders zouden kiezen voor het socialisme.

D Dat de katholieke werkgevers zouden kiezen voor het protestantisme.

51p

Veel liberalen waren rond 1900 tegen algemeen kiesrecht.

Noem een argument dat zij gebruikten om hun standpunt te verdedigen.

62p

Hieronder staan enkele standpunten van politieke partijen rond 1900:

1 De gehuwde vrouw hoort in het gezin; zij dient te zorgen voor haar man en

kinderen.

2 Het bijzonder onderwijs verdeelt de samenleving en brengt de nationale

eenheid in gevaar.

3 Het vrouwenkiesrecht is van het hoogste belang voor de emancipatie van

vrouwen.

4 Onze politieke ideeën zijn gebaseerd op ons geloof.

Welke twee standpunten passen bij een confessionele partij rond 1900?

Schrijf alleen de juiste nummers op.

Gebruik bron 3.

71p

Welke conclusie naar aanleiding van de bron is juist?

A Door het groeiend aantal leden konden vakbonden de macht overnemen in

fabrieken.

B Pas na invoering van het algemeen kiesrecht groeiden de vakbonden.

C Pas toen de emancipatie van de liberalen was voltooid, begon het ledental

van de vakbonden te groeien.

D Vakbonden waren onderdeel van een sterk verzuilde samenleving.

Gebruik bron 4.

81p

Naar aanleiding van welke gebeurtenis deed Aletta Jacobs deze uitspraak?

Gebruik nogmaals bron 4.

91p

Welk begrip past bij de bron?

A emancipatie

B pacificatie

C schoolstrijd

D verzuiling

101p

In april 2002 besloot de Tweede Kamer tot een onderzoek naar de

gebeurtenissen rond de uitzending van militairen naar Srebrenica in voormalig

Joegoslavië.

Van welk recht maakte de Tweede Kamer gebruik?

A het recht van amendement

B het recht van enquête

C het recht van initiatief

D het recht van interpellatie

111p

Hieronder staan enkele stappen die nodig zijn om een nieuwe wet te maken:

1 De Eerste Kamer stemt in meerderheid vóór het wetsvoorstel.

2 De koning(in) en de minister(s) ondertekenen de wet.

3 De Tweede Kamer krijgt het wetsvoorstel aangeboden.

4 De Tweede Kamer stemt over amendementen op het wetsvoorstel.

Zet de vier genoemde stappen in de juiste volgorde.

Doe het zo:

Eerst …, dan …., vervolgens … en ten slotte … (schrijf de nummers op).

121p

Twee stellingen over rechtsbijstand:

Stelling 1: Als iemand geen advocaat kan betalen, moet de overheid dat voor

hem of haar doen.

Stelling 2: Iedere burger moet zich zelf verzekeren tegen de kosten van

rechtsbijstand.

Welke stelling past bij een socialistische opvatting over rechtsbijstand?

Verklaar je keuze.

Doe het zo:

Stelling … (vul nummer in), omdat volgens de socialisten … (verklaar je keuze).

131p

Stel: prins Willem Alexander, prinses Maxima en hun kinderen zijn op vakantie.

Een fotograaf maakt een paar foto's, zonder daarvoor toestemming te vragen.

De foto's worden gepubliceerd in een tijdschrift. De prins stapt daarna naar de

rechter, want hij vindt dat zijn recht op privacy wordt geschonden. De redacteur

van het tijdschrift kan zich beroepen op een ander grondrecht.

Op welk grondrecht kan de redacteur van het tijdschrift zich beroepen?

141p

Iemand is lid van een politieke partij en staat op plaats 9 van de landelijke

kandidatenlijst van zijn partij. Hij/zij haalt de kiesdeler niet, maar dankzij het

grote aantal stemmen op de nummer 1 van de partij is kandidaat nummer 9 tóch

gekozen in de Tweede Kamer.

Volgens welk kiesstelsel is deze kandidaat gekozen?

Gebruik bron 5.

151p

In de bron geeft de minister antwoord op Kamervragen. Het antwoord op de

tweede vraag is nog niet ingevuld. Hieronder staan vier mogelijke antwoorden.

Welk mogelijk antwoord van de minister past bij de Nederlandse grondwet?

A Ja, dat zal ik doen, omdat er vrijheid moet zijn om op alle scholen het

kerstfeest te kunnen vieren.

B Ja, dat zal ik doen, omdat het de plicht van de overheid is om de

Nederlandse cultuur te bevorderen.

C Nee, dat zal ik niet doen, omdat de scholen in Nederland de vrijheid hebben

om zelf te bepalen of ze een kerstboom plaatsen of niet.

D Nee, dat zal ik niet doen, omdat het de plicht van scholen is om symbolen

van een godsdienst buiten de school te houden.

Gebruik bron 6.

161p

Wie is in de bron aan het woord?

A de minister van Economische Zaken

B de Nationale Ombudsman

C een advocaat

D een officier van justitie

172p

Vanaf 1848 zijn er verschillende veranderingen in de Nederlandse

staatsinrichting doorgevoerd die ons land democratischer hebben gemaakt.

Noem drie van deze veranderingen vanaf 1848.

opgave 2Historisch overzicht vanaf 1900

Gebruik bron 7.

181p

Geef een argument waarom onderdeel 1 van de bron waarschijnlijk

betrouwbaarder is dan onderdeel 2.

Gebruik bron 7, onderdeel 2.

191p

De Franse legerleiding had een politieke reden om met een officieel persbericht

bewust een andere weergave te geven van dezelfde gebeurtenis.

Geef een politieke reden waarom de Franse legerleiding dit deed.

Gebruik bron 8.

201p

Wat is de boodschap die de Britse regering wil overbrengen met deze poster?

211p

In 1929 brak over de hele wereld een grote economische crisis uit. Duitsland

werd extra hard getroffen.

Waarom werd Duitsland extra hard getroffen?

A Omdat Duitsland jarenlang te veel geld had uitgegeven aan bewapening.

B Omdat Duitsland jarenlang te veel snelwegen had aangelegd.

C Omdat Duitsland ook nog leningen en herstelbetalingen moest betalen.

D Omdat Duitsland weigerde een aanpassingspolitiek te voeren.

Gebruik bron 9.

222p

Hieronder staan vier kenmerken van de Sovjet-Unie onder Stalin:

a persoonsverheerlijking

b planeconomie

c strafkampen

d zuiveringen

Geef per tekst aan welk kenmerk daarbij past. Let op! Ieder kenmerk mag

maar één keer genoemd worden.

Doe het zo:

Bij tekst 1 past kenmerk: … (schrijf letter op).

(enz. tot en met tekst 4)

231p

Welke uitspraak past bij de ideeën van Hitler?

A De parlementaire democratie is een slechte vorm van bestuur.

B Godsdienst moet de basis van de politiek zijn.

C Het groepsbelang is minder belangrijk dan de vrijheid van het individu.

D Man en vrouw zijn in de maatschappij gelijk aan elkaar.

242p

Een invulopdracht over de Eerste en de Tweede Wereldoorlog.

1 Tijdens de Eerste Wereldoorlog ontstond in Noord-Frankrijk en België een...

(Blitzkrieg / loopgravenoorlog)....

2 De meeste slachtoffers tijdens de Eerste Wereldoorlog waren... (burgers /

soldaten)....

3 De meeste Nederlandse slachtoffers tijdens de Tweede Wereldoorlog

stierven als gevolg van... (Duitse bombardementen / de Holocaust)....

4 Aan het einde van de Tweede Wereldoorlog werden voor het eerst...

(atoombommen / gifgasbommen) … gebruikt.

Kies telkens uit de twee mogelijkheden.

Doe het zo:

zin 1:... (kies uit: Blitzkrieg / loopgravenoorlog)

zin 2:... (kies uit: burgers / soldaten)

zin 3:... (kies uit: Duitse bombardementen / de Holocaust)

zin 4:... (kies uit: atoombommen / gifgasbommen)

Gebruik bron 10.

251p

Dit affiche roept vrijwilligers op om te vechten tegen een ideologie.

Tegen welke ideologie is het affiche gericht?

A communisme

B fascisme

C nationaal-socialisme

D nationalisme

262p

Sommige Nederlanders hebben zich tijdens de Tweede Wereldoorlog verzet

tegen de Duitse bezetter.

Noem twee verschillende voorbeelden van actief en/of passief verzet.

272p

Toen de Duitsers Nederland hadden bezet, kwamen veel burgemeesters die

geen lid waren van de NSB voor de vraag te staan of ze moesten aanblijven als

burgemeester of niet. Sommigen namen ontslag, anderen bleven op hun post.

Geef voor beide keuzes een politiek argument.

Doe het zo:

ontslag nemen als burgemeester, omdat... (geef politiek argument).

toch aanblijven als burgemeester, omdat... (geef politiek argument).

Gebruik bron 11.

281p

Tot welk bondgenootschap behoorden de 'vijandelijke vliegtuigen'?

Gebruik bron 12

292p

Hoe heten de drie zittende mannen die op de foto zijn afgebeeld?

Doe het zo:

Nummer 1 is: … (vul naam in).

(enz. tot en met nummer 3)

Gebruik bron 13.

301p

Nederlanders werden in 1945 opgeroepen om zich aan te melden voor een

mariniersopleiding.

Voor welke strijd werden zij opgeleid direct na de bevrijding van Nederland in

mei 1945?

Zij werden opgeleid voor de strijd tegen:

A de Duitsers in Europa.

B de Japanners in Indonesië.

C de Nederlandse kolonisten in Indonesië.

D de Russen in Europa.

Gebruik bron 14.

311p

De bron bestaat uit vier onderdelen over de geschiedenis van Indonesië.

Zet de onderdelen in de juiste volgorde, van vroeger naar later.

Doe het zo:

Eerst …, dan …, vervolgens … en ten slotte … (schrijf nummers op).

Gebruik bron 15.

321p

Met behulp van deze poster wilde de ARP haar standpunt over een eventuele

onafhankelijkheid van Indonesië duidelijk maken.

Was de partij vóór of tegen de onafhankelijkheid? Verklaar je keuze met

behulp van de bron.

Doe het zo:

De partij was … (vul in: vóór of tegen) de onafhankelijkheid van Indonesië,

omdat … (geef verklaring).

332p

Noem twee verschillende voorbeelden waaruit blijkt dat minister-president

Drees een belangrijke rol heeft gespeeld bij grote veranderingen in de

Nederlandse samenleving na de Tweede Wereldoorlog.

Doe het zo:

Drees heeft een belangrijke rol gespeeld bij … en bij … (noem twee

verschillende voorbeelden).

Gebruik bron 16.

342p

In de tekst zitten twee fouten.

Welke twee fouten zitten in de tekst? Schrijf de fouten op en verbeter ze.

Doe het zo:

De eerste fout is... (noem de fout); het moet zijn... (schrijf de verbetering op).

De tweede fout is... (noem de fout); het moet zijn... (schrijf de verbetering op).

Gebruik bron 17.

351p

Naar aanleiding van welke gebeurtenis schreef Kennedy deze brief aan

Chroesjtsjov?

A de blokkade van Berlijn

B de Cubacrisis

C de oprichting van het Warschaupact

D de val van de Berlijnse Muur

361p

Hieronder staan vier beweringen die te maken hebben met de Tweede

Feministische Golf.

In welke bewering is sprake van een gevolg van de Tweede Feministische Golf?

A Het aantal vrouwen dat gebruikmaakt van actief kiesrecht is in de periode

1985-2008 gelijk gebleven.

B Het aantal vrouwen dat zich meldt op de arbeidsmarkt is in de periode 1985-

2008 bijna verdubbeld.

C Van vrouwen wordt verwacht dat zij kostwinner zijn van hun gezin.

D Van vrouwen wordt verwacht dat zij zich in dienst stellen van hun gezin.

Gebruik bron 18.

372p

In de bron gaat het om drie personen: degene die een toespraak houdt, een

Arabische president en een president van de Verenigde Staten.

Noem de namen van de drie personen.

Doe het zo:

De spreker is … (noem de naam).

De Arabische president is … (noem de naam).

De Amerikaanse president is … (noem de naam).

Gebruik nogmaals bron 18.

381p

Over welk vredesakkoord gaat het in deze toespraak?

392p

Iemand beweert dat de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties

democratischer en besluitvaardiger wordt als het vetorecht van de

permanente leden wordt afgeschaft.

Geef voor beide onderdelen van de bewering een argument.

Doe het zo:

democratischer, want … (geef argument).

besluitvaardiger, want … (geef argument).

402p

Rond 1990 waren veel mensen in Europa van mening dat het leven in de

toekomst alleen maar beter zou worden. Ruim tien jaar later nam het

vertrouwen af.

Noem een politieke gebeurtenis die rond 1990 zorgde voor groot vertrouwen

in de toekomst.

Noem ook een oorzaak voor het afgenomen vertrouwen ruim tien jaar later.

Doe het zo:

groot vertrouwen rond 1990:... (noem politieke gebeurtenis).

afgenomen vertrouwen ruim tien jaar later:... (noem oorzaak afgenomen

vertrouwen).

411p

Hieronder staan vier voorspellingen over Oost-Europa. Ze zijn gedaan door de

Amerikaanse veiligheidsdienst in 1990.

1 Alle Oost-Europese landen blijven zich richten op Rusland.

2 De revoluties in Oost-Europa zullen leiden tot steeds meer democratie en

markteconomie.

3 Het Warschaupact zal opgeheven worden.

4 Sommige landen zullen eerst grote politieke problemen krijgen en in enkele

landen zal er zelfs een burgeroorlog uitbreken.

Drie van de vier voorspellingen zijn uitgekomen.

Welke voorspelling is niet uitgekomen? Schrijf alleen het juiste nummer op.

Gebruik bron 19.

421p

Welke kaart hoort bij het jaar 1995?

A kaart 1

B kaart 2

C kaart 3

D kaart 4

431p

Hieronder staat een overzicht van enkele Europese instellingen (2011).

instelling samenstelling taken 1 één vertegenwoordiger van elke nationale regering van de EU − het vaststellen van Europese wetten − het vaststellen van algemeen beleid 2 één persoon benoemd uit elk EU-land − het dagelijks bestuur van de Europese Unie − het indienen van Europese wetsvoorstellen 3 een aantal vertegenwoordigers uit elk land, afhankelijk van de grootte van dat land − het vaststellen van Europese wetten − het controleren van Europese instellingen − het goedkeuren van begrotingen

In het schema ontbreken de namen van drie instellingen:

− Europese Commissie

− Europees Parlement

− Raad van Ministers

Geef per nummer aan welke instelling erbij hoort.