Eindexamen aardrijkskunde vmbo kb 2015, tijdvak 2

Het volleybalteam van Janny en Samira gaat in juli een week naar Barcelona in Spanje voor een beachvolleybaltoernooi. Met welke natuurlijke elementen moeten de volleybalsters, in vergelijking met Nederland, rekening houden als ze gaan sporten op het strand in Barcelona? A gelijke zonkracht en gelijke uv-straling als in Nederland B hogere zonkracht en hogere uv-straling dan in Nederland C hogere zonkracht en lagere uv-straling dan in Nederland D lagere zonkracht en lagere uv-straling dan in Nederland

Op de kaart in bron 3 staan vier plaatsen in Europa aangegeven met de cijfers 1, 2, 3 en 4. De vier klimaatgrafieken in bron 4 horen bij die plaatsen. • Neem de cijfers 1, 2, 3 en 4 uit de kaart van bron 3 over op het antwoordblad en zet de letter (P, Q, R of S) van de bijbehorende klimaatgrafiek erachter. bron 5 Weerkaart Spanje, 24 juli 2013

Delen van Spanje hebben een mediterraan klimaat. Welke kenmerken horen bij een mediterraan klimaat? A grote verschillen tussen zomer- en wintertemperatuur, neerslag in alle jaargetijden B koele zomers, zachte winters, neerslag in alle jaargetijden C koude zomers, zeer koude winters, neerslag vooral in de vorm van sneeuw D warme droge zomers, zachte winters, neerslag vooral in de winter

Over weer en klimaat worden vier uitspraken gedaan. Uitspraak 1: In een hogedrukgebied daalt de lucht. Uitspraak 2: Wind verplaatst zich van een hogedrukgebied naar een lagedrukgebied. Uitspraak 3: Door de draaiing van de aarde heeft de wind op het noordelijk halfrond een afwijking naar rechts. Uitspraak 4: In een hogedrukgebied valt meer neerslag dan in een lagedrukgebied. Wat is juist? A Alleen uitspraak 1 en 2 zijn juist. B Alleen uitspraak 2 en 3 zijn juist. C Alleen uitspraak 1, 2 en 3 zijn juist. D Alle vier de uitspraken zijn juist.

Zie bron 12, 13 en 14. Nederland maakt deel uit van de stroomgebieden van de Maas en de Rijn. Achter welke letter staan de juiste gegevens over de Maas en de Rijn?   de Maas de Rijn A − een gemengde rivier − Het debiet is lager dan dat van de Rijn. − een regenrivier − Het debiet is hoger dan dat van de Maas. B − een regenrivier − Het debiet is hoger dan dat van de Rijn. − een gemengde rivier − Het debiet is lager dan dat van de Maas. C − een gemengde rivier − De bron ligt lager dan 500 meter. − een regenrivier − De bron ligt hoger dan 1500 meter. D − een regenrivier − De bron ligt lager dan 500 meter. − een gemengde rivier − De bron ligt hoger dan 1500 meter.

In bron 15 staan de landstreken de Alblasserwaard en de Betuwe aangegeven. Achter welke letter staan de juiste gegevens over de Alblasserwaard en de Betuwe?   de Alblasserwaard de Betuwe A − ligt boven NAP − ligt stroomopwaarts van de Betuwe − ligt onder NAP − ligt stroomafwaarts van de Alblasserwaard B − ligt boven NAP − ligt stroomafwaarts van de Betuwe − ligt onder NAP − ligt stroomopwaarts van de Alblasserwaard C − ligt onder NAP − ligt stroomopwaarts van de Betuwe − ligt boven NAP − ligt stroomafwaarts van de Alblasserwaard D − ligt onder NAP − ligt stroomafwaarts van de Betuwe − ligt boven NAP − ligt stroomopwaarts van de Alblasserwaard

Bekijk bron 16. Oost-Nederland heeft in een gemiddelde zomer last van een … P … . Dit leidt tot … Q … van natuurgebieden. Achter welke letter staan de juiste woorden ingevuld bij P en Q?   P Q A hoge grondwaterstand vernatting B hoge stand van het oppervlaktewater verzuring C lage grondwaterstand verdroging D lage stand van het oppervlaktewater verzilting

In de legenda van bron 17 staan maatregelen om de rivier meer ruimte te geven. Daan, Emma en Bram doen ieder een bewering over ingrepen in het rivierengebied. Daan beweert dat het verlagen van de uiterwaarden niet meer ruimte biedt voor de rivier. Emma beweert dat de rivier meer ruimte krijgt doordat winterdijken verder van de rivier aangelegd worden. Bram beweert dat het verlagen van de kribben geen invloed heeft op de stroomsnelheid van de rivier. • Neem de namen Daan, Emma en Bram over op het antwoordblad en geef bij elke bewering aan of deze juist is of onjuist.

bron 18 Samenhang Rijnkanalisatie, Maaskanalisatie en de (Zuiderzee- en) Deltawerken kaart 1: gevolgen van de Rijnkanalisatie zonder de effecten van de Deltawerken kaart 2: waterverdeling na Rijnkanalisatie en uitvoering Deltawerken Zoet water stroomt naar zee Water afkomstig uit de Rijn Stuw of dam, voorzien van sluizen Water afkomstig uit de Maas Stromingsrichting van het water Water afkomstig uit Maas en Rijn De verschillen in breedte van de waterbanen geven de Opdringend (zout) zeewater verhouding weer tussen de hoeveelheden waterafvoer van Opgestuwd water door Rijnkanalisatie de verschillende rivieren.

Het Grote Kanaal in China en het Suezkanaal in Egypte zijn zeer belangrijke waterwegen. Welke bewering over deze waterwegen is juist? A Het Grote Kanaal is aangelegd voor de productie van drinkwater. B Het Grote Kanaal is bestemd voor internationaal scheepvaartverkeer. C Het Suezkanaal is aangelegd voor de productie van drinkwater. D Het Suezkanaal is voornamelijk bestemd voor internationaal scheepvaartverkeer. bron 19 Watergebruik en beschikbare watervoorraden in landen in het Midden-Oosten Zes olie-exporterende landen in het Midden-Oosten 80% 181% 270% 951% 624% 1600% Irak Oman Bahrein Saudi- Qatar Verenigde Arabië Emiraten Legenda xx% percentage watergebruik van alle waterbronnen Zes landen in het Midden-Oosten die geen olie exporteren 55% 33% 127% 124% 151% Syrië Libanon Egypte Jemen Jordanië Palestina Legenda xx% percentage watergebruik van alle waterbronnen

Welke bewering over bron 19 is juist? A De beschikbare watervoorraden per persoon zijn in alle olie-exporterende landen groter dan die van de landen in het Midden-Oosten die geen olie exporteren. B Het percentage watergebruik in de olie-exporterende landen is bijna altijd hoger dan die in de landen in het Midden-Oosten die geen olie exporteren. C In de meeste landen in het Midden-Oosten is het totale watergebruik per persoon lager dan de beschikbare watervoorraden.

Tijdens de aardrijkskundeles krijgen Esra en Hero een discussie over bron 20. Ze zien dat er verschillen in levensverwachting zijn binnen Duitsland. Ze zien ook dat bij de kaarten niet is aangegeven welke kaart de levensverwachting van jongens en welke kaart de levensverwachting van meisjes weergeeft. Esra zegt: “Kaart 1 gaat over de levensverwachting van jongens in Duitsland.” Hero zegt: “De levensverwachting is in héél voormalig Oost-Duitsland lager dan in voormalig West-Duitsland.” Wat is juist? A Alleen de uitspraak van Esra is juist. B Alleen de uitspraak van Hero is juist. C Beide uitspraken zijn juist. D Beide uitspraken zijn onjuist. bron 21 Aantal migranten (x1000) in Duitsland, 2007 Belangrijkste landen van herkomst Bosnië en

Bron 22 laat een ruimtelijk model van de bevolkingsdichtheid in Duitsland zien. In het model zijn cijfers geplaatst bij steden die in dichtbevolkte delen van Duitsland liggen. Achter welke letter staan de juiste cijfers bij de steden?   Düsseldorf, Essen Frankfurt, Stuttgart Leipzig, Dresden A 1 2 3 B 1 3 2 C 2 1 3 D 2 3 1 E 3 1 2 F 3 2 1

In China is van iedere inwoner vastgelegd of hij een stadsbewoner is of een plattelandsbewoner. In dit document, dat het best te vergelijken is met een binnenlands paspoort, is vastgelegd uit welke plaats iemand afkomstig is en welke sociale rechten daaraan ontleend kunnen worden. • Noem de naam van het systeem waarin is vastgelegd dat plattelandsbewoners geen gebruik mogen maken van de voorzieningen in de stad. bron 30 Tekst

In bron 30 wordt gesproken over miljoenen migranten die naar de steden zijn getrokken. • Geef twee aantrekkingsfactoren van deze steden die deze migratiestroom veroorzaken. Bronvermelding Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.