Uit drie van deze herkomstlanden (zie kaart 1) hadden de immigranten bij aankomst de Nederlandse nationaliteit. Ze zijn ook allochtoon. De immigranten uit de twee andere herkomstlanden waren bij aankomst in Nederland zowel allochtoon als niet-Nederlander. → Noteer de letters waarmee deze laatste twee herkomstlanden op de kaart worden aangegeven op het antwoordblad.
Hieronder staan vier uitspraken over het wonen van allochtonen in de steden van Nederland. Welke uitspraak is juist? A Allochtonen wonen in de grote steden gelijkmatig verspreid over de verschillende wijken. B Allochtonen wonen meestal in woningen aan de rand van de stad. C De wijken rondom het centrum zijn een belangrijk vestigingsgebied voor allochtonen. D Minder allochtonen wonen naar verhouding in achterstandswijken dan in nieuwbouwwijken.
grafiek 1 Migratie en asielverzoeken in Nederland, 1991 - 2005 x1.000 Grafiek 1 gaat over migratie en asielverzoeken in Nederland over de periode 1991 tot 2005. In willekeurige volgorde stellen de lijnen W, X, Y en Z voor: emigratie, immigratie, aantal ingewilligde asielverzoeken en aantal nieuwe asielverzoeken.
foto’s 5 en 6 Migranten in Nederland foto 5 foto 6 Nadia en Ilona maken een posterpresentatie over migranten in Nederland. Nadia heeft de foto’s uitgezocht en Ilona heeft vier teksten gevonden. Hierboven zie je twee foto’s die Nadia gekozen heeft. Hieronder staan in willekeurige volgorde vier teksten die Ilona heeft gevonden.
Op de kaarten 2, 3, 4 en 5 staat de spreiding van vier groepen allochtonen uit verschillende herkomstlanden over Nederland weergegeven. Welke allochtone bevolkingsgroep woont het meest gelijkmatig verspreid over Nederland? A allochtonen uit Duitsland B allochtonen uit Marokko C allochtonen uit Suriname en de Nederlandse Antillen D allochtonen uit Turkije
De kaarten 3 en 4 laten het spreidingspatroon van Turken en Marokkanen zien. Vier VMBO-leerlingen hebben een discussie over de spreiding van Turken en Marokkanen in Nederland. Gert zegt: “De spreiding van Turken en Marokkanen is vooral een gevolg van het beleid van de Nederlandse overheid.” Matiz zegt: “De spreiding van Turken en Marokkanen komt vooral door de aanwezigheid van allochtone winkels.” Jolanda zegt: “De spreiding van Turken en Marokkanen hangt vooral samen met de afstand tot de grote steden in Nederland.” Zippora zegt: “De spreiding van Turken en Marokkanen hangt vooral samen met de werkgelegenheid in de industrie.” Wie heeft er gelijk? A Gert B Matiz C Jolanda D Zippora
diagram 1 Deelname van niet-westerse allochtonen in de Nederlandse detailhandel (winkels) percentage werkzame bevolking de gemiddelde winst over 2001 in euro’s met eigen winkel Indiers 5,8 Pakistanen 4,1 Surinamers Afghanen 1,7 Iraniers 1,3 Turken 1,1 Marokkanen Chinezen 1,0 Marokkanen 0,8 Irakezen 0,7 Pakistanen Surinamers 0,6 autochtonen 1,2 autochtonen 0 1 2 3 4 5 6 % Diagram 1 gaat over de deelname van niet-westerse allochtonen en autochtonen in de Nederlandse detailhandel (winkels).
Wat was in de jaren tachtig en negentig van de vorige eeuw de invloed van de komst van allochtonen op het geboortecijfer en het sterftecijfer in Nederland? A Het geboortecijfer stijgt en het sterftecijfer stijgt ook. B Het geboortecijfer stijgt en het sterftecijfer daalt. C Het geboortecijfer daalt en het sterftecijfer stijgt. D Het geboortecijfer daalt en het sterftecijfer daalt ook.
In diagram 2 staan vier verschillende bevolkingsgroepen in de Verenigde Staten en het gemiddelde inkomen per huishouden per jaar. De minderheidsgroep ‘Aziaten’ wordt in de Verenigde Staten ook wel eens de ‘modelminderheid’ genoemd. → Waarom worden de Aziaten in de Verenigde Staten ook wel een ‘modelminderheid’ genoemd? (Gebruik diagram 2 bij je antwoord.) kaart 6 Miami
Aan de Atlantische kust van Florida (de Verenigde Staten) ligt Miami. De stad Miami met ruim 360.000 inwoners is multicultureel. Bijna 55% van de bevolking is buiten de Verenigde Staten geboren. Velen daarvan komen uit het Caribisch gebied. Zo komt 23% van de bevolking van Miami (oorspronkelijk) uit Haïti. Op kaart 6 vind je in het noorden de wijk ‘Little Haiti’, genoemd naar het eiland Haïti. Je begrijpt dat deze wijk haar naam niet voor niets gekregen heeft. → Met welk aardrijkskundig begrip wordt dit verschijnsel van concentratie aangeduid dat een bevolkingsgroep in een bepaald deel van een stad woont? foto 7 Luchtfoto van een deel van Miami
tabel 2 Gewenste woonvorm van ouderen als men wegens gezondheidsproblemen niet meer zelfstandig kan wonen, naar etnische groep, 2003 (in procenten en afgerond) Turken Marok- Surina- Antillia- Moluk- autoch- kanen mers nen A wil dan terug naar herkomstland 12 wil dan in een verzorgingshuis 30 wil dan bij de kinderen in Nederland inwonen 56 wil dan bij andere familie in Nederland inwonen 1 B keuze ouderen die bij kinderen/familie in willen wonen denkt dat kinderen hiertoe in staat zijn 95 heeft het hier wel eens met hen over gehad 61
Het aantal allochtone ouderen in Nederland neemt toe. Naarmate mensen ouder worden hebben zij meer behoefte aan verzorging. Surinaamse, Antilliaanse en Molukse ouderen wensen in meerderheid in een verzorgingstehuis te wonen wanneer zij niet meer zelfstandig kunnen wonen. In deel A van tabel 2 kun je aflezen op welke wijze men zou willen wonen wanneer men om gezondheidsredenen dat niet meer zelfstandig kan. Turkse en vooral Marokkaanse ouderen zien niet zoveel in een verzorgingstehuis. → Geef daar twee redenen voor.
tekst 5 Casteren Midden in het kleine Brabantse dorp Casteren (duizend inwoners) worden 34 starterswoningen gebouwd in opdracht van de jongeren uit het dorp. De normale woningen in het dorp zijn voor de jongeren onbetaalbaar. Deze collectieve opdracht maakt de bouw van goedkopere koopwoningen voor jongeren mogelijk. “We stelden vast dat veel jongeren uit de dorpen vertrokken, omdat er geen woningen voor hen waren”, aldus wethouder Pijnenburg. “Daardoor kwam de sociale structuur onder druk te staan: ... 1 … en sportverenigingen merkten dat. De nieuwbouwprojecten in eigen beheer vergroten de … 2 … in de kleine kernen. Ze verminderen de … 3 …”
Geef een voordeel voor het dorp als de jongeren in Casteren blijven wonen.
Hoe noemen we deze vorm van woon-werkverkeer ook wel?
Welke twee van bovenstaande kenmerken moet de wijk in Den Haag hebben
Geef twee voorbeelden van het hogere voorzieningenniveau van Den Haag.
buurtproblemen d i uZ d a t s n e nn i B d r oo N d a t s n e nn i B t c i r t s i d s no i/t a t S d r oo N n e d i e L t c i r t s i d r e g r ubn e doo R t c i r t s i d s i n e uh - s t o sa B G t c i r t s i d s r o M t c i r t s i d evaa h r e o B k ji w n e r e M f oh s n eve t S 0002 n e d i e L 4002 n e d i e L parkeerproblemen 29 25 36 25 30 17 27 17 19 53 26 27 overlast door vuil 13 21 15 14 8 14 10 12 12 14 13 13 verkeersproblemen 12 16 9 15 17 14 10 12 9 12 12 13 hangjongeren 3 11 5 6 2 9 11 3 11 18 3 8 aanpak groen 7 8 10 4 11 4 6 6 10 8 6 7 hondenpoep 6 7 6 7 6 6 6 4 6 7 6 6 drugsoverlast 9 14 16 7 1 2 2 0 2 0 3 5 onderhoud straten en stoepen 7 3 6 4 4 2 3 6 6 3 4 4 voorzieningen voor kinderen 2 1 4 7 4 4 3 2 3 5 6 4 voorzieningen voor jongeren 0 3 0 3 4 1 2 1 9 14 4 4 er zijn geen problemen 16 12 15 25 27 33 31 32 31 10 23 24
Noem een belangrijke reden voor deze Nederlanders om in Turkije hun ogen
Noem vier andere demografische begrippen die invloed hebben op de
Hoe noemen we deze laatste vorm van ondervoeding of honger?
Met wie ben jij het eens?
Ranglijst gn i/t h ca w e t r r evs oob n e eve g ji L b r e p n e r e dn i k l a w t n uo a r A v )/l aa t o t t o t gn % ( i k r l o aa ve j B 51 + 56 gn )/l i k aa l o t o ve t B % ( r e p n n es es n e t/r m a l a 000 t n . a/A 001 ) d g r f o/z ooh n s aa d i r e n e p eva hdno s/a r g z ll t/i e od U g ( ) e tf 0002 r e t s . b t/i n e u e g s gn n il 0001 eve e g i r g e e uZ p g ( 1 Noorwegen 1,8 19,8 15,3 413 2.769 4 2 IJsland 2,0 23,2 11,9 326 2.642 4 3 Zweden 1,6 18,1 17,4 311 2.108 3 4 Australië 1,7 20,3 12,4 260 2.213 5 5 Nederland 1,7 18,4 13,7 251 2.216 4 6 België 1,7 17,3 17,2 395 2.306 5 7 VS 2,1 21,7 12,3 276 4.499 7 8 Canada 1,5 18,7 12,7 186 2.534 5 9 Japan 1,3 14,5 17,7 197 2.009 4 10 Zwitserland 1,4 16,5 16,2 336 3.161 5 166 Guinee-Bissau 45,0 7,1 46,9 3,1 17,0 12 131 167 D.R. Kongo 40,6 6,7 46,8 2,6 7,0 onbekend 102 168 Centraal Afrikaanse Republiek 40,4 4,9 43,1 4,0 4,0 31 107 169 Ethiopië 45,7 6,1 45,8 2,9 3,0 14 101 170 Mozambique 39,2 5,6 44,0 3,2 6,0 30 140 171 Burundi 40,4 6,8 47,5 2,9 1,0 16 72 172 Mali 48,4 7,0 49,2 2,4 5,0 32 123 173 Burkina Faso 45,8 6,7 48,9 2,7 3,0 37 109 174 Niger 45,6 8,0 49,9 2,0 4,0 22 125 175 Sierra Leone 34,5 6,5 44,0 2,9 9,0 24 147
tekst 8 Kangoeroewoning*) als alternatief voor verzorgingstehuis In Nederland woont bij slechts 2 % van de mensen van 45 jaar of ouder momenteel één of beide ouders bij hen in huis. Dit percentage zou de komende jaren flink kunnen gaan stijgen als bijvoorbeeld woningbouwverenigingen meer kangoeroewoningen zouden bouwen. *) Een kangoeroewoning is een groot huis met een zelfstandige, kleinere woning, als een buidel van een kangoeroe, op de begane grond eraan vast.
Noem een voordeel voor ouderen.
Geef hiervoor een reden.
Noem nog een andere reden waarom mensen ervoor kiezen om te gaan
kenmerken Argentinië Bolivia 1 Bevolkingsdichtheid (inwoners per km 2 in 2000) 14 8 2 Aantal inwoners x 1000 (in 2000) 38.741 8.586 3 Eiwitconsumptie (gram/inwoners per dag in 1997) 105 59 4 Geboorte-overschot in 2000 10 18 5 Sterftecijfer per 1000 inwoners in 2000 8 8 6 BNP (koopkracht in euro per inwoner) in 1998 12.407 2.531
Geef met behulp van tabel 5 twee argumenten die Otto kan gebruiken bij de
Geef hiervoor een argument met behulp van kaart 9.Bij dit examen hoort geen uitwerkbijlage.
E
C
D
A
D
C
A
D
D
A
B
D
C
C
D
B
C
C
C
C
