bij dit examen
Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op. Open vragen − Geef niet méér antwoorden dan er worden gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd, geef er dan twee en niet méér. Alleen de eerste twee redenen kunnen punten opleveren. − Vermeld altijd de berekening, als een berekening gevraagd wordt. Als een gedeelte van de berekening goed is, kan dat punten opleveren. Een goede uitkomst zonder berekening levert geen punten op. − Geef de uitkomst van een berekening ook altijd met de juiste eenheid.
opgave 1WEERSTANDSBEPALING
11pTijdens een practicum moet de waarde
van een weerstand worden bepaald.
Hiervoor moet eerst een schakeling
worden gemaakt.
In deze schakeling worden opgenomen:
- een spanningsbron
- een weerstand
- een stroommeter
- een spanningsmeter.
Zie de figuur hiernaast.
Wat is in dit schema de stroommeter?
A 1
B 2
C 3
D 4
Tijdens de proef worden de beide meters afgelezen.
Hieronder zie je een afbeelding van de meters op het moment dat ze worden afgelezen.
21p
Wat is de aanwijzing van de stroommeter?
A 0,04 A
B 0,4 A
C 4 A
31p
Wat is de aanwijzing van de spanningsmeter?
A 6 V
B 11 V
C 12 V
41p
Hoe kun je met die twee aanwijzingen de grootte van de weerstand berekenen?
A door de aanwijzing van de spanningsmeter te delen door de aanwijzing van de
stroommeter
B door de aanwijzing van stroommeter te delen door de aanwijzing van spanningsmeter
C door de aanwijzing van spanningsmeter te vermenigvuldigen met de aanwijzing van
de stroommeter
opgave 2TWEE BLOKKEN
Twee blokken hebben een gelijke massa maar een verschillend volume.
Zie onderstaande figuur.
51p
Welk blok heeft de grootste dichtheid?
A blok 1
B blok 2
C De dichtheid van beide blokken is gelijk.
61p
De beide blokken hebben een even groot grondoppervlak.
Van welk blok is de druk op het tafelblad het grootst?
A blok 1
B blok 2
C De druk op het tafelblad is bij beide blokken gelijk.
opgave 3AANRECHT
Hans en Anneke gaan een nieuwe keuken kopen. Ze zijn ook op zoek naar een nieuw
aanrechtblad.
Het aanrechtblad dat ze nodig hebben, moet 3,10 m lang, 60 cm breed en 4,5 cm dik zijn.
74p
Ze kiezen voor een granieten aanrechtblad.
Bereken de massa van een granieten aanrechtblad met de bovenstaande afmetingen.
opgave 4DODE HOEK
Om het gebied naast het vrachtgedeelte te overzien kijkt de chauffeur in de hoofdspiegel. Het gebied dat de chauffeur in de hoofdspiegel niet kan zien noemen we de dode hoek. Deze dode hoek is vooral gevaarlijk als de vrachtwagen rechtsaf wil slaan. In het uitwerkboekje is een bovenaanzicht getekend, waarbij een fietser zich naast de vrachtwagen bevindt. Ook is de spiegel hierbij getekend. → Laat in de figuur in het uitwerkboekje zien of de fietser zich in de dode hoek bevindt en vul de conclusie in het uitwerkboekje in.
De laatste jaren is veel geëxperimenteerd met spiegels om het probleem van de dode hoek op te lossen. In de onderstaande figuur zie je een aantal extra spiegels die gemonteerd zijn op de vrachtwagen. Vooral de dobli-spiegel zorgt voor een aanzienlijke verbetering. → Waarom is de dobli-spiegel een aanzienlijke verbetering?
In de camera wordt een scherp beeld gevormd van de fietser die naast de auto rijdt. In de figuur in het uitwerkboekje is een bovenaanzicht getekend van de fietser en de camera. De figuur is niet op schaal. In de camera is de lens getekend en het beeldvlak. → Laat in de figuur in het uitwerkboekje met getekende lichtstralen zien hoe groot het scherp beeld van de fietser op het beeldvlak van de camera is.
opgave 5KRAANOPENER
Er bestaat een hulpmiddel voor mensen die niet in staat zijn om een gewone kraan open
te draaien. Zie onderstaande figuur.
Ben heeft zo’n kraanopener. Als hij de kraan wil openen duwt hij op de plaats P loodrecht
tegen de kraanopener.
De kraanopener staat weergegeven in het uitwerkboekje.
132p
in de figuur in het uitwerkboekje de kracht
en de bijbehorende arm.
opgave 6RELAIS
Een natuurkundedocent bouwt een elektrische schakeling om te laten zien dat
leidingwater elektrische stroom geleidt. Zie onderstaand schema.
Er hangen 2 geleidende staven in een bekerglas met water.
Als het water stroom geleidt, gaat de gloeilamp branden.
141p
Wat is de functie van het relais?
A Het meet de spanning.
B Het meet de stroomsterkte.
C Het werkt als schakelaar.
D Het werkt als spanningsdeler.
151p
Welke van onderstaande materialen is geschikt om als geleider in het bekerglas te
hangen?
A glas
B grafiet (koolstof)
C kunststof
D rubber
opgave 7DE CARAVAN
De familie Heldoorn gaat met de caravan op vakantie. Ze willen ook graag de fietsen
meenemen. Ze besluiten om de twee fietsen aan de voorkant van de caravan te plaatsen.
We kunnen de caravan opvatten als een soort hefboom. Het draaipunt is de as van het
wiel. Zie de figuur hieronder.
164p
In de figuur staat het zwaartepunt van de caravan met de fietsen aangegeven. De massa
van de caravan met twee fietsen is 900 kg.
Bereken de grootte van de kracht van de trekhaak op de caravan (
Fhaak) die nodig is
om hem in evenwicht te houden.
171p
Vader Heldoorn merkt dat de kracht van de trekhaak (
Fhaak) op de caravan te groot is.
Hij overweegt om de twee fietsen achter op de caravan te plaatsen.
Zal de kracht van de trekhaak op de caravan (Fhaak) dan veranderen?
A Ja, de kracht wordt groter, want het zwaartepunt schuift naar achter.
B Ja, de kracht wordt kleiner, want het zwaartepunt schuift naar achter.
C Nee, het maakt niet uit, want het geheel blijft even zwaar.
182p
Ze nemen ook een zware koelkast mee. Die plaatsen ze precies boven de as tussen de
wielen. Volgens zoon Bert is dit een gunstige plaats, want dit heeft geen invloed op de
kracht van de trekhaak op de caravan (Fhaak).
Ben je het met Bert eens? Licht je antwoord toe.
opgave 8PERSPEX
191p
Er wordt van een blokje perspex een stukje afgezaagd.
Welke invloed heeft dat op de dichtheid van het overblijvende perspexblokje?
A De dichtheid wordt kleiner.
B De dichtheid blijft gelijk.
C De dichtheid wordt groter.
opgave 9SCHAKELING ONTWERPEN
202p
Tijdens een practicumles wil Eefje een lampje aansluiten op een spanningsbron van 24 V.
Op het lampje staat: 6 V. Om ervoor te zorgen dat het lampje op de juiste spanning
brandt, neemt ze ook een weerstand op in de schakeling.
Teken het schakelschema. Gebruik de juiste symbolen.
opgave 10OPKLAPBLAD
Puck wil een uitklapbaar schrijfblad aan haar boekenkast maken.
Zij wil een plank met scharnieren aan de boekenkast bevestigen. Als de plank uitgeklapt
is, wordt hij door twee koorden tegengehouden. Puck vraagt zich af of het uitmaakt waar
ze de koorden zal bevestigen.
Ze maakt een tekening van haar ontwerp. Zie onderstaande figuur.
In de tekening zijn punten A en B mogelijke punten om de koorden te bevestigen.
Tussen de punten C zitten de scharnieren.
211p
Welke bewering is juist?
A Bij bevestigen in A is de spankracht in het koord kleiner dan bij bevestigen in B.
B Bij bevestigen in B is de spankracht in het koord kleiner dan bij bevestigen in A.
C Het maakt niet uit waar ze de koorden bevestigt: de spankracht is in beide gevallen
even groot.
223p
De figuur hieronder is een zijaanzicht van de plank met
één koord.
In de figuur werkt in punt D een kracht van 250 N.
In het uitwerkboekje staat een schematische tekening van de situatie.
Construeer in de figuur in het uitwerkboekje de grootte van de spankracht in koord DA
en vul in hoe groot de spankracht is.
opgave 11BALLONPRACTICUM
Sascha en Hannah krijgen een ballon, gevuld met heliumgas. Zij maken daar een
koffiebekertje aan vast.
Als Hannah de ballon nu loslaat, stijgt het geheel. Zij doet vervolgens zoveel zand in het
koffiebekertje tot het geheel blijft zweven.
Zij gaan nu aan hun metingen beginnen: Hannah doet 1 spijkertje in de beker en Sascha
meet dan met haar stopwatch de tijd die de ballon met de beker nodig heeft om van een
hoogte van 2 meter de vloer te bereiken. Daarna herhalen ze de proef met steeds een
spijkertje meer.
Volgens het practicumvoorschrift is de onderzoeksvraag:
”Wat is het verband tussen het aantal spijkertjes in de beker en de valtijd?”
Hieronder staan hun metingen:
Aantal spijkertjes 
231p
Bij meting 4 is geen juiste tijd gemeten. Ze hebben de stopwatch wel goed afgelezen.
Wat zou Sascha of Hannah bij meting 4 niet goed gedaan kunnen hebben?
243p
Teken in het uitwerkboekje de grafiek van deze metingen, die het verband aangeeft
tussen het aantal spijkertjes en de valtijd.
251p
De ballon met beker, zand en spijkertjes valt over het grootste deel van de beweging met
een constante snelheid.
Wat kun je dan zeggen over de zwaartekracht (Fz) en de totale kracht omhoog (Fo) tijdens
dit deel van de beweging?
A Fz < Fo
B Fz = Fo
C Fz > Fo
261p
Hannah stelt voor om elke meting drie maal te herhalen om zo de valtijd nauwkeuriger te
bepalen.
Leg uit waarom de resultaten dan nauwkeuriger zijn.
opgave 12DUIKPLANK
271p
Daphne loopt naar het uiteinde van de hoge duikplank. Daar blijft ze staan.
De kracht(en) op Daphne wordt (worden) in de figuren hieronder op 4 manieren
schematisch weergegeven.
Welke manier is de juiste?
A manier A
B manier B
C manier C
D manier D
281p
Daphne
stapt van de plank. Tijdens haar val ondervindt ze een versnelling van 10 m/s
2.
Welke snelheid heeft Daphne na 0,8 seconde?
A 0,8 m/s
B 6,4 m/s
C 8,0 m/s
D 9,2 m/s
E 10,0 m/s
F 12,5 m/s
opgave 13DE KWH-METER
opgave 14DE ACHTBAAN OP ROLLERSKATES
De “snelheidsmaniak” Derk Auer maakte op speciale rollerskates een rit op een achtbaan.
Zie de onderstaande foto.
Allereerst liet Derk zich omhoog slepen tot het hoogste punt van de achtbaan. Hierna ging
hij langs een helling naar beneden waarbij hij een hoge snelheid kreeg. Daarna maakte hij
allerlei bochten en andere capriolen. Aan het eind van de rit werd hij afgeremd tot
stilstand.
313p
Derk liet zich zonder beginsnelheid van de helling naar beneden gaan. Neem aan dat alle
zwaarte-energie hierbij werd omgezet in kinetische energie. De helling heeft een
hoogteverschil van 32 m. De massa van Derk met rollerskates is 80 kg.
Bereken de snelheid waarmee hij onder aan de helling aankwam.
321p
We vergelijken de snelheid halverwege de helling met de snelheid onder aan de helling.
Wat geldt voor de snelheid halverwege de helling?
A De snelheid halverwege de helling is gelijk aan de helft van de snelheid onder aan de
helling.
B De snelheid halverwege de helling is meer dan de helft van de snelheid onder aan de
helling.
C De snelheid halverwege de helling is minder dan de helft van de snelheid onder aan
de helling.
333p
Aan het eind van de rit komt Derk met een snelheid van 36 km/h aan bij een vlak stuk
baan. In 3,1 seconde wordt hij afgeremd tot stilstand.
Bereken de grootte van de vertraging op Derk tijdens het afremmen.
opgave 15HET OOG
341p
Paula komt in een jongerenblad een doorsnedetekening van het oog tegen.
Volgens het artikel bij de tekening zorgt niet alleen de lens (9) voor een scherp beeld.
Ook het hoornvlies (6) draagt bij aan de beeldvorming.
Bij een groeispurt in de puberteit kan het hoornvlies te bol worden. Het hoornvlies en de
lens vormen dan samen een extra sterke lens. Iemand met deze oogafwijking kan niet
scherp in de verte zien.
In de onderstaande figuur zie je drie schematische tekeningen.
In welke tekening is de hierboven beschreven situatie juist weergegeven?
A tekening A
B tekening B
C tekening C
opgave 16DE BUITENLAMP
351p
De familie Jansen heeft een buitenlamp waarin een gloeilamp van 60 W zit.
De lamp brandt op 230 V.
Hoe groot is de stroomsterkte door de lamp.
A 0,26 A
B 3,8 A
C 13,8 A
364p
De familie Jansen wil de gloeilamp van 60 W vervangen door een spaarlamp van 10 W
die evenveel licht geeft.
Neem aan dat de lamp gemiddeld 4 uur per dag brandt. Een kWh kost € 0,14.
Bereken hoeveel geld de familie Jansen hierdoor in een jaar bespaart.
371p
De spaarlamp zorgt dat je minder geld uitgeeft aan energie.
Noem een ander voordeel van de spaarlamp ten opzichte van een gloeilamp.
381p
Op de behuizing van de buitenlamp staat het volgende teken:
Wat betekent dit symbool?
