Eindexamen aardrijkskunde vmbo kb 2008, tijdvak 1

Naast korte en lange vakanties kiezen mensen ook voor dagrecreatie. In Nederland heeft de recreant daarbij de keus uit een veelzijdig aanbod aan attracties. Op kaart 1 staat één soort van attractiepunten door middel van bolletjes afgebeeld. Welke soort attractiepunten wordt op kaart 1 aangegeven? A dierenparken B musea en historische bouwwerken C nationale parken D pretparken

In de aardrijkskundeles hebben Kim en Jordi een discussie over Nederlanders die op vakantie gaan. Zij doen drie verschillende uitspraken naar aanleiding van de diagrammen 1, 2 en 3. Welke uitspraak is juist? A De mensen, die naar het buitenland op vakantie gaan, kiezen vooral voor stedentrips. B De vakantiedeelname van Nederlanders was in 2003 ongeveer 72%. C De vakantieprovincie die in Nederland het belangrijkste is voor de Nederlanders is Flevoland.

In de aardrijkskundeles hebben Nadia en Raisa het over de advertentie van tekst 2. Ze verschillen met elkaar van mening of je de bovenstaande aanbiedingen moet rekenen tot het massatoerisme of het elitetoerisme. Nadia is van mening dat de aanbiedingen zijn gericht op massatoerisme en Raisa denkt dat ze gericht zijn op elitetoerisme. → Wie van de twee heeft er gelijk? Kies eerst voor Nadia of Raisa en geef daarna een argument waarop Nadia of Raisa haar mening heeft gebaseerd.

tabel 2 Vakantiedata schooljaar 2007 - 2008 per regio en onderwijstype Vakantie Regio Onderwijstype* Data Herfst Noord bo+vo 13-10-07 t/m 21-10-07 Herfst midden/zuid bo+vo 20-10-07 t/m 28-10-07 Kerst noord/midden/zuid bo+vo 22-12-07 t/m 06-01-08 Voorjaar Zuid bo+vo 16-02-08 t/m 24-02-08 Voorjaar noord/midden bo+vo 23-02-08 t/m 02-03-08 Mei noord/midden/zuid bo+vo 26-04-08 t/m 05-05-08 Zomer Noord bo 28-06-08 t/m 10-08-08 Zomer Noord vo 28-06-08 t/m 17-08-08 Zomer Zuid bo 05-07-08 t/m 17-08-08 Zomer Zuid vo 05-07-08 t/m 24-08-08 Zomer Midden bo 19-07-08 t/m 31-08-08 Zomer Midden vo 12-07-08 t/m 31-08-08 * bo = basisonderwijs / speciaal onderwijs; vo = voortgezet onderwijs kaart 2 Nederland

In de meeste schoolagenda’s worden de schoolvakanties genoemd. De vakanties in Nederland zijn in drie groepen verdeeld (zie tabel 2 en kaart 2): − in periodes: voorjaar, mei, zomer, herfst en kerst − naar gebied: noord, midden en zuid − naar basis- en voortgezet onderwijs Wat wil de overheid met deze vakantie-indeling, zoals in tabel 2 en kaart 2 te zien is, bereiken? A een grotere vakantieparticipatie B meer vakantiespreiding C reclame maken voor vakantiegebieden in Nederland D vergroten van de recreatiedruk

Hans, Fuat en Peter zijn alle drie 15 jaar en vrienden van elkaar. Ze hebben besloten in de zomervakantie een trektocht per fiets te maken door Nederland. Het probleem is echter dat ze in verschillende delen van ons land wonen. Hans woont in Utrecht, Fuat in Assen en Peter in Maastricht. Ze moeten dus eerst een geschikte datum vinden waarop ze allemaal vakantie hebben. Op welke datum kunnen zij volgens tabel 2 het vroegst op vakantie gaan? A op 29 juni B op 6 juli C op 13 juli D op 20 juli

Kaart 3 geeft de verdeling van de buitenlandse vakanties van Nederlanders in 2003 weer. Kroatië trok in 2003 nog maar weinig toeristen. In de jaren ‘80 en ‘90 van de vorige eeuw was Kroatië echter een belangrijke vakantiebestemming. Pas de laatste jaren krabbelt Kroati ё weer iets op als vakantiebestemming voor Nederlanders. → Welke ontwikkeling heeft ervoor gezorgd dat Kroati ё enkele jaren minder gekozen werd als vakantieland door Nederlanders?

In 2003 kreeg Spanje flinke concurrentie als vakantieland van een ander land aan de Middellandse Zee. In 2006 deed zich ineens een grote terugval voor van toeristen naar dit land. Oorzaken waren onder andere: de ontdekking van de vogelgriep in dat land en minder veilige vliegtuigen uit dat land. Over welke concurrent van Spanje gaat het hier? A Albanië B Frankrijk C Griekenland D Italië E Turkije

In de jaren negentig van de twintigste eeuw liepen de bezoekersaantallen van de Spaanse Costa’s flink terug. Veel hotels waren verouderd en voldeden niet meer aan de wensen van de toeristen. In welk stadium van toeristische ontwikkeling bevonden de Costa’s zich in de jaren negentig van de twintigste eeuw? A toerisme in opkomst B toerisme in volle bloei C toerisme in verval D toerisme in herstel

Op kaart 6 worden ook de eilanden Ibiza, Mallorca en Menorca (de Balearen) aangegeven als een belangrijk toeristengebied. Doordat het eilanden zijn, hebben Ibiza, Mallorca en Menorca extra milieuproblemen. Met name in het hoogseizoen. → Noem twee milieuproblemen waar deze eilanden in het hoogseizoen mee te maken krijgen als gevolg van de grote aantallen toeristen.

tekst 5 THAILAND! Ontdek prachtig Thailand – fascinerende 15-daagse vlieg-/rondreis We bezoeken o.a. Bangkok, River Kwai, Ayutthaya, Saraburi en brengen de laatste dagen door aan één van de hagelwitte stranden aan de Golf van Thailand. Dag 1 : non-stop vliegreis Amsterdam-Bangkok Dag 2 : transfer naar het hotel, vrije middag Dag 3 : Bangkok met o.a. het Grand Palace met zijn Wat Phra Keo tempel, de sfeervolle groenten- en fruitmarkt en de kleurrijke bloemenmarkt. Vrije middag, facultatieve tocht door de kanalen (klongs) Dag 4 : vrije dag, facultatief naar de bekende drijvende markt van Danmoen Suduak of de populaire tocht ‘Fietsen in Bangkok’ Dag 5 : ‘Bridge on the river Kwai’ en het erekerkhof Dag 6 : de oude stad Ayutthaya en Pitsanulok, gelegen aan de rivier de Nan, met vele woonboten en drijvende restaurants Dag 7 : de oude stad Sukothai, vroeger een kosmopolitisch koninkrijk en vervolgens op weg naar Chiang Rai Dag 8 : kennismaking met traditierijke bergstammen in de ruige bergen van

Volgens de advertentie (zie tekst 5) staat op dag 8 een kennismaking met traditierijke bergstammen op het programma. Melissa beweert dat je zo’n kennismaking eigenlijk niet zou moeten organiseren. Rodion beweert dat je zo’n kennismaking juist wel moet organiseren. → Geef eerst een argument dat Melissa zou kunnen gebruiken voor haar bewering en geef daarna een argument dat Rodion zou kunnen gebruiken.

Volgens de advertentie (zie tekst 5) worden op dag 9 de handvaardigheids- industrie en de zijde-industrie in de omgeving van Chiang Mai bekeken. Bij veel georganiseerde busexcursies in Thailand worden steeds dezelfde bedrijven bezocht. Dit gebeurt naar aanleiding van een project van de Thaise koningin om negatieve gevolgen van deze busexcursies zoveel mogelijk te voorkomen. → Welk negatief gevolg van deze busexcursies hoopte de koningin van Thailand te voorkomen door het bezoek op enkele plaatsen te concentreren?

foto 7 Bemesten via infiltratie Om landbouwgrond vruchtbaar te maken, bemesten boeren regelmatig hun land met gier (vloeibare mest). Op bovenstaande foto wordt het land door middel van een injectiesysteem bemest. Hierbij wordt de mest in de grond gespoten. Deze manier van bemesten wordt in Nederland steeds vaker toegepast.

De kaarten 9, 10 en 11 zijn van het Aralmeer in Azië. Uit de kaarten blijkt dat de omvang van dit meer sterk is afgenomen. De gevolgen voor het gebied rondom het Aralmeer zijn voor de mensen en dieren desastreus (zie figuur 2). Wat is de verklaring voor de verkleining van het Aralmeer? A Door de toenemende milieuverontreiniging zakt het waterpeil. B De landbouw verbruikt te veel water uit de rivieren die in het Aralmeer uitmonden. C De aarde warmt zo snel op dat het meer opdroogt. D Doordat er steeds minder planten groeien, kan het water niet meer worden vastgehouden.

Vlakbij de Owen Falls dam (Falls = watervallen) is in 1999 een tweede dam, de Kiiradam, (zie kaart 13) gebouwd. Beide dammen liggen bijna aan de rand van het Victoriameer. Eigenlijk zouden de buurlanden van Uganda over het bouwen van stuwdammen in een rivier moeten meebeslissen. Welke twee landen zouden in dat geval daarvoor vooral in aanmerking komen? A Kenia en Burundi B Kenia en Sudan C Rwanda en Burundi D Tanzania en Rwanda

diagrammen 5 en 6 Gemiddelde jaarlijkse neerslag in millimeters van Amsterdam en Cherrapunji diagram 5 diagram 6 (mm) 300 neerslag (mm) 2900 2800 2700 2500 2300 2100 1900 1700 1500 1300 1100 900 700 500 300 neerslag 200 2600 2400 2200 2000 1800 1600 1400 1200 1000 800 600 400 200 100 0 J F M A M J J A S O N D maand Amsterdam tekst 6

Om Bangladesh te helpen moet er in de provincie Cherrapunji ook actie worden ondernomen. Met het oog op de toekomst moeten de regeringen van India en Bangladesh oplossingen bedenken om de wateroverlast te verkleinen. → Wat is de beste oplossing om op langere termijn de kans te verkleinen dat Bangladesh overstroomd wordt?

De Drieklovendam in China is een voorbeeld van een grootschalig project (zie kaart 15 en foto 10). Met dit project in China’s grootste rivier, de Yangtze, hoopt de Chinese overheid aan de groeiende vraag naar elektriciteit te kunnen voldoen. → Geef twee redenen waarom hier sprake is van een grootschalig project. Gebruik bij je antwoord onder andere kaart 15 en foto 10.

De meeste neerslag in Nederland valt in de periode september tot en met december (zie diagram 7 ). Je zou in die periode dan ook de meeste overstromingen verwachten. Dit is echter niet zo want het gevaar van overstromingen is het grootst in de periode januari tot en met maart. → Verklaar waarom in de periode januari tot en met maart het gevaar van overstromingen het grootst is.

De groeiende kans op overstromingen door rivieren zorgt ervoor dat de overheid en de waterschappen steeds meer hun best moeten doen om Nederland te beschermen tegen dit gevaar. → Geef twee voorbeelden van maatregelen van de overheid om Nederland beter te beschermen tegen overstromingen door rivieren. Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.

Het watervoorzieningssysteem van Fernando Secumandi is een voorbeeld van een kleinschalig project dat tot duurzaam watergebruik leidt met gebruikmaking van grijs water. → Neem de begrippen kleinschalig, duurzaam watergebruik en grijs water over op het antwoordblad en schrijf achter elk begrip waarom dit op het watervoorzieningsysteem van Fernando Secumandi van toepassing is. Bronvermelding Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.