Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo kb 2009, tijdvak 2

In deze invultekst ontbreken de naam van een politiek leider en de naam van een politieke stroming. De grondwet in 1848 kwam vooral tot stand dankzij de politiek leider … (1) … . Hij werd daarmee één van de belangrijkste politici van de 19e eeuw. Hij vertegenwoordigde de ... (2) ... stroming in de Nederlandse politiek. → Welke namen moeten bij (1) en (2) worden ingevuld? Doe het zo: 1 = … (politiek leider). 2 = … (politieke stroming).

Hieronder staan enkele beweringen over de grondwet van 1848. 1 De Tweede Kamer wordt rechtstreeks gekozen. 2 De vrijheid van onderwijs wordt ingevoerd. 3 Er komt een einde aan het censuskiesrecht. 4 Er worden sociale grondrechten ingevoerd. 5 Het recht van vereniging en vergadering wordt ingevoerd. 6 Het referendum wordt ingevoerd. 7 Nederland wordt een monarchie. → Welke drie beweringen over de grondwet van 1848 zijn juist? Schrijf alleen de nummers op. Gebruik bron 1.

Waarom trad het kabinet Thorbecke af? A Omdat de grondwet van 1848 de benoeming van bisschoppen tegenhield. B Omdat de Tweede Kamer tegen de benoeming van de bisschoppen was. C Omdat het kabinet ministeriële verantwoordelijkheid droeg voor de koning. D Omdat het kabinet tegen de benoeming van bisschoppen was. Gebruik bron 2.

Was het Tweede Kamerlid een voorstander of een tegenstander van algemeen kiesrecht? A Voorstander, omdat hij het censuskiesrecht slecht vond voor de democratie. B Voorstander, omdat hij wilde dat kinderen van arbeiders konden gaan stemmen. C Tegenstander, omdat hij vond dat je als christen niet moest gaan stemmen. D Tegenstander, omdat hij vond dat je eerst onderwijs moest hebben gehad om te mogen stemmen. Gebruik bron 4, 5 en 6.

Drie politieke partijen: a ARP b Liberale Unie c SDAP Drie politieke opvattingen: 1 Grote inkomensverschillen tussen verschillende groepen in Nederland zijn onrechtvaardig. 2 De overheid moet zich zo weinig mogelijk bemoeien met economische zaken. 3 Het geloof moet invloed op de Nederlandse samenleving behouden. → Neem het onderstaande schema over op je antwoordblad en vul op de juiste plaats in: − de letters van de politieke partijen − de nummers van de opvattingen − de nummers van de bronnen. politieke partij politieke (vul letter in) opvattingen liberaal protestants-christelijk socialistisch

Welke van de onderstaande omschrijvingen van de Pacificatie van 1917 is juist? A Confessionelen en feministen bereiken overeenstemming over de oprichting van bijzondere scholen én het algemeen kiesrecht. B Confessionelen en feministen bereiken overeenstemming over de oprichting van bijzondere scholen én het recht van vereniging en vergadering. C Confessionelen en socialisten bereiken overeenstemming over de financiering van bijzondere scholen én het algemeen kiesrecht. D Confessionelen en socialisten bereiken overeenstemming over de financiering van bijzondere scholen én het recht van vereniging en vergadering.

Vier belangrijke gebeurtenissen uit de politieke emancipatiestrijd van vrouwen: 1 De benoeming van de eerste vrouwelijke minister. 2 De oprichting van de Vereniging voor Vrouwenkiesrecht (VVVK). 3 Het krijgen van actief kiesrecht voor vrouwen. 4 Het krijgen van passief kiesrecht voor vrouwen. → Zet de gebeurtenissen in de juiste tijdvolgorde, van vroeger naar later. Doe het zo: Eerst …, dan …, vervolgens … en ten slotte … (vul nummers in). Gebruik bron 8.

In het jaar 2000 is een nieuwe drank- en horecawet ingevoerd. Hieronder staan vier stappen van wetsvoorstel tot deze wet: 1 De Eerste Kamer bespreekt samen met de minister het voorstel tot verbod van verkoop van alcoholische dranken aan jongeren. 2 De betrokken ministers zetten hun handtekening onder de nieuwe drank- en horecawet. 3 De ministerraad wil de verkoop van alcoholische dranken beneden de leeftijd van 16 jaar verbieden. 4 De Tweede Kamer wil het wetsvoorstel aanpassen door de leeftijd voor verkoop van alcoholische drank te verhogen tot 18 jaar. → Zet de stappen in de juiste volgorde, van voorstel tot wet. Schrijf alleen de nummers op. Doe het zo: Eerst …, dan …, vervolgens … en ten slotte … Gebruik bron 9.

Drie beroepen die met de rechtspraak te maken hebben: a advocaat b officier van justitie c rechter Zes taken: 1 het aanklagen van een verdachte 2 het aanpassen van een wetsvoorstel 3 het arresteren van een verdachte 4 het bijstaan van een verdachte 5 het maken van een wet 6 het uitspreken van een vonnis → Geef per beroep aan welke taak daarbij hoort. Schrijf alleen een nummer op. Let op! Er blijven drie taken over. Doe het zo: Bij beroep a hoort taak … (vul een nummer in). (enz. tot en met beroep c)

Een taakomschrijving: De taak van deze persoon is het doen van onderzoek naar aanleiding van klachten van burgers over het functioneren van de overheid. Deze persoon kan ook uit zichzelf een onderzoek starten naar het functioneren van de overheid. Welke persoon hoort bij deze taakomschrijving? A lid van de Tweede Kamer B minister C nationale ombudsman D staatssecretaris

Hieronder staan vijf grondrechten: 1 de vrijheid van drukpers 2 de vrijheid van meningsuiting 3 de vrijheid van onderwijs 4 het recht op werk 5 het recht op woongelegenheid De Nederlandse grondwet kent klassieke en sociale grondrechten. → Geef per grondrecht aan of het een klassiek of een sociaal grondrecht is. Doe het zo: Grondrecht 1 is een … (vul in: klassiek of sociaal grondrecht). (enz. tot en met grondrecht 5) Gebruik bron 10.

Welke twee grondrechten botsen volgens het krantenartikel met elkaar? A De vrijheid van godsdienst botst met het recht op gelijke behandeling. B Het recht op gelijke behandeling botst met het recht op vereniging en vergadering. C Het recht op vereniging en vergadering botst met het recht van privacy. D Het recht van privacy botst met de vrijheid van godsdienst.

De schrijver is bezorgd over een bepaalde ontwikkeling in de Nederlandse rechtsstaat. Welke ontwikkeling vindt de schrijver zorgelijk? A Dat rechters minder onafhankelijk kunnen functioneren door de bemoeienis van Kamerleden. B Dat rechters steeds meer en strenger gaan straffen op het gebied van terrorisme. C Dat rechters te weinig rekening houden met de mening van burgers bij rechtszaken. Gebruik bron 12, 13 en 14.

Stel, je leest een boek over de geschiedenis van de katholieken in Nederland in de twintigste eeuw. In het boek staan de volgende drie hoofdstukken: − Hoofdstuk I: de verzuilde samenleving − Hoofdstuk II: de samenwerking met andere zuilen − Hoofdstuk III: de secularisatie → Welke bron past bij welk hoofdstuk? Let op! Elke bron mag slechts één keer gebruikt worden. Doe het zo: Bij hoofdstuk I past bron … (vul nummer in). (enz. tot en met hoofdstuk III)

Drie krantenkoppen over de geschiedenis van de Nederlandse grondwet tussen 1840 Krantenkop en 2000: 1: Sociale grondrechten vanaf nu vastgelegd in de grondwet! Krantenkop 2: Stelsel van evenredige vertegenwoordiging opgenomen in de grondwet! Krantenkop 3: Klassieke grondrechten vanaf nu vastgelegd in de grondwet! 1840 1890 1940 1990 → Geef per krantenkop aan bij welke periode uit de tijdbalk die kop hoort. Let op! Iedere periode mag maar één keer worden gebruikt. Doe het zo: Krantenkop 1 hoort bij periode … (vul in: A, B of C). (enz. tot en met krantenkop 3)

Nederland heeft gedurende de afgelopen 100 jaar te maken gehad met grote veranderingen op het gebied van verkeer en waterstaat. Daarbij werden grote projecten ontwikkeld, die in de bronnen te zien zijn. → Geef per periode uit de tijdbalk aan welke bron daar bij hoort. Let op! Elke periode mag maar één keer gebruikt worden. Doe het zo: Bij periode A hoort bron … (vul nummer in). (enz. tot en met periode C) Gebruik bron 18.

Bij het bestuderen van de oorzaken van de Eerste Wereldoorlog ben je veel begrippen tegengekomen. → Noem één begrip dat met de oorzaken van de Eerste Wereldoorlog te maken heeft. Geef ook aan wát dat begrip te maken heeft met de oorzaken van de Eerste Wereldoorlog. Doe het zo: Begrip … (vul begrip in), want … (vul in wat dat begrip te maken heeft met de oorzaken van de Eerste Wereldoorlog). Gebruik bron 19.

Duitsland heeft tijdens de Tweede Wereldoorlog veel landen aangevallen, waaronder Frankrijk, Polen en de Sovjetunie. In welke volgorde werden deze landen door Duitsland aangevallen? A Frankrijk – Polen – Sovjetunie B Frankrijk – Sovjetunie – Polen C Polen – Frankrijk – Sovjetunie D Polen – Sovjetunie – Frankrijk Gebruik bron 20.

Het Nederlandse leger wordt volgens de tekenaar van twee kanten aangevallen: door Duitse troepen én door de NSB. In werkelijkheid heeft de NSB niet tegen Nederlandse soldaten gevochten tijdens de Duitse aanval op Nederland. → Geef een reden waarom de tekenaar tóch doet alsof de NSB Nederlanders in de rug aanviel. Gebruik bron 21.

Vijf gebeurtenissen uit de 20e en 21e eeuw: 1 de aanslag in New York op 11 september 2 de blokkade van Cuba 3 de economische crisis op Wallstreet 4 de machtsovername door Hitler 5 de oprichting van de NAVO → Welke twee gebeurtenissen horen bij de Koude Oorlog? Schrijf alleen de nummers op. Gebruik bron 23 en 24.

Voor de inwoners van de landen in Oost-Europa veranderde er door de val van het communisme na 1990 veel. De inwoners van die landen zagen sommige veranderingen als positief, andere veranderingen als negatief. → Noem één positieve verandering in het dagelijkse leven van de mensen na de val van het communisme. Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.

Vier maatschappelijke verschijnselen: a consumptiemaatschappij b jongerencultuur c kritiek op politieke leiders d secularisatie In elk lied is een maatschappelijk verschijnsel te herkennen in Nederland uit de periode tussen 1950 - 2000. → Welk maatschappelijk verschijnsel past bij welke bron? Vul alleen een letter in. Let op! Elk lied mag maar één keer gebruikt worden. Doe het zo: Bij lied 1 hoort maatschappelijk verschijnsel … (vul letter in). (enz. tot en met lied 4).

Welke uitspraak over het Europees Parlement is juist? Het Europees Parlement A bestaat uit vertegenwoordigers van alle Europese landen. B vergadert om de zes maanden in een andere lidstaat. C wordt gevormd door de ministers van de afzonderlijke landen. D wordt rechtstreeks gekozen door de burgers van de lidstaten.

Vier beweringen over de Europese Unie: 1 De Europese Commissie is het dagelijks bestuur van de Europese Unie. 2 De Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal is een voorloper van de Europese Unie. 3 De euro is in 2002 in alle lidstaten van de Europese Unie ingevoerd. 4 De Europese Unie is te vergelijken met de Verenigde Staten: één president, één hoofdstad, één taal. → Welke twee beweringen over de Europese Unie zijn juist? Schrijf alleen de juiste nummers op. Gebruik bron 26.

Drie gebeurtenissen: 1 de moord op kroonprins Frans Ferdinand 2 de slag bij Stalingrad 3 de val van de Berlijnse muur → Welke gebeurtenis is te zien in welk pakket van de DVD-serie? Let op! Er blijven twee pakketten over. Doe het zo: Gebeurtenis 1 is te zien in pakket … (vul letter in). (enz. tot en met gebeurtenis 3) Bronvermelding Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.