bronnen

Eindexamen natuur- en scheikunde 1 vmbo bb 2003, tijdvak 2

bij dit examen

Meerkeuzevragen
- Omcirkel het goede antwoord (voorbeeld 1).
- Geef verbeteringen aan volgens de voorbeelden 2 of 3.
A
A
A

naslag(1) B (2) XB (3) B XB

D D Open vragen − Geef niet méér antwoorden dan er worden gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd, geef er dan twee en niet méér. Alleen de eerste twee redenen kunnen punten opleveren. − Vermeld altijd de berekening, als een berekening gevraagd wordt. Als een gedeelte van de…

D D Open vragen − Geef niet méér antwoorden dan er worden gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd, geef er dan twee en niet méér. Alleen de eerste twee redenen kunnen punten opleveren. − Vermeld altijd de berekening, als een berekening gevraagd wordt. Als een gedeelte van de berekening goed is, kan dat punten opleveren. Een goede uitkomst zonder berekening levert geen punten op. − Geef de uitkomst van een berekening ook altijd met de juiste eenheid.

opgave 2ALUMINIUM

11p
Bij het bouwen van auto’s wordt steeds meer aluminium gebruikt. Daardoor worden auto’s
lichter.
Wat is het voordeel van lichtere auto’s voor het milieu? Geef je antwoord hieronder.
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
21p
Velgen van auto’s worden vaker van aluminium gemaakt.
Aluminium is licht en sterk.
figuur bij de opgave
Wat is nog een eigenschap van aluminium? Geef je antwoord hieronder.
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
31p
Je krijgt twee plaatjes glimmend metaal.
Het ene is gemaakt van aluminium en het andere van koper.
Waaraan kun je zien welk metaal het is? Geef je antwoord hieronder.
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
42p
Peter zegt dat koper eerder smelt dan aluminium.
Heeft Peter gelijk? Leg hieronder je antwoord uit.
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................

opgave 3BANDENSPANNING

51p
In het instructieboekje van een scooter staat dat de bandenspanning regelmatig moet
worden gecontroleerd.
Met welke meter meet je de bandenspanning?
A barometer
B manometer
C thermometer
61p
Pia vindt dat haar scooter te veel benzine verbruikt.
Ze ziet dat de bandenspanning te laag is en ze pompt de banden op.
Ze denkt dat daardoor de rolwrijving afneemt.
Heeft Pia gelijk?
A Ja, de rolwrijving wordt kleiner.
B Nee, de rolwrijving wordt groter.
C Nee, dit heeft geen invloed op de rolwrijving.
71p
Bij een lange rit neemt de temperatuur van de lucht in de band toe.
Wat gebeurt er met de gemiddelde snelheid van luchtmoleculen in de band tijdens het
rijden?
A De gemiddelde snelheid van de luchtmoleculen in de band blijft gelijk.
B De gemiddelde snelheid van de luchtmoleculen in de band wordt groter.
C De gemiddelde snelheid van de luchtmoleculen in de band wordt kleiner.

opgave 4OOGONDERZOEK

Jan moet bij de schoolarts komen voor een oogonderzoek.
Uit het onderzoek blijkt dat Jan bijziend is.
81p
Wat kan Jan zonder bril scherp zien?
A alleen voorwerpen dichtbij.
B alleen voorwerpen veraf.
91p
Om alles scherp te kunnen zien heeft Jan een bril nodig.
Welke lenzen moeten er in de bril gemonteerd worden?
A positieve lenzen
B negatieve lenzen
C positieve lenzen en negatieve lenzen zijn beide mogelijk

opgave 5EEN DIAPROJECTOR

101p
Een diaprojector is een apparaat dat een klein plaatje (dia) vergroot weergeeft op een
scherm.
Daarom heeft een diaprojector een lens.
Wat voor een soort lens is dat?
A een positieve lens
B een negatieve lens
C een positieve of een negatieve lens, dat maakt niet uit
111p
In de figuur hieronder is een schematische tekening te zien van de projector en het
scherm.
De beeldafstand en de voorwerpsafstand zijn in deze tekening met cijfers aangegeven.
1 2 lens scherm
Hoe groot is de beeldafstand in de tekening? Geef je antwoord hieronder.
..........................................................................................................................................
121p
De dia wordt scherp afgebeeld op een scherm. Op de dia staat een pijl.
Zie onderstaande figuur.
F F dia lens scherm
Teken in de figuur één constructiestraal van de punt van de pijl naar het scherm.
132p
Teken ook het beeld van de pijl op het scherm in de figuur.

opgave 6FRETBOOR

Een fretboor is een handboor voor het maken van schroefgaatjes in hout.
Zie de foto hieronder.
figuur bij de opgave
Het boren gaat gemakkelijker als je een schroevendraaier door het ‘oog’ van de boor
steekt.
In de foto’s hieronder zijn drie situaties weergegeven.
A
B
C
141p
Op welke foto is de benodigde kracht het kleinst?
A op foto A
B op foto B
C op foto C

opgave 7HOEFIJZER

151p
Een smid is bezig om een hoefijzer gloeiend heet te maken.
Welke straling zendt het hoefijzer uit?
A black light
B infraroodstraling
C ultravioletstraling

opgave 8HOGE SNELHEIDSTREIN

figuur bij de opgave
161p
Er worden proeven gedaan met een zweeftrein.
Een zweeftrein gaat met hoge snelheid over een speciaal aangelegde baan.
De trein heeft geen wielen, maar zweeft.
Welke kracht zorgt ervoor dat de trein zonder wielen op de baan blijft zweven?
A magnetische kracht
B veerkracht
C zwaartekracht
172p
Op het plaatje kun je zien dat de voorkant van de trein een ronde vorm heeft.
Dit is belangrijk voor deze trein.
Leg uit waarom dit belangrijk is. Geef je antwoord hieronder.
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................

opgave 9WASSEN EN STRIJKEN

Jan en Els hebben de taken verdeeld.
Els doet de was en Jan strijkt het wasgoed.
Op een dag gebruikt Jan de strijkbout een half uur.
Het opgenomen vermogen van de strijkbout is 800 W.
figuur bij de opgave
183p
Bereken hoeveel elektrische energie in die tijd door de strijkbout wordt opgenomen.
Geef je berekening en het antwoord hieronder.
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................

opgave 10LAMPJES SCHAKELEN

Hieronder zie je een schema met twee (signaal)lampjes en vier schakelaars.
+ - P L1 Q R L2 S
191p
Hoe zijn de lampjes geschakeld?
A in serie
B parallel
201p
Om alleen lampje 1 aan te doen moet je één of meer schakelaars sluiten.
+ - P L1 Q R L2 S
Welke schakelaar(s) moet(en) gesloten zijn om alleen lampje 1 te laten branden?
Vul kruisjes in op de juiste plaatsen in de tabel hieronder.
open gesloten
schakelaar P
schakelaar Q
211p
Alle schakelaars staan open. Vervolgens worden de schakelaars P en S gesloten.
+ - P L1 Q R L2 S
Welke lampjes zijn aan?
A beide lampjes
B alleen lampje 1
C alleen lampje 2
D geen van beide lampjes

opgave 11LICHTSCHAKELAAR

Jan maakt een automatische lichtschakelaar voor de buitenlamp.
Zie de afbeelding hieronder.
+ - bijzondere 230 V weerstand
221p
In de schakeling zijn een relais opgenomen en een bijzondere weerstand.
Welke bijzondere weerstand is in de schakeling opgenomen?
A een LDR
B een LED
C een NTC
231p
Teken hieronder het symbool van de bijzondere weerstand die je in de vorige vraag
hebt gekozen.
241p
Noem nog twee andere onderdelen die in het schema te zien zijn. Geef je antwoord
hieronder.
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................

opgave 12MAATBEKER

In de keuken wordt vaak een maatbeker gebruikt om hoeveelheden af te wegen.
Zie de afbeelding hieronder.
figuur bij de opgave
251p
Je hebt gelijke massa’s suiker (S), meel (F) en rijst (R).
Wat is de juiste volgorde van de volumes van klein naar groot?
A meel, suiker, rijst
B meel, rijst, suiker
C suiker, rijst, meel
D suiker, meel, rijst

opgave 13METEORIETEN

261p
Meteorieten zijn stukken steen die door de ruimte bewegen.
In de buurt van de aarde worden de meteorieten sterk aangetrokken.
Hoe heet de kracht die de aarde op de meteorieten uitoefent? Geef je antwoord
hieronder.
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
271p
Als een meteoriet de dampkring van de aarde binnenkomt, wordt de meteoriet gloeiend
heet en laat dan een lichtspoor na.
Welke kracht zorgt ervoor dat de meteoriet gloeiend heet wordt? Geef je antwoord
hieronder.
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................

opgave 14PRACTICUM

281p
Elina en Pieter krijgen van hun leraar een steentje.
Ze moeten de massa en het volume van het steentje meten.
Eerst bepalen zij de massa.
figuur bij de opgave
Welk meetinstrument moeten zij daarvoor gebruiken? Geef je antwoord hieronder.
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
291p
Daarna bepalen zij het volume.
Ze kunnen kiezen uit drie verschillende maatcilinders.
Zie de tekeningen.
Het steentje past in elk van de maatcilinders.
cm3 cm3 cm3 200 600 1000 900 500 800 700 400 600 100 300 500 400 200 300 200 100 100
maatcilinder 1 maatcilinder 2 maatcilinder 3
Met welke maatcilinder kunnen ze het nauwkeurigst aflezen?
A maatcilinder 1
B maatcilinder 2
C maatcilinder 3
D het maakt niet uit welke maatcilinder ze gebruiken

opgave 15SLAGBOOM

Een slagboom blijft open staan. Zie de onderstaande foto.
Het is de bedoeling dat de slagboom vanzelf dicht gaat nadat je hem hebt geopend.
Het gewicht kan op de boom schuiven.
figuur bij de opgave
301p
In welke richting moet je het gewicht schuiven zodat de slagboom vanzelf dichtgaat?
A naar het draaipunt D toe
B van het draaipunt D af

opgave 16SNELHEID METEN

Els en Sarah willen bij hun school meten of automobilisten niet sneller rijden dan
30 km/uur. Ze vragen hun lerares een stopwatch en een meetlint. Daarmee meten ze de
afstand die een auto aflegt en de bijbehorende tijd.
311p
Met welke woordformule kunnen ze de snelheid van een auto uitrekenen?
A snelheid = afstand x tijd
B snelheid = afstand: tijd
C snelheid = tijd: afstand
321p
Na een tijdje hebben ze van twee auto's de snelheid uitgerekend in m/s.
Auto A reed 7 m/s.
Auto B reed 8 m/s.
Welke auto reed harder dan 30 km/uur?
A geen van beide auto's
B alleen auto B
C zowel auto A als auto B

opgave 17THINNER

331p
Jordi heeft een klein beetje thinner overgehouden.
Thinner is een middel om verf te verdunnen.
Thinner is onder andere schadelijk bij inademing.
Jordi besluit het in een flesje te doen en weg te zetten.
Hij heeft een stickervel met de volgende pictogrammen:
A B C D
Welk pictogram moet hij hiervoor op het flesje plakken?
A pictogram A
B pictogram B
C pictogram C
D pictogram D

opgave 18EEN VRACHTSCHIP

Een sleepboot trekt een vrachtschip door een kanaal.
De sleepboot trekt met een kracht van 60 kN.
Op de krachtenschaal komt 1 cm overeen met 10 kN.
P vrachtschip sleepboot
341p
Teken in de figuur hierboven de kracht van de sleepboot op het vrachtschip.
Laat de kracht aangrijpen in punt P.
353p
Het kanaal is 7 km lang.
De tocht duurt 0,5 uur.
Bereken hoe snel de sleepboot heeft gevaren. Geef je berekening en het antwoord
hieronder.
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................

opgave 19LANTAARNPAAL

Jeroen loopt ’s avonds op straat.
Langs de weg staat een lantaarnpaal. De straatverlichting is aan.
Zie de onderstaande tekening.
figuur bij de opgave
362p
Teken in de tekening hierboven de schaduw van Jeroen op straat.
371p
Jeroen loopt in de richting van de lantaarnpaal.
Wat gebeurt er met de lengte van de schaduw van Jeroen op de straat?
A De schaduw van Jeroen wordt langer.
B De schaduw van Jeroen blijft even lang.
C De schaduw van Jeroen wordt korter.

opgave 20NATUURKUNDEPRACTICUM

Bij een practicumopdracht bepaalt Anneke de stroom door een weerstand bij verschillende spanningen. Ze krijgt de volgende onderdelen om dat te doen. onderdeel spanningsbron (regelbaar 0 – 30 V) weerstand spanningsmeter stroommeter verbindingsdraad
→ Teken hieronder het schema van de meetopstelling.
Anneke voert een aantal metingen uit. De meetwaarden staan in de tabel hieronder. spanning 0 (V) stroomsterkte 0 (A) 3 0,06 6 0,12 9 0,14 12 0,24 15 0,30 18 0,36
→ Teken de meetpunten in het diagram hieronder. 0,42 stroomsterkte (A) 0,36 0,30 0,24 0,18 0,12 0,06 0 0 3 6 9 12 15 18 21 24 spanning (V)
→ Welke meetwaarde heeft Anneke verkeerd afgelezen? Geef je antwoord hieronder. ..........................................................................................................................................
→ Teken de grafiek door de juiste punten in het diagram hierboven.
→ Bereken de weerstand bij het laatste meetpunt (18 V). Geef je berekening en het antwoord hieronder. ..........................................................................................................................................…

→ Bereken de weerstand bij het laatste meetpunt (18 V). Geef je berekening en het antwoord hieronder. .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... ..........................................................................................................................................