bronnen

Eindexamen maatschappijkunde vmbo gl/tl 2026, tijdvak 2

bij dit examen

Meerkeuzevragen
Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.

opgave 1Politiek en beleid

tekst 1
SGP vraagt waarom de gemeente Zaltbommel afwijkt van de
geluidsnorm met carnaval
De SGP heeft van de Omgevingsdienst Rivierenland (ODR) informatie
ontvangen over de verleende vergunning voor het carnaval in Zaltbommel
voor de jaren 2025, 2026 en 2027. Hieruit blijkt dat het college een
geluidsniveau toestaat van 85 decibel.
Op 13 juni 2024 heeft de gemeenteraad echter unaniem een door
GroenLinks ingediende motie aangenomen waarin wordt verzocht het
maximale geluidsniveau vast te stellen op 80 decibel. De SGP verzoekt
het college dan ook te reageren waarom er voor het carnaval is
afgeweken.
bron: digitaalburg.com van 27 februari 2025
Lees tekst 1.
11p
Politieke partijen in de gemeenteraad hebben een aantal taken.
Welke taak heeft de SGP uitgevoerd in tekst 1?
A de controlerende taak
B de rechtsprekende taak
C de uitvoerende taak
D de wetgevende taak
Zie tekst 1.
21p
Wie moet antwoord geven op de vraag van de SGP over de
geluidsnormen tijdens carnaval?
A de burgemeester van Zaltbommel
B de wethouder die over het onderwerp gaat
C een ambtenaar die veel van het onderwerp weet
tekst 2
Thailand stelt huwelijk open voor iedereen
Thailand stelt het huwelijk definitief open voor iedereen. Dat betekent dat
ook mensen van hetzelfde geslacht met elkaar kunnen trouwen.
Een wet die in april en juni al door de verschillende kamers van het
parlement was goedgekeurd, is door de koning ondertekend en
gepubliceerd.
Thailand heeft tientallen jaren geworsteld met de discussie over het
homohuwelijk.
bron: nos.nl van 18 juni 2024
Lees tekst 2.
31p
Is de wet uit tekst 2 conservatief of progressief?
Leg je keuze uit.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
De wet is … (vul in: conservatief of progressief), omdat …
Zie tekst 2.
41p
Elk land heeft een bepaalde staatsvorm, bijvoorbeeld een monarchie of
een republiek. Is Thailand een monarchie of een republiek?
Leg je keuze uit met een gegeven uit tekst 2.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Thailand is een … (vul in: monarchie of republiek), omdat in tekst 2 staat
dat …
tekst 3
Nieuwe … kritisch over akkoord
Veel partijen die niet in het kabinet komen, zijn slecht te spreken over de
afspraken tussen PVV, VVD, NSC en BBB. Tweede Kamerlid
Timmermans zegt dat "uiteindelijk de gewone mensen de rekening
betalen voor de aandeelhouders en de directeuren". Hij heeft er scherpe
kritiek op dat het minimumloon niet omhoog gaat en dat er plannen zijn
om de duur van de Werkloosheidswet te verkorten.
Kamerlid Bontenbal is er blij mee dat de partijen veel woningen willen
bouwen, maar hij vindt ook dat het akkoord "veel ik en weinig
gemeenschapszin" uitstraalt. Kamerlid Van Baarle vindt dat uit de
gemaakte afspraken wantrouwen spreekt tegenover vluchtelingen en
moslims in Nederland. Ook Kamerlid Ouwehand heeft het over "een
donkere dag". Volgens haar bevat het akkoord "allemaal maatregelen die
slecht zijn voor de natuur, voor het klimaat en voor de rechtsstaat".
bron: nos.nl van 16 mei 2024
Lees tekst 3.
51p
In tekst 3 is in de kop van het artikel een woord weggelaten.
Wat moet er op de puntjes in tekst 3 worden ingevuld?
A coalitie
B oppositie
C overheid
D regering
Zie tekst 3.
62p
Politieke partijen vertegenwoordigen verschillende politieke stromingen.
Drie van deze stromingen zijn:
1 de christendemocratische stroming
2 de ecologische stroming
3 de sociaaldemocratische stroming
Welke stromingen zijn te herkennen in tekst 3?
Kies twee van de bovengenoemde stromingen en citeer per stroming
een zin uit de tekst die daarbij past.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Ik kies de … stroming. De zin die daarbij past is …
Ik kies de … stroming. De zin die daarbij past is …
71p
Hieronder staan vier mogelijkheden om de politieke besluitvorming te
beïnvloeden.
Van welke mogelijkheden kunnen burgers gebruikmaken?
Noteer twee nummers uit het rijtje.
1 aanvragen van een dertigledendebat
2 indienen van een amendement
3 indienen van een klacht bij de Nationale ombudsman
4 stemmen bij een referendum
tekst 4
Ministers geven leiding aan een ministerie en de daar werkende … 1 …
(ambtenaren / politici). De ministers en de … 2 …
(koning / staatssecretarissen) vormen samen het kabinet. Het kabinet
heeft een verantwoordingsplicht aan … 3 …
(de minister-president / het parlement). Een machtsmiddel van leden van
het kabinet is dat zij kunnen dreigen met een … 4 …
(kabinetscrisis / motie van wantrouwen).
bron: Stichting Cito Instituut voor Toetsontwikkeling
Lees tekst 4.
82p
In tekst 4 staat achter de cijfers 1, 2, 3 en 4 een keuzemogelijkheid.
Maak tekst 4 een inhoudelijk juiste tekst door bij elk cijfer het juiste
woord te kiezen.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
1 = …
2 = …
3 = …
4 = …
91p
Landelijke volksvertegenwoordigers kunnen verkozen worden volgens het
stelsel van evenredige vertegenwoordiging of volgens het
meerderheidsstelsel.
Welk kenmerk past bij het stelsel van evenredige vertegenwoordiging?
A Kleine partijen maken nauwelijks kans om een of meerdere zetels te
behalen.
B Na de verkiezingen is het vaak direct duidelijk wie het land gaat
regeren.
C Om tot een regering te komen, is het sluiten van compromissen
meestal noodzakelijk.
tekst 5
Nieuwe provinciale weg in Lochem vanaf 18 juli te gebruiken
De nieuwe provinciale weg komt ten zuiden van de Goorseweg te liggen
en wordt aangesloten op het nieuwe kruispunt met de Nettelhorsterweg.
“Dit heeft drie voordelen, de karakteristieke Goorseweg met zijn prachtige
bomenlaan blijft behouden”, zegt gemeente Lochem. “De bestaande
woningen langs de Goorseweg blijven aangesloten op de Goorseweg en
de verkeersveiligheid bij Intratuin wordt verbeterd.”
bron: regio8.nl van 23 mei 2024
Lees tekst 5.
101p
Het bestuur van de provincie heeft verschillende taken en
verantwoordelijkheden. Een van die verantwoordelijkheden is het behoud
van natuur.
Welke andere verantwoordelijkheid van de provincie is te herkennen in
tekst 5?
Zie tekst 5.
111p
Welke instelling vormt het dagelijks bestuur van een provincie?
A de senaat
B de Staten-Generaal
C Gedeputeerde Staten
D het college van B en W
122p
Hieronder staan vier uitspraken over twee verschillende
Europese instanties.
1 Bestaat uit gekozen volksvertegenwoordigers uit alle lidstaten van de
Europese Unie.
2 Controleert of de lidstaten de Europese wetgeving juist toepassen.
3 Mag als enige instantie van de Europese Unie wetsvoorstellen
indienen.
4 Stemt net als de Raad van de Europese Unie over wetsvoorstellen.
Geef per uitspraak aan of deze hoort bij de Europese Commissie of
het Europees Parlement.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
1 = …
2 = …
3 = …
4 = …
131p
Welk uitgangspunt staat centraal bij populistische politieke partijen?
A beschermen van de rechtsstaat
B duurzaam consumeren en produceren
C luisteren naar de wil van het volk
D ruimte scheppen om te ondernemen
tekst 6
Proef met eenrichtingsverkeer
De Dorpsstraat in de plaats Laag-Keppel is misschien wel het mooiste
straatje van de Achterhoek. Tegelijkertijd is het een belangrijke
verbindingsweg in het westen van de Achterhoek. Dat zorgt al jaren voor
grote drukte. Heen en terug worden er op dit moment 5750
motorvoertuigen per dag geteld. De provincie wil uit oogpunt van
verkeersveiligheid het verkeer terugdringen. Hoe dat te doen is de vraag.
Om dit te onderzoeken komt er een proef met eenrichtingsverkeer. Deze
proef begint in het tweede kwartaal van 2025. Aan de hand van de
bevindingen wordt in het derde kwartaal van 2026 geëvalueerd en valt
een definitief besluit.
bron: gelderlander.nl van 18 oktober 2024
Lees tekst 6.
142p
Politieke besluitvorming vindt plaats in verschillende fasen:
fase 1 agendavorming
fase 2 beleidsvoorbereiding
fase 3 beleidsbepaling
fase 4 beleidsuitvoering
Leg uit bij welke fase in het proces van politieke besluitvorming de
proef met eenrichtingsverkeer in het dorp Laag-Keppel hoort.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
De fase in het proces van politieke besluitvorming is …, want …
afbeelding 1
Aantal fracties in de gemeenteraad Zaanstad
figuur bij de opgave
bron: Stichting Cito Instituut voor Toetsontwikkeling -
verkiezingsuitslagen.nl
Bekijk afbeelding 1.
152p
Geef van onderstaande informatie aan of deze wel of niet uit afbeelding 1
te halen is.
1 het aantal politieke partijen in de gemeenteraad van Zaanstad
2 het aantal fractievoorzitters in de gemeenteraad van Zaanstad
3 het aantal aangenomen moties in de gemeenteraad van Zaanstad
4 de mate van versplintering in de gemeenteraad van Zaanstad
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
1 = …
2 = …
3 = …
4 = …

opgave 2Criminaliteit & rechtsstaat

161p
Een man steelt een scooter en verkoopt deze aan zijn nicht. Zijn nicht
vermoedt dat de scooter gestolen is, maar weet het niet zeker.
Wie maakt of maken zich in deze situatie schuldig aan heling?
A alleen de man
B alleen de nicht
C zowel de man als zijn nicht
tekst 7
Man bij rechter voor rijden onder invloed
“Het was een heftige dag”, zegt politierechter Donkersloot tegen de man
die werd betrapt bij autorijden onder invloed van alcohol en cocaïne. De
man zegt zich ‘kapot te schamen’. Zijn echtgenote zit op de publieke
tribune. “Ik had veel stress en depressieve gedachten”, zegt de man die
toegeeft dat hij niet alleen drank had gedronken, maar ook cocaïne had
gebruikt.
Hij is blij dat zijn rijbewijs niet is afgepakt. “Dan had ik niet kunnen werken
in Amsterdam”, zegt de man waarna de officier van justitie hem en zijn
vrouw complimenteert.
“Goed dat uw vrouw de politie heeft gewaarschuwd. En heel goed dat u
werk heeft gemaakt van uw depressieve gedachten”, zegt de officier.
Zij eist 9 maanden voorwaardelijke ontzegging van de rijbevoegdheid met
twee jaar proeftijd en 50 uur taakstraf. De rechter vonnist dezelfde
voorwaardelijke celstraf maar hij verdubbelt de taakstraf.
bron: bd.nl van 3 april 2024
Lees tekst 7.
171p
Een rechtszitting bestaat uit verschillende onderdelen.
In welke zin in tekst 7 is het requisitoir te herkennen? Citeer een zin
uit tekst 7 waaruit het requisitoir blijkt.
Zie tekst 7.
182p
In tekst 7 zijn risicofactoren te herkennen die de kans op het ontwikkelen
van strafbaar gedrag vergroten: psychische problemen en problematisch
alcohol- en drugsgebruik. In de tekst zijn ook beschermende factoren te
herkennen die zorgen voor een kleinere kans op crimineel gedrag.
Noem twee beschermende factoren en laat per factor zien dat deze te
herkennen is in de tekst.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Een beschermende factor is....
Deze is te herkennen in de tekst, want ….
Een andere beschermende factor is....
Deze is te herkennen in de tekst, want ….
Zie tekst 7.
191p
Bij welke rechterlijke instantie kan de man in hoger beroep gaan?
A de Hoge Raad
B de rechtbank
C het gerechtshof
tekst 8
Kabinet: maximumstraffen voor drugsdelicten gaan omhoog
De maximumstraffen voor drugsdelicten gaan omhoog, staat in een
wetsvoorstel van het kabinet. Met het voorstel wordt de maximale celstraf
voor de smokkel van harddrugs verhoogd van 12 naar 16 jaar. De straf
voor het bezit van harddrugs wordt verhoogd van 6 naar 8 jaar.
Met de strafverhogingen komt het Nederlandse beleid ‘meer in lijn’ met
dat van omringende landen.
Het kabinet denkt dat het Openbaar Ministerie en rechters met de nieuwe
maximumstraffen makkelijker ‘gepaste straffen’ kunnen eisen en
opleggen. De oude strafmaat voor veel drugsdelicten stamt uit 1976.
bron: nos.nl van 21 oktober 2024
Lees tekst 8.
201p
Welke rechtsbron vormt de basis voor de nieuwe maximumstraffen in
tekst 8?
A de Nederlandse wet
B de Veiligheidsmonitor
C internationale wetgeving en verdragen
D jurisprudentie
tekst 9
Kan ik bekeurd worden terwijl ik bezig ben met betalen voor het
parkeren?
Netjes in de rij bij de betaalautomaat voor het parkeren, maar dus niet bij
je auto aanwezig. Kan het dan gebeuren dat je toch een bekeuring krijgt,
vraagt een lezer zich af.
Auto-expert Niek Schenk: “Voor deze situatie bestaat de zogenaamde
pardontijd. Dat zijn de vijf, hooguit tien minuten die iemand normaliter
nodig heeft om de parkeertransactie te regelen. Vooral bij een
automatische scanauto bestaat het risico dat het kenteken van uw
geparkeerde auto toch automatisch wordt vastgelegd. Mocht dit u ooit
overkomen, dan kunt u bezwaar maken, met behoorlijk wat kans op
succes.”
bron: ad.nl van 27 september 2024
Lees tekst 9.
211p
Welk uitgangspunt van het strafrecht zorgt ervoor dat bezwaar maken
tegen een bekeuring succesvol kan zijn?
tekst 10
“Impact digitale oplichting ouderen is enorm”, zegt wijkagent, en dit
kun je er tegen doen
Een groot gevoel van schaamte en een fikse deuk in het vertrouwen.
Digitale oplichting van ouderen heeft enorme impact, zo merkt wijkagent
Ruben Vermeulen van Nijmegen-Oost. Daarom trekt hij samen met
collega’s eropuit met tips. “Ga hierover het gesprek aan met je ouders, je
opa en oma of je cliënt.”
Geld, sieraden, schilderijen: alles van waarde werd meegenomen uit de
woning van een oudere bewoonster van Nijmegen-Oost. Iemand had zich
telefonisch voorgedaan als medewerker van de bank en haar wijsgemaakt
dat criminelen uit waren op haar spullen. Daarom zou iemand langskomen
om alles in veiligheid te brengen.
“Natuurlijk kun je je daarna wel voor de kop slaan dat je zo dom bent
geweest, maar deze gasten gaan zó geraffineerd te werk. Ze spelen in op
je gevoel, wekken vertrouwen, zetten er druk op. Ze overrompelen je en
geven je geen tijd om even na te denken. Het moet nú, anders is het te
laat, is hun boodschap”, vertelt Vermeulen.
bron: gelderlander.nl van 24 maart 2024
Lees tekst 10.
221p
De politie heeft een aantal taken.
Welke taak voert wijkagent Ruben Vermeulen uit in tekst 10?
A handhaven van de openbare orde
B opsporen van strafbare feiten
C preventie
D toezicht houden
Zie tekst 10.
232p
Criminaliteit kan verschillende soorten gevolgen hebben.
Welke twee soorten gevolgen zijn herkenbaar in tekst 10? Citeer voor
beide gevolgen een zin uit de tekst waaruit dit gevolg blijkt.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Soort gevolg 1: …, en dit blijkt uit deze zin: …
Soort gevolg 2: …, en dit blijkt uit deze zin: …
241p
Welk verschijnsel neemt toe wanneer overheidsinstanties willekeur
toepassen in hun pogingen om criminaliteit te bestrijden?
A klassenjustitie
B noodweer
C overmacht
D rechtsbescherming
tekst 11
Veelpleger uit Goor moet twee jaar naar inrichting
Een 40-jarige veelpleger uit Goor moet twee jaar worden opgenomen in
een inrichting. Martijn V. is volgens justitie een ‘zeer actieve veelpleger en
stelselmatige dader’.
Tijdens de strafzaak tegen de inwoner van Goor bleek dat V. nooit goed in
beeld is geweest bij de reclassering. Een medewerker van Reclassering
Nederland vertelde vorige maand tegen de rechters dat de man
doorgaans alle medewerking weigerde. Vanaf het moment dat hij in
voorlopige hechtenis zit, werkt hij echter wel mee aan het
reclasseringstoezicht. Volgens de reclassering is de kans groot dat de
man opnieuw in de fout gaat.
bron: tubantia.nl van 3 oktober 2024
Lees tekst 11.
251p
De reclassering heeft verschillende taken. Een van die taken is het
begeleiden en controleren van mensen die onder toezicht staan.
Over welke andere taak van de reclassering gaat tekst 11?
Zie tekst 11.
261p
Een rechter kan verschillende soorten sancties opleggen.
Welk soort sanctie heeft de inwoner van Goor uit tekst 11 opgelegd
gekregen?
A een bijkomende straf
B een hoofdstraf
C een maatregel
tekst 12
Muziek gaf Adje van het Padje de kracht om met criminaliteit te
stoppen
”Turbulent, zo kun je mijn leven wel noemen”, zegt Adje (32). ‘’Ik heb
slechte tijden gehad. Toch ben ik altijd positief geweest. Ik groeide op met
armoede. Ik stal omdat er thuis bij mijn moeder en tante wel liefde was,
maar geen geld. En omdat er in Valkenswaard niks te doen was.
Criminaliteit was een soort dagbesteding.”
Toen hij naar Arnhem verhuisde, veranderde zijn leven. Naast Arnhem
zorgde de muziek ervoor dat zijn leven veranderde. ”Ik leerde hier
muzikale mensen kennen. Ging meer rappen. Deed mee aan rapbattles in
Rotterdam. Die zagen jongeren online, er werd gezegd: die Adje kan wel
rappen. Daarna bracht ik nummers uit. De muziek gaf me de kracht om
met criminaliteit te stoppen.”
bron: ad.nl van 10 september 2024
Lees tekst 12.
272p
Er zijn verschillende theorieën die crimineel gedrag proberen te verklaren.
Drie van die theorieën zijn:
1 de bindingstheorie
2 de etikettentheorie
3 de neutraliseringstheorie
Kies een van deze theorieën en leg uit hoe deze van toepassing is op
de situatie van Adje.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
De … is van toepassing, want in de tekst staat dat …
281p
Wat gebeurt er met een verdachte die een schikkingsvoorstel van de
officier van justitie weigert?
A De verdachte krijgt dan een strafbeschikking opgelegd.
B De verdachte moet dan voor de rechter verschijnen.
C De verdachte ontvangt dan een strafblad.
D De verdachte wordt dan in hechtenis genomen.
tekst 13
Tienduizenden mensen gedupeerd door nepwebshops
In 2023 werd er meer dan 40.000 keer aangifte gedaan van aan- en
verkoopfraude. 16.000 aangiftes hiervan gingen specifiek over
webwinkels.
Voor dit jaar is de verwachting dat de aangiftes oplopen naar 45.000. En
zo’n 20.000 zullen er dan verband houden met nepwebwinkels.
Het Landelijk Meldpunt Internet Oplichting licht in een persbericht toe dat
niet alle slachtoffers aangifte doen.
bron: crimesite.nl van 31 oktober 2024
Lees tekst 13.
292p
Er zijn verschillende manieren om criminaliteit te meten.
Over welke manier van meten gaat het in tekst 13?
Noem een andere manier van meten die meer gegevens zou kunnen
opleveren over fraude door nepwebshops.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
De cijfers in tekst 13 zijn afkomstig uit: …
Een andere manier van meten: …
tekst 14
Tweede Kamer akkoord met verbieden groepen designerdrugs¹)
De Tweede Kamer heeft voor een wijziging van … gestemd. Door dit
wetsvoorstel worden nieuwe drugs automatisch verboden als die lijken op
bekende drugssoorten zoals xtc. Nu duurt het altijd even voordat een
nieuwe drugssoort verboden kan worden. Er is bij elke soort opnieuw
onderzoek en nieuwe regelgeving nodig. Daar maken producenten
gebruik van. Ze passen verboden drugs een beetje aan. Omdat de
chemische samenstelling net een beetje anders is dan de 'oude'
drugssoort, is het nu volgens de wet een andere drugssoort en is die nog
niet verboden. De Tweede Kamer wil dat nu veranderen. Al zijn er ook
partijen, zoals D66, die het verbod te ver vinden gaan en te veel gericht
op repressie.
noot 1 designerdrugs is een verzamelnaam voor een groep kunstmatige drugs
bron: nos.nl van 16 januari 2024
Lees tekst 14.
301p
Delicten staan omschreven in verschillende wetten en wetboeken.
Welke daarvan moet op de puntjes worden ingevuld in tekst 14?
A de Opiumwet
B de Wegenverkeerswet
C de Wet wapens en munitie
D het Wetboek van Strafrecht
Zie tekst 14.
312p
In tekst 14 is te herkennen dat Nederland een rechtsstaat is.
Vanwege welk kenmerk van de rechtsstaat is het lastig om
designerdrugs te bestrijden? Leg je antwoord uit.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Het kenmerk is …, want …
321p
Welke overheidsinstelling kan op lokaal niveau vaststellen dat bepaald
gedrag strafbaar is en om welk soort delicten gaat het dan?
A De gemeenteraad kan dit vaststellen en het gaat dan altijd om lichte
misdrijven.
B De gemeenteraad kan dit vaststellen en het gaat dan altijd om
overtredingen.
C Het college van B en W kan dit vaststellen en het gaat dan altijd om
lichte misdrijven.
D Het college van B en W kan dit vaststellen en het gaat dan altijd om
overtredingen.
tekst 15
Trams met stenen bekogeld in Den Haag, vervoerder doet aangifte
In Den Haag zijn de afgelopen tijd trams bekogeld met stenen. Dat meldt
vervoerder HTM, die aangifte heeft gedaan van de vernielingen. Volgens
HTM worden ze regelmatig bekogeld met stenen. Ook de tramhalte in de
straat was doelwit van vandalisme. HTM liet trams vanwege de incidenten
al meerdere keren een halte eerder stoppen. "De daders realiseren zich
niet welke gevaren het bekogelen van trams met zich meebrengt." De
schade bedraagt inmiddels enkele tienduizenden euro's.
bron: nos.nl van 5 april 2023
Lees tekst 15.
332p
Een kenmerk van veelvoorkomende criminaliteit is dat er sprake is van
strafbaar gedrag dat heel vaak voorkomt.
Welk ander kenmerk van veelvoorkomende criminaliteit is te
herkennen in tekst 15? Geef aan waarom dit kenmerk van toepassing
is op de tekst.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Kenmerk: …
Dit blijkt uit tekst 15, want: …

opgave 3Analyse maatschappelijk vraagstuk: Nederlanders zitten te veel

Bij de beantwoording van de vragen 34 tot en met 42 maak je gebruik van
de teksten 1, 2 en 3 en afbeelding 1 in het bronnenboekje.
Lees tekst 1.
344p
‘Nederlanders zitten te veel’ is een maatschappelijk vraagstuk. Een
maatschappelijk vraagstuk heeft vier kenmerken. Een van deze
kenmerken is dat veel mensen de situatie in strijd vinden met bepaalde
waarden en/of normen.
Noem twee andere kenmerken van een maatschappelijk vraagstuk die
in tekst 1 te herkennen zijn.
Geef voor elk kenmerk aan hoe dit kenmerk in tekst 1 te herkennen is.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Kenmerk 1: …
Dit kenmerk blijkt uit tekst 1, want: …
Kenmerk 2: …
Dit kenmerk blijkt uit tekst 1, want: …
Zie tekst 1.
351p
Organisaties als TNO hebben verschillende machtsmiddelen om de
politieke besluitvorming te beïnvloeden. Een voorbeeld van een
machtsmiddel is toegang hebben tot politici.
Welk machtsmiddel van TNO blijkt uit tekst 1?
Zie tekst 1.
362p
Een maatschappelijk vraagstuk kun je bekijken vanuit verschillende
invalshoeken, bijvoorbeeld vanuit de politiek-juridische invalshoek.
In alinea 2 van tekst 1 zijn twee andere invalshoeken te herkennen.
Welke twee invalshoeken zijn te herkennen in alinea 2 van tekst 1?
Citeer per invalshoek een zin uit alinea 2 waaruit deze invalshoeken
blijken.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
De … invalshoek is te herkennen, want er staat dat …
En de … invalshoek is te herkennen, want er staat dat …
Lees tekst 2.
371p
Er zijn verschillende theorieën over hoe mensen beïnvloed worden door
de media, waaronder de framingtheorie.
In welke zin in tekst 2 is een frame te herkennen?
En met welk doel wordt dit frame ingezet?
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
In deze zin is een frame te herkennen: …
Het doel van dit frame is om …
Bekijk afbeelding 1.
382p
Massamedia kunnen verschillende functies hebben voor de samenleving
en het individu. Een van die functies is de socialiserende functie.
Leg uit wat de socialiserende functie van de massamedia is.
En leg uit dat afbeelding 1 een socialiserende functie kan hebben.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
De socialiserende functie is …
De afbeelding kan die functie hebben, omdat …
Lees tekst 3.
391p
In tekst 3 staan citaten van mensen die mee hebben gedaan aan het
onderzoek van de Telegraaf.
Welk citaat in tekst 3 kan worden opgevat als een stereotypering?
Zie tekst 3.
401p
Een van de criteria van objectieve berichtgeving voor een journalist is het
scheiden van feiten en meningen.
Voldoet tekst 3 aan dit criterium? Leg je antwoord uit.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Tekst 3 voldoet … (vul in: wel of niet) aan dit criterium, want …
Zie tekst 3.
412p
Nederland kent een aantal politieke stromingen, bijvoorbeeld de liberale
stroming.
Noem een uitgangspunt van de liberale stroming dat aansluit bij een
citaat uit tekst 3.
Geef ook het citaat uit tekst 3 waarop dit uitgangspunt van toepassing
is.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Een uitgangspunt van de liberale stroming: ….
Citaat: …
422p
In tekst 1 zegt directeur Erik Lenselink van de Beweegalliantie dat hij op
een basisschool is geweest waar leerlingen af en toe een aantal minuten
bewegen tijdens de taal- of rekenles. Basisschoolleerlingen op deze
manier laten bewegen is voor basisscholen niet verplicht.
Ben jij voor of tegen verplichte regels voor basisscholen om te veel
zitten van leerlingen tegen te gaan?
Geef een argument voor jouw mening.
Noem ook een waarde die bij jouw mening past.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Ik ben … (vul in: voor of tegen) verplichte regels voor basisscholen om te
veel zitten van leerlingen tegen te gaan, omdat …
Een waarde die bij mijn argument past, is …
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift.