bronnen

Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo kb 2007, tijdvak 1

bij dit examen

Meerkeuzevragen
Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.

opgave 1Staatsinriching van Nederland

Gebruik bron 1.
11p
De demonstratie uit de bron zorgde toen voor veel opschudding.
Geef één reden voor die opschudding.
Gebruik bron 2.
21p
Welke uitspraak naar aanleiding van de bron is juist?
Kroonprins Willem was volgens de tegenwoordige opvattingen
A geen democraat, want hij had driftbuien.
B geen democraat, want hij wilde geen macht afstaan.
C wel een democraat, want hij wilde een koning voor het volk zijn.
D wel een democraat, want hij wilde een machtige koning zijn.
31p
Welke bewering is juist?
Door het censuskiesrecht
A kreeg de rijkere burgerij veel invloed op de politiek.
B kwamen er meer zetels in de Tweede Kamer.
C werd de koning onschendbaar.
D werd het aantal socialisten in de Tweede Kamer groot.
Gebruik bron 3.
41p
Over welke politieke leider gaat de bron?
A Abraham Kuyper
B Ferdinand Domela Nieuwenhuis
C Herman Schaepman
D Pieter Jelles Troelstra
Gebruik bron 4.
51p
Wanneer is deze foto gemaakt?
A rond 1860
B rond 1900
C rond 1940
D rond 1980
Gebruik nogmaals bron 4.
61p
In het midden van de foto staat Aletta Jacobs.
Geef een reden waarom zij zo nadrukkelijk in het midden is afgebeeld.
Gebruik nogmaals bron 4.
71p
Op de foto staan ook een paar mannen.
Noem een politiek argument waarom de vrouwen toestonden dat er ook
mannen op de foto stonden.
Gebruik bron 5.
81p
De aanplakbiljetten roepen de mensen op om naar bepaalde bijeenkomsten te
gaan.
Noem een politieke reden waarom mensen naar deze bijeenkomsten
gingen.
Gebruik bron 6.
91p
Welk gevolg had de invoering van dit grondwetsartikel?
A de afschaffing van het openbaar onderwijs
B de beëindiging van de schoolstrijd
C de mogelijkheid om openbare scholen te stichten
D het ontstaan van de schoolstrijd
Gebruik bron 7, 8, 9 en 10.
101p
Stel, je doet onderzoek naar de verzuiling in Nederland en je hebt deze vier
bronnen tot je beschikking.
Welke twee bronnen zijn kenmerkend voor de Nederlandse verzuiling?
A bron 7 en 8
B bron 8 en 9
C bron 9 en 10
D bron 10 en 7
Gebruik bron 11.
112p
Drie groeperingen in Nederland:
a confessionelen
b liberalen
c socialisten
Welke opvatting hoort bij welke groepering?
Doe het zo:
Opvatting 1 hoort bij groepering … (vul letter in).
(enz. tot en met opvatting 3)
Gebruik bron 12.
121p
Past deze foto wel of niet bij het emancipatieproces van vrouwen in de tijd tot
1970? Verklaar je antwoord met behulp van de bron.
Doe het zo:
De foto past wel/niet (maak een keuze) bij het emancipatieproces van vrouwen
in de tijd tot 1970, want … (geef verklaring).
132p
Enkele beweringen over grondrechten:
1 De overheid heeft klassieke grondrechten ingevoerd om beschermd te
worden tegen de burgers.
2 De vrijheid van godsdienst is een voorbeeld van een klassiek grondrecht.
3 Er was eerder algemeen kiesrecht voor mannen dan voor vrouwen.
4 Het recht van vereniging, vergadering en betoging geldt alleen voor burgers
die ouder zijn dan 21 jaar.
Welke twee beweringen zijn juist? Schrijf alleen de nummers op.
141p
Enkele stappen die worden gezet voordat een wetsvoorstel een wet wordt:
1 De Eerste Kamer gaat akkoord met het wetsvoorstel.
2 De Koningin zet haar handtekening onder de wet.
3 De Minister maakt een wetsvoorstel.
4 De Tweede Kamer gaat akkoord met het wetsvoorstel.
Wat is de juiste volgorde voor het totstandkomen van een wet? Schrijf alleen
de nummers op.
Doe het zo:
Eerst …, dan …, vervolgens … en ten slotte …
153p
Enkele beschrijvingen van rechten van de Tweede Kamer:
a De Kamer heeft het recht om de begroting van een minister af te wijzen, te
veranderen en aan te nemen.
b De Kamer heeft het recht om een commissie in te stellen die onderzoek doet
naar de rol van de overheid in een bepaalde kwestie.
c De Kamer heeft het recht om een minister ter verantwoording te roepen.
d De Kamer heeft het recht om in een wetsvoorstel van de minister een
verandering aan te brengen vóórdat het voorstel wordt aangenomen.
e De Kamer heeft het recht om zelf met een wetsvoorstel te komen.
Enkele rechten van de Tweede Kamer:
1 het budgetrecht
2 het recht van amendement
3 het recht van enquête
4 het recht van initiatief
5 het recht van interpellatie
Welke beschrijving hoort bij welk recht?
Doe het zo:
Beschrijving a hoort bij recht … (vul nummer in).
(enz. tot en met beschrijving e)
161p
Welke uitspraak over het functioneren van een rechter is juist?
A Een rechter dient in zijn rechtspraak rekening te houden met de wensen van
de nationale ombudsman.
B Een rechter moet zich in zijn rechtspraak houden aan regels die zijn
vastgelegd in bestaande wetten.
C Een rechter oordeelt op basis van wetten die zijn opgesteld door hemzelf en
zijn collega-rechters.
D Een rechter overlegt eerst met de Minister van Justitie voordat hij een vonnis
uitspreekt in een rechtszaak.
172p
Welke drie van de onderstaande beschrijvingen hebben met het verloop van
een rechtszaak te maken? Schrijf alleen de nummers op.
1 De advocaat geeft aan dat de bewijzen tegen zijn cliënt niet kloppen en eist
daarom dat hij wordt vrijgesproken.
2 De burgemeesters van de grote steden spreken af harder op te treden tegen
de vele koffieshops in hun steden.
3 De getuige legt de eed af, waarbij hij duidelijk maakt de waarheid te zullen
vertellen.
4 De koningin leest de troonrede voor, waarin staat dat de politie zich meer
moet gaan richten op het bestrijden van de zware criminaliteit.
5 De meerderheid van de Eerste Kamer voelt niets voor een nieuwe
gevangeniswet waarin staat dat meerdere gevangenen samen één cel zullen
moeten gaan delen.
6 De minister krijgt tijdens een interview veel vragen over het plan om een
nieuwe politieorganisatie op te zetten.
7 De officier van justitie eist naar aanleiding van de aangevoerde bewijzen
achttien maanden cel voor de verdachte en verwacht dat de rechter zijn eis
zal overnemen.
181p
Regelmatig laait in Nederland de discussie op over de rechten van gevangenen
die levenslang hebben gekregen.
Vind jij dat levenslanggestraften dezelfde grondrechten moeten hebben als
alle andere Nederlandse burgers? Geef een politiek of juridisch argument.
Doe het zo:
Ik vind dat levenslanggestraften wel/niet (maak een keuze) dezelfde
grondrechten moeten hebben als alle andere Nederlandse burgers, omdat …
(geef een politiek of juridisch argument).
191p
Welke taak heeft de nationale ombudsman in de Nederlandse rechtsstaat?

opgave 2De koloniale relatie Indonesië-Nederland

Gebruik bron 13.
201p
Wat was een gebruikelijke route van VOC-schepen naar Indonesië?
A route 1
B route 2
C route 3
D route 4
212p
Enkele namen en begrippen die te maken hebben met de geschiedenis van
Indonesië:
1 contractarbeiders
2 factorijen
3 hongitochten
4 Jan Pieterszoon Coen
5 KNIL-militairen
6 plantloon
Welke drie namen en/of begrippen zijn kenmerkend voor de tijd dat de VOC
actief was in Indonesië? Schrijf alleen de nummers op.
221p
Drie uitspraken over Indonesië:
1 Indonesië ligt in … (Afrika / Azië) ….
2 Indonesië heeft een … (tropisch klimaat / zeeklimaat) ….
3 Een belangrijk product dat in Indonesië verbouwd wordt is/zijn … (rijst /
aardappelen) ….
Maak telkens een keuze uit de twee mogelijkheden.
Doe het zo:
Bij 1 hoort … (kies uit: Afrika / Azië)
(enz. voor 2 en 3)
231p
Waarom waren er vanaf 1830 veel meer ambtenaren in Indonesië werkzaam
dan vóór die tijd?
A Omdat bij de uitvoering van het Cultuurstelsel meer ambtenaren nodig
waren.
B Omdat de handel in specerijen werd overgenomen door de ambtenaren.
C Omdat meer ambtenaren nodig waren om les te geven op de desascholen.
D Omdat veel ambtenaren werden ingezet bij het werk op de plantages.
241p
Noem één economisch voordeel van het Cultuurstelsel voor Nederland.
251p
Noem één economisch voordeel van het Cultuurstelsel voor de Indonesische
bevolking.
262p
Noem twee nadelige gevolgen van het Cultuurstelsel voor de Indonesische
bevolking.
271p
Geef een reden waarom particuliere ondernemers aan het eind van de
negentiende eeuw vooral gebruik gingen maken van koelies.
Gebruik bron 14.
281p
Is de tekenaar het wel of niet eens met de uitreiking van deze hoge militaire
onderscheiding aan Van Heutsz? Verklaar je keuze met behulp van de bron.
Doe het zo:
De tekenaar is het wel/niet (maak een keuze) eens met deze uitreiking, want …
(geef een verklaring).
291p
Een firma in Amsterdam leverde motoren aan de suiker- en rubberindustrie in
Indonesië. Sinds 1914 werd er reclame voor dergelijke machines gemaakt met
de zin: “Jarenlange ervaring heeft geleerd dat de bediening zeer eenvoudig is en
zonder enig bezwaar aan inlands personeel overgelaten kan worden.”
Tegenwoordig zou deze reclame als beledigend worden ervaren.
Geef een reden waarom veel Nederlanders in die tijd deze reclame niet
beledigend vonden voor de Indonesische bevolking.
Gebruik bron 15.
303p
Drie begrippen die met de relatie Nederland en Indonesië te maken hebben:
1 ereschuld
2 ethische politiek
3 voogdijgedachte
Welke uitspraak hoort bij welk begrip? Let op! Elke uitspraak en elk begrip
mogen maar één keer gebruikt worden.
Doe het zo:
Uitspraak a hoort bij begrip … (vul een nummer in).
(enz. tot en met uitspraak c)
311p
Een bekend Nederlands rijmpje uit de eerste helft van de twintigste eeuw luidt:
‘Indië verloren, rampspoed geboren’.
Geeft dit rijmpje de mening weer van een voorstander of van een tegenstander
van de Indonesische onafhankelijkheid?
A Tegenstander, want het verlies van Indonesië zou voor Nederland een grote
economische tegenslag zijn.
B Tegenstander, want Indonesië zou nooit zonder Nederland verder kunnen
gaan.
C Voorstander, want dan zou Nederland een verdiende straf krijgen voor het
koloniale optreden in Indonesië.
D Voorstander, want dan zou Nederland geen geld meer hoeven uit te geven
aan het bestuur van de kolonie.
Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.
322p
Twee omschrijvingen van twee verschillende politieke partijen:
1 Oorspronkelijk werd deze partij in 1912 opgericht als vereniging van
Indonesische kooplui, maar later werden de politieke en godsdienstige
activiteiten belangrijker. Het was de eerste belangrijke Indonesische partij
die werd opgericht.
2 Deze partij werd naar Russisch voorbeeld opgericht in 1920. De leiders
werden na twee mislukte opstanden gearresteerd en verbannen.
Drie politieke partijen:
− PKI
− PNI
− Sarekat Islam
Welke omschrijving hoort bij welke politieke partij? Let op! Er blijft één partij
over.
Doe het zo:
Omschrijving 1 hoort bij … (vul de naam van de politieke partij in).
Omschrijving 2 hoort bij … (vul de naam van de politieke partij in).
Gebruik bron 16.
331p
Stel dat een Indonesische nationalist in 1917 deze uitspraak leest.
Welke hoop voor de toekomst zal hij na deze uitspraak hebben?
Gebruik bron 17.
341p
Welk beeld van de Nederlandse aanwezigheid in Indonesië probeert de tekenaar
op te roepen?
A De Indonesische boer mag van de KNIL-militair geen gebruik maken van
machines.
B De KNIL-militair dwingt de boer voor de Nederlandse regering te werken.
C De Nederlandse militaire aanwezigheid zorgt voor rust en orde.
D De opgaande zon geeft aan dat de aanwezigheid van de KNIL-militair niet
op prijs wordt gesteld.
Gebruik bron 18, 19 en 20.
351p
De Nederlandse kolonisatie had voor de Indonesische bevolking bepaalde
voordelen.
In welke bron is zo’n voordeel te herkennen?
A bron 18
B bron 19
C bron 20
Gebruik bron 21.
362p
Drie personen:
1 Van den Bosch, gouverneur-generaal in de tijd van het Cultuurstelsel.
2 Multatuli, schrijver van het boek ‘Max Havelaar’.
3 Soekarno, leider van de Indonesische nationalisten.
Welke uitspraak hoort bij welke persoon? Let op! Iedere persoon en iedere
uitspraak mag maar één keer gebruikt worden.
Doe het zo:
Bij uitspraak a hoort persoon … (schrijf nummer op).
(enz. tot en met uitspraak c)
Gebruik bron 22, 23 en 24.
371p
De bronnen zijn kenmerkend voor verschillende perioden in de geschiedenis van
Indonesië.
Wat is de juiste volgorde van vroeger naar later?
Eerst bron …, dan bron … en ten slotte bron … (vul nummers in).
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.