Eindexamen nederlands vmbo gl/tl 2010, tijdvak 2

Hoe wordt het onderwerp van de tekst in de alinea’s 1 en 2 ingeleid?

A door een deskundige aan het woord te laten

B met een samenvatting vooraf

C met een vraag die voor de tekst belangrijk is

D met enkele uitspraken over het onderwerp van de tekst

We kunnen de tekst verdelen in vijf delen:

Deel 1: alinea’s 1 en 2

Deel 2: alinea’s 3, 4 en 5

Deel 3: alinea’s 6 en 7

Deel 4: alinea’s 8 en 9

Deel 5: alinea 10

Welk kopje geeft het beste de inhoud weer van deel 2 (alinea’s 3, 4 en 5)?

A Gebrek aan zoet water

B Kweken van zagers en kokkels

C Proefproject zoutwatercultuur

D Topsy Baits

Welk kopje geeft het beste de inhoud weer van deel 4 (alinea’s 8 en 9)?

A Gevolgen watersnoodramp

B Houding van de boeren

C Meningen van onderzoekers

D Nadelen aquacultuur

De tekst noemt drie doelen van het Zeeuwse project.

Noem ten minste twee van deze doelen.

In alinea 4 is sprake van een milieuvriendelijke wijze van viskweken.

Welke drie milieuvriendelijke elementen worden in alinea 4 genoemd?

Wat is het verband tussen alinea 8 en alinea 9?

A Alinea 8 en alinea 9 vormen een tegenstelling.

B Alinea 9 noemt een voorbeeld bij de inhoud van alinea 8.

C In alinea 9 staat een conclusie bij alinea 8.

D In alinea 9 staat een gevolg van de inhoud van alinea 8.

De landbouwsector stond aanvankelijk afwijzend tegenover het projectplan

‘Zeeuwse Tong’.

Citeer de zin uit alinea 8 waaruit blijkt waarop die afwijzing was gebaseerd.

In de regels 86-104 wordt de werkwijze van het project beschreven.

Met welke vier opeenvolgende woorden wordt deze werkwijze samengevat

in het tekstgedeelte van alinea’s 7 en 8?

Welke zin geeft het beste de hoofdgedachte weer van deze tekst?

A In het Zeeuwse project is berekend dat tien procent van de Nederlandse

landbouwgrond een andere bestemming kan krijgen.

B Zeeland zal er zeker anders uit gaan zien door de aquacultuur, maar die

verandering betekent wel een economische vooruitgang.

C Zoutwatercultuur houdt het gevaar in dat er een nieuwe bio-industrie

ontstaat met schadelijke milieu-effecten.

D Zoutwatervis kweken zonder dat het een nieuwe bio-industrie wordt, is

mogelijk een alternatief voor de akkerbouw.

Een schrijver kan gebruikmaken van:

1 feiten

2 de eigen mening

3 de mening van anderen.

Waarvan maakt de schrijfster van deze tekst vooral gebruik?

A 1 + 2

B 1 + 3

C 2 + 3

Wat is het voornaamste doel van de schrijfster met deze tekst?

Zij wil

A de lezer informatie verschaffen.

B de lezer overtuigen.

C de lezer tot handelen aanzetten.

D de lezer waarschuwen.

Vat de tekst Wachten is goed samen in maximaal 140 woorden. Besteed in je

samenvatting alleen aandacht aan de volgende punten:

1 de onderzoeksvraag van Mark van Hagen en Elsbeth Boes

2 welke gegevens Van Hagen en Boes verzamelden

3 de resultaten van Van Hagen

4 de resultaten van Boes

5 twee verklaringen voor deze resultaten van Van Hagen en Boes

uit modern hersenonderzoek

6 drie redenen waarom de file als positief wordt ervaren

7 de conclusie: de functie van de dagelijkse file voor veel mensen

8 de manier waarop je deze functie kunt versterken.

Maak er een samenhangend geheel van. Gebruik geen telegramstijl. Tel het

aantal woorden en zet dat aantal eronder. Zet de titel erboven.

Wat is het voornaamste doel van deze advertentie?

Het voornaamste doel is

Voor wie is deze advertentie vooral bedoeld?

Wat voor jongen is Diego?

Hoe wordt het onderwerp van deze tekst in alinea 1 ingeleid?

Het onderwerp wordt ingeleid door

A de aanleiding noemen voor het schrijven van de tekst.

B de belangrijkste conclusie vooraf te geven.

C een voor de tekst belangrijke vraag te stellen.

D enkele belangrijke kanten ervan te noemen.

De tekst kan worden verdeeld in vier delen:

Deel 1: alinea 1

Deel 2: alinea’s 2 tot en met 5

Deel 3: alinea’s 6 tot en met 9

Deel 4: alinea 10.

Welk kopje geeft het beste de inhoud weer van deel 2 (alinea’s 2 tot en met 5)?

A De ontwikkelingen bij de productie van geuren

B De rol van de economie bij het gebruik van geuren

C De rol van de geurindustrie in een land

D De rol van geuren nu en in de toekomst

Welk kopje geeft het beste de inhoud weer van deel 3 (alinea’s 6 tot en met 9)?

A Beïnvloeding van huizenkopers door geuren

B Beïnvloeding van werknemers door geuren

C Toepassingen van geuren bij verkoop van auto’s

D Toepassingen van geuren om mensen te beïnvloeden

Hoe wordt de tekst afgesloten in alinea 10?

In alinea 10 wordt

A een conclusie getrokken.

B een nieuw element aan de orde gesteld.

C een vergissing rechtgezet.

D een waarschuwing gegeven.

Wat is het verband tussen alinea 7 en alinea 8?

A Alinea 7 en 8 vormen een tegenstelling.

B Alinea 7 en 8 vormen samen een opsomming.

C Alinea 8 geeft uitleg bij wat in alinea 7 wordt genoemd.

D Alinea 8 noemt een voorbeeld van wat in alinea 7 wordt gezegd.

Hoe sluit alinea 9 aan bij de alinea’s 6 tot en met 8?

A Alinea’s 6 tot en met 8 en alinea 9 vormen een tegenstelling.

B In alinea 9 staat een conclusie van wat in alinea’s 6 tot en met 8 wordt

genoemd.

C In alinea 9 staat een nieuw gebruik van geur naast het geurgebruik uit

alinea’s 6 tot en met 8.

D In alinea 9 staat een voorbeeld van geurgebruik dat in alinea’s 6 tot en met 8

wordt beschreven.

De industrie bevordert ook zelf het gebruik van geuren door de consument.

Citeer de zin uit de alinea’s 4 tot en met 6 waaruit dat het duidelijkste blijkt.

“Die activiteit resulteert, simpel gezegd, in een onbehaaglijk gevoel en het idee

van ‘zo snel mogelijk weg wezen’.” (regels 13-16).

In welke alinea wordt hiervan een commerciële toepassing gegeven?

Een schrijver van een tekst kan gebruikmaken van:

1 feiten

2 de eigen mening

3 de mening van anderen.

Waarvan maakt de schrijver in alinea 3 vooral gebruik?

A 1

B 2

C 3

Waarvan maakt de schrijver in alinea 6 vooral gebruik?

A 1

B 2

C 3

Wat is het belangrijkste doel van de schrijver met deze tekst?

A gevoelens tot uitdrukking brengen

B informeren

C overtuigen

D tot handelen aansporen

Welke zin geeft het beste de hoofdgedachte weer van deze tekst?

A De geurindustrie krijgt steeds meer invloed op de wetgeving en de politiek in

West-Europese landen.

B De geurindustrie zorgt ervoor, dat geuren in ons leven een steeds

belangrijker rol gaan spelen.

C In de toekomst zal de invloed van geuren ook een rol gaan spelen bij het

beïnvloeden van prestaties van werknemers.

D Zowel op de huizenmarkt als bij de auto-industrie wordt er steeds meer met

geuren gewerkt om de consument te beïnvloeden.

De directie van jouw school wil geuren via de airconditioningskanalen gaan

verspreiden. De directie heeft informatie ingewonnen bij een aantal bedrijven in

Nederland. Deze bedrijven hebben positieve ervaringen opgedaan met het

inzetten van geuren. Het werktempo en de werklust zijn binnen deze bedrijven

enorm gestegen. De directie ziet het inzetten van geuren als het middel om

ongeïnteresseerde en ongemotiveerde leerlingen weer aan het werk te krijgen.

In jouw klas komt een discussie over dit onderwerp op gang. Jij en jouw

klasgenoten zijn het totaal niet eens met het inzetten van geuren. Sommigen

wijzen op leerlingen die last hebben van astma of die allergisch zijn voor

bepaalde stoffen. Jullie docent maatschappijleer is het wel met de directie eens.

Volgens de docent heeft het inzetten van bepaalde geuren ook een positieve

uitwerking op rokers. Zij schijnen door deze geuren minder behoefte aan roken

te hebben.

De discussie loopt hoog op. Discussiepunten zijn onder andere de invloed van

geuren op de werklust, op het werktempo en op de gezondheid en verder de

wettelijke regels over rechten van leerlingen en schooldirecties.

De discussie leidt tot niets. De docent is voor het inzetten van geuren en jij en je

klasgenoten zijn tegen. Jij stelt daarom voor om een brief te schrijven aan de

oudervereniging van jouw school waarin je de bezwaren van jou en jouw

klasgenoten tegen het inzetten van geuren duidelijk maakt. Jouw docent vindt

het een prima idee en vraagt jou om namens de klas de brief te schrijven.

Je schrijft een zakelijke brief aan de oudervereniging van je eigen school. Je

dateert de brief op 2 februari 2010.

Besteed in je brief aandacht aan de volgende punten.

− Stel jezelf voor en vermeld je klas en je docent maatschappijleer.

− Noem het plan van de directie betreffende het inzetten van geuren en

vermeld minstens drie discussiepunten uit de discussies in jouw klas.

− Maak duidelijk dat volgens jou en jouw klasgenoten op school geen geuren

mogen worden ingezet en noem daarvoor twee argumenten. Die argumenten

mag je uit bovenstaande tekst halen of uit je eigen schoolervaring.

− Vraag naar het standpunt van de oudervereniging en vraag in hoeverre de

ouders jou en jouw klasgenoten kunnen helpen.

− Bedank de oudervereniging voor de aandacht die zij aan je brief besteedt.

− Vraag of je op korte termijn bericht terug kunt krijgen.