bronnen

Eindexamen grieks vwo 2017, tijdvak 1

opgave 1Tekst 1 Electra beschrijft haar situatie

Regel 298-299 Πρόσω γὰρ ἄστεως οὖσα τἀν πόλει κακὰ οὐκ οἶδα
11p
Leg uit waarom de vrouwelijke vorm οὖσα gebruikt is, terwijl Χορός,
waarmee het sprekende personage aangeduid wordt, een mannelijk
woord is.
Regel 300 Λέγοιμ᾽ ἄν
Electra laat haar aarzeling om te spreken om een aantal redenen varen.
22p
Beschrijf twee van deze redenen in eigen woorden. Baseer je antwoord
op het vervolg (t/m κακά regel 303).
Regel 302-303 Ἐπεὶ t/m κακά
32p
Leg uit dat er in deze regels sprake is van dramatische ironie.
Regel 312 Κάστορ᾽
41p
Beschrijf de rol die Castor in het vervolg van deze tragedie speelt (niet in
dit examen afgedrukt). Gebruik bij voorkeur niet meer dan dertig woorden.
Regel 313 ἐμνήστευεν en regel 316 ἔπερσ᾽
52p
Leg het verschil in aspectswaarde uit tussen ἐμνήστευεν en ἔπερσ᾽. Ga in
je antwoord in op de context van beide werkwoordsvormen.
Regel 314-318 Μήτηρ t/m πόρπαισιν
Een van de functies van deze regels is contrastwerking ten opzichte van
het voorafgaande (vanaf Λέγοιμ᾽ regel 300).
62p
Beschrijf in eigen woorden twee voorbeelden van contrastwerking tussen
de inhoud van de regels 314-318 (Μήτηρ t/m πόρπαισιν) en het
voorafgaande.
Regel 318 στέγας
71p
Citeer het Griekse woord uit de regels 304-310 (πρῶτον t/m τητωμένη) dat
inhoudelijk overeenkomt met στέγας.
Regel 323 τύμβος
82p
Citeer de twee Griekse zelfstandige naamwoorden uit de regels 326-329
(Μέθῃ t/m λέγειν) die inhoudelijk overeenkomen met τύμβος.
Regel 323 ἠτιμασμένος
Zowel de betekenis ‘niet eren’ als de betekenis ‘onteren’ wordt in het
vervolg (t/m ὑβρίζεται regel 331) uitgewerkt.
93p
a. Beschrijf in eigen woorden de drie uitwerkingen van de betekenis ‘niet
eren’ die Electra in de regels 324-331 (οὔπω t/m ὑβρίζεται) noemt.
b. Beschrijf in eigen woorden de twee uitwerkingen van de betekenis
‘onteren’ die Electra in de regels 324-331 (οὔπω t/m ὑβρίζεται) noemt.
Regel 336-337 Αἰσχρὸν t/m κτανεῖν
Electra gebruikt in deze regels een a-fortiori-redenering.
101p
Beschrijf deze a-fortiori-redenering in eigen woorden.

opgave 2Tekst 2 Algemeen

Regel 1015 τὸ πρᾶγμα
Met τὸ πρᾶγμα wijst Clytaemestra vooruit naar twee beschuldigingen aan
het adres van Agamemnon.
112p
a. Beschrijf in eigen woorden de beschuldiging die ze uitspreekt in de
regels 1018-1029 (Ἡμᾶς t/m διώλεσεν).
b. Beschrijf in eigen woorden de beschuldiging die ze uitspreekt in de
regels 1032-1038 (Ἀλλ᾽ t/m φίλον).
Regel 1015-1017 τὸ t/m δεῖ στυγεῖν
Deze regels worden door G. Koolschijn als volgt vertaald:
“Wie de feiten heeft vernomen mag zijn afschuw tonen, als ik haat
verdien, maar waarom anders haten?”
122p
a. Citeer het Griekse woord dat is weergegeven met ‘mag’.
b. Citeer het Griekse tekstelement dat is weergegeven met ‘anders’.
Regel 1020-1022 Κεῖνος t/m Αὖλιν
Deze regels worden door G. Koolschijn als volgt vertaald:
“Maar híj heeft mijn dochter, onder het mom dat ze zou trouwen met
Achilles, van huis naar Aulis meegenomen, waar de vloot vastzat.”
131p
Citeer het Griekse woord waarop de vertaling ‘onder het mom’ is
gebaseerd.
Regel 1026 μίαν
141p
Leg uit dat μίαν door de plaatsing in de zin nadruk krijgt.
Regel 1024-1026 Κεἰ t/m ἦν
Clytaemestra’s verbeelding werkt in deze regels als een camera die
steeds meer inzoomt op de situatie.
152p
Leg dit uit en onderscheid hierbij drie stadia. Ga in je antwoord in op de
inhoud van de regels 1024-1026 (Κεἰ t/m ἦν).
Regel 1035 Μῶρον μὲν οὖν γυναῖκες
161p
Citeer uit de regels 1035-1038 (Μῶρον t/m φίλον) het Griekse
tekstelement dat naar Μῶρον μὲν οὖν γυναῖκες verwijst.
Regel 1036-1038 ὅταν t/m φίλον
172p
a. Beschrijf het verschil tussen de in deze regels in algemene termen
beschreven gang van zaken en de gang van zaken bij Clytaemestra
zoals Electra die in het vervolg (niet in dit examen afgedrukt) beschrijft.
b. Met welk grammaticaal middel wordt duidelijk gemaakt dat de uitspraak
in de regels 1036-1038 (ὅταν t/m φίλον) algemene geldigheid heeft?
Regel 1040 κλύουσ᾽ ἄνδρες κακῶς
181p
Citeer uit de regels 1035-1040 (Μῶρον t/m κακῶς) het Griekse woord dat
inhoudelijk vergelijkbaar is met κλύουσ᾽ κακῶς.
Regel 1044 ταῦτ᾽
191p
Beschrijf in eigen woorden wat Clytaemestra bedoelt met ταῦτ᾽. Baseer je
antwoord op het voorafgaande (vanaf Κἄπειτ᾽ regel 1039).
Regel 1044 τὸν
201p
Naar wie verwijst τὸν?
A Ὀρέστην (regel 1042)
B πόσιν (regel 1042)
C Μενέλαον (regel 1043)
D πατὴρ (regel 1043)
Regel 1036-1045 ὅταν t/m παθεῖν
In deze regels verdedigt Clytaemestra zich tegen twee verwijten.
212p
a. Beschrijf in eigen woorden het verwijt waartegen Clytaemestra zich in
de regels 1036-1040 (ὅταν t/m κακῶς) verdedigt.
b. Beschrijf in eigen woorden het verwijt waartegen Clytaemestra zich in
de regels 1041-1045 (Εἰ t/m παθεῖν) verdedigt.
Regel 1049-1050 Λέγ᾽ t/m ἐνδίκως
Een opmerking als deze is kenmerkend voor het tekstonderdeel binnen
een tragedie waarvan deze regels deel uitmaken.
222p
Noteer de term voor dit tekstonderdeel. Licht je antwoord toe en betrek
daarbij de inhoud van de regels 1049-1050 (Λέγ᾽ t/m ἐνδίκως).
Regel 1046-1054 Ἔκτειν᾽ t/m λόγων
In deze regels komt een γνώμη voor.
231p
Geef deze γνώμη in eigen woorden weer.
Algemeen
Euripides besteedt in zijn tragedies veel aandacht aan vrouwen. Dat is
ook het geval in de tragedie Electra.
242p
Leg uit dat de mannelijke personages Aegisthus en Orestes als veel
minder krachtig voorgesteld worden dan de vrouwelijke personages
Clytaemestra en Electra.
Ga in je antwoord in op elk van deze vier personages zoals die
voorkomen in de Electra van Euripides. Gebruik bij voorkeur niet meer
dan 50 woorden.

opgave 3Tekst 3 Troje is gevallen. Helena is samen met de Trojaanse vrouwen opgesloten

2538p
Bestudeer de inleiding en de aantekeningen van Tekst 3.
38p Vertaal de regels 864 t/m 882 in het Nederlands.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.