opgave 1Tekst 1 Solon en Croesus
In de tekst die voorafgaat aan Tekst 1 schrijft Herodotus:
“Onder hen was ook de Athener Solon, die voor de Atheners op hun verzoek
nieuwe wetten had gemaakt en daarna voor tien jaar op reis was gegaan, naar
hij zelf beweerde met wetenschappelijke doeleinden, maar in werkelijkheid ook
om niet gedwongen te kunnen worden iets aan zijn wetten te veranderen.”
In bovenstaande tekst staan twee redenen voor de reis van Solon vermeld.
Beide redenen vind je ook in Tekst 1, regel 1-2 (Αὐτῶν t/m
.
.12p
a. Citeer uit de regels 1-2 (Αὐτῶν t/m Κροῖσον) het Griekse tekstelement dat de
reden aanduidt die Solon zelf in bovenstaande tekst genoemd heeft.
b. Citeer uit bovenstaande tekst het Nederlandse tekstelement waarnaar Αὐτῶν
δὴ ὦν τούτων (regel 1) verwijst.
De woorden van Croesus in de regels 7-10 (Ξεῖνε t/m ὀλβιώτατον) bevatten
twee redenen waarom Croesus deze vraag juist aan Solon stelde.
22p
Beschrijf beide redenen in eigen woorden.
Regel 1-10 Αὐτῶν t/m ὀλβιώτατον
De Griekse schrijver Plutarchus heeft de ontmoeting tussen Solon en Croesus
ook beschreven. Het onderstaande is een citaat uit deze beschrijving:
“Solon kwam dus, zegt men, naar Sardes op verzoek van Croesus.
Deze had zich uitgedost met alle edelstenen, geverfde gewaden en kunstige
gouden sieraden die hij als een opvallend, exclusief en benijdenswaardig bezit
beschouwde, om de meest verheven en flonkerende aanblik te bieden.”
Deze beschrijving wijkt inhoudelijk op een aantal punten af van de versie die
Herodotus geeft in de regels 1-10 (Αὐτῶν t/m ὀλβιώτατον).
32p
a. Noteer in eigen woorden een punt van verschil uit de eerste zin (Solon t/m
Croesus).
b. Noteer in eigen woorden een punt van verschil uit de tweede zin (Deze t/m
bieden).
Regel 16 ἡμῖν
41p
Hiermee worden bedoeld:
A de arme mensen
B de Atheners
C de Lydiërs
D de rijke mensen
Een tijdgenoot van Solon heeft over hem gezegd:
“Dit soort mensen weet zich niet te gedragen in het gezelschap van een vorst.
Je moet als gewoon mens zo weinig mogelijk met vorsten omgaan, of zo vleiend
mogelijk.”
51p
Op welk gedrag van Solon is deze kritiek gericht? Beantwoord de vraag door
een Grieks tekstelement uit de regels 10-19 (
t/m μεγάλως) te citeren.
Op de internetsite Inspirerend Leven staat de volgende tekst:
“Het grootste geluk: een goede dood
Ooit heeft Croesus de wijze Solon uit Athene naar zijn hof gehaald omdat hij van
hem bevestigd wilde krijgen dat hij, rijk en machtig, de gelukkigste mens op
aarde was. Dat was hij niet, volgens Solon. ‘Wie dan wel?’ vraagt de
verontwaardigde Croesus. Solon noemt dan de naam van een Griek, Tellus, die
veel plezier heeft gehad van zijn kinderen en zijn kleinkinderen en eervol stierf
in een veldslag ter verdediging van de Griekse vrijheid.”
62p
a. Leg uit dat de kop ‘Het grootste geluk: een goede dood’ in het geval van
Tellus op zijn hoogst een halve waarheid is. Baseer je antwoord op de regels
10-19 (
t/m μεγάλως).
‘in een veldslag ter verdediging van de Griekse vrijheid’
b. Leg uit dat het verhaal van Herodotus in dit opzicht niet juist is weergegeven.
Baseer je antwoord op de regels 16-19 (γενομένης t/m μεγάλως).
Regel 21-22 δοκέων t/m οἴσεσθαι
Een soortgelijke gedachte had Croesus ook al bij zijn eerste vraag.
71p
Citeer uit de regels 7-13 (Ξεῖνε t/m ὀλβιώτατον) het desbetreffende Griekse
tekstelement.
Regel 27 εἷλκον τὴν ἅμαξαν
82p
Leg uit dat deze actie getuigt van respect ten aanzien van zowel goden als
mensen.

Sprekend over de vraag of rijkdom ook bijdraagt aan geluk, schrijft Aristoteles: “Ook Solon gaf een juiste definitie van gelukkige mensen: naar zijn mening zijn dit mensen die niet overmatig veel materiële bezittingen hebben, maar altijd doen wat het beste is en zich steeds fatsoenlijk gedragen.”
‘mensen die niet overmatig veel materiële bezittingen hebben’
92p
a. Citeer het Griekse tekstelement uit het verhaal over Tellus (regel 13-19
t/m
μεγάλως) dat hiermee inhoudelijk vergelijkbaar is.
b. Citeer het Griekse tekstelement uit het verhaal over Cleobis en Biton
(regel 22-29
t/m ἱρόν) dat hiermee inhoudelijk vergelijkbaar is.
Regel 30
θεὸς
Volgens sommige commentatoren bedoelt Herodotus met
θεὸς Hera.
102p
a. Geef een argument voor deze interpretatie. Beantwoord de vraag in het
Nederlands.
b. Geef een argument tegen deze interpretatie. Beantwoord de vraag in het
Nederlands.
Regel 33 τῷ τε ἔργῳ καὶ τῇ φήμῃ
112p
a. Beschrijf in eigen woorden wat met τῇ φήμῃ wordt bedoeld.
b. Beschrijf in eigen woorden de daad van Tellus (regel 13-19) die met τῷ ἔργῳ
vergelijkbaar is.
Regel 37-38 Ἀργεῖοι t/m Δελφοὺς
121p
Beschrijf in eigen woorden met welke daad uit het verhaal over Tellus dit
vergelijkbaar is.



























