bronnen

Eindexamen wiskunde vmbo gl/tl 2016, tijdvak 1

naslagOVERZICHT FORMULES:

omtrek cirkel = π × diameter
oppervlakte cirkel = π × straal 2
inhoud prisma = oppervlakte grondvlak × hoogte
inhoud cilinder = oppervlakte grondvlak × hoogte
inhoud kegel = (1)/(3) × oppervlakte grondvlak × hoogte
inhoud piramide = (1)/(3) × oppervlakte grondvlak × hoogte
inhoud bol = (4)/(3) × π × straal 3

opgave 2IJsberg

IJsbergen ontstaan doordat grote
stukken ijs afbreken van een
gletsjer en dan de zee in drijven.
Een ijsberg die naar het zuiden
drijft, wordt kleiner doordat hij
langzaam smelt. Onderzoekers
hebben het gewicht van zo’n
ijsberg geschat, zie de tabel.
figuur bij de opgave
t (maanden) 0 2 4 6 8 10 G (ton) 80 000 70 000 62 000 55 000 48 000 41 000
In de tabel is t de tijd in maanden na het afbreken van de ijsberg en G het
geschatte gewicht van de ijsberg in ton.
13p

Procenten en verhoudingen 3p

Bereken met hoeveel procent het gewicht van de ijsberg in de eerste
2 maanden is afgenomen. Schrijf je berekening op.
De onderzoekers hebben een formule gemaakt die goed bij de tabel past
G = 80 000 – 4900 × t + 113 × t 2 − t 3
23p

Rekenen met een gegeven formule 3p

Laat met een berekening zien dat in de twintigste maand volgens de
formule ongeveer 1600 ton ijs gesmolten is.
34puitwerkbijlage

Tabellen en grafieken lezen en gebruiken 3p · Rekenen met een gegeven formule 1p

Op de uitwerkbijlage staat een assenstelsel getekend.
Teken in het assenstelsel de grafiek die bij de formule hoort. Gebruik
hierbij de tabel. Maak zelf een juiste verdeling bij de verticale as.
43p

Vergelijkingen oplossen 3p

Bereken in de hoeveelste maand na het afbreken van de ijsberg het
laatste stukje van de ijsberg volgens de formule gesmolten moet zijn.
Schrijf je berekening op.

opgave 4Auto’s

figuur bij de opgave
93p

Rekenen met een gegeven formule 3p

In 1900 waren er in Nederland 200 auto’s. In 1938 waren er al
80 000 auto’s. De groei was in deze jaren exponentieel volgens de
formule
A = 200 × 1,17t
Hierbij is A het aantal auto’s in Nederland en t het aantal jaren na 1900.
Klopte deze formule voor het aantal auto’s in 2014? Laat zien hoe je
aan je antwoord komt.
In 1938 was er één snelweg in Nederland van 12 km lang en waren er
80 000 auto’s.
In 2014 lag er in Nederland 2500 km snelweg en waren er 8 miljoen
auto’s.
103p

Maten, eenheden en schaal 3p

Was er in 2014 meer of minder meter snelweg per auto beschikbaar dan
in 1938? Laat met een berekening zien hoe je aan je antwoord komt.
113p

Vergelijkingen oplossen 3p

In 2014 waren er in Nederland 8 miljoen auto’s. De verwachting is dat het
aantal auto’s in de komende jaren blijft groeien.
Jens denkt dat er 200 000 auto’s per jaar bij zullen komen.
Manoe denkt dat het aantal auto’s met 2,5% per jaar zal groeien.
Volgens wie zal het aantal auto’s dan het eerst de grens van
12 miljoen bereiken? Leg je antwoord uit.
123p

Maten, eenheden en schaal 3p

Op een aantal snelwegen is de maximumsnelheid verhoogd van
120 km per uur naar 130 km per uur. Dit geldt ook voor de snelweg tussen
Heerenveen en Akkrum. Deze snelweg is 14,7 km lang.
Manoe rijdt met 130 km per uur over dit stuk snelweg.
Bereken hoeveel seconden Manoe sneller over dit stuk snelweg doet
dan bij een snelheid van 120 km per uur. Schrijf je berekening op.

opgave 5Schoolbanken

Op de foto zie je een leerling in Kenia in zijn schoolbank zitten.
figuur bij de opgave
133p

Maten, eenheden en schaal 3p

De zithoogte van de schoolbank op de foto is 34 cm.
Bereken door te meten hoeveel cm de hoogte van het tafelblad is.
Laat zien hoe je aan je antwoord komt.
Het tafelblad is voor deze leerling te hoog. De school wil daarom banken
in verschillende maten gaan maken die goed passen bij de leerlingen. In
de tabel hieronder zie je welke maat schoolbank bij welke leerling past.
maat schoolbank 1 2 3 4 lengte leerling (meter) 1,05 – < 1,20 1,20 – < 1,35 1,35 – <1,50 …
142p

Tabellen en grafieken lezen en gebruiken 2p

Deze tabel kan zo voortgezet worden.
Welke maat schoolbank heeft een leerling met een lengte van 1,90 m
nodig? Leg je antwoord uit.
Bij elke maat schoolbank hoort een bepaalde zithoogte.
Hieronder zie je een tabel, waarin de maat van de schoolbank en de
bijbehorende zithoogte in cm staat.
maat schoolbank 1 2 3 4 5 6 zithoogte (cm) 30 34 38 42 46 50
153p

Lineaire functies 2p · Formules en vergelijkingen opstellen 1p

Er is een lineair verband tussen de zithoogte en de maat van de
schoolbank.
Geef een woordformule die bij dit verband hoort.
162p

Rekenen met een gegeven formule 2p

Leg met een berekening uit waarom er geen schoolbanken met maat 30
gemaakt zullen worden.

opgave 6Gatenzaag

figuur bij de opgave
figuur bij de opgave
Emre wil een dienblad voor glazen limonade maken. Je ziet een
voorbeeld op de foto links. De gaten boort hij in een plank met een
gatenzaag, zie de foto rechts.
Op de gatenzaag staat: “diameter: 2 (5)/(8) inch = 67 mm”.
172p

Maten, eenheden en schaal 2p

Een inch is een Engelse lengtemaat.
Bereken hoeveel mm 1 inch is. Schrijf je berekening op.
De gatenzaag maakt gaten met een diameter van 67 mm.
183p

Oppervlakte, inhoud en schaal 3p

De gatenzaag heeft rondom 44 tanden die op gelijke afstand van elkaar
staan.
Bereken hoeveel mm de afstand tussen de tanden is. Schrijf je
berekening op. Rond je antwoord af op één decimaal.
193p

Oppervlakte, inhoud en schaal 2p · Maten, eenheden en schaal 1p

Bereken in cm2 de oppervlakte van het gat dat met deze gatenzaag
gemaakt kan worden. Schrijf je berekening op.
203p

Vergelijkingen oplossen 2p · Maten, eenheden en schaal 1p

Emre heeft een plank van 98 cm lang. Aan het begin en aan het eind van
de plank en tussen twee gaten moet steeds minimaal 4 cm zitten. Je ziet
een schets van de situatie, waarbij een stuk van de plank is weggelaten.
4 cm 4 cm
4 cm
Bereken, zonder te meten, hoeveel gaten hij maximaal in de plank kan
boren. Schrijf je berekening op.

opgave 7Kettingmail

figuur bij de opgave
Een museum heeft extra geld nodig voor een speciale tentoonstelling. Dat
geld willen ze ophalen met een e-mailactie. Ze sturen een e-mail naar
4 mensen. Aan deze mensen wordt gevraagd om 10 euro te schenken
aan het museum en de e-mail door te sturen naar 4 andere mensen en
hen ook te vragen om 10 euro te schenken aan het museum. Dit noemen
we een kettingmail.
We gaan er in deze opgave vanuit dat iedereen die zo’n e-mail ontvangt,
de 10 euro schenkt en de e-mail aan 4 andere mensen doorstuurt.
De eerste 4 mensen die de e-mail ontvangen horen bij ronde 1.
Het verband tussen het aantal e-mails en de (bijbehorende) ronde wordt
gegeven door de formule
A = 4r
Hierin is A het aantal e-mails dat verstuurd wordt in ronde r.
211p

Rekenen met een gegeven formule 1p

Laat met een berekening zien dat er in ronde 3 al meer dan 50 e-mails
worden verstuurd.
222p

Vergelijkingen oplossen 2p

Bereken in welke ronde er 1024 e-mails verstuurd worden. Schrijf je
berekening op.
233p

Vergelijkingen oplossen 3p

In totaal moet er 50 000 euro opgehaald worden om de tentoonstelling
door te laten gaan. Omdat iedereen meedoet, is er na de eerste ronde
40 euro binnen, na de tweede ronde 40 + 160 = 200 euro, enzovoort.
Na welke ronde is er 50 000 euro opgehaald? Schrijf je berekening op.

opgave 8Skispringen

figuur bij de opgave
Skispringen is een sport waarbij op ski’s van een helling (de schans)
gesprongen wordt. Het doel daarbij is om zo ver mogelijk te springen.
S 75 m ? aanloophelling T R 60,6 m landingshelling
Je ziet een schets van de schans. De maten staan erbij in meters. De
skispringer begint bij het startpunt S en maakt snelheid op de schans van
S tot T. Dit deel van de schans noemt men de aanloophelling. Hoe meer
snelheid je maakt op de aanloophelling, hoe verder je kunt springen.
243p

Maten, eenheden en schaal 3p

Een skispringer bereikt aan het eind van de aanloophelling een snelheid
van 94,3 km/uur.
Bereken zijn snelheid in meter per seconde op dat moment. Schrijf je
berekening op.
253p

Pythagoras, sinus, cosinus en tangens 3p

Bereken, zonder te meten, de hoogte RS van de aanloophelling in hele
meters. Schrijf je berekening op.
263p

Pythagoras, sinus, cosinus en tangens 3p

Bereken hoeveel graden de hellingshoek T in driehoek RST is. Schrijf je
berekening op.
271p

Hoeken en vlakke figuren 1p

Bij slechte weersomstandigheden verplaatst men de start (het punt S)
naar een punt lager op de schans.
Wat verandert er dan?
A de grootte van de hellingshoek
B de lengte van de aanloophelling
C niets
D zowel de grootte van de hellingshoek als de lengte van de
aanloophelling