bronnen

Eindexamen latijn vwo 2009, tijdvak 1

opgave 1Tekst 1 Inachus gaat op zoek naar zijn dochter Io

Ovidius speelt in de regels 583-585 (t/m amissam) met de dubbele
hoedanigheid van de god Inachus.
12p
Leg dit uit en ga daarbij in op de inhoud van deze regels.
21p
Citeer het Latijnse woord uit de regels 590-597 (pete t/m me) waarin, zoals uit
het vervolg blijkt, een leugen van Jupiter besloten ligt.
32p
a. Schrijf regel 600 over en scandeer de regel.
b. Leg de relatie uit tussen de metrische opbouw en de inhoud van het vers.
Ovidius maakt gebruik van retrospectie.
41p
Noteer uit de regels 583-600 het nummer van de regel waarmee de
retrospectieve passage begint.
Juno verdenkt Jupiter ervan dat hij met de in de regels 602-604 beschreven
gebeurtenissen te maken heeft.
51p
Welke verklaring voor deze verdenking bevatten de regels 605-611?
Beantwoord de vraag in het Nederlands.
Regel 612-616 Speciem t/m inquiri
62p
a. Citeer het Latijnse tekstelement uit de regels 612-616 (Speciem t/m inquiri)
waarmee Ovidius suggereert dat Juno de truc van de vermomming doorziet.
b. Citeer het Latijnse tekstelement uit de regels 612-616 (Speciem t/m inquiri)
waarmee Ovidius bevestigt dat Juno de truc van de vermomming doorziet.
Regel 620 leve munus
71p
In welk geval zou er sprake zijn van een leve munus? Beantwoord de vraag in
het Nederlands.
Regel 624-625
82p
Leg uit waarom Ovidius in regel 624 een andere tijd gebruikt dan in regel 625.
Betrek in je antwoord de tijden van de persoonsvormen uit beide regels en ga
daarbij in op de inhoud van beide regels.
92p
Verdedig de stelling dat er in de regels 628-631 sprake is van
vertellerscommentaar. Ga bij je antwoord in op de inhoud van deze regels.
Citeer bij je antwoord het desbetreffende Latijnse woord.
Vergelijk de volgende twee vertalingen van regel 643 (vanaf at)
1 maar haar vader zij volgt en zij volgt hare zusters (H.J. Scheuer)
2 zij volgt haar vader, volgt en volgt haar zusters (M. d’Hane-Scheltema)
De Latijnse tekst van regel 643 (vanaf at) bevat een stilistisch middel dat slechts
in één van beide vertalingen wordt toegepast.
101p
In welke vertaling? Noteer bij je antwoord ook de naam van het desbetreffende
stilistisch middel.
111p
Welk van de volgende bijvoeglijke naamwoorden is niet van direct belang in de
context? Noteer de letter van het juiste antwoord.
A nitido (regel 603)
B alta (regel 630)
C limosa (regel 634)
Regel 635-641
Io wordt er in deze regels op drie verschillende manieren mee geconfronteerd
dat ze geen mens meer is.
123p
Beschrijf deze drie manieren in eigen woorden.
In het vervolg van Tekst 1 (niet in dit examen afgedrukt) verbindt Ovidius het
verhaal van Syrinx op ingenieuze wijze met het verhaal van Io.
131p
Leg uit hoe Ovidius deze verbinding maakt. Baseer je antwoord op je kennis van
het vervolg van Tekst 1.

opgave 2Tekst 2 De Nederlandse schrijver Charivarius (1870-1946) heeft een bewerking

Tekst 2 en Tekst 1
Tekst 2, regel 9-12
Ook in Tekst 1 (regel 583-600) probeert Jupiter Io over te halen het bos in te
gaan. Hij gebruikt in Tekst 1 echter een ander argument.
141p
Beschrijf in eigen woorden welk argument Jupiter in Tekst 1 (regel 583-600)
gebruikt.
Tekst 1, regel 595 nec de plebe deo
151p
Citeer het Nederlandse tekstelement uit Tekst 2, regel 9-16 waarmee deze
woorden inhoudelijk vergelijkbaar zijn.
Tekst 2, regel 27 niet de eerste maal
161p
Citeer het Latijnse woord uit Tekst 1, regel 601-609 waarmee deze woorden
inhoudelijk vergelijkbaar zijn.
Vergelijk Tekst 1, regel 612-624 (Speciem t/m Argo) met Tekst 2, regel 37-44.
In Tekst 2 is de volgorde van de handelingen omgekeerd.
172p
Leg dit uit. Ga bij je antwoord in op de inhoud van beide teksten.

opgave 3Tekst 3 Medea twijfelt of ze moet toegeven aan haar liefde voor Jason. Uiteindelijk

Regel 77 videt en regel 79 solet
182p
Leg het verschil in gebruikswijze tussen deze beide praesensvormen uit. Ga bij
je antwoord in op beide vormen.
Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.
De regels 79-83 bevatten een vergelijking.
192p
a. Citeer uit het afgebeelde binnen deze vergelijking het Latijnse tekstelement
dat met parva scintilla (regel 80) overeenkomt.
b. Beschrijf in eigen woorden waarmee ventis (regel 79) in het afgebeelde
binnen deze vergelijking overeenkomt.
Regel 74-85
202p
a. Citeer het Latijnse tekstelement uit de regels 74-85 waarin de verteller
aangeeft dat er begrip valt op te brengen voor de verandering in de gevoelens
van Medea.
b. Waarom is er hiervoor volgens de verteller begrip op te brengen?
Beantwoord de vraag in het Nederlands.
Regel 96-97
Jason zweert in deze regels bij een god.
Bij deze god zweren mensen om een bepaalde reden wel vaker.
212p
a. Citeer het Latijnse tekstelement uit de regels 96-97 waaruit deze reden blijkt.
Jason heeft in deze situatie nog een reden om juist bij deze god te zweren.
b. Citeer het Latijnse tekstelement uit de regels 96-97 waaruit de bedoelde
reden blijkt.
Regel 98-99
Medea helpt Jason bij het uitvoeren van de hem opgelegde taken. Toch blijkt
Jason de moeilijke situatie die ontstaat bij de uitvoering van één van de taken
zonder Medea te kunnen oplossen.
222p
Noteer de desbetreffende taak en licht je antwoord toe. Beantwoord de vraag in
het Nederlands en baseer je antwoord op je kennis van het vervolg van Tekst 3
(niet in dit examen afgedrukt).

opgave 4Tekst 4 Behalve de Metamorphoses heeft Ovidius nog een aantal andere werken

233p
Noteer bij elk van de drie citaten de volledige Latijnse naam van het werk van
Ovidius waaruit het afkomstig is. Beantwoord de vraag door de letter die boven
het citaat staat op te schrijven en daarachter de naam van het werk te noteren.

opgave 5Tekst 5 Alcyone bidt elke dag dat haar man Ceyx, die een zeereis is gaan maken, veilig

2438p
Bestudeer Tekst 5 met de inleiding en de aantekeningen.
38p Vertaal de regels 658 t/m 676.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.