Eindexamen muziek havo 2015 tijdvak 1

opgave 1fragment niet op de siteBlok 1 The Solsonics - Jazz in the present tense

fragment 1 Het fragment is het begin van het nummer. De elektrische piano (keyboard) speelt een akkoordbegeleiding.

Geef de technische term voor de begeleidingswijze van de elektrische piano (keyboard), of geef een omschrijving hiervan. .................................................................................................................. fragment 2 en 3 In beide fragmenten is er tussen de coupletten een korte onderbreking.

Zet een kruisje bij de partij die ontbreekt in fragment 2 en zet een kruisje bij de partij die ontbreekt in fragment 3 bij deze korte onderbreking. akkoordpartij fragment 2 melodiepartij ritmepartij fragment 4 In het fragment speelt onder meer de saxofoon de melodie. Het fragment bestaat uit vier delen die even lang zijn.

Maak het vormschema compleet (accenten zijn niet nodig). a - ..... - ..... - ..... fragment 4 In het fragment speelt de piano een aantal keren achter elkaar het afgedrukte ritme. 4 ‰ ‰ j ‰ Œ 4 œ œ

Hoe vaak wordt het afgedrukte ritme achter elkaar gespeeld? A 5 keer B 7 keer C 9 keer D 11 keer

fragment 4 De bas speelt in het fragment een walking bass.

Leg uit wat een walking bass is. .................................................................................................................. .................................................................................................................. fragment 5 In het fragment wordt gezongen.

Geef de technische term voor de manier van zingen. .................................................................................................................. fragment 6

Welk instrument speelt in het fragment solo? .................................................................................................................. fragment 7 Van het fragment is de solo afgedrukt. 4 bœ & 4 De melodie is gebaseerd op een bijna volledig dalende chromatische toonladder. De chromatische toonladder begint op bes en eindigt op c. Behalve de noot b ontbreekt nog één noot in deze chromatische toonladder.

Welke noot is dit? ..................................................................................................................

fragment 8 Het fragment is het slot en is gebaseerd op onderstaand motief.

Noem twee manieren waarop het slot is vormgegeven, gelet op het gebruik van het motief. 1 ............................................................................................................... 2 ...............................................................................................................

opgave 2fragment niet op de siteBlok 2 F.-J. Gossec - Grande Messe des Morts, Spera in Deo

fragment 9 Het fragment is het begin van het werk. De eerste vioolpartij is afgedrukt. b b b 4 1 ˙ ˙ & 4

Wat is de toonsoort? .................................................................................................................. fragment 9 De eerste vioolpartij is nogmaals afgedrukt. b b b 4 1 ˙ ˙ & 4 De contrabassen spelen pizzicato.

In welke maat wisselen de contrabassen voor het eerst van toonhoogte? maat .........................................................................................................

Welke ritmische figuur spelen de tweede violen voortdurend in het fragment? .................................................................................................................. fragment 10 In het fragment spelen onder meer twee dwarsfluiten.

Hoe bewegen de dwarsfluiten zich (voornamelijk) ten opzichte van elkaar? .................................................................................................................. fragment 11 Het fragment is het einde van de inleiding. De partij van de eerste viool is afgedrukt. b b 4 & b 4

Omcirkel de drie noten die versierd worden. fragment 12 Van het fragment is de tenorpartij afgedrukt. De eerste violen spelen op drie plaatsen unisono met de zangmelodie. De eerste keer is met een haak aangegeven.

Geef met nog twee haken aan waar de eerste violen unisono met de zangmelodie spelen.

fragment 13 Van het fragment is de melodie (zonder versieringen) onvolledig

Noteer in maat 4 het juiste ritme (de toonhoogte is gegeven). fragment 14 In het fragment wordt naar een gezamenlijke rust toegewerkt.

Noem twee manieren waarop dit gebeurt, gelet op de baspartij. 1 ............................................................................................................... .................................................................................................................. 2 ............................................................................................................... .................................................................................................................. fragment 15 Van het fragment zijn de tekst en de vertaling afgedrukt. Spera in Deo - Hoop op God Dit werk is een deel uit een requiem (mis voor een overledene). Toch spreekt er veel optimisme uit dit fragment.

Geef twee argumenten voor deze bewering. Laat de tekst en de klankkleur buiten beschouwing. 1 ............................................................................................................... .................................................................................................................. 2 ............................................................................................................... ..................................................................................................................

opgave 3fragment niet op de siteBlok 3 G. Ligeti - Musica ricercata deel 3 / Zes bagatellen deel 1

Dit vragenblok gaat over een deel uit Musica ricercata, een compositie voor piano en een bewerking ervan voor blaaskwintet. Beide werken zijn gecomponeerd door de Hongaarse componist György Ligeti (1923 - 2006).

De vragen 19 t/m 23 gaan over de pianoversie.

fragment 16

Het fragment is het begin. De partij van de rechterhand is onvolledig

afgedrukt.

41 ‰ bœ œ œ œ œ œ 2 ‰ bœ œ œ œ œ œ 3 ‰ & 4

œ 4 ‰ bœ œ œ œ œ œ 5 6 J & œ bœ bœ œ œ œ

191p

Geef de volledige naam van het akkoord waarop het gehele fragment is

gebaseerd.

..................................................................................................................

fragment 16

Het fragment is het begin. De partij van de rechterhand is onvolledig

afgedrukt.

202p

Noteer de ontbrekende noten (toonhoogte en ritme) in maat 3 en 5.

Let op de voortekens.

fragment 17

Het fragment is het begin met het vervolg en bestaat uit tien maten.

212p

Noem twee verschillen tussen maat 1 t/m 5 en maat 6 t/m 10. Ga bij je

antwoord uit van maat 6 t/m 10. Laat de dynamiek en de articulatie buiten

beschouwing.

1...............................................................................................................

2...............................................................................................................

fragment 18

Het fragment is uit het middendeel van de compositie en heeft een

a-b-a-vorm. In het korte b-gedeelte verandert de rolverdeling tussen de

bovenstem en de onderstem.

221p

Hoe is de rolverdeling in het b-gedeelte?

bovenstem................................................................................................

onderstem.................................................................................................

fragment 18

231p

Geef de technische term voor de articulatie van de onderstem in de

a-gedeeltes.

..................................................................................................................

De vragen 24 t/m 26 gaan over de bewerking van het pianowerk voor

blaaskwintet.

fragment 19

Het fragment is het begin van de bewerking voor blaaskwintet.

Een blaaskwintet bestaat uit: dwarsfluit, hobo, klarinet, fagot en hoorn.

243p

Welk instrument speelt (naast de dwarsfluit) de melodie in maat 1 t/m 5 en

welk instrument speelt de melodie in maat 6 t/m 10?

Welk instrument speelt de onderstem in maat 6 t/m 10?

maat 1 t/m 5 maat 6 t/m 10 melodie dwarsfluit en ………………………………… ………………………………… onderstem …………………………………

fragment 20

Van het fragment is het einde van de fagotpartij afgedrukt zoals de

componist deze genoteerd heeft.

? 44 bœ√(nœ œ) bœ√(nœ œ) bœ√(nœ œœ) bœ√(nœ œ) bœ√(nœ œ) bœ√(nœ œ)bœ nœ œ

251p

Waarom noteert de componist de waardestrepen over de maatstrepen

heen?

..................................................................................................................

fragment 21 en 22

Fragment 21 is het slot van de pianoversie. Fragment 22 is het slot van de

bewerking voor blaaskwintet.

263p

Noem drie verschillen tussen beide fragmenten. Laat de instrumentatie en

de dynamiek buiten beschouwing. Ga bij je antwoorden uit van fragment 22.

Let op: laat de player op het beeldscherm helemaal afspelen.

1...............................................................................................................

2...............................................................................................................

3...............................................................................................................

opgave 4fragment niet op de siteBlok 4 Trijntje Oosterhuis - Better think twice

fragment 23 Het fragment is de intro. Vanaf maat 3 speelt de syntheziser, drie keer een motief van twee maten.

Welk notenvoorbeeld geeft dat motief het best weer? fragment 23 Het fragment is de intro.

Geef van elke bewering aan of deze juist of onjuist is. De intro bevat meer mineur- dan majeurakkoorden. De elektrische gitaar speelt alleen stijgende motieven.

fragment 24 Het fragment is het eind van couplet 1.

Welke twee onderdelen van het drumstel worden bespeeld? 1 ............................................................................................................... 2 ............................................................................................................... fragment 25 Het fragment is het refrein. De tekst is afgedrukt. 1 Oh boy, you better think twice 2 Before I’ll pack my bags and leave your sorry ass be- 3 hind. Now you better seek help 4 ‘Cause I won’t be around to catch you when you fall 5 I don’t know where I’ll be going 6 Hey now, you better think twice, 7 Are you afraid to show it, (show it, show it) Regel 5 van het refrein wijkt af ten opzichte van de andere regels van het refrein.

Noem twee verschillen tussen regel 5 en de andere regels gelet op de melodiebouw. Ga bij je antwoorden uit van regel 5. 1 ............................................................................................................... 2 ...............................................................................................................

fragment 25 De tekst van het refrein is afgedrukt. a Oh boy, you better think twice …. Before I’ll pack my bags and leave your sorry ass be- …. hind. Now you better seek help …. ‘Cause I won’t be around to catch you when you fall …. I don’t know where I’ll be going …. Hey now, you better think twice, …. Are you afraid to show it, (show it, show it)

Maak met zes letters het vormschema compleet. Accenten zijn niet nodig. De eerste letter is gegeven. fragment 26 Het fragment is het eind van het refrein. De woorden show it worden op twee toonhoogtes gezongen.

Welk interval vormen deze toonhoogtes? (De toevoeging groot, klein, rein is niet nodig.) .................................................................................................................. fragment 27 In het fragment verandert de synthesizer met strijkersgeluid een aantal keer van toonhoogte.

Geef de technische term voor het toonhoogteverloop. .................................................................................................................. fragment 28 Het fragment is de climax van de song.

Geef drie kenmerken van de zang waarmee de climax muzikaal is vormgegeven. 1 ............................................................................................................... 2 ............................................................................................................... 3 ...............................................................................................................

fragment 29 De song gaat over twee geliefden die uit elkaar gaan en de pijn die dat met zich meebrengt. Aan het eind van de song is het verdriet nog niet voorbij.

Op welke manier is in het slot het blijvende verdriet muzikaal uitgebeeld? Laat de zang buiten beschouwing. ..................................................................................................................

opgave 5fragment niet op de siteBlok 5 C. Saint-Saëns - Africa

fragment 30 Het fragment is het begin van het werk. Thema 1 is afgedrukt en wordt twee keer achter elkaar gespeeld. b b & De toonsoort van dit fragment is een variant van de toonsoort g mineur.

Geef een argument voor deze bewering. .................................................................................................................. .................................................................................................................. fragment 30 Het fragment is het begin van het werk. Thema 1 is afgedrukt en wordt twee keer achter elkaar gespeeld. b b & Aansluitend spelen de houtblazers nog een gedeelte van het thema.

Geef met een haak boven de noten aan op welk gedeelte van thema 1 de partij van de houtblazers gebaseerd is.

fragment 31 In het fragment varieert de piano thema 1.

Geef de technische term voor de motiefverwerking in de pianopartij. .................................................................................................................. fragment 32 Het fragment is thema 2. Dit thema heeft een lieflijk karakter.

Noem drie manieren waarop dit lieflijke karakter is verklankt. Laat tempo en dynamiek buiten beschouwing. 1 ............................................................................................................... 2 ............................................................................................................... 3 ............................................................................................................... fragment 33 Het fragment is het begin van thema 2. De melodie is onvolledig afgedrukt.

Noteer de ontbrekende noten. Neem het ritme dat is gegeven correct over. Let op: de melodie wordt enigszins vrij in de maat uitgevoerd. œ œ œ œ œ œ œ œ œ fragment 34 In het fragment klinkt twee keer thema 2.

Welk instrument speelt de tweede keer het thema? .................................................................................................................. fragment 35 In het fragment vindt spanningsopbouw plaats.

Noem drie manieren waarop de spanningsopbouw in de muziek te horen is. Laat de instrumentatie buiten beschouwing. 1 ............................................................................................................... 2 ............................................................................................................... 3 ...............................................................................................................

Is het fragment gebaseerd op materiaal uit thema 1 (fragment 30) en/of thema 2 (fragment 32)? Het fragment is gebaseerd op: A alleen materiaal uit thema 1. B alleen materiaal uit thema 2. C materiaal uit thema 1 en thema 2. fragment 37

Wat is het toonsoortverloop in het fragment? A majeur, blijft majeur B majeur, wordt mineur C mineur, blijft mineur D mineur, wordt majeur fragment 38 In het fragment spelen hoge strijkers, lage strijkers en piano. Deze spelen elk één van de volgende lagen: melodie, tegenmelodie, bas.

Vul deze op de juiste plaats in onderstaand schema in. laag hoge strijkers lage strijkers piano fragment 39 Het fragment is het slot van het werk.

Noem drie manieren waarop naar het eind wordt toegewerkt. Laat de dynamiek buiten beschouwing. 1 ............................................................................................................... 2 ............................................................................................................... 3 ...............................................................................................................

opgave 6fragment niet op de siteBlok 6 Owl City - Fireflies

fragment 40 Het fragment is het begin van de intro.

Noem twee manieren waarop de titel Fireflies (vuurvliegjes) in de muziek wordt uitgebeeld gelet op toonhoogte en ritme. toonhoogte ................................................................................................ ritme ......................................................................................................... fragment 41 Het fragment is de hele intro. In de tweede helft van de intro wordt een melodie gespeeld door een synthesizer met een ‘bell’-achtig geluid. De motieven waaruit deze melodie bestaat, zijn in willekeurige volgorde hieronder afgedrukt. 1 2 3 4

Wat is de juiste volgorde van deze motieven? …… - …… - …… - ……

fragment 42 Het fragment is een couplet. De tekst is afgedrukt. You would not believe your eyes if ten million fireflies lit up the world, as I fell asleep ‘Cause they’d fill the open air and leave teardrops ev’rywhere You’d think me rude, but I would just stand and stare Er wordt weinig op de tel gezongen. De onderstreepte woorden / lettergrepen vallen wel op een tel.

Noteer achter elke zin op welke tel van de maat de onderstreepte woorden / lettergrepen worden gezongen. Let op: er klinkt één maat voor de inzet van de zang. De maatsoort is 4/4. fragment 42

Noem één manier waardoor het laatste woord ( stare ) opvalt. .................................................................................................................. fragment 43 Het fragment is het refrein.

Noteer het ritme van de akkoorden van de pianobegeleiding. Maat 1 en 2 zijn gegeven. 4 1 2 3 4 ˙ ˙ w 5 6 7 Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.

fragment 44 Het fragment is couplet 3. De zin please take me away from here wordt drie keer gezongen.

Op welke manier valt deze zin nog meer op gelet op de klankkleur? .................................................................................................................. fragment 44 De zin please take me away from here wordt drie keer gezongen.

Welke van die keren lijken het meest op elkaar gelet op de melodie? A de eerste en tweede keer B de eerste en derde keer C de tweede en derde keer fragment 45 Het fragment is het slot van de song.

Noem drie manieren waarop het slot na de zang wordt vormgegeven. 1 ............................................................................................................... 2 ............................................................................................................... 3 ............................................................................................................... VERGEET NIET DIT OPGAVENBOEKJE IN TE LEVEREN Bronvermelding Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.