bronnen

Eindexamen aardrijkskunde vmbo gl/tl 2024, tijdvak 2

bij dit examen

Meerkeuzevragen
Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.
Open vragen
Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden
gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft meer
dan twee redenen, dan worden alleen de eerste twee in de beoordeling
meegeteld.

opgave 1Weer en klimaat

bron 1
Weerkaart van Europa op 4 januari 2023
999955 11000055 1100110011001155 11000055 11000000 11000055 11000055 11002255 11001100 11001100 11000000 11002200 11001155 999955 11001155 11002200 999900 L 11002200 11000000 11001100 11001100 11000055 L 11001155…

999955 11000055 1100110011001155 11000055 11000000 11000055 11000055 11002255 11001100 11001100 11000000 11002200 11001155 999955 11001155 11002200 999900 L 11002200 11000000 11001100 11001100 11000055 L 11001155 11000055 11002200 11002255 11003300 11002200 11002255 11003355 H 11002255

Legenda:
luchtdruk L lagedrukgebied H hogedrukgebied
11p
Bekijk bron 1.
Wat was de overheersende windrichting op 4 januari 2023 in Nederland?
A
B
C
D
21p
Bekijk bron 1.
Op 4 januari 2023 lagen de isobaren boven Nederland dichter bij elkaar
dan boven Spanje, waardoor het in Nederland harder waaide.
Geef aan waardoor het harder waait wanneer de isobaren dicht bij elkaar
liggen.
bron 2
Een tuin met tegels
figuur bij de opgave
32p
Bekijk bron 2.
De tuin in bron 2 kan klimaatbestendig gemaakt worden om de gevolgen van
klimaatverandering te verminderen.
Geef een maatregel die in de tuin genomen kan worden om de gevolgen van
droogte te verminderen.
Geef een maatregel die in de tuin genomen kan worden om de gevolgen van
wateroverlast te verminderen.
bron 3
Tekst met keuzemogelijkheden
De aarde ontvangt licht en warmte van de zon. Broeikasgassen … 1 …
(in de atmosfeer / opgelost in oceanen) houden de warmte vast.
Zonder het natuurlijk broeikaseffect zou het gemiddeld over de hele
wereld … 2 … (kouder / warmer) zijn dan nu.
41p
Lees bron 3.
In bron 3 staat achter de cijfers 1 en 2 een keuzemogelijkheid.
Neem de cijfers 1 en 2 over op het antwoordblad en zet de juiste keuze
erachter.
bron 4
Gegevens over de methaanuitstoot in Nederland en Spanje, 2020
gegevens Nederland Spanje aantal koeien 1.569.000 810.740 aantal inwoners 17.590.672 47.432.805 totale methaanuitstoot van het land in kilogram per inwoner 3.809.189 3.129.112
bron 5
Speciaalvoer voor koeien, 2020
In een nieuwe proef met speciaalvoer voor koeien gaan tweehonderd
koeienboeren de strijd aan tegen methaanuitstoot. De verwachting is dat
door het nieuwe speciaalvoer de koeien minder methaan zullen uitstoten.
52p
Bekijk bron 4 en lees bron 5.
Zowel Nederland als Spanje moeten de uitstoot van broeikasgassen zoals
methaan verlagen. In Nederland zou het speciaalvoer voor koeien daarbij
kunnen helpen. Spanje zou beter in andere sectoren maatregelen kunnen
nemen om de totale methaanuitstoot te verminderen.
Neem Nederland over op het antwoordblad en zet erachter waarom
Nederland wel meedoet aan deze proef met speciaalvoer.
Neem Spanje over op het antwoordblad en zet erachter waarom Spanje ook
maatregelen moet nemen om de totale methaanuitstoot te verminderen.
bron 6
Kaart van Spanje
San Sebastián Barcelona Almería 0 100 320 km
bron 7
Drie klimaatgrafieken van Spanje
°C 40 30 20 10 0 -10 -20 -30 50 -40 0 -50 J FMAMJ J ASOND
mm °C 450 40 400 30 350 20 300 10 250 0 200 -10 150 -20 100 -30 50 -40 0 -50 J FMAMJ J ASOND
klimaatgrafiek 1
°C 40 30 20 10 0 -10 -20 -30 50 -40 0 -50 J FMAMJ J ASOND
61p
Bekijk bron 6 en bron 7.
Van de drie plaatsen in bron 6 zijn in bron 7 de klimaatgrafieken te zien.
Welke stad hoort bij elke klimaatgrafiek?
  klimaatgrafiek 1 klimaatgrafiek 2 klimaatgrafiek 3 A Almería Barcelona San Sebastián B Almería San Sebastián Barcelona C Barcelona Almería San Sebastián D Barcelona San Sebastián Almería E San Sebastián Almería Barcelona F San Sebastián Barcelona Almería
bron 8
Kans op verwoestijning in een deel van West-Europa
Legenda: kans op verwoestijning niet of nauwelijks klein gemiddeld groot zeer groot 0 150 300 km
72p
Bekijk bron 8.
Naar aanleiding van bron 8 worden drie uitspraken gedaan.
Uitspraak 1: i n Zuid-Spanje is de kans op verwoestijning groter dan in
Nederland.
Uitspraak 2: i n gebieden met een gematigd zeeklimaat is minder kans op
verwoestijning dan in gebieden met een mediterraan klimaat.
Uitspraak 3: door ontbossing in Zuid-Spanje neemt de kans op
verwoestijning af.
Neem de cijfers 1, 2 en 3 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet
erachter of de uitspraak juist of onjuist is.
bron 9
Twee verschillende straten in Barcelona, Spanje
figuur bij de opgave
straat met bomen
figuur bij de opgave
81p
Bekijk bron 9.
Beide straten in bron 9 liggen in de Spaanse stad Barcelona. Tijdens een
warme zomerdag is de straat zonder bomen veel warmer dan de straat
met bomen.
Geef een oorzaak waardoor de straat zonder bomen veel warmer is dan de
straat met bomen.
bron 10
Weerkaart van de Verenigde Staten op 5 oktober 2022
11001122 11003322 LL 11001122 LL 11001166 H 11001166 Legenda: 11002200 11002288 11001166 luchtdruk 11001166 11002244 11002200 H H hogedrukgebied X 11001166 H Y L lagedrukgebied LL landsgrens H 11000088 H 11002244…

11001122 11003322 LL 11001122 LL 11001166 H 11001166 Legenda: 11002200 11002288 11001166 luchtdruk 11001166 11002244 11002200 H H hogedrukgebied X 11001166 H Y L lagedrukgebied LL landsgrens H 11000088 H 11002244 11001122 H H Z 11002244 H 11002200 H 11002200 11002200 11001166 11001166 11001166

92p
Bekijk bron 10.
Naar aanleiding van bron 10 worden drie uitspraken gedaan.
Uitspraak 1: bij Y waait een aanlandige wind.
Uitspraak 2: bij Z is het overwegend zonnig weer.
Uitspraak 3: de kans op neerslag is bij Y groter dan bij X.
Neem de cijfers 1, 2 en 3 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet
erachter of de uitspraak juist of onjuist is.
bron 11
Gemiddelde temperatuur in de Verenigde Staten
gemiddelde wintertemperatuur per staat
Legenda: graden Celsius (°C) AAllaasskkaa -12 en kouder -12 tot -9 -9 tot -6 -6 tot -4 -4 tot -1 -1 tot 2 2 tot 4 4 tot 7 7 tot 10 KKaannssaass 10 tot 13 13 en warmer AArriizzoonnaa AAllaabbaammaa 0 775 1.550 km
gemiddelde zomertemperatuur per staat
Legenda: graden Celsius (°C) AAllaasskkaa 16 en kouder 16 tot 18 18 tot 21 21 tot 24 24 tot 27 27 en warmer KKaannssaass AArriizzoonnaa AAllaabbaammaa 0 775 1.550 km
101p
Bekijk bron 11.
In bron 11 is de staat Kansas aangegeven.
Geef met behulp van een klimaatfactor aan waardoor het grote
temperatuurverschil tussen de winter en de zomer in de staat Kansas
wordt veroorzaakt.
bron 12
Foto’s van vier landschappen in de Verenigde Staten
foto 1
foto 2
foto 1
foto 2
foto 3
foto 4
foto 3
foto 4
111p
Bekijk bron 11 en bron 12.
De vier foto’s van landschappen in bron 12 horen bij de vier staten uit bron 11.
Waar staat de foto van het landschap juist bij elke staat?
  Alabama Alaska Arizona Kansas A foto 1 foto 2 foto 3 foto 4 B foto 2 foto 4 foto 1 foto 3 C foto 3 foto 4 foto 1 foto 2 D foto 3 foto 4 foto 2 foto 1 E foto 4 foto 3 foto 1 foto 2 F foto 4 foto 3 foto 2 foto 1
bron 13
Verblijfplaatsen van de monarchvlinder, Noord-Amerika
Legenda: broedgebied zomer broedgebied lente C A N A D A Pacific Grove V E R E N I G D E S T A T E N MEXICO 0 550 1.100 km
Butterfly Town, U.S.A
Het stadje Pacific Grove ligt aan de kust in het zuiden van de staat
California. Het stadje heeft de bijnaam ‘Butterfly Town, U.S.A’
(Vlinderstad, VS) gekregen. Elk jaar komen monarchvlinders overwinteren
in het natuurreservaat in Pacific Grove. De bewoners van het stadje
betalen speciale vlinderbelasting ter bescherming van het natuurreservaat
en de vlinders. Daarnaast controleert de politie ook op het welzijn van de
vlinders. Je loopt kans op een boete van $1000 (zo’n € 900,-) als je de
vlinders verstoort.
121p
Bekijk en lees bron 13.
Monarchvlinders migreren jaarlijks tussen hun overwinteringsgebied en hun
broedgebieden. In de broedgebieden groeien planten waar ze hun eitjes op
leggen. Door klimaatverandering groeien de planten voor de vlindereitjes
steeds vaker op andere plekken.
Leg uit dat de monarchvlinders steeds verder moeten vliegen om de
broedgebieden te bereiken.
Doe het zo:
– Kies eerst of de planten voor de vlindereitjes meer noordelijk of meer
zuidelijk zullen groeien.
– Geef daarna een argument voor je keuze.
132p
Bekijk bron 13.
Om de monarchvlinder te beschermen tegen uitsterving, moeten er
verschillende maatregelen genomen worden. Maatregelen om het leefgebied
van de monarchvlinder in de Verenigde Staten te beschermen hebben vaak
succes, maar maatregelen om klimaatverandering tegen te gaan, hebben
minder succes.
Geef eerst een reden waarom lokale maatregelen ter bescherming van het
leefgebied van de monarchvlinder in de Verenigde Staten succesvol zijn.
Geef daarna een reden waarom maatregelen tegen klimaatverandering
minder kans op succes hebben.
bron 14
Orkaan Ida (2021) en orkaan Katrina (2005), Verenigde Staten
LLoouuiissiiaannaa New Orleans Golf van Mexico Legenda: 0 400 800 km route van orkaan Katrina Ida storm groeit uit tot orkaankracht
windsnelheid (km/u) 250 210 178 154 119 5 4 3 2 1 aantal dagen voor aankomst aan land aankomst aan land (in Louisiana)
141p
Bekijk bron 14.
In augustus 2021 groeide orkaan Ida vlak voor aankomst aan land uit tot een
extreem gevaarlijke orkaan. Pas vlak voor de kust werd de hoogste
windsnelheid van orkaan Ida gemeten.
Geef aan waardoor orkaan Ida vlak voor aankomst aan land de hoogste
windsnelheid haalde en niet eerder boven de Golf van Mexico.
151p
Bekijk bron 14.
Het ‘National Hurricane Center’ waarschuwt kustbewoners voor de komst van
een orkaan. Kustbewoners hebben dan nog tijd om maatregelen te treffen.
Geef met een kenmerk van orkanen aan waardoor kustbewoners vaak nog
tijd hebben om maatregelen te treffen.
162p
Bekijk bron 14.
De staat Louisiana en de stad New Orleans hadden minder te lijden van orkaan
Ida dan van orkaan Katrina, die in 2005 overkwam.
Geef een kenmerk van orkaan Ida waardoor deze minder verwoestend was
dan orkaan Katrina.
Geef een maatregel die is getroffen na orkaan Katrina waardoor orkaan Ida
tot minder verwoesting leidde.

opgave 2Water

bron 15 Stroomgebieden en afvoer van rivieren in Nederland © Noordhoff Uitgevers bv
Bekijk bron 15. De letters X, Y en Z in de grafiek horen bij de rivieren de Maas, de Rijn en de Schelde. Æ Noteer de letters X, Y en Z op het antwoordblad en schrijf achter elke letter de naam van de juiste rivier.
bron 16 Neerslagtekort in Nederland tussen 1 april 2022 en 30 september 2022
Bekijk bron 16. Naar aanleiding van bron 16 worden drie uitspraken gedaan. Uitspraak 1: tussen 1 april 2022 en 30 september 2022 had heel Nederland last van een neerslagtekort. Uitspraak 2: in een periode van neerslagtekort is er te weinig neerslag voor landbouwgewassen. Uitspraak 3: tijdens de…

Bekijk bron 16. Naar aanleiding van bron 16 worden drie uitspraken gedaan. Uitspraak 1: tussen 1 april 2022 en 30 september 2022 had heel Nederland last van een neerslagtekort. Uitspraak 2: in een periode van neerslagtekort is er te weinig neerslag voor landbouwgewassen. Uitspraak 3: tijdens de wintermaanden is de kans op een neerslagtekort in Nederland groter dan in de zomermaanden. Æ Neem de cijfers 1, 2 en 3 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.

bron 17 Krantenartikel, 5 augustus 2022
Bekijk en lees bron 17. Drinkwaterbedrijf Evides produceert drinkwater voor de provincies Zeeland, Zuid-Holland en delen van Noord-Brabant. Wanneer het Maaswater van goede kwaliteit is, worden de spaarbekkens gevuld. Æ Leg uit in welk seizoen het Maaswater de beste kwaliteit heeft om er drinkwater…

Bekijk en lees bron 17. Drinkwaterbedrijf Evides produceert drinkwater voor de provincies Zeeland, Zuid-Holland en delen van Noord-Brabant. Wanneer het Maaswater van goede kwaliteit is, worden de spaarbekkens gevuld. Æ Leg uit in welk seizoen het Maaswater de beste kwaliteit heeft om er drinkwater van te produceren. Doe het zo: – Kies eerst uit zomer of winter . – Geef daarna aan waardoor dat seizoen de beste waterkwaliteit heeft.

Nederlandse drinkwaterbedrijven maken zich zorgen over toekomstige waterschaarste. Om waterschaarste tegen te gaan, kunnen Nederlandse huishoudens water besparen. De Nederlandse overheid kan maatregelen nemen om water vast te houden. Æ Neem huishoudens over op het antwoordblad en zet een maatregel…

Nederlandse drinkwaterbedrijven maken zich zorgen over toekomstige waterschaarste. Om waterschaarste tegen te gaan, kunnen Nederlandse huishoudens water besparen. De Nederlandse overheid kan maatregelen nemen om water vast te houden. Æ Neem huishoudens over op het antwoordblad en zet een maatregel om water te besparen erachter. Æ Neem Nederlandse overheid over op het antwoordblad en zet een maatregel om water vast te houden erachter.

bron 18 Topografische kaart van de rivier de IJssel bij Deventer bron 19 De rivier de IJssel bij Deventer
opgave als beeld van het examen
Bekijk bron 18 en bron 19. Bij de letter P in bron 19 ligt de binnenstad van Deventer. Op de topografische kaart in bron 18 zijn nummers aangegeven. Welke combinatie van cijfers uit bron 18 geeft de kijkrichting van P naar Q in bron 19 weer?   van P naar Q A 1 2 B 2 1 C 3 4 D 4 3
Bekijk bron 18 en bron 19. De rivier de IJssel heeft stroomopwaarts van Deventer meer ruimte gekregen om de kans op wateroverlast in Deventer te verkleinen. Æ Geef aan waardoor in Deventer weinig maatregelen mogelijk zijn om de IJssel meer ruimte te geven. bron 20 De rivier de Nijl en de rivier de…

Bekijk bron 18 en bron 19. De rivier de IJssel heeft stroomopwaarts van Deventer meer ruimte gekregen om de kans op wateroverlast in Deventer te verkleinen. Æ Geef aan waardoor in Deventer weinig maatregelen mogelijk zijn om de IJssel meer ruimte te geven. bron 20 De rivier de Nijl en de rivier de Chang Jiang in cijfers   Nijl Chang Jiang lengte 6.650 km 6.300 km grootte stroomgebied 3.349.000 km 2 1.808.500 km 2 debiet bij de monding 1.584 m 3 /s 30.146 m 3 /s hoogteligging bron van de rivier 2.400 m 5.170 m

Bekijk bron 20. Het debiet bij de monding van de rivier de Nijl verschilt sterk van het debiet bij de monding van de rivier de Chang Jiang. Æ Geef een natuurlijke oorzaak voor het grote verschil in debiet bij de monding tussen de rivier de Nijl en de rivier de Chang Jiang.
bron 21 Waterbeschikbaarheid in het Midden-Oosten per jaar
Bekijk bron 21. Bij een beschikbaarheid van 1.000 m 3 of minder per hoofd van de bevolking is er sprake van een watertekort. Naar aanleiding van bron 21 worden drie uitspraken gedaan. Uitspraak 1: in 2015 was van de landen in het Midden-Oosten de waterbeschikbaarheid per hoofd van de bevolking het…

Bekijk bron 21. Bij een beschikbaarheid van 1.000 m 3 of minder per hoofd van de bevolking is er sprake van een watertekort. Naar aanleiding van bron 21 worden drie uitspraken gedaan. Uitspraak 1: in 2015 was van de landen in het Midden-Oosten de waterbeschikbaarheid per hoofd van de bevolking het laagst in Syrië. Uitspraak 2: tussen 1960 en 2030 is de waterbeschikbaarheid per hoofd van de bevolking het sterkst gedaald in Irak. Uitspraak 3: wanneer Turkije meer water vasthoudt in stuwmeren, daalt de waterbeschikbaarheid in Irak. Æ Neem de cijfers 1, 2 en 3 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.

opgave als beeld van het examen
In het Midden-Oosten gebruikt de landbouw het meeste water. Door de irrigatiemethode te veranderen kan veel water worden bespaard. Welke verandering in irrigatiemethode levert de grootste waterbesparing op? A van cirkelirrigatie overstappen op oppervlakte-irrigatie B van oppervlakte-irrigatie…

In het Midden-Oosten gebruikt de landbouw het meeste water. Door de irrigatiemethode te veranderen kan veel water worden bespaard. Welke verandering in irrigatiemethode levert de grootste waterbesparing op? A van cirkelirrigatie overstappen op oppervlakte-irrigatie B van oppervlakte-irrigatie overstappen op druppelirrigatie C van oppervlakte-irrigatie overstappen op cirkelirrigatie

bron 22 Ontziltingsinstallatie in Saudi-Arabië
Bekijk en lees bron 22. In Saudi-Arabië worden ontziltingsinstallaties gebouwd om de bevolking van drinkwater te blijven voorzien. Æ Geef een demografische noodzaak voor de bouw van veel ontziltingsinstallaties.
Bekijk en lees bron 22. Om aan zoetwater te komen maakt Saudi-Arabië steeds vaker gebruik van ontziltingsinstallaties. Het klimaat en de voorraad fossiel water in Saudi-Arabië dragen ook bij aan de afhankelijkheid van ontziltingsinstallaties. Æ Geef aan waardoor het klimaat bijdraagt aan de…

Bekijk en lees bron 22. Om aan zoetwater te komen maakt Saudi-Arabië steeds vaker gebruik van ontziltingsinstallaties. Het klimaat en de voorraad fossiel water in Saudi-Arabië dragen ook bij aan de afhankelijkheid van ontziltingsinstallaties. Æ Geef aan waardoor het klimaat bijdraagt aan de afhankelijkheid van ontziltingsinstallaties. Æ Geef aan waardoor de voorraad fossiel water bijdraagt aan de afhankelijkheid van ontziltingsinstallaties.

Bekijk en lees bron 22. Ontziltingsinstallaties in Saudi-Arabië kunnen veel duurzamer zoetwater produceren dan nu vaak het geval is. Æ Noem een maatregel die genomen kan worden om een ontziltingsinstallatie duurzamer te maken.
bron 23 Stroomgebieden en bevolkingsspreiding in China Legenda: stroomgebied Chang Jiang, Huang He en de Parelrivier verdeling van de bevolking 1 stip is 500.000 inwoners
Uit bron 23 kun je afleiden over welke rivier het meeste transport plaatsvindt in China. Æ Beargumenteer over welke rivier in China het meeste transport plaatsvindt. Doe het zo: – Kies eerst uit de rivier de Chang Jiang , de Huang He of de Parelrivier . – Geef daarna een argument voor je keuze op…

Uit bron 23 kun je afleiden over welke rivier het meeste transport plaatsvindt in China. Æ Beargumenteer over welke rivier in China het meeste transport plaatsvindt. Doe het zo: – Kies eerst uit de rivier de Chang Jiang , de Huang He of de Parelrivier . – Geef daarna een argument voor je keuze op basis van bron 23.

bron 24 Extreme wateroverlast in Zhengzhou
Bekijk en lees bron 24. Verschillende onderdelen van de waterkringloop in en rondom Zhengzhou raakten overbelast door het extreme weer. Æ Noem twee onderdelen uit de waterkringloop die overbelast raakten door extreem weer in en rondom Zhengzhou. bron 25 Sponssteden In 2015 presenteerde de Chinese…

Bekijk en lees bron 24. Verschillende onderdelen van de waterkringloop in en rondom Zhengzhou raakten overbelast door het extreme weer. Æ Noem twee onderdelen uit de waterkringloop die overbelast raakten door extreem weer in en rondom Zhengzhou. bron 25 Sponssteden In 2015 presenteerde de Chinese overheid een plan om van 16 Chinese steden ‘sponssteden’ te maken. In een ‘sponsstad’ worden maatregelen genomen om water vast te houden.

Lees bron 25. Æ Noem een maatregel die genomen kan worden om het water in een ‘sponsstad’ vast te houden.

opgave 3Bevolking en ruimte

bron 26 Bevolkingsontwikkeling in Nederland in de periode 2015 - 2019
Bekijk bron 26. Over de bevolkingsontwikkeling in Nederland die is te zien in bron 26 worden drie uitspraken gedaan. Uitspraak 1: in de periode 2015 - 2019 daalde de totale bevolking van Nederland. Uitspraak 2: het vestigingsoverschot nam toe in de periode 2015 - 2019. Uitspraak 3: de sociale…

Bekijk bron 26. Over de bevolkingsontwikkeling in Nederland die is te zien in bron 26 worden drie uitspraken gedaan. Uitspraak 1: in de periode 2015 - 2019 daalde de totale bevolking van Nederland. Uitspraak 2: het vestigingsoverschot nam toe in de periode 2015 - 2019. Uitspraak 3: de sociale bevolkingsgroei is voor alle jaren groter dan de natuurlijke bevolkingsgroei. Æ Neem de cijfers 1, 2 en 3 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.

bron 27 Bevolkingsdiagrammen van migranten in Nederland, 2022 migranten met een niet-westerse achtergrond Legenda: mannen, niet-westerse migratieachtergrond vrouwen, niet-westerse migratieachtergrond mannen, Nederlands vrouwen, Nederlands bron 28 Tekst met keuzemogelijkheden De meeste mensen met…

bron 27 Bevolkingsdiagrammen van migranten in Nederland, 2022 migranten met een niet-westerse achtergrond Legenda: mannen, niet-westerse migratieachtergrond vrouwen, niet-westerse migratieachtergrond mannen, Nederlands vrouwen, Nederlands bron 28 Tekst met keuzemogelijkheden De meeste mensen met een migratieachtergrond die in Nederland wonen, zijn tussen de … 1 … ( 20 en 40 jaar / 40 en 60 jaar) oud. Mensen met een niet-westerse migratieachtergrond hebben relatief … 2 … (meer / minder) kinderen dan mensen met een Nederlandse achtergrond. De gemiddelde leeftijd van migranten met een westerse migratieachtergrond is … 3 … (hoger / lager) dan de leeftijd van migranten met een niet-westerse migratieachtergrond.

Bekijk bron 27 en lees bron 28. In bron 28 staat achter de cijfers 1, 2 en 3 een keuzemogelijkheid. Æ Neem de cijfers 1, 2 en 3 over op het antwoordblad en zet de juiste keuze erachter.
bron 29 Migranten met een Indonesische en Poolse achtergrond in Nederland op 1 januari 2022 Indonesië Polen 106.100 257.700 173.500 48.200
Bekijk bron 29. Sinds 1945 zijn verschillende groepen migranten naar Nederland gemigreerd. Mensen met een Indonesische achtergrond wonen langer in Nederland dan mensen met een Poolse achtergrond. Æ Geef met behulp van bron 29 aan dat migranten met een Indonesische achtergrond langer in Nederland…

Bekijk bron 29. Sinds 1945 zijn verschillende groepen migranten naar Nederland gemigreerd. Mensen met een Indonesische achtergrond wonen langer in Nederland dan mensen met een Poolse achtergrond. Æ Geef met behulp van bron 29 aan dat migranten met een Indonesische achtergrond langer in Nederland wonen dan migranten met een Poolse achtergrond.

bron 30 Plan voor een kabelbaan over het IJ in Amsterdam Model van de kabelbaan
bron 31 Tekst met keuzemogelijkheden In Amsterdam-Noord worden veel nieuwe woningen gebouwd. Amsterdam-Noord wordt gescheiden van de rest van Amsterdam door het IJ. Om het IJ over te steken, varen er pontjes heen en weer. De pontjes kunnen de aantallen passagiers door de … 1 … (bevolkingsafname /…

bron 31 Tekst met keuzemogelijkheden In Amsterdam-Noord worden veel nieuwe woningen gebouwd. Amsterdam-Noord wordt gescheiden van de rest van Amsterdam door het IJ. Om het IJ over te steken, varen er pontjes heen en weer. De pontjes kunnen de aantallen passagiers door de … 1 … (bevolkingsafname / bevolkingsgroei) in Amsterdam-Noord nauwelijks aan. Daarom zijn er plannen voor de aanleg van een elektrische kabelbaan. Een elektrische kabelbaan heeft verschillende voordelen. De gemeente Amsterdam steunt het plan voor de kabelbaan, dat is … 2 … (duurder / goedkoper) dan een nieuwe tunnel.

Bekijk bron 30 en lees bron 31. Geïnspireerd door steden als Londen en Parijs heeft Amsterdam plannen voor de aanleg van een kabelbaan over het IJ. In bron 31 staat achter de cijfers 1 en 2 een keuzemogelijkheid. Æ Neem de cijfers 1 en 2 over op het antwoordblad en zet de juiste keuze erachter.
Bekijk bron 30. De gemeente Amsterdam wil graag de leefbaarheid van de stad Amsterdam vergroten. Stelling: ʻDe kabelbaan over het IJ draagt bij aan het verbeteren van de leefbaarheid van de stad Amsterdam.ʼ Æ Geef een argument voor deze stelling. Æ Geef een argument tegen deze stelling.
bron 32 Drie bevolkingsdiagrammen van de Duitse bevolking bevolkingsdiagram 1 bevolkingsdiagram 2
Bekijk bron 32. De drie bevolkingsdiagrammen van de Duitse bevolking horen bij de jaartallen 1950, 2000 en 2050. Æ Noteer de jaartallen 1950, 2000 en 2050 onder elkaar op het antwoordblad en zet het cijfer van het juiste bevolkingsdiagram erachter.
bron 33 Uitstoot van luchtverontreinigende stoffen in Duitsland tussen 1990 en 2019
Bekijk bron 33. Door de herinrichting van de industriegebieden, is de luchtkwaliteit veranderd. Æ Leg dit uit. Doe het zo: – Kies eerst of het aantal fabrieken afnam of toenam . – Geef daarna aan waardoor de luchtkwaliteit veranderde.
Bekijk bron 33. In 2008 zijn in Duitse steden milieuzones ingesteld. Vervuilend verkeer wordt sindsdien uit de binnenstad geweerd. De luchtkwaliteit in de Duitse binnensteden is hierdoor verbeterd. Æ Geef met behulp van bron 33 het effect dat de stedelijke milieuzones sinds 2008 hebben gehad op de…

Bekijk bron 33. In 2008 zijn in Duitse steden milieuzones ingesteld. Vervuilend verkeer wordt sindsdien uit de binnenstad geweerd. De luchtkwaliteit in de Duitse binnensteden is hierdoor verbeterd. Æ Geef met behulp van bron 33 het effect dat de stedelijke milieuzones sinds 2008 hebben gehad op de luchtkwaliteit van Duitsland als geheel.

bron 34 Satellietfoto’s van de Duitse stad Bochum in het Ruhrgebied satellietfoto 1 satellietfoto 2
Bekijk bron 34. De satellietbeelden laten een deel van de Duitse stad Bochum zien. De fotoʼs staan in willekeurige volgorde. Sinds de jaren ’70 van de vorige eeuw is veel veranderd in Bochum. Æ Noem met behulp van bron 34 twee veranderingen in de stad Bochum die de leefbaarheid hebben verbeterd.
bron 35 Drie bevolkingsdiagrammen van China, Duitsland en Nederland in 2021 China Duitsland
Bekijk bron 35. In bron 35 staan de bevolkingsdiagrammen van China, Duitsland en Nederland in 2021. Naar aanleiding van bron 35 worden drie uitspraken gedaan. Uitspraak 1: in Duitsland is het aandeel jongeren 0-19 jaar groter dan 20% van de bevolking, in China en Nederland is dat aandeel kleiner.…

Bekijk bron 35. In bron 35 staan de bevolkingsdiagrammen van China, Duitsland en Nederland in 2021. Naar aanleiding van bron 35 worden drie uitspraken gedaan. Uitspraak 1: in Duitsland is het aandeel jongeren 0-19 jaar groter dan 20% van de bevolking, in China en Nederland is dat aandeel kleiner. Uitspraak 2: in China is de verhouding tussen jongens en meisjes van 0-19 jaar schever dan in Nederland en Duitsland. Uitspraak 3: in alle drie de landen zal het sterftecijfer de komende 30 jaar toenemen. Æ Neem de cijfers 1, 2 en 3 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.

opgave als beeld van het examen
Shanghai en andere grote steden in China geven sommige migranten na verloop van tijd een tijdelijke stadshukou. Die migranten krijgen dan toegang tot bepaalde voorzieningen in de stad. Æ Geef een reden waarom grote steden aan sommige migranten een tijdelijke stadshukou geven. bron 36 Tekst met…

Shanghai en andere grote steden in China geven sommige migranten na verloop van tijd een tijdelijke stadshukou. Die migranten krijgen dan toegang tot bepaalde voorzieningen in de stad. Æ Geef een reden waarom grote steden aan sommige migranten een tijdelijke stadshukou geven. bron 36 Tekst met keuzemogelijkheden Sinds de jaren ’80 van de vorige eeuw kent China een sterke trek naar de stad, dat heet … 1 … (suburbanisatie / urbanisatie). Plattelandsbewoners trokken naar de steden op zoek naar beter betaald werk. In veel gevallen bleven de kinderen achter op het platteland, omdat ze … 2 … (geen / wel) recht hadden op onderwijs en gezondheidszorg in de stad. Tegenwoordig is er een migratiebeweging terug naar het platteland. Sommige migranten zijn het stadsleven beu, maar een grotere groep migranten keert terug … 3 …. (vanwege studie / vanwege werkloosheid).

Lees bron 36. In bron 36 staat achter de cijfers 1, 2 en 3 een keuzemogelijkheid. Æ Neem de cijfers 1, 2 en 3 over op het antwoordblad en zet de juiste keuze erachter. bron 37 Een nieuw aangelegde snelweg op het Chinese platteland
Bekijk bron 37. De Chinese overheid wil dat de welvaart op het Chinese platteland groeit. Daarom worden veel snelwegen aangelegd. De welvaart van Chinese provincies groeit, maar de welvaart in kleine dorpen zoals in bron 37, groeit nauwelijks. Æ Geef een reden waarom de welvaart in veel kleine…

Bekijk bron 37. De Chinese overheid wil dat de welvaart op het Chinese platteland groeit. Daarom worden veel snelwegen aangelegd. De welvaart van Chinese provincies groeit, maar de welvaart in kleine dorpen zoals in bron 37, groeit nauwelijks. Æ Geef een reden waarom de welvaart in veel kleine dorpen nauwelijks groeit door de komst van een snelweg.

bron 38 Locatie van treinstations in Shanghai
Bekijk bron 38. De treinstations van Shanghai liggen allemaal aan de rand van het centrum van Shanghai. Æ Geef een reden waarom de treinstations in Shanghai juist aan de rand van het centrum van Shanghai liggen.
Bekijk bron 38. China investeert veel in de aanleg van hogesnelheidslijnen. Het gebruik van hogesnelheidstreinen kan de leefbaarheid in Shanghai verbeteren. Æ Geef een reden waarom de komst van hogesnelheidstreinen de leefbaarheid van Shanghai verbetert. Let op: de laatste vraag van dit examen…

Bekijk bron 38. China investeert veel in de aanleg van hogesnelheidslijnen. Het gebruik van hogesnelheidstreinen kan de leefbaarheid in Shanghai verbeteren. Æ Geef een reden waarom de komst van hogesnelheidstreinen de leefbaarheid van Shanghai verbetert. Let op: de laatste vraag van dit examen staat op de volgende pagina.

bron 39 Bovengrondse metrolijn in Shanghai
Bekijk bron 39. Treinreizigers in Shanghai worden aangemoedigd om na hun treinreis verder te reizen met het openbaar vervoer. Zo heeft Shanghai een uitgebreid metronetwerk dat deels boven de grond ligt, terwijl de meeste metronetwerken onder de grond liggen. Æ Geef een voordeel om een metrolijn…

Bekijk bron 39. Treinreizigers in Shanghai worden aangemoedigd om na hun treinreis verder te reizen met het openbaar vervoer. Zo heeft Shanghai een uitgebreid metronetwerk dat deels boven de grond ligt, terwijl de meeste metronetwerken onder de grond liggen. Æ Geef een voordeel om een metrolijn bovengronds aan te leggen. Æ Geef een bezwaar dat de bewoners in de buurt van de bovengrondse metrolijn zullen hebben tegen de aanleg. Bronvermelding Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift.