bij dit examen
Meerkeuzevragen
Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.
Open vragen
− Geef niet méér antwoorden dan er worden gevraagd. Als er bijvoorbeeld
twee redenen worden gevraagd, geef er dan twee en niet méér. Alleen de
eerste twee redenen kunnen punten opleveren.
− Vermeld altijd de berekening, als een berekening gevraagd wordt. Als een
gedeelte van de berekening goed is, kan dat punten opleveren. Een goede
uitkomst zonder berekening levert geen punten op.
− Geef de uitkomst van een berekening ook altijd met de juiste eenheid.
opgave 3Crossmotor
Hieronder zie je een afbeelding van een crossmotor.
De benzinetank van een crossmotor is soms gemaakt van kunststof en soms
van metaal. Bij de keuze houdt de motorfabrikant heel bewust rekening met
stofeigenschappen. Hij heeft voor deze benzinetank voor kunststof gekozen.
In de tabel hieronder staan vier stofeigenschappen.
Met kruisjes is aangegeven dat twee stofeigenschappen belangrijk zijn voor de
keuze voor een kunststof tank en twee niet.
62pGeef voor de twee belangrijke stofeigenschappen aan waarom deze belangrijk
zijn bij de keuze voor een kunststof tank.
71pGeef voor één niet belangrijke stofeigenschap aan waarom deze niet belangrijk
is bij de keuze voor een kunststof tank.
In de figuur hieronder zie je een gedeelte van de motor met de zogenaamde
achterbrug. De achterbrug is een stalen buis die van het achterwiel naar het
scharnierpunt aan het motorblok loopt.
In punt A zit het achterwiel bevestigd. Punt D is het draaipunt, waar de
achterbrug vast zit aan het motorblok. In punt B zit een veer aan de achterbrug
vast.
Als de crossmotor over een steen rijdt, zal het achterwiel omhoog gedrukt
worden. De kracht op A waarmee dit gebeurt, noemen we F1. De veer wordt
hierdoor ingedrukt en levert een veerkracht Fv.
81pWat geldt er voor die twee krachten op de achterbrug, als de veer maximaal is
ingedrukt?
A Fv > F1
B Fv = F1
C Fv < F1
opgave 4Bliksems
Bij een heftige onweersbui is er kans op blikseminslag. Er loopt dan een grote
elektrische stroom van de donderwolk naar de aarde.
Deze kans is in de winter groter dan in de zomer. Dit komt omdat een
onweersbui in de winter een stuk lager boven de aarde hangt dan in de zomer.
De stroomsterkte van de bliksem is in de winter ook veel groter.
92pLeg uit hoe het komt dat de stroomsterkte van de bliksem in de winter groter is
dan in de zomer. Gebruik in je uitleg het begrip weerstand.
Bij onweer zie je eerst een bliksemflits en even later hoor je een klap.
Als je wilt weten hoever de bui van je verwijderd is, kun je dit bepalen door de
tijd te meten tussen de flits en de klap.
Een vuistregel zegt dat de bui ongeveer één km van je verwijderd is als die tijd
drie seconde is.
103pBereken hoever de bui van je verwijderd is als de tijd tussen de flits en de klap
precies 3 seconde is.
112pBij onweer worden er twee adviezen gegeven:
1 Haal de stekkers uit de stopcontacten.
2 Vermijd contact met leidingen die van buiten komen (gas, water).
Welke twee dingen kunnen er gebeuren als je de adviezen niet opvolgt?
122pDe beveiligingen van een huisinstallatie bieden ook bescherming bij een
blikseminslag op het elektriciteitsnet.
Welke twee beveiligingen worden in de meterkast aangebracht om de
huisinstallatie te beveiligen?
Veel gebouwen worden beveiligd tegen blikseminslag. Aan de buitenkant zitten
koperdraden die verbonden zijn met een aardpen. Zie de afbeelding.
133puitwerkbijlageOver de werking van de bliksemafleider staan op de uitwerkbijlage drie zinnen
met verschillende mogelijkheden.
Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid.
opgave 5Dimmers bouwen
Tijdens een practicumles gaan Bob en Joris onderzoeken hoe je een dimmer
voor een lamp kunt maken. Ze bouwen daarvoor een schakeling waarin ook een
schuifweerstand opgenomen is.
Hieronder zie je het schakelschema en de schakeling.
141pHet schuifcontact S kan verplaatst worden van P via M naar Q.
In welke stand van de schuif zal de lamp het meeste licht geven?
A in stand P
B in stand M
C in stand Q
152pBob probeert of hij het lampje helemaal uit kan laten gaan. Hij schuift de schuif
naar een uiteinde. Het lampje gaat minder fel branden, maar het gaat niet
helemaal uit.
Leg uit hoe het komt dat het lampje niet helemaal uit gaat. Gebruik in je
antwoord het begrip weerstand.
Een andere manier om een betere dimmer te maken is te zien in de figuur
hieronder.
We maken nu op een andere manier gebruik van de schuifweerstand.
Als je de schuif naar uiteinde Q schuift gaat de lamp wel helemaal uit.
Hieronder zie je het schakelschema en de schakeling.
162pLeg uit dat de lamp nu wel helemaal uitgaat als het schuifcontact in punt Q
gezet wordt.
opgave 6Drielse veer
Vlak bij Arnhem vaart een veerbootje heen en weer over de Rijn.
Zie de foto hieronder.
Op het dak bevinden zich 32 zonnepanelen. Elk zonnepaneel heeft een
oppervlak van 1,0 m2 en neemt bij zonnig weer een vermogen op van 1,2 kW.
De zonnepanelen samen leveren een elektrisch vermogen van 6,0 kW.
172pBereken hoeveel procent van de invallende energie nuttig gebruikt wordt.
182pOp een bewolkte en koude dag wordt slechts ¼ van het vermogen geleverd.
De motoren van het bootje hebben 3,5 kW nodig om te kunnen werken.
Laat zien of het bootje dan voldoende vermogen van de zonnepanelen krijgt
om te kunnen varen.
191pHet bootje heeft ook accu’s aan boord.
Waarom is het verstandig om accu’s aan boord te hebben?
201pAls zonnepanelen vast staan, plaatst men ze meestal schuin.
Waarom is het beter om zonnepanelen schuin te plaatsen?
opgave 10Mobiele kraan
Op bouwplaatsen zie je tegenwoordig steeds meer mobiele kranen. Dat zijn
grote uitschuifbare kranen die zware voorwerpen op hun plaats kunnen takelen.
Lees het volgende bericht.
Een mobiele kraan kan binnen een kwartier klaar zijn voor het werk.
De steunen worden uitgezet, zodat de wielen de grond niet meer raken,
en de telescopische giek wordt uitgeschoven naar de goede lengte.
De maximale last hangt af van de hoogte en de stand van de
telescopische giek. Dit is aangegeven in de figuur.
Elk punt geeft de maximale last aan in die bepaalde situatie.
Elk getal geeft het aantal ton weer. Een ton is 1000 kg.
64 m 33 62 33 60 hoogte 58 22,,66 56 54 33,,55 42 11,,33 33,,55 50 00,,88 48 46 33 A 44 42 1111,,55 40 22,,22 1111,,22 38 88,,88 B 36 1166 55,,33 34 1155,,55 32 1100,,66 33,,33 30 2222 77,,99 28 1177 22,,33 26 99,,99 55,,55 24 22 11,,55 66,,11 C 20 4400 33,,99 18 D giek 2288,,22 16 3,3 33,,77 14 7700 1111,,99 E 12 3399 99 10 F 8 2277,,66 6 hydraulische G cilinder 4 2 0 0 2 4 6 8 10 12 14 16 18 20 22 24 26 28 30 32 34 36 3840 m horizontale uitwijking
302pBij een bepaalde stand van de giek is de maximale last het grootst.
Geef voor die stand de hoogte en de horizontale uitwijking aan.
Als de giek een bepaalde lengte heeft, hangt de maximale last af van de
horizontale uitwijking. In de figuur is dit aangegeven met de bogen A t/m G.
313puitwerkbijlageMaak in de figuur op de uitwerkbijlage een grafiek, waarin je
de maximale last uitzet tegen de horizontale uitwijking voor boog D.
321puitwerkbijlageBepaal uit de grafiek op de uitwerkbijlage hoe groot voor boog D
de maximale last is bij een horizontale uitwijking van 24 m.
331puitwerkbijlageVoor een langere giek gelden andere waarden voor de maximale last.
Schets in dezelfde figuur op de uitwerkbijlage hoe de grafiek loopt voor een
langere giek.
Ga door een berekening na of het bekertje gemaakt is van zuiver tin.
