bronnen

Eindexamen grieks vwo 2006, tijdvak 2

opgave 1Tekst 1 Mentes en Telemachus

12p
Citeer het Griekse tekstelement uit de regels 279-286 waarmee Odysseus’ situatie wordt
beschreven.
In een passage die voorafgaat aan Tekst 1 zegt Mentes tot Telemachus:
“Want nog niet is op aarde de fiere Odysseus gestorven,
maar hij leeft en ergens midden in zee, op een eiland,
wordt hij gevangen gehouden, waar een meedogenloos manvolk,
wilden, hem in zijn macht houdt en niet wil laten vertrekken.”
(Od. 1, 196-199)
Vergelijk bovenstaand citaat met de woorden die Mentes tot Telemachus spreekt in de
regels 279-292.
23p
a. Leg uit in welk opzicht de regels 279-292 in tegenspraak zijn met het citaat. Ga bij je
antwoord in op zowel het citaat als de regels 279-292.
Mentes stelt in bovenstaand citaat de situatie waarin Odysseus op dat moment verkeert,
anders voor dan die in werkelijkheid is.
b. Leg dit uit. Baseer je antwoord op je kennis van de teksten die je voor dit examen hebt
gelezen.
Regel 300 οἱ
31p
Dit woord verwijst naar:
A Aegisthus
B Agamemnon
C Odysseus
D Orestes
Regel 301 μάλα γάρ σ' ὁρόω καλόν τε μέγαν τε
41p
Citeer het Griekse tekstelement uit het voorafgaande (vanaf regel 289) dat inhoudelijk
overeenkomt met μέγαν.
Regel 302 ἵνα τίς σε καὶ ὀψιγόνων ἐῢ εἴπῃ
51p
Citeer het Griekse woord uit het voorafgaande (vanaf regel 289) waarmee Mentes
speculeert op dezelfde motivatie.
Regel 304 οἵ πού με μάλ' ἀσχαλόωσι μένοντες
61p
Citeer het Griekse tekstelement uit het vervolg waarmee Telemachus op deze uitspraak van
Mentes doelt.
Regel 306 Τὴν en regel 307 φρονέων
72p
Verklaar het verschil in geslacht. Ga bij je antwoord in op beide vormen.
Regel 311-313
Een gastgeschenk weigeren is onfatsoenlijk.
81p
Leg uit hoe Mentes dit probleem oplost.

opgave 2Tekst 2 Odysseus en de boog

Regel 313 ξείνους
Door het gebruik van het meervoud formuleert Penelope haar kritiek in het algemeen.
92p
Op welke andere wijze benadrukt zij in de regels 312-313 de algemeenheid ervan?
Beantwoord de vraag in het Nederlands en ondersteun je antwoord door het desbetreffende
Griekse tekstelement te citeren.
102p
Leg uit dat er in regel 317 sprake is van dramatische ironie.
Regel 327 ἄλλος τις πτωχὸς ἀνὴρ
111p
Beschrijf in eigen woorden hoe Penelope in de regels 331-342 inhoudelijk op deze woorden
reageert.
Regel 323-329
123p
a. Welk argument geeft Eurymachus om de vreemdeling niet deel te laten nemen aan de
wedstrijd? Beantwoord de vraag in het Nederlands.
b. Beschrijf in eigen woorden de reactie van Penelope op dit argument.
Regel 350-352 (t/m ἐποίχεσθαι)
Deze woorden uit de mond van Telemachus klinken nogal hard. Door deze woorden wordt
duidelijk dat Telemachus volwassen is geworden.
Er is echter gezien het verdere verloop van het verhaal een andere belangrijke reden
waarom Homerus Telemachus deze woorden laat spreken.
131p
Wat is de andere reden? Beantwoord de vraag in het Nederlands.
Regel 353 τοῦ
141p
Dit woord verwijst naar:
A de boog
B het weefgetouw
C Odysseus
D Telemachus
Regel 344-353
151p
Citeer het Griekse tekstelement uit het vervolg dat duidelijk maakt dat deze woorden voor
Penelope ongebruikelijk klinken.

opgave 3Tekst 3 Odysseus en Penelope herenigd

Regel 206 σήματ'
162p
a. Beschrijf deze σήματα in eigen woorden. Beantwoord de vraag op grond van je kennis
van de teksten die je voor dit examen hebt gelezen. Gebruik bij voorkeur niet meer dan
30 woorden.
b. Leg uit waarom Penelope deze σήματα als ἔμπεδα beschouwt. Baseer je antwoord op het
vervolg t/m regel 230.
Regel 206 ἀναγνούσῃ
Sommige uitgevers van de tekst hebben deze vorm in ἀναγνούσης veranderd.
172p
Leg uit op grond van welk argument ze deze verandering hebben aangebracht.
Regel 215 Αἰεὶ
181p
Citeer het Griekse tekstelement uit het vervolg (t/m 230) dat hiermee een tegenstelling
vormt.
Regel 222 ἔργον ἀεικές
191p
Beschrijf in eigen woorden wat hiermee bedoeld wordt.
Regel 224 πένθος
201p
Beschrijf in eigen woorden wat dit concreet betekende.
Regel 209-230
211p
Leg op basis van deze regels uit waarom Penelope Helena niet verantwoordelijk acht voor
haar daad.
Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.
Zowel in regel 227 als in regel 234 wordt het woordje τε gebruikt.
222p
a. Beschrijf de gebruikswijze van τε in regel 227.
b. Beschrijf de gebruikswijze van τε in regel 234.
Regel 233-238
232p
a. Citeer uit de vergelijking het Griekse tekstelement dat vergelijkbaar is met τῇ
(regel 239).
Door deze vergelijking te gebruiken stelt de verteller de situatie van Penelope op één lijn
met die van Odysseus.
b. Leg dit uit.

opgave 4Tekst 4 I. Merkel schrijft in de roman ‘Een heel gewoon huwelijk’:

Tekst 4 en tekst 3
Tekst 4, regel 2-3 Haar ogen schoten vol tranen
241p
Citeer het Griekse tekstelement uit Tekst 3, regel 205-208 dat hiermee inhoudelijk
overeenkomt.
Tekst 4, regel 3-4 Het waren de goden, zij waren het die ons het verdriet zonden en het
samenzijn niet gunden
In Tekst 3, regel 205-214 komt een dergelijke uitspraak ook voor.
251p
Geef door het noteren van de regelnummers de desbetreffende uitspraak aan.
Tekst 4
Regel 5 menig ander iets dat niet alleen maar verdriet was, schurk
261p
Waarop is dit een zinspeling? Baseer je antwoord op je kennis van de teksten die je voor dit
examen hebt gelezen.

opgave 5Tekst 5 Penelope maakt zich grote zorgen, zodra zij gehoord heeft dat Telemachus op onderzoek

2738p
Bestudeer Tekst 5 met de inleiding en de aantekeningen.
38p Vertaal de regels 810 t/m 825.
√(Einde)
Lees verder