Koopkracht minimumloon In de discussies over de inkomens speelt de koopkracht van het minimumloon vaak een belangrijke rol. Die koopkracht is afhankelijk van de hoogte van het minimumloon en de hoogte van de prijzen. In figuur 1 is de ontwikkeling van het minimumloon en die van de consumentenprijsindex (cpi) in beeld gebracht. figuur 1 Hieronder staan vier Nederlandse organisaties: • centraal bureau voor de statistiek centrale overheid werknemerscentrales werkgeverscentrales
Nationaal inkomen gebrekkige welvaartsmaatstaf Bij het vergelijken van de welvaart van landen wordt het nationaal inkomen meestal als uitgangspunt genomen. Zo heeft Nederland een nationaal inkomen van ongeveer $ 400 miljard terwijl India een nationaal inkomen heeft van ongeveer $ 375 miljard. Om de welvaart van landen goed te kunnen vergelijken, moet ook met tal van andere factoren rekening worden gehouden. De bevolkingsomvang en het prijsniveau zijn twee voorbeelden van deze factoren.
In welk jaar of in welke aren s de werkgele enheid in Nederland gedaald?
Wat moet in plaats van de
Geef voor elke uitspraak aan of deze juist of onjuist is
uit een krant Frieten duurder door regen en kou Een zakje friet wordt duurder. In de oogsttijd van de aardappels was er veel regen.Veel aardappels bleven daardoor in de grond zitten en werden rot waardoor 20% van de oogst verloren ging. De fabrieken die aardappels verwerken tot producten zoals voorgebakken friet, zagen het aanbod van aardappels daardoor dalen. Op de bijlage is de aanbodlijn van fabrieksaardappels getekend bij een normale oogst. De vraag naar fabrieksaardappels van de aardappelverwerkende fabrieken wordt weergegeven door de volgende vergelijking: Qv = -2P + 180 Qv = de totale vraag naar fabrieksaardappels in miljoenen kilogrammen P = de prijs van fabrieksaardappels in eurocenten per kilogram
De kiloprijs van voorgebakken friet stijgt met evenveel eurocent als de kiloprijs van fabrieksaardappels. Uit één kilogram aardappels kunnen 5 porties friet worden gehaald. Cafetariahouder Janssen verhoogt de prijs van een zakje friet met 10 eurocent. „Als ik dat niet doe, daalt mijn winst per zakje friet”, zegt hij tegen zijn klanten.
uit een krant Italië in de min Italië gaat gebukt onder een gigantische uitkeringenlast. De geldstroom van de overheid naar de inactieven is enorm. De Italiaanse overheid heeft in 1999 een begrotingstekort van € 18 miljard en een financieringstekort van € 13 miljard. Gevreesd wordt dat de rente op de kapitaalmarkt zal oplopen. Als dat inderdaad gebeurt, kan het begrotingstekort van de Italiaanse overheid het volgend jaar hoger uitvallen. De Italiaanse overheid heeft een begrotingstekort als de … (1) … inkomsten … (2) … zijn dan de … (3) … uitgaven.
Wat moet in plaats van de cijfers worden ingevuld om een economisch correcte tekst te krijgen? Bij (1) verwachte / werkelijke Bij (2) groter / kleiner Bij (3) verwachte / werkelijke Op basis van de gegeven bedragen kan iets gezegd worden over de Italiaanse staatsschuld. In 1999 is op de staatsschuld € … (1) … miljard afgelost en stijgt de staatsschuld met € … (2) … miljard.
Brood van Bakker Bert Bakker Bert doet goede zaken. Zo goed, dat zijn oven niet meer voldoet. Bert wil investeren in een nieuwe, maar heeft daarvoor niet voldoende geld. Hij stapt naar de bank met de vraag of die hem de benodigde € 5.600 wil lenen. De bank vraagt Bert om de resultatenrekening over 1999. Die heeft Bert. Resultatenrekening Bakker Bert over 1999 (in € ) inkoopwaarde van de omzet 80.000 opbrengst uit verkoop (omzet) loonkosten 120.000 rente over schulden 20.000 overige kosten 15.000
gegevens van Bakker Bert gelijk zijn aan die in 1999. Vergeleken met 1999 zal in 2000 de winst van Bakker Bert … (1) … zijn.Vergeleken met 1999 zal in 2000 de toegevoegde waarde van Bakker Bert … (2) … zijn. Wat moet in de plaats van de cijfers worden ingevuld om een economisch correcte tekst te krijgen? Bij (1) groter / kleiner / gelijk Bij (2) groter / kleiner / gelijk
uit een krant Steeds meer Nederlanders beleggen in aandelen Een van de verrassingen van de afgelopen jaren is dat Nederlanders massaal in aandelen zijn gaan beleggen. Inmiddels belegt 20 procent van de Nederlanders in aandelen. In 1960 was dat nog maar 5 procent. Het beleggen in aandelen is mede populair geworden door de resultaten die met spaarrekeningen behaald konden worden. Niet alleen particulieren hebben de aandelen ontdekt. Ook banken en levensverzekeringsmaatschappijen beleggen de hun toevertrouwde gelden steeds meer in aandelen. In 1960 telde de Nederlandse bevolking 11,5 miljoen mensen; eind jaren negentig 15,5 miljoen.
Hoe noemt men deze ontwikkeling in de bedrijfstak? In de klas ontstaat een discussie over de vraag welke conclusie met betrekking tot de rente op spaartegoeden uit het krantenbericht getrokken mag worden.Te horen zijn de volgende conclusies: De rente is steeds laag geweest. De rente is steeds hoog geweest. De rente is voortdurend gedaald. De rente is voortdurend gestegen. De rente was lager dan de opbrengst die met aandelen behaald kon worden. De rente was hoger dan de opbrengst die met aandelen behaald kon worden.
Economie van wit tot zwart Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) registreert het nationaal product in Nederland. Het CBS verzamelt daarom productiegegevens van de overheid en de bedrijven. Het CBS weet dat de werkelijke productie in Nederland groter is dan de geregistreerde productie. Bij het onderscheid tussen geregistreerde en niet-geregistreerde productie spelen de begrippen formele tegenover informele productie een rol en de begrippen wit, grijs en zwart circuit. Stel dat de niet-geregistreerde productie in 2001 door het CBS geschat wordt op 68,6 miljard euro. Stel verder dat de werkelijke productie voor 15% uit niet-geregistreerde productie bestaat.
Bereken de geschatte geregistreerde productie in 2001. Doordat de meeste overheidsproducten geen prijs hebben, is de waarde van de overheidsproductie niet zonder meer te bepalen: wat is bijvoorbeeld de waarde van de productie van een minister? Waaraan wordt de waarde van de overheidsproductie gelijkgesteld? Hieronder staan vijf antwoorden: aan het bedrag van de uitgaven van de overheid aan het bedrag van de inkomsten van de overheid aan het bedrag dat de overheid betaalt aan ambtenarensalarissen aan het bedrag dat de overheid betaalt aan goederen en diensten aan het bedrag dat de overheidsbedrijven aan productie voortbrengen
Welk van deze antwoorden is juist? Hieronder staan enkele activiteiten die als productie kunnen worden aangemerkt. 1 Jan werkt als kok in restaurant ’De Kokkel’ en verdient daarmee bruto € 2.300 per maand. 2 Peter traint elke week de voetbalclub ’De Doortrappers’ en doet dat als onbetaald vrijwilliger. 3 Janet repareert in haar vrije tijd brommers en geeft de inkomsten daarvan niet op aan de belasting.
Geef voor elke activiteit aan of de productie formeel of informeel is en of deze tot het witte, het grijze of het zwarte circuit behoort. Neem daartoe het onderstaande schema over en vul het in. formeel of informeel wit, grijs of zwart activiteit 1 ................................... ................................... activiteit 2 ................................... ................................... activiteit 3 ................................... ................................... Let op: de laatste opgave van dit examen staat op de volgende pagina.
Ruzie over prijzen De gebroeders Soer hebben samen op Schiermonnikoog een fietsenverhuurbedrijf. Zij willen de omzet uit hun fietsenverhuurbedrijf vergroten. Zij verschillen van mening over de manier waarop dat zou moeten. Broer Kees denkt dat de vraag naar hun huurfietsen prijselastisch is. Broer Piet denkt dat de vraag naar hun huurfietsen prijsinelastisch is. Hieronder staan enkele economische verschijnselen: 1 de huurprijs van de fietsen moet worden verlaagd 2 de huurprijs van de fietsen moet worden verhoogd 3 want de relatieve vraagdaling is groter dan de relatieve prijsstijging 4 want de relatieve vraagdaling is kleiner dan de relatieve prijsstijging 5 want de relatieve vraagstijging is groter dan de relatieve prijsdaling 6 want de relatieve vraagstijging is kleiner dan de relatieve prijsdaling 7 zodat de omzet van het fietsenverhuurbedrijf stijgt
Bij dit examen hoort geen uitwerkbijlage.
