opgave 1Opgave 1 − 3D-printen: een nieuwe industriële revolutie?
Wereld
Opgave 1 − 3D-printen: een nieuwe industriële revolutie?
Bij deze opgave horen de bronnen 1 en 2.
Door de industriële revolutie in de negentiende eeuw veranderde binnen
West-Europese landen de verdeling van de beroepsbevolking over de
economische sectoren.
12pGeef aan
− welke verandering in de verdeling van de beroepsbevolking over de
economische sectoren toen ontstond;
− welk ruimtelijk gevolg deze verandering veroorzaakte.
Sinds de jaren 70 van de vorige eeuw vindt een ruimtelijke verschuiving
van de productie plaats. Hierdoor is het schaalniveau waarop
productieketens ingericht worden veranderd.
22pGeef
− de ruimtelijke verschuiving die sinds de jaren 70 van de twintigste
eeuw binnen productieketens plaatsvindt;
− twee onderdelen uit de productieketen die minder vaak uitgeschoven
worden.
Gebruik bron 1.
3D-printen kan tot een nieuwe industriële revolutie leiden.
32pBeredeneer welk gevolg deze nieuwe industriële revolutie kan hebben
voor de secundaire sector in China en voor de havens in China en
Rotterdam.
Gebruik bron 2.
Als 3D-printen uitgroeit tot een nieuwe industriële revolutie, dan zijn de
landen in groep b kwetsbaarder dan de landen in groep a en groep c.
opgave 2Opgave 2 − Los Angeles in beweging
Bij deze opgave horen de bronnen 3 tot en met 5.
Global shift beïnvloedt de positie van Los Angeles als wereldstad. De
positie van Washington D.C. als wereldstad wordt door global shift minder
beïnvloed.
52pGeef aan
− welke invloed global shift heeft op de positie van Los Angeles als
wereldstad;
− waarom global shift minder invloed heeft op de positie van
Washington D.C. als wereldstad.
Door de Olympische Spelen te organiseren kan Los Angeles zijn positie
als wereldstad versterken (zie bron 3).
61pGeef hiervoor een reden vanuit de sociaal-culturele dimensie.
Gebruik bron 3.
In Los Angeles worden de komende jaren een aantal nieuwe metrolijnen
aangelegd. De aanleg van de Crenshaw/LAX Line kreeg hierbij voorrang.
71pGeef aan waarom juist de aanleg van de Crenshaw/LAX Line voorrang
kreeg.
Gebruik de bronnen 4 en 5.
Door de aanleg van de Crenshaw/LAX Line kan de etnische samenstelling
in de wijken die aan deze metrolijn grenzen veranderen.
83pBeredeneer waarom dit kan gebeuren.
Geef vervolgens aan waarom deze verandering in View Park Windsor
Hills minder waarschijnlijk is.
opgave 3Opgave 3 − De gesteentekringloop
Aarde
Opgave 3 − De gesteentekringloop
Bij deze opgave horen de bronnen 6 tot en met 8.
Gesteenten worden onderverdeeld in drie verschillende hoofdgroepen.
92pNeem onderstaande tabel over op je antwoordblad.
Zet de gesteenten basalt, graniet, kalksteen, leisteen, marmer en
zandsteen op een juiste plek in de tabel.
Gebruik de bronnen 6 en 7 en het kaartenkatern.
102pGeef aan
− bij welke dwarsdoorsnede uit bron 7 de schematische weergave van
de gesteentekringloop past;
− welke aanwijzing bron 6 hiervoor geeft.
Gebruik de bronnen 6 en 8.
Hoornrots is een metamorf gesteente dat gevormd wordt rondom
magmalichamen.
113pGeef aan wat de rol van magma is bij de vorming van hoornrots.
Beschrijf de twee processen waardoor de hoornrots aan het
aardoppervlak is komen te liggen.
Gebruik bron 6.
122pBeschrijf in twee stappen de invloed van de hydrologische kringloop op
het ontstaan van sedimentgesteenten.
opgave 4Opgave 4 − De fysische geografie van de Arabische plaat
Bij deze opgave horen de bronnen 9 tot en met 12.
Gebruik bron 9 en het kaartenkatern.
Hieronder staan twee uitspraken over tektonische activiteit aan de randen
van de Arabische plaat.
Uitspraak 1: ten westen van de Arabische plaat is bij een transforme
plaatgrens de Rode Zee ontstaan.
Uitspraak 2: ten noordoosten van de Arabische plaat is bij een
convergente plaatgrens het Zagrosgebergte ontstaan.
131pGeef voor elke uitspraak aan of die juist of onjuist is.
In en rondom de Perzische Golf is in dalingsgebieden aardolie ontstaan
(zie kaartenkatern).
142pGeef aan
− waardoor aardolie alleen in dalingsgebieden kan ontstaan;
− welke rol rivieren spelen bij het ontstaan van aardolie.
Gebruik het kaartenkatern.
Zelfs als er boven het Arabisch Schiereiland in de zomer een
lagedrukgebied ligt, valt er nauwelijks neerslag.
152pGeef twee oorzaken waardoor op het Arabisch Schiereiland zelfs dan
nauwelijks neerslag valt.
In de woestijnen op het Arabisch Schiereiland worden gesteenten vooral
afgebroken door fysische verwering.
162pBeschrijf in twee stappen deze vorm van fysische verwering.
Gebruik de bronnen 10 tot en met 12.
Riad en Salala liggen in de woestijn, maar toch is er vegetatie. Bij Salala
is er alleen vegetatie in de zomer, doordat er dan een beetje neerslag
valt. Bij Riad ligt een gebied waar het hele jaar door vegetatie is.
172pGeef
− nog een andere natuurlijke oorzaak waardoor er bij Salala in de zomer
vegetatie is;
− de oorzaak waardoor er bij Riad het hele jaar door vegetatie is.
opgave 5Opgave 5 − De Dakar Rally in Zuid-Amerika
Opgave 5 − De Dakar Rally in Zuid-Amerika
Bij deze opgave horen de bronnen 13 tot en met 15.
Gebruik de bronnen 13 en 14.
Wegens conflicten wordt de Dakar Rally sinds 2009 niet meer in Afrika
verreden.
181pGeef de naam van de militante groep die actief is in de regio waar de
Dakar Rally doorheen ging.
Gebruik de bronnen 14 en 15 en het kaartenkatern.
192pGeef aan tijdens welke etappe
− de foto's a en b zijn gemaakt: etappe 1, 3, 6 of 11;
− de foto's c en d zijn gemaakt: etappe 3, 7, 9 of 13.
Gebruik het kaartenkatern.
De Dakar Rally wordt elk jaar in januari gehouden. In het zuidelijke deel
van Zuid-Amerika valt januari in de regenperiode.
202pBeschrijf in twee stappen het ontstaan van de regenperiode in het
zuidelijk deel van Zuid-Amerika.
Gebruik het kaartenkatern.
De start van de Dakar Rally in 2016 was in Buenos Aires. Buenos Aires
ligt in het mondingsgebied van de Paraná. Voordat de Paraná uitmondt in
de Río de la Plata − een van 's werelds grootste estuaria − stroomt de
rivier honderden kilometers door een vlak moerasgebied.
212pLeg uit dat door de aanwezigheid van dit moerasgebied juist in het
mondingsgebied van de Paraná zo'n groot estuarium ontstaan is.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolgrelatie bevatten.
opgave 6Opgave 6 − Colombia, Ecuador en Peru
Bij deze opgave horen de bronnen 16 tot en met 18.
Peru is voor Nederlandse toeristen een populairdere bestemming dan
Colombia. Dit heeft te maken met het mentale beeld dat veel
Nederlanders van deze landen hebben.
222pGeef van elk van beide landen het mentale beeld dat veel Nederlanders
van deze landen hebben.
Gebruik de bronnen 16 en 17.
Op basis van de bronnen 16 en 17 kun je een uitspraak doen over de
economische positie van elk van de landen Colombia, Ecuador en Peru.
232pNoteer op je antwoordblad welk van deze landen de meest kwetsbare
economische positie heeft en welk land de minst kwetsbare positie heeft.
Geef voor elk van deze landen een oorzaak van hun economische positie.
Gebruik bron 18 en het kaartenkatern.
Al na een half jaar werd de bouw van de grensmuur in Huaquillas gestopt.
242pGeef voor twee verschillende schaalniveaus een reden waarom er
weerstand tegen de bouw van de muur ontstond.
Ecuador en Peru tekenden na het stoppen van de bouw van de
grensmuur een overeenkomst waarin het belang van een goede
samenwerking benadrukt werd (zie bron 18). De afspraken die in deze
overeenkomst gemaakt zijn, sloten destijds goed aan bij de doelstellingen
van de UNASUR.
252pBeredeneer dat deze overeenkomst tussen Ecuador en Peru destijds
goed aansloot bij de doelstellingen van de UNASUR.
opgave 7Opgave 7 − Kustverdediging bij de Maasvlakte
Leefomgeving
Opgave 7 − Kustverdediging bij de Maasvlakte
Bij deze opgave horen de bronnen 19 en 20.
De aanleg van de Maasvlakte in de haven van Rotterdam (zie bron 19)
heeft miljarden gekost.
262pBeredeneer waarom het ondanks de hoge kosten noodzakelijk werd
geacht deze haven aan te leggen.
Gebruik bron 19.
Het aanleggen van harde kusten heeft niet de voorkeur in het
Nederlandse kustbeleid. Toch is aan de noordwestkant van de Maasvlakte
een harde kust aangelegd.
274pGeef eerst twee redenen waarom het aanleggen van harde kusten niet de
voorkeur heeft in het Nederlandse kustbeleid.
Beredeneer vervolgens waarom aan de noordwestkant van de Maasvlakte
toch een harde kust aangelegd is.
Gebruik bron 20 en het kaartenkatern.
Na de aanleg van de Maasvlakte is het natuurgebied
de Slikken van Voorne ontstaan.
282pBeschrijf in twee stappen het ontstaan van de slikken in dit natuurgebied.
opgave 8Opgave 8 − De nieuwe Uithoflijn naar Utrecht Science Park
Bij deze opgave horen de bronnen 21 tot en met 23.
Gebruik de bronnen 21 en 22 en het kaartenkatern.
Utrecht Science Park heeft zowel op regionale schaal als op een hoger
schaalniveau een gunstige ligging.
292pGeef aan dat het Utrecht Science Park
− op regionale schaal een gunstige ligging heeft;
− ook op een hoger schaalniveau een gunstige ligging heeft.
Gebruik bron 22.
Een belangrijk doel van de nieuwe Uithoflijn is het verbeteren van de
bereikbaarheid van Utrecht Science Park vanaf Utrecht Centraal Station.
302pBeredeneer dat met de nieuwe Uithoflijn ook andere doelen voor het
centrum van Utrecht nagestreefd worden.
Gebruik de bronnen 22 en 23.
Uitspraak 1: de aanleg van de nieuwe Uithoflijn is typerend binnen het
stedelijke concept smart city.
Uitspraak 2: de reistijd tussen bijna alle NS-stations van Utrecht en
Utrecht Science Park is met de fiets langer dan met het
openbaar vervoer.
Uitspraak 3: door de Uithoflijn neemt zowel de absolute als de relatieve
afstand met het openbaar vervoer tussen Utrecht Centraal
Station en Utrecht Science Park af.
312pGeef voor elke uitspraak aan of die juist of onjuist is.
De laatste decennia zijn meerdere alternatieven voor de Uithoflijn
bedacht. Een van deze alternatieve plannen was het bouwen van een
ondergrondse verbinding van Utrecht Centraal Station naar Utrecht
Science Park. Een van de redenen waarom dit plan niet doorgegaan is,
waren de enorm hoge kosten.
322pGeef nog twee andere redenen waarom dit plan niet doorgegaan is.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.
