opgave 1Opgave 1 Multiculturele samenleving
Van de hand van F. Bolkestein,Tweede Kamerfractievoorzitter van de VVD, verscheen in
1997 het boek „Moslim in de polder”. Dit boek is de neerslag van de zeven uitvoerige
gesprekken die hij heeft gevoerd met ’geslaagde migranten’, sleutelfiguren in de
islamitische gemeenschap in Nederland die ’het verdienen voor anderen een rolmodel te
zijn’. In de inleiding schrijft Bolkestein:
de verschillen tussen mijn
gesprekspartners hebben zij een aantal zaken
gemeen. Zij zien integratie als een wederkerig
proces waarbij er rechten èn verant-
woordelijkheden zijn, ook aan de kant van de
allochtone burgers. Allen hebben een
complexe identiteit waarin zij elementen uit
verschillende culturen combineren. Maar zij
richten zich op een toekomst in de
Nederlandse samenleving (…) Zij hebben een
duidelijke band met de islamitische
godsdienst maar stellen zich open en
verdraagzaam op jegens andersdenkenden.”
Een van de thema’s van het boek is de eigen verantwoordelijkheid van de immigranten.
Jan Beerenhout, gemeenteambtenaar in Amsterdam zegt daarover:
Immigranten zijn geen achterlijke lieden
die in een vlaag van verstandsverbijstering
hun koffer in de binnenlanden van weet ik
welk land gepakt hebben om af te reizen. Het
zijn volwassen mensen die weloverwogen
hun beslissingen hebben genomen. Behandel
ze dan ook zo. Daar is nog ontzettend veel
aan te doen, ook bij de mensen zelf.
Nieuwkomers dienen voor hun vertrek in het
land van herkomst al Nederlands te leren.”
De geschiedenis laat zien dat immigranten uit velerlei landen naar Nederland gekomen zijn.
Hierbij is sprake van een grote verscheidenheid van oorzaken en motieven voor hun komst.
12p
Geef een voorbeeld van een groep immigranten voor wie er zeker wel sprake is geweest
van een individuele, vrije en weloverwogen keuze en een voorbeeld van een groep
immigranten voor wie de vrije keuze twijfelachtig genoemd kan worden.
Licht je antwoord toe.
Artikel 1 van de grondwet kun je beschouwen als een poging om het principe van
integratie als „wederkerig proces waarbij er rechten én verantwoordelijkheden zijn, ook
aan de kant van allochtone burgers” te waarborgen.
23p
Leg artikel 1 van de grondwet in deze betekenis uit.
Betrek in je uitleg een recht én een verantwoordelijkheid.
Beerenhout constateert dat het niet juist is geweest van het allereerste begin geen eisen
aan immigranten te hebben gesteld:
kon immers integreren met behoud van je
eigen cultuur.” (…) Maar respect voor cultuur
is geen eenrichtingsverkeer. Laatst sprak ik
met een Marokkaan die hier al twintig jaar
woont en de betekenis van 4 en 5 mei niet
wist uit te leggen. Integreren met behoud van
eigen cultuur is een tegenspraak in zichzelf.
Emigratie betekent altijd verandering,
integratie eveneens. Of je verandert en dan
integreer je, of je behoudt je eigen cultuur,
verandert dus niet en integreert dus ook niet.”
De uitspraak „Of je verandert en dan integreer je, of je behoudt je eigen cultuur, verandert
dus niet en integreert dus ook niet” raakt een essentieel punt van de multiculturele
samenleving als nastrevenswaardig samenlevingsmodel.
34p
Analyseer hoe deze uitspraak zich verhoudt tot het samenlevingsmodel van de
multiculturele samenleving. Doe dit als volgt:
leg uit wat onder de multiculturele samenleving wordt verstaan,
beschrijf het emancipatieproces volgens het samenlevingsmodel van de multiculturele
samenleving,
concludeer hoe het emancipatieproces volgens het samenlevingsmodel van de
multiculturele samenleving zich verhoudt met de uitspraak van Beerenhout.
De Wet Inburgering Nieuwkomers (WIN) verplicht ’nieuwkomers’ zich binnen zes weken
na hun statusverlening te melden voor een inburgeringsonderzoek. In dat onderzoek wordt
bepaald in welke mate iemand de taal spreekt en kennis heeft van de Nederlandse
samenleving en arbeidsmarkt. Op grond daarvan wordt een inburgeringsprogramma
vastgesteld.Afsluiting geschiedt met landelijke identieke eindtoetsing, waarna met een
certificaat in de hand begeleiding naar vervolgonderwijs of arbeidsbemiddeling plaatsvindt.
42p
Noem twee verschillende categorieën ’nieuwkomers’ die aan deze cursussen mee moeten
doen.
“Ik begin heel vaak met de film
“De verspreid. Iets wat Turkse mensen zich
Nederlanders”, waarin een beeld wordt niet kunnen voorstellen, is dat als
gegeven van de gemiddelde Nederlander Nederlanders gestorven zijn en ze
van de wieg tot het graf. Dat begint bij de gecremeerd worden ze in zo’n dure kist
geboorte van een baby, waar de gelegd worden die nog mee verbrand
Nederlandse vader meestal bij is. In wordt ook!” Zeki heeft nog meer
Turkije is dat zeer ongebruikelijk. Dan voorbeelden, zoals de gebruiken bij
worden er geboortekaartjes verstuurd. In verhuizen: De Nederlanders die in een
Turkije gaat dat allemaal mondeling, straat komen wonen, ‘moeten’ de buren
iedereen vertelt het nieuws aan iedereen uitnodigen. In de meeste andere landen
en zo is het in een mum van tijd is dat juist omgekeerd.”
Inburgeringslessen hebben mede tot doel dat allochtonen kennis opdoen over de dominante
cultuur. Deze cultuur vervult verschillende functies in de samenleving.
54p
Leg aan de hand van twee functies van cultuur uit hoe de concrete invulling van de
inburgeringslessen volgens tekst 4 de integratie kan bevorderen.
Een terugkerend thema in de interviews van Bolkestein is de vraag aan zijn
gesprekspartners of een voortdurende oriëntatie op de landen van herkomst geen
frustrerende werking op het integratieproces heeft (gehad).Aan de orde komen onder
meer de dubbele nationaliteit, het onderwijs in allochtone levende talen, de invloed van niet
in Nederland opgeleide imams (islamitische geestelijken) en het recht om eigen islamitische
scholen te stichten. Frank Niamut (directeur van een openbare basisschool) is geen
tegenstander van gescheiden scholen. Maar wel plaatst hij de volgende kanttekeningen:
gaan mijns inziens uit van een waarin je rekening houdt met het
monoculturele benadering. Eman- naast elkaar bestaan van ver-
cipatorische ontwikkelingen zijn schillende culturen, om vervolgens
leerprocessen. Het onderwijs (...) is uit te komen bij een interculturele
derhalve meer gebaat bij een ontwikkeling. Dat wil zeggen een
transculturele invulling. Dat houdt in benadering van culturen die over en
dat je vanuit die monoculturele visie weer iets van elkaar kunnen over-
twee stappen verder zet: eerst naar nemen, gebaseerd op gemeen-
een multiculturele ontwikkeling, schappelijke normen en waarden.”
Voor een samenleving met verschillende culturen zijn enkele samenlevingsmodellen
denkbaar. Frank Niamut bespreekt in tekst 5 een ontwikkeling die begint met een
monoculturele benadering en via een multiculturele benadering eindigt bij een
interculturele benadering. Hierin kun je elementen van drie samenlevingsmodellen
herkennen.
62p
Noem bij de monoculturele en de interculturele benadering het samenlevingsmodel dat
daar het best bij past.
Licht je antwoord toe.
72p
Kun je Niamut een cultureel-relativist of een universalist noemen?
Licht je antwoord toe.
Bolkestein vindt dat integratie een wederkerig proces dient te zijn dat ook aanpassing van
de autochtone burgers vraagt. De heer Kabaktepe, ondernemer en coördinator van de
Turkse moskeevereniging Aya Sofya, zegt hierover:
heb af en toe het idee dat men denkt dat
moslimvrouwen emanciperen als ze hun
hoofddoek afleggen. Ik denk veeleer dat ze
emanciperen als ze zich met hoofddoek en al
thuisvoelen in een buurthuis. Voor dat recht
vechten wij. Een moslimmeisje moet een
computercursus (…), een managementcursus
kunnen volgen. En als haar hoofddoek
daarbij een obstakel vormt, jammer voor de
buitenwereld, dan organiseren wij die
opleiding zelf.”
Bolkestein zelf haalt echter ook instemmend de mening aan van een andere geïnterviewde,
die stelt dat er grenzen zijn aan de aanpassing van de autochtoon.Als ’een van de normen
waarover niet te marchanderen valt’, noemt hij het verbod van abortus zoals bij het verzoek
van een allochtone vrouw voor wie er sprake was van een ’noodsituatie’ omdat zij in
verwachting was van een meisje, terwijl haar cultuur de voorkeur gaf aan een jongen.
Een ander voorbeeld betreft de handhaving van de leerplicht voor meisjes met een
islamitische achtergrond waarbij normen en waarden van de dominante cultuur en de
etnische cultuur conflicteren.
83p
In hoeverre vind jij dat allochtonen zich moeten aanpassen aan de Nederlandse cultuur?
Geef hierbij aan waar jij grenzen stelt aan de vrijheid om de culturele identiteit te beleven.
Gebruik in je argumentatie twee criteria of uitgangspunten en pas deze toe op het
voorbeeld van de handhaving van de leerplicht.
Bolkestein tekent uit de mond van ondernemer Kabaktepe verder op: „De
integratieproblemen zijn niet cultureel bepaald, maar sociaal-economisch waarbij de
culturele factor een rol speelt”.
93p
Leg uit waarom integratieproblemen van allochtonen in hoge mate door sociaal-
economische factoren bepaald zijn.
Gebruik in je uitleg het begrip sociaal-economische positie of sociale mobiliteit.
De integratie van allochtonen in de Nederlandse samenleving wordt belemmerd door de
relatief slechte sociaal-economische en culturele positie van allochtonen. Er zijn
verschillende oorzaken die verklaren waarom de sociaal-economische en culturele positie
van allochtonen verschilt van die van autochtonen.
102p
Geef een oorzaak voor dit verschil vanuit de positietoewijzing en een oorzaak voor dit
verschil vanuit de positieverwerving.
Verder stelt Bolkestein:
“Het is juist het westen, met zijn ideeën over
democratie, (...) en pluralisme dat een be-
dreiging vormt voor de wereld van de islam.
De enige bedreiging voor het westen komt
van binnenuit. Het arbeidsethos vervaagt. Het
leiderschap is dikwijls zwak. (...) Er heerst ook
een verderfelijk gebrek aan zelfvertrouwen.
Maar dat hebben wij allemaal aan onszelf te
wijten. Om met het figuurtje uit een Ame-
rikaans stripverhaal te spreken: “Ik heb de
vijand gezien – wij zijn het zelf”.
Bolkestein keert zich hier duidelijk tegen het tot zondebok maken van allochtonen voor
de problemen van het westen. In het boek en in de citaten zijn uitspraken te herkennen
die bijdragen aan een minder negatieve beeldvorming over allochtonen.
112p
Geef aan hoe het boek van Bolkestein kan bijdragen tot vermindering van negatieve
beeldvorming over allochtonen.
De reacties op het boek „Moslim in de polder” waren verschillend.Trouw (7 juni 1997)
schreef dat Bolkestein: „vooral zijn politieke waarheid heeft willen beproeven. In dat
opzicht hebben zijn gesprekspartners de VVD-leider zeker niet teleurgesteld. Hij zal
ongetwijfeld veel van wat zij te zeggen hadden in dank hebben genoteerd.”
Je kunt in deze hele opgave over de multiculturele samenleving, net als in het boek
„Moslim in de polder”, enkele uitgangspunten van de liberale stroming herkennen.
122p
Geef twee politieke uitgangspunten van de liberale stroming die je in de teksten van deze
opgave herkent en vermeld bij elk uitgangspunt het citaat uit de tekst.
opgave 3tekst 8 Supporters moeilijk achter tralies
Doordat de vete tussen groepen voetbalsupporters buiten de stadions
wordt uitgevochten, heeft de politie veel minder greep op deze nieuwe
variant van het vertrouwde supportersgeweld.
Door onze redacteur ROB SCHOOF
Door de dood van de 35-jarige Ajax-supporter, Op het ministerie van Justitie en bij de verschillende
zondag in een weiland bij Beverwijk, is het probleem arrondissementsparketten wordt inmiddels verwoed
voetbalcriminaliteit nu voor het eerst in jaren weer gebladerd in het Wetboek van Strafrecht.
met vette letters op de politieke agenda gekomen. Het oog is gevallen op artikel 306, dat een
Minister Sorgdrager vond de ‘afgesproken oorlog’ gevangenisstraf in het vooruitzicht stelt voor hen die
een ‘totale gekte’. Moeten er zwaardere straffen ‘opzettelijk deelnemen aan een aanval of vechtpartij
komen, zoals de Tweede Kamerfracties van VVD en waarin onderscheiden personen zijn gewikkeld.’
CDA vinden? Moeten supportersgroepen worden Daarmee kan in principe elke deelnemer tot twee of
geïnfiltreerd door de politie zodat zij meer te weten drie jaar celstraf worden veroordeeld wegens
komen over het hoe en waar van de afgesproken vechtpartijen waarbij gewonden of doden zijn
vechtpartijen?
Wie bij een voetbalwedstrijd wordt aangehouden, Ook de bijeenkomst tussen politie, justitie en onder
wordt meestal verdacht van openlijke geweld- anderen minister Sorgdrager ging gisteravond over
pleging. Volgens de richtlijnen ‘Bestrijding van deze aanpak, die geen nieuwe wetgeving vereist.
voetbalvandalisme’ (juni 1994) van het college van In Haarlem en Amsterdam leeft nog een andere
procureurs-generaal moet de voetbalofficier van gedachte: het beruchte artikel 140, waarin sprake is
justitie een voorwaardelijke gevangenisstraf en een van het ‘lidmaatschap van een organisatie die tot
geldboete tot 750 gulden eisen voor first offenders oogmerk heeft het plegen van misdrijven’.
en een stadionverbod van zes maanden. Bij een Doorgaans wordt dit wetsartikel gebruikt voor
tweede overtreding wordt een gevangenisstraf criminelen die veel geld verdienen met grootschalige
geëist. Vorig jaar werden 1.550 voetbalvandalen drugshandel. De verdenking van dit misdrijf geeft de
gearresteerd. Het jaar daarvoor waren het er 1.900. politie de mogelijkheid verdachten in voorlopige
Wie van hun daadwerkelijk achter slot en grendel hechtenis te nemen. Als de rechter de voetbal-
verdwenen, is landelijk niet bekend, zegt L. Heijs van supporters als een ‘criminele organisatie’ aanmerkt,
het Centraal Informatiepunt Voetbalvandalisme (CIV), kunnen zij voor vijf jaar de gevangenis ingaan.
ondergebracht bij de Utrechtse politie. “Veel zaken Toch lieten de korpsbeheerders (de burgemeesters)
worden geseponeerd wegens gebrek aan bewijs”, en het beraad van hoofdcommissarissen begin deze
zegt Heijs. “Het is gemakkelijker een verdachte aan maand al harde kritiek horen toen de kabinets-
te houden dan te bewijzen dat hij zich heeft schuldig plannen voor de bijzondere opsporingsmethoden
gemaakt aan openlijke geweldpleging.”
alleen mogelijk bij de zware georganiseerde
Ondertussen zwelt de roep om een andere aanpak misdaad en niet bij voetbalvandalisme, zo vrezen de
aan: Burgemeester Peper van Rotterdam hield politiebazen. Verschillende fracties in de Tweede
gisteren een pleidooi voor uitbreiding van de Kamer, waaronder de PvdA en de VVD, lieten
wetgeving. Voetbalvandalen moeten collectief gisteren weten dat zij voorstander zijn van politie-
kunnen worden aangehouden en collectief worden infiltratie in de gewelddadige, georganiseerde
gestraft, zonder aanzien des persoons. Volgens hem supportersgroepen als die van Ajax en Feyenoord.
weten de Nederlandse politiekorpsen voldoende De Amsterdamse hoofdofficier van justitie Vrakking,
over de identiteit en de plannen van de supporters, die gisteren overlegde met burgemeester Patijn en
maar schort het aan de strafrechtelijke kant van het korpschef Nordholt, denkt er ook over de supporters-
verhaal. Er verdwijnen te weinig vechtende sup- verenigingen te infiltreren en telefoongesprekken van
porters achter de tralies.
bron:NRC Handelsblad van 25 maart 1997
Voetbalcriminaliteit is een sociaal probleem als je kijkt naar de gevolgen voor de
samenleving.
133p■ Noem voor drie verschillende actoren uit tekst 8 van wie belangen in het geding zijn,een
materieel en een immaterieel gevolg van voetbalvandalisme.
In tekst 8 staat dat voetbalcriminaliteit weer op de politieke agenda is gekomen.Of een
probleem wel of niet op de politieke agenda komt,hangt van allerlei zaken af.
143p■ Noem drie factoren waardoor een onderwerp als voetbalcriminaliteit weer op de politieke
agenda kwam.
In tekst 8 worden verschillende overheidsinstanties genoemd die te maken krijgen met
voetbalcriminaliteit.Elk van die instanties speelt een eigen rol binnen de machtenscheiding
van de trias politica.Binnen de uitvoerende macht spelen bijvoorbeeld de diverse
politiekorpsen,belast met de opsporing van strafbare feiten en handhaving van de
openbare orde een rol.
154p■ Noem van twee van de drie machten van de trias politica één instantie uit tekst 8 die
betrokken is bij het voorkomen en bestrijden van voetbalcriminaliteit.
Vermeld tevens de specifieke taak van die instantie.
Uit de eerste alinea van tekst 8 blijkt dat VVD en CDA prioriteit willen geven aan een
repressiever beleid bij de bestrijding van voetbalcriminaliteit.
162p■ Noem voor zowel de VVD als het CDA een politiek uitgangspunt waaruit je hun politieke
keuze voor een repressiever beleid kunt verklaren.
In tekst 8 komt in de tweede alinea ter sprake dat van de arrestanten die aangehouden
zijn,niet allen ’daadwerkelijk achter slot en grendel zijn verdwenen’.In de tekst zelf wordt
het seponeren door gebrek aan bewijs als een verklaring hiervoor genoemd.
172p■ Noem nog twee verklaringen waarom niet alle arrestanten ’daadwerkelijk achter slot en
grendel zijn verdwenen’.
Uit de in tekst 8 verstrekte gegevens zou je kunnen concluderen dat in 1996 de
voetbalcriminaliteit ten opzichte van 1995 is afgenomen.In dezelfde tekst zijn er ook
aanwijzingen dat de voetbalcriminaliteit in de toekomstige politiestatistieken eerder zal
stijgen dan dalen.
183p■ Leg uit dat de politiestatistieken na 1996 weleens een sterke stijging van de
voetbalcriminaliteit zouden kunnen tonen.
De vraag wordt opgeworpen of supportersgroepen wel of niet moeten worden
geïnfiltreerd door de politie.
193p■ Ben je voor of tegen infiltratie door de politie in supportersgroepen?
Beargumenteer je standpunt en betrek daarin de spanning die er bestaat tussen de
bestrijding van de misdaad enerzijds en de beginselen van de rechtsstaat anderzijds.
In het artikel „Op naar de middeleeuwen”interviewtAd Fransen de massapsycholoog
Hans van de Sande naar aanleiding van de „slag bij Beverwijk”.
Van de Sande vindt sommige programma-ideeën oplossing: ze zouden bij wijze van extra attractie
tekst 9 echt te dol. “Ik had net nog een TV-redacteur aan vóór de wedstrijd de oude Romeinse spelen weer
de lijn die me wilde strikken voor een specialrond moeten invoeren. Volgens hem moest er een kooi
de begrafenis van de overleden Ajax-supporter. komen waarin je de twee rivalerende supporters-
Dan denk ik: Jezus Christus, je gaat zo’n jongen groepen zet en ze dan van overheidswege uitrust
toch niet tot heilige verheffen. Hij heeft gevochten, met kettingzagen. Als er nog één iemand levend
daar heeft hij voor gekozen, en vervolgens is hij uit komt, dan is dat de partij die gewonnen heeft.
gewoon gesneuveld.” “Dat soort krankzinnige ideeën hoor ik wel meer,
maar het probleem is: voordat je het weet, hebben
Deze gedachte komt dicht bij de nu veel we geen kooi meer nodig, noch een weiland, maar
gehoorde opwelling: laat die voetbalvandalen vechten ze het uit in de binnenstad. Dan heb je in
elkaar maar lekker afslachten, daar kiezen ze voor. feite de Middeleeuwen weer terug.”
“Een vriend van mij kwam ooit met de volgende
bron:HP/DeTijd van 4 april 1997
In tekst 9 wordt voorgesteld dat de politie de vechtersbazen maar hun gang moet laten gaan.
202p■ Leg uit waarom dit in een rechtsstaat niet toelaatbaar is.
De toename van geweld heeft misschien ook
tekst 10 met de totaal veranderde samenleving te
maken.
“Natuurlijk, want we leven in een steeds
mobielere maatschappij, waarin mensen
minder controleerbaar zijn geworden.
Vroeger zorgden mensen daar in principe
zelf voor. Zelfs een gemeentelijke schoon-
maakdienst was nauwelijks nodig omdat
iedereen zijn eigen stoepje schoonveegde.
Jongeren zijn hierdoor in veel mindere mate
gesocialiseerd. Als je dertig jaar geleden
iemand aan een fiets zag morrelen zei je: hé,
wat ben je daar aan het doen? Nu doet
niemand dat meer.”
bron:HP/DeTijd van 4 april 1997
In tekst 10 oppert Van de Sande dat we te maken hebben met veranderingen in de
maatschappij.
213p■ Welke maatschappelijke ontwikkelingen bieden een verklaring voor de toename van
geweld rond voetbalwedstrijden?
Noem er drie en licht elke ontwikkeling toe.
Gaat het bij de huidige voetbalvandalen altijd een dergelijk milieu goed kunnen vechten een
tekst 11 om hetzelfde soort mensen? pré is. Als je daar een klap krijgt, zeggen je
“Eigenlijk wel. Je hebt tien procent potentiële ouders thuis: ‘Heb je de ander wel een flinke
geweldplegers en één procent betreft mensen klap terugverkocht?’ Als je dat niet hebt
die van nature gewelddadig zijn. Wanneer die gedaan, dan ben je een mietje. “Trouwens,
laatste groep haar kans schoon ziet, dan niet alle voetbalvandalen komen uit de lagere
komen de meelopers – die andere tien klasse, maar het gedrag wat ik zo juist
procent – ook over de brug. omschreef, is wel een beetje de maatstaf in
die wereld. En de politie is in principe hun
Komen deze vechtersbazen uit een bepaalde vijand, want conflicten regelen ze zelf wel,
sociale klasse? daar hebben ze geen meerdere voor nodig.
“Het gaat vaak om jongens die zich moeilijk “Een andere oorzaak van dat geweld ligt meer
kunnen aanpassen aan het heersende norm- individueel. Mensen verschillen nu eenmaal en
systeem, die hun school niet hebben af- er zitten ook lui bij die gewoon kortsluiting in
gemaakt. Niet omdat ze te dom waren, maar hun hoofd hebben; nutters, zoals ze in
omdat ze continu conflicten hadden met Engeland door onderzoekers genoemd zijn.
leraren. Ik ken hier in Groningen een supporter Het gaat om jongens die helemaal niet zo
– een echte voorman van de Z-side – die zijn populair zijn bij de voormannen. Agressieve
leraar techniek een loden pijp in de nek heeft meelopers die helemaal onder aan de
gelegd. En dit is echt geen uniek geval. supportersladder staan en geaccepteerd
“Deze jongens komen vaak uit de zogenaam- worden vanwege hun vechtkwaliteit.”
de arbeidersklasse, maar vergeet niet dat in
bron:HP/DeTijd van 4 april 1997
In tekst 11 brengt Van de Sande verschillende ideeën naar voren over de oorzaken van
voetbalcriminaliteit.In zijn ideeën kun je enkele theorieën herkennen over de oorzaken
van criminaliteit waarin geen verband wordt gelegd met maatschappelijke ongelijkheid en
enkele theorieën waarbij juist wel een verband gelegd wordt met maatschappelijke
ongelijkheid.
226p■ Noem een theorie die niet uitgaat van maatschappelijke ongelijkheid en twee theorieën
die wel uitgaan van maatschappelijke ongelijkheid.
Licht elke theorie toe vanuit het gezichtspunt van voetbalcriminaliteit.
opgave 5tekst 12 Europese OpluchtingUnie (EU). na akkoord stabiliteitspact
De Europese staats- en regeringsleiders ministers van Financiën leidde, zei gisteren
hebben in Amsterdam een akkoord bereikt ‘buitengewoon opgelucht en verheugd’ te zijn
over het zogeheten stabiliteitspact. Over dit dat het pact rond is."Er zijn alleen winnaars
pact voor budgettaire discipline in de Euro- en geen verliezers." De Duitse eis dat de
pese muntunie, die in 1999 van start moet aanpak van de werkgelegenheid geen geld
gaan, was een conflict gerezen omdat mag kosten, is ingewilligd. Frankrijk heeft de
Frankrijk meer aandacht eist voor werk- werkgelegenheid op de politieke agenda
gelegenheid. De Europese leiders besloten gekregen. De Britse premier Blair kreeg zijn
gisteren aan het stabiliteitspact een opvattingen over hoe de werkgelegenheid het
resolutie toe te voegen over groei en werk- beste gestimuleerd kan worden in de resolutie:
gelegenheid. Daarin staat onder meer dat de belastingen en sociale premies moeten zo
landen van de Europese Unie hun werk- worden aangepast dat de ondernemingen
gelegenheidsbeleid beter moeten coördineren. worden aangespoord banen te scheppen.
Minister Zalm, die de vergadering van de
bron: NRC Handelsblad van 17 juni 1997
Het proces van politieke besluitvorming van de Europese Raad kun je analyseren volgens
een model.
232p
Beschrijf volgens een model van politieke besluitvorming wat er in de Eurotop is gebeurd
en vermeld daarbij de betreffende fase(n).
243p
Kun je de EU opvatten als een staat?
Licht je antwoord toe aan de hand van de drie kenmerken van het begrip staat.
bron: HP/de Tijd van 20 juni 1997
In Amsterdam werden aan de vooravond van de Eurotop 348 mensen opgepakt op
verdenking van ’deelname aan een criminele organisatie’. Zij hadden tijdens demonstraties
’EU-rot op’ geroepen, regeringsleiders uit hun slaap proberen te houden en vernielingen
aangericht. Ook preventief werden mensen in hechtenis genomen.
“De Haagse strafpleiter
mr. G.Spong is van een goede kans om in een kort geding aan
mening dat artikel 140 niet had mogen te tonen dat er hier sprake is van “evident
worden gebruikt. Volgens hem is het, misbruik van het strafrecht.” Ook over de
afgaand op de berichtgeving in de media, noodverordening die momenteel in delen
onmogelijk om aan te tonen dat er bij de van Amsterdam geldt, op basis waarvan de
gearresteerde demonstranten sprake was politie tevens tot arrestaties is overgegaan, is
van een gestructureerd samenwerkings- hij niet te spreken. Volgens Spong wordt
verband met het doel misdrijven te plegen. veel te weinig rekening gehouden met de
“Dat lijkt me uiterst twijfelachtig bij een vrijheidsrechten en mensenrechten van de
losse groep, vredelievende demonstranten. Amsterdamse burgers, (...) “En waarvoor?
Misbruik van het strafrecht is nog Voor een vergadering van een paar rege-
eufemistisch uitgedrukt. Het strafrecht wordt ringsleiders waar toch niets bijzonders uit-
verkracht in het belang van de handhaving komt. (...) Laten ze op een fregat voor kust
van de openbare orde”, concludeert Spong. gaan zitten of in de Markerwaard. Amster-
(...) Volgens Spong maken de arrestanten dam is een verkeerde plek.”
bron: NRC Handelsblad van 17 juni 1997
Spong geeft in tekst 13 een oordeel over het functioneren van de Nederlandse rechtsstaat.
252p
Welke twee kenmerken van de Nederlandse rechtsstaat komen in tekst 13 ter sprake?
Licht je antwoord toe met behulp van de betreffende uitspraken.
Actiegroepen en belangenorganisaties zijn verschillende soorten pressiegroepen.
262p
Ga voor zowel actiegroepen als belangenorganisaties na of ze met weinig succes of met
veel succes kunnen lobbyen bij Europese instellingen.
Licht je antwoord toe met behulp van kenmerken van de betreffende pressiegroep.
De EU kan zeker nog geen volwaardig uitgegroeide democratie genoemd worden. Uit het
onderstaande overzicht zijn enkele verschillen met een echte parlementaire democratie af
te lezen.
Maak gebruik van het overzicht voor de beantwoording van de volgende twee vragen.
