opgave 1Opgave 1
Debatvereniging DKJWZ (Dat Kun Je Wel Zeggen) uit Waddinxveen
debatteert over maatschappelijke kwesties zoals zonne-energie. Zij kampt
met het probleem dat veel leden hun contributie niet op tijd betalen. In
onderstaand schema staan enkele gegevens met betrekking tot de
contributie over de jaren 2013 tot en met 2015. Het is alleen mogelijk om
per 1 januari lid te worden van DKJWZ en dan zou de volledige
jaarcontributie betaald moeten worden. Er is geen restitutie, bijvoorbeeld
bij tussentijds opzeggen, mogelijk.

2013 2014 2015 Aantal leden 75 86 85 Jaarcontributie per lid € 80 € 85 € 90 Balanspost ‘te vorderen contributie’ per 31 december (betrekking hebbend op het desbetreffende jaar en zal ontvangen worden in het daarop volgende jaar) € 1.600 € 1.870 € 2.160 Balanspost ‘vooruit ontvangen contributie’ per 31 december (betrekking hebbend op het daarop volgende jaar) € 255 € 270 € 500
11pWelk orgaan binnen een vereniging geeft de uiteindelijke goedkeuring aan
de hoogte van de jaarlijkse contributie?
21pBereken de contributiebaten over 2015.
33pBereken de contributieontvangsten in 2015.
De penningmeester van DKJWZ besluit om per 1 januari 2016 over te
gaan tot het invoeren van automatische incasso’s. Leden worden verplicht
om een verklaring te ondertekenen, waarbij ze de vereniging machtigen
om jaarlijks de contributie van hun rekening te laten afschrijven. In 2016
zullen er geen leden meer zijn die hun contributie op 31 december niet
betaald blijken te hebben. Er zal in 2016 niet meer vooruit worden
betaald. Het aantal leden en de jaarcontributie per lid zullen in 2016 gelijk
zijn aan die in 2015.
42pZijn de contributieontvangsten in 2016 groter, kleiner of gelijk aan de
contributiebaten in 2016. Motiveer het antwoord.
opgave 2Opgave 2
Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 3.
In deze opgave is wel sprake van btw maar blijft de
vennootschapsbelasting buiten beschouwing.
Bewoners van het dorp Westmaas hebben op 1 januari 2015 een
energiecollectief opgericht voor het produceren en verkopen van
duurzame elektriciteit. De bedrijfsvoering van dit energiecollectief start op
1 april 2015.
Hiertoe wordt een windmolen geïnstalleerd op een weiland dat in
eigendom is van een veehouder. Om potentiële deelnemers te
interesseren werd door de oprichters van het collectief een rentabiliteit
van het gemiddelde geïnvesteerde eigen vermogen (REV) van minimaal
6,5% voorgespiegeld. Na afloop van het eerste boekjaar wordt
vastgesteld of deze voorgespiegelde REV behaald is.
Het energiecollectief heeft de rechtsvorm van een besloten vennootschap
(bv). Het energiecollectief hanteert voor een aandeel de term participatie.
Onder participanten worden daarmee aandeelhouders verstaan. De
statuten van het energiecollectief staan in informatiebron 1 vermeld.
51pUit welk artikel uit de statuten blijkt dat het financiële risico voor een
participant beperkt is?
Een wettelijke oprichtingseis voor het oprichten van een bv is het
opstellen van statuten.
61pNoem nog een andere wettelijke oprichtingseis die gesteld wordt aan het
oprichten van een bv.
In de informatiebronnen 2 en 3 worden financiële gegevens verstrekt met
betrekking tot de investering, de financiering en de exploitatie van de
windmolen.
Investering en financiering
Het bestuur van het energiecollectief wil de openingsbalans per 1 april
2015 opstellen.
72pBereken het bedrag waartegen de windmolen op de openingsbalans per
1 april 2015 staat.
82pBereken het bedrag van de verzekeringspremie dat op 1 april 2015 is
betaald.
Bij het afsluiten van de 5%-lening bij de bank wilde het energiecollectief
de lening afsluiten in de vorm van een hypothecaire lening.
91pKan op deze windmolen het recht van hypotheek worden gegeven?
Motiveer het antwoord.
Op de openingsbalans van het energiecollectief per 1 april 2015 zal met
betrekking tot de btw alleen de post Te vorderen btw staan.
101pLeg uit waarom op de openingsbalans per 1 april 2015 geen post Te
betalen btw staat.
Bij het opstellen van de openingsbalans per 1 april 2015 wordt er vanuit
gegaan dat, tenzij anders is gegeven, aan alle financiële verplichtingen
van alle partijen is voldaan.
113puitwerkbijlageStel de openingsbalans per 1 april 2015 op. Vermeld hierbij de
balansposten en bedragen.
Maak bij de beantwoording van deze vraag gebruik van de bij deze vraag
horende uitwerkbijlage en vul deze volledig in.
Exploitatie
Het boekjaar van het energiecollectief loopt van 1 april tot en met
31 maart.
125puitwerkbijlageStel de winst- en verliesrekening van het energiecollectief op over het
boekjaar 1 april 2015 tot en met 31 maart 2016.
Maak bij de beantwoording van deze vraag gebruik van de bij deze vraag
horende uitwerkbijlage en vul deze volledig in.
Conclusie
Het eigen vermogen van het energiecollectief is door de verkoop van
nieuwe participaties op 1 oktober 2015 met € 50.000 toegenomen. De
nettowinst is gelijkmatig over het boekjaar behaald.
132pGeef met een berekening aan of de voorgespiegelde rentabiliteit van het
gemiddeld geïnvesteerde eigen vermogen van minimaal 6,5% in het
boekjaar 2015-2016 behaald is (zie formuleblad).
opgave 3Opgave 3
Kneet bv is fabrikant van sportfietsen. Deze zijn in drie verschillende
modellen leverbaar: Tourmalet, Galibier en Madeleine. Een aantal
onderdelen, zoals banden, fietspompen en zadels, wordt kant en klaar
gekocht van toeleveranciers en in de eigen werkplaats op het frame
gemonteerd. Voor 2016 zijn de onderstaande gegevens beschikbaar:
Directe kosten
Alle directe kosten zijn proportioneel variabel. De verwachte productie van
elk model sportfiets in 2016 is 80% van de normale productie.
142pBereken de verwachte totale directe kosten in 2016 bij de normale
productieomvang.
Indirecte kosten
In 2015 bedroegen de totale indirecte kosten € 320.000. Hiervan bestond
75% uit constante kosten en de rest uit proportioneel variabele kosten.
Voor 2016 wordt een stijging van de totale constante indirecte kosten
verwacht van 10% ten opzichte van 2015.
De totale constante indirecte kosten in een jaar worden uitgedrukt in een
percentage van de totale directe kosten in dat jaar.
De totale variabele indirecte kosten in een jaar worden uitgedrukt in een
percentage van de totale directe loonkosten in dat jaar. De totale
variabele indirecte kosten blijven naar verwachting in 2016 gelijk aan die
van 2015.
De kostprijs van de fietsen wordt berekend met behulp van de verfijnde
opslagmethode.
153pBereken voor 2016 het opslagpercentage (in twee decimalen) ter dekking
van de constante indirecte kosten.
163pBereken voor 2016 het opslagpercentage (in twee decimalen) ter dekking
van de variabele indirecte kosten.
172pBereken de kostprijs in 2016 van een sportfiets van het model Madeleine.
Kneet berekent de consumentenprijs van een sportfiets door uit te gaan
van:
− een winstmarge van 15% van de verkoopprijs exclusief omzetbelasting
− 21% omzetbelasting
182pBereken de consumentenprijs in 2016 van een sportfiets van het model
Madeleine.
opgave 4Opgave 4
Van scheepswerf Doggers Yachts nv is de balans per 31 december 2015
bekend.
Balans Doggers Yachts per 31 december 2015 (getallen x € 1.000)

Debet Credit Werf 6.325 Maatschappelijk aandelenkapitaal 10.000 Machines 3.540 Aandelen in portefeuille 7.000 Onderhanden werk 1.505 Geplaatst aandelenkapitaal 3.000 Voorraden materiaal 280 Agioreserve 850 Debiteuren 533 Algemene reserve 1.130 Liquide middelen 315 Overige reserves 508 Voorzieningen 600 Hypothecaire lening 5.450 Te betalen bedragen 300 Winst 2015 voor belasting 660 12.498 12.498
Op de balans staat de post Overige reserves.
192pGeef een voorbeeld van een reserve die thuishoort bij de post Overige
reserve en geef aan op welke wijze deze reserve ontstaat.
De winst over 2015 zal verdeeld worden in belastingen, cashdividend,
stockdividend en toevoeging aan de reserves.
Door deze winstverdeling verslechtert de omvang van het eigen
vermogen.
202pVerklaar dit zonder berekening.
Als eerste wordt de vennootschapsbelasting bepaald. Daarvoor gelden de
volgende tarieven:
(bron: Belastingdienst.nl)
211pBereken de hoogte van de te betalen vennootschapsbelasting.
Door het voldoen aan de betalingsverplichtingen die ontstaan door de
winstverdeling over 2015 zullen de liquide middelen afnemen. De directie
van Doggers Yachts wil dat de liquide middelen met maximaal
€ 215.000 afnemen.
Daarom wil de directie bij de winstverdeling zo weinig mogelijk
cashdividend beschikbaar stellen. Het beschikbare cashdividend moet
dan gelijk zijn aan de dividendbelasting. De dividendbelasting is 15%.
222pBereken het totaalbedrag aan dividend dat Doggers Yachts maximaal
beschikbaar kan stellen uit de winstverdeling van 2015, zodat na de
winstverdeling voldaan wordt aan de eis met betrekking tot de liquide
middelen.
opgave 5Opgave 5
Bij deze opgave horen de informatiebronnen 4 tot en met 6.
De Stichting Bedrijfspensioenfonds voor Medewerkers in het Notariaat
(hierna te noemen Het Pensioenfonds) verzorgt de pensioenen van
personen die werkzaam zijn of werkzaam zijn geweest bij notariskantoren
in Nederland.
Een pensioenfonds ontvangt pensioenpremies en belegt deze gelden.
Wanneer later de pensioenen moeten worden uitbetaald, kunnen de
beleggingen (gedeeltelijk) worden verkocht en kunnen de pensioenen
hiermee worden betaald.
Een belangrijk risico voor een pensioenfonds is dat de waarde van de
beleggingen te laag is in verhouding tot de contante waarde van de uit te
betalen pensioenen in de toekomst: de dekkingsgraad is dan te laag
(zie informatiebron 4).
2008 – 2013: daling van de dekkingsgraad
De dekkingsgraad van Het Pensioenfonds verslechterde in de periode
2008 - 2013 door
− een verslechtering van de bedrijfsresultaten van de ondernemingen
waarin Het Pensioenfonds had belegd.
− een verandering van het (reken)rentepercentage waartegen
toekomstige pensioenuitkeringen contant worden gemaakt.
De contante waarde van de toekomstige pensioenuitkeringen is in de
periode 2008 - 2013 gestegen als gevolg van de verandering van het
(reken)rentepercentage.
232pIs het (reken)rentepercentage in de periode 2008 – 2013 blijkbaar
gedaald of gestegen? Verklaar het antwoord.
In de periode 2008 - 2013 rekent Het Pensioenfonds met 3% (reken)rente
bij het contant maken van de toekomstige pensioenuitkeringen (zie
informatiebron 5).
242pBereken de totale contante waarde op 31 december 2013 van de
toekomstige pensioenuitkeringen van het Pensioenfonds (zie
formuleblad).
Deze totale contante waarde van de toekomstige pensioenverplichtingen
levert een dekkingsgraad per 31 december 2013 op die niet voldoet aan
de eis die De Nederlandsche Bank als toezichthouder op de
pensioenfondsen stelt. De eis luidt dat de dekkingsgraad minimaal 105%
moet zijn.
Om dit te bereiken heeft Het Pensioenfonds in 2014 maatregelen
genomen.
a verhoging van de pensioenpremies
b kortingen op de pensioenuitkeringen
c wijzigingen in het beleggingsbeleid om daarmee de
beleggingsopbrengst te vergroten
Maatregel a en b
252pLeg uit op welke wijze de combinatie van de maatregelen a en b kan
leiden tot een verbetering van de dekkingsgraad van Het Pensioenfonds.
Betrek in het antwoord zowel de teller als de noemer van de
dekkingsgraad.
Maatregel c
Maatregel c omvat onder andere een verschuiving in de beleggingen
van obligaties naar aandelen.
Deze wijziging in het beleggingsbeleid is ook van invloed geweest op de
risico’s voor Het Pensioenfonds (zie informatiebron 6).
262pLeg uit welk risico voor het Pensioenfonds toeneemt door de verschuiving
in de beleggingen van obligaties naar aandelen.
Conclusie
De maatregelen van Het Pensioenfonds hebben er toe geleid dat de
contante waarde van de toekomstige pensioenverplichtingen op
31 december 2014 € 834.962 bedraagt. De waarde van de beleggingen
bedraagt op 31 december 2014 € 885.059.
271pVoldoet de dekkingsgraad van Het Pensioenfonds op 31 december 2014
aan de eis van DNB? Motiveer het antwoord met behulp van een
berekening.
Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.
opgave 6Opgave 6
In deze opgave blijft de btw buiten beschouwing.
Van handelsonderneming Xantiplus bv zijn de volgende gegevens met
betrekking tot de voorraad en de inkopen gegeven.
Xantiplus betaalt haar crediteuren na 1 maand.
282pVan welk van de hieronder staande situaties is bij de inkoop op rekening
door Xantiplus sprake? Motiveer het antwoord.
a Xantiplus verstrekt leverancierskrediet.
b Xantiplus verstrekt afnemerskrediet.
c Xantiplus ontvangt leverancierskrediet.
d Xantiplus ontvangt afnemerskrediet.
De inkopen en verkopen worden direct ontvangen respectievelijk
afgeleverd.
292pBereken het bedrag dat in het eerste kwartaal van 2015 door Xantiplus
betaald is als gevolg van de inkopen.
De inkoopwaarde van de omzet van Xantiplus over januari 2015 is
€ 230.000. De brutowinst van Xantiplus is 20% van de omzet.
301pBereken de brutowinst van Xantiplus over januari 2015.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.