bij dit examen
Meerkeuzevragen
Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.
opgave 1Let’s go LETS!
Bij de beantwoording van de vragen 1 tot en met 7 moet je soms
gebruikmaken van informatiebron 1 in de bijlage.
Gebruik informatiebron 1.
11p
Directe ruil, want goederen en diensten worden direct tegen elkaar
Directe ruil, want er wordt geen geld gebruikt.
Indirecte ruil, want goederen worden tegen diensten geruild.
Indirecte ruil, want er wordt een ruilmiddel gebruikt.
Is er bij het LETSysteem sprake van directe ruil of van indirecte ruil en
waarom?
Directe ruil, want goederen en diensten worden direct tegen elkaargeruild.
Directe ruil, want er wordt geen geld gebruikt. Indirecte ruil, want goederen worden tegen diensten geruild. Indirecte ruil, want er wordt een ruilmiddel gebruikt.Gebruik informatiebron 1.
21p
Geef nog een reden waarom ruilkringen meestal in grote steden actief
De meeste ruilkringen zijn actief in grote steden, onder andere omdat
daar veel mensen wonen.
Geef nog een reden waarom ruilkringen meestal in grote steden actiefzijn.
31p
Geef een argument waarom ruilkringen populairder worden in tijden
Het systeem van LETS en ruilkringen bestaat nog niet zo lang. Het is
ontstaan in 1980 in Courtenay, Canada. De stad Courtenay werd toen
geconfronteerd met een hoge werkloosheid en economische terugval
nadat de plaatselijke houtzagerij failliet ging.
Geef een argument waarom ruilkringen populairder worden in tijdenvan economische neergang.
Als deelnemer heb je bij de LETS-administratie een rekening waarop wordt bijgehouden hoeveel ruilpunten je nog tegoed hebt of hoe hoog je schuld is. Ruilpunten worden naar de rekeningen van andere deelnemers overgeschreven. Als deelnemer aan een ruilkring hoef je niet bang te zijn om ‘rood’ te staan. Een schuld betekent niets anders dan dat je later iets voor iemand uit de ruilkring terug zult doen.
41p
Welk nadeel heeft een tegoed aan LETSpunten, naast het ontbreken
In tegenstelling tot een ‘gewone’ spaarrekening levert een tegoed aan
LETSpunten je geen rente op. Maar een tegoed aan LETSpunten heeft
meer nadelen ten opzichte van een tegoed op een ‘gewone’
spaarrekening.
Welk nadeel heeft een tegoed aan LETSpunten, naast het ontbrekenvan rente, ten opzichte van een tegoed op een ‘gewone’
spaarrekening?
51p
Geef een argument voor het standpunt van Mark.
Enthousiast LETS-lid Mark en zijn buurman Florijn praten over het
LETSysteem. Volgens Mark kan hij, door de deelname aan het
LETSysteem, een groter deel van zijn inkomen sparen op een ‘gewone’
spaarrekening. Volgens Florijn klopt dat niet, want het inkomen dat hij in
euro’s verdient bij zijn baas, is niet veranderd.
Geef een argument voor het standpunt van Mark.61p
Noem, naast de minder goede uitvoering, een ander mogelijk
Florijn weet niet of hij mee zal doen aan het LETSysteem. “Stel dat ik een
kleine verbouwing wil laten uitvoeren met dit systeem. Dan is er toch een
risico dat het werk minder goed wordt uitgevoerd dan door een bedrijf dat
niet deelneemt aan LETS”, zegt hij.
Noem, naast de minder goede uitvoering, een ander mogelijkprobleem voor Florijn als hij de verbouwing wil laten uitvoeren met het
LETSysteem.
71p
Noem een mogelijk nadeel van het gebruik van het LETSysteem voor
Ook bedrijven zijn niet altijd blij met het gebruik van het LETSysteem.
Noem een mogelijk nadeel van het gebruik van het LETSysteem voorbedrijven die daar niet aan deelnemen.
opgave 2Vergrijzing: bedreiging of kans?
Bij de beantwoording van de vragen 8 tot en met 14 moet je soms
gebruikmaken van informatiebron 2 in de bijlage.
81p
1 → 2 → 3
1 → 3 → 2
2 → 1 → 3
2 → 3 → 1
3 → 1 → 2
3 → 2 → 1
In een bevolkingspiramide kun je de leeftijdsopbouw van de bevolking
zien. Je ziet hieronder drie bevolkingspiramides van drie verschillende
jaren.
leeftijd leeftijd leeftijd 100 100 100 90 90 90 80 80 80 70 70 70 60 60 60 50 50 50 40 40 40 30 30 30 20 20 20 10 10 10 0 0 0 200 150 100 50 0 0 50 100 150 200 200 150 100 50 0 0 50 100 150 200 200 150 100 50 0 0 50 100 150 200 mannen x1000 vrouwen x1000 mannen x1000 vrouwen x1000 mannen x1000 vrouwen x1000 Piramide 1 Piramide 2 Piramide 3
Zet de piramides in een juiste volgorde zodat ze de vergrijzing van de
Nederlandse samenleving in de loop der jaren goed weergeven.
1 → 2 → 3 1 → 3 → 2 2 → 1 → 3 2 → 3 → 1 3 → 1 → 2 3 → 2 → 191p
Noem nog een ander voorbeeld van overheidsuitgaven die zullen
De negatieve gevolgen van de vergrijzing voor de overheid gaan
voornamelijk over de kosten van de vergrijzing, bijvoorbeeld de uitgaven
aan AOW-uitkeringen.
Noem nog een ander voorbeeld van overheidsuitgaven die zullenstijgen als gevolg van de vergrijzing.
102p
Noem twee voorbeelden van overheidsuitgaven die in verhouding
Men vergeet echter vaak dat bepaalde overheidsuitgaven in verhouding
tot de totale overheidsuitgaven ook kleiner zullen worden door de
vergrijzing.
Noem twee voorbeelden van overheidsuitgaven die in verhoudingkleiner zullen worden door de vergrijzing. Geef ook een verklaring.
Gebruik informatiebron 2.
112p
Hoeveel procent van het totaal aantal huishoudens bestond in 2010 uit
Op basis van het aantal huishoudens kun je zien dat de seniorengroep
een belangrijke doelgroep kan zijn voor ondernemers. Kijk je naar de
senioren als doelgroep, dan gaat het over de leeftijdsgroep vanaf 55 jaar.
Hoeveel procent van het totaal aantal huishoudens bestond in 2010 uithuishoudens waarvan de hoofdkostwinner ‘senior’ is?
Schrijf je berekening op.
121p
Geef hiervoor een verklaring.
De groep senioren heeft gemiddeld een veel hoger vermogen dan de
andere groepen.
Geef hiervoor een verklaring.132p
Noem hiervoor twee oorzaken.
De groep senioren vanaf 65 jaar heeft niet het hoogste inkomen. Deze
groep vanaf 65 jaar houdt na aftrek van de vaste lasten wel een groter
percentage van het inkomen over om vrij te besteden dan de
leeftijdsgroepen 45 - 64 jaar.
Noem hiervoor twee oorzaken.141p
Noem een voorbeeld hoe de supermarkt het plaatsbeleid in zou
Ondernemers kunnen profiteren van de vergrijzing. Ze moeten dan wel
seniorenmarketing inzetten om de seniorendoelgroep optimaal te kunnen
bedienen. Een supermarkt kan de ‘p’ van plaatsbeleid inzetten om de
seniorengroep aan zich te binden.
Noem een voorbeeld hoe de supermarkt het plaatsbeleid in zoukunnen zetten om de seniorendoelgroep goed te kunnen bedienen.
opgave 3In onze stad gebeurt altijd wat!
Bij de beantwoording van de vragen 15 tot en met 21 moet je soms
gebruikmaken van de informatiebronnen 3 en 4 in de bijlage.
Gebruik informatiebron 3.
151p
Geef een voorbeeld van extra inkomsten / opbrengsten voor de
In Dregten wil de burgemeester ook een citymarketingcampagne. In de
gemeenteraad zijn er naast voorstanders ook tegenstanders van de dure
reclamecampagne. Zij wijzen erop dat het maar de vraag is of er
tegenover deze kosten wel voldoende extra opbrengsten staan om de
gemeentebegroting sluitend te houden.
Geef een voorbeeld van extra inkomsten / opbrengsten voor degemeente die citymarketing kan opleveren.
161p
Geef een argument waarom gemeenten zich in hun
Toekomstige of nieuwe inwoners zorgen voor extra inkomsten. Toch
richten veel gemeenten zich bij citymarketing eerst op de huidige
inwoners.
Geef een argument waarom gemeenten zich in hunmarketingcampagne eerst richten op de huidige inwoners.
171p
Leg uit dat hier sprake is van het profijtbeginsel.
De kosten van de citymarketingactiviteiten worden door de gemeente
betaald. De gemeente laat bedrijven en inwoners meebetalen via de
belastingen. In verhouding betalen bedrijven vaak meer dan de inwoners.
Leg uit dat hier sprake is van het profijtbeginsel.181p
Geef een argument voor kleinere gemeenten om toch aan
Volgens sommige economen is citymarketing door kleinere gemeenten
onzinnig en weggegooid geld. Zij beweren dat Nederland als geheel niets
opschiet met deze citymarketing. “Er komt geen toerist extra naar
Nederland”, zeggen zij.
Geef een argument voor kleinere gemeenten om toch aancitymarketing te doen.
191p
effectieve citymarketing → 1 → 2 → 3 → bijstandsuitgaven dalen
effectieve citymarketing → 1 → 3 → 2 → bijstandsuitgaven dalen
effectieve citymarketing → 2 → 1 → 3 → bijstandsuitgaven dalen
effectieve citymarketing → 2 → 3 → 1 → bijstandsuitgaven dalen
effectieve citymarketing → 3 → 1 → 2 → bijstandsuitgaven dalen
effectieve citymarketing → 3 → 2 → 1 → bijstandsuitgaven dalen
Dezelfde economen vragen zich af of het voor de gemeenten wel zinvol is
om veel geld uit te geven aan citymarketing. Volgens hen gaan veel
inkomsten niet naar de gemeenten, maar juist naar de bedrijven. Toch
kunnen de bijstandsuitgaven van een gemeente dalen als citymarketing
effectief is.
Hieronder staan drie verschijnselen:
1 bedrijvigheid in de gemeente neemt toe
2 vraag naar personeel neemt toe
3 werkloosheid neemt af
Zet de verschijnselen in een zodanige volgorde dat een logische
gedachtegang ontstaat.
effectieve citymarketing → 1 → 2 → 3 → bijstandsuitgaven dalen effectieve citymarketing → 1 → 3 → 2 → bijstandsuitgaven dalen effectieve citymarketing → 2 → 1 → 3 → bijstandsuitgaven dalen effectieve citymarketing → 2 → 3 → 1 → bijstandsuitgaven dalen effectieve citymarketing → 3 → 1 → 2 → bijstandsuitgaven dalen effectieve citymarketing → 3 → 2 → 1 → bijstandsuitgaven dalen201p
Leg uit dat de inwoners en de bedrijven tegenstrijdige belangen
Citymarketing heeft voor de inwoners van de gemeente niet alleen maar
voordelen. Daardoor is het voor de gemeente lastig om een goed beleid te
voeren. Dat komt onder andere omdat inwoners en bedrijven
tegenstrijdige belangen kunnen hebben.
Leg uit dat de inwoners en de bedrijven tegenstrijdige belangenkunnen hebben.
Gebruik informatiebron 4.
212p
Bereken in hele euro’s hoeveel gemeente X dan in 2014 extra zal
Stel dat gemeente X haar doelstelling haalt.
Bereken in hele euro’s hoeveel gemeente X dan in 2014 extra zalontvangen door middel van citymarketing.
Schrijf je berekening op.
opgave 4Vechten om de vodden!
Bij de beantwoording van de vragen 22 tot en met 28 moet je soms
gebruikmaken van de informatiebronnen 5 en 6 in de bijlage.
In Nederland zijn veel liefdadigheidsorganisaties bezig met het verzamelen van gebruikte kleding. Het lijkt zo mooi. Dat oude T-shirt gooi je in de kledingcontainer. Jij hebt weer ruimte op de plank. Iemand in Afrika is blij met jouw shirt. Echter, van alle kleding die liefdadigheidsorganisaties in Nederland inzamelen, wordt maar twee procent weggegeven in arme landen. uit: OneWorld nr. 4 mei 2012
Gebruik informatiebron 5.
221p
Geef een argument waarom de kleding in Nederland verkocht wordt
Veel ingeleverde kleding wordt door Humana niet daadwerkelijk
verscheept naar Afrika, maar wordt al in Nederland verkocht aan
commerciële organisaties.
Geef een argument waarom de kleding in Nederland verkocht wordtaan commerciële handelaren en niet wordt uitgedeeld in Afrika.
231p
export gebruikte kleding → 1 → 2 → 3 → lagere werkgelegenheid
export gebruikte kleding → 1 → 3 → 2 → lagere werkgelegenheid
export gebruikte kleding → 2 → 1 → 3 → lagere werkgelegenheid
export gebruikte kleding → 2 → 3 → 1 → lagere werkgelegenheid
export gebruikte kleding → 3 → 1 → 2 → lagere werkgelegenheid
export gebruikte kleding → 3 → 2 → 1 → lagere werkgelegenheid
Jeanny van de Broeck gooit haar gebruikte kleding altijd netjes in een
daarvoor bestemde container. Haar vriendin Claire vindt dat de export van
gebruikte kleding ook negatieve gevolgen kan hebben voor de
werkgelegenheid in de textielindustrie in de ontwikkelingslanden.
Hieronder staan drie economische verschijnselen.
1 minder verkoop door textielindustrie in ontwikkelingslanden
2 aanbod van kleding in ontwikkelingslanden neemt toe
3 lagere productie door textielindustrie in ontwikkelingslanden
Zet de verschijnselen in een zodanige volgorde dat een logische
gedachtegang ontstaat.
export gebruikte kleding → 1 → 2 → 3 → lagere werkgelegenheid export gebruikte kleding → 1 → 3 → 2 → lagere werkgelegenheid export gebruikte kleding → 2 → 1 → 3 → lagere werkgelegenheid export gebruikte kleding → 2 → 3 → 1 → lagere werkgelegenheid export gebruikte kleding → 3 → 1 → 2 → lagere werkgelegenheid export gebruikte kleding → 3 → 2 → 1 → lagere werkgelegenheid242p
Geef een voordeel en een nadeel van deze nieuwe werkwijze voor de
Veel organisaties delen geen gebruikte kleding uit Europa meer direct uit
aan de bevolking in Afrika. De kleding wordt nu overgedragen aan
plaatselijke organisaties in Afrika die de textiel op de plaatselijke markt
verkopen.
Geef een voordeel en een nadeel van deze nieuwe werkwijze voor debevolking in Afrika.
Gebruik informatiebron 5.
251p
Maak in de onderstaande zin de juiste keuze en vul de zin aan.
De hulp die Humana geeft is … (kies noodhulp of structurele hulp),
want …
Volgens het schema in informatiebron 6 verdwijnt het overgrote deel van de afgedankte kleding nog in de prullenbak. Hier ligt een grote kans voor de non-profit-inzamelingsorganisaties. Het kan een fors hogere opbrengst betekenen voor de goede doelen. De non-profit-inzamelingsorganisaties zijn namelijk verplicht per ingezamelde kilo 12 cent over te maken naar goede doelen.
Gebruik informatiebron 6.
262p
Bereken in hele euro’s hoeveel de goede doelen méér zouden kunnen
ontvangen. Ga ervan uit dat niets meer de prullenbak in gaat en dat de
verhouding commercieel / non-profit dezelfde blijft.
Schrijf je berekening op.
271p
Geef een argument voor de opmerking van Jeanny.
Een bedreiging voor de opbrengst van de organisaties is het feit dat de
hoeveelheid ingeleverde tweedehandskleding welvaartsgevoelig is. “We
hebben last van de crisis in Europa,” merkt Jeanny op.
Geef een argument voor de opmerking van Jeanny.Gebruik informatiebron 6.
281p
Geef een argument voor de mening van Jeanny.
Bijkomend probleem volgens Jeanny is dat liefdadigheidsorganisaties die
kleding inzamelen moeten concurreren met commerciële handelaren.
Gemeenten vragen steeds vaker een inzamelvergoeding aan de
organisaties. De organisatie die het meeste geld aan de gemeente
betaalt, mag de kledingbakken plaatsen.
Volgens Jeanny is dit een kwalijke zaak. “Kleding, of de opbrengst
daarvan, komt vaak niet terecht op de plek waar burgers denken dat deze
terecht komt!”
Geef een argument voor de mening van Jeanny.opgave 5Het huishoudboekje van Nederland
Maak de zinnen kloppend door de juiste woorden te kiezen. Doe het zo: Noteer de getallen (1), (2) en (3) op je antwoordblad. Vul bij de getallen de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes staan. Op Prinsjesdag presenteert de minister van … (1) … (economische zaken/financiën) de … (2) … (miljoenennota/troonrede). Dit is een samenvatting van de … (3) … (rijksbegroting/rijksinkomsten).
Voldeed Nederland in 2012 aan beide financiële afspraken? De volgende gegevens van Nederland zijn bekend over 2012: begrotingstekort € 17,8 miljard bruto binnenlands product € 614 miljard overheidsschuld € 402 miljard • Geef per afspraak aan of Nederland hieraan voldeed. Geef per afspraak ook de berekening in een decimaal. Schrijf je berekeningen op.
Het kabinet wilde 18 miljard bezuinigen in de periode 2012 - 2015. Bezuinigen in een economisch slechte tijd vinden sommige economen onverstandig. Deze tegenstanders van bezuinigingen zijn van mening dat de overheid juist in slechte tijden geld moet investeren om zo de economie te stimuleren. Hieronder staan drie tussenstappen: 1 minder werkloosheid 2 consumptieve bestedingen stijgen 3 inkomens stijgen Zet de verschijnselen in een zodanige volgorde dat een logische gedachtegang ontstaat. A overheidsinvesteringen stijgen → 1 → 2 → 3 → productie stijgt B overheidsinvesteringen stijgen → 1 → 3 → 2 → productie stijgt C overheidsinvesteringen stijgen → 2 → 1 → 3 → productie stijgt D overheidsinvesteringen stijgen → 2 → 3 → 1 → productie stijgt E overheidsinvesteringen stijgen → 3 → 1 → 2 → productie stijgt F overheidsinvesteringen stijgen → 3 → 2 → 1 → productie stijgt
Andere economen kunnen zich meer vinden in het beleid van het kabinet. Als het economisch klimaat niet gunstig is moet je juist geen geld uitgeven, maar gaan bezuinigen zodat de economie weer kan groeien. Hieronder staan drie tussenstappen: 1 lenen wordt goedkoper 2 bestedingen kunnen stijgen 3 minder vraag naar geld Zet de verschijnselen in een zodanige volgorde dat een logische gedachtegang ontstaat. A overheid bezuinigt meer → 1 → 2 → 3 → economie kan groeien B overheid bezuinigt meer → 1 → 3 → 2 → economie kan groeien C overheid bezuinigt meer → 2 → 1 → 3 → economie kan groeien D overheid bezuinigt meer → 2 → 3 → 1 → economie kan groeien E overheid bezuinigt meer → 3 → 1 → 2 → economie kan groeien F overheid bezuinigt meer → 3 → 2 → 1 → economie kan groeien
Over wat verstandig is in tijden van crisis zijn economen het lang niet altijd eens. Zo gaan veel economen ervan uit dat als de overheid de economie stimuleert, de consumenten meer gaan besteden, omdat hun inkomens stijgen. Het is echter maar de vraag hoe consumenten reageren op een hoger inkomen in tijden van een crisis. • Verklaar dat een hoger inkomen in crisistijden niet hoeft te betekenen dat consumenten meer gaan besteden.
opgave 6Vrijhandel
Bij de beantwoording van de vragen 35 tot en met 41 hoef je geen gebruik
te maken van de informatiebronnen in de bijlage.
351p
invoerrechten afschaffen
protectionisme bevorderen
contingenteringen instellen
importheffingen instellen
In de introductie wordt gesproken over ‘vrijhandel’.
Welke van de onderstaande maatregelen bevordert de vrijhandel in de
wereld?
invoerrechten afschaffen protectionisme bevorderen contingenteringen instellen importheffingen instellen361p
Geef een reden waarom Hyun Dai toch zijn producten onder de
Een product onder de kostprijs op de markt brengen betekent dat de
producent er geen winst op maakt. Sterker nog, hij lijdt zelfs verlies.
Geef een reden waarom Hyun Dai toch zijn producten onder dekostprijs aanbiedt.
371p
49%
67%
95%
195%
De televisies van Blue Vision kosten in Nederland € 500. Dezelfde
televisie wordt door het Aziatische Hyun Dai gemaakt en zou voor € 300
op de Nederlandse markt gebracht kunnen worden. De televisie van Hyun
Dai kost echter € 585. Dit komt door de importheffing.
Met hoeveel procent wordt de prijs verhoogd door de importheffing?
49% 67% 95% 195%381p
Geef een argument waarom zo’n Nederlandse (Europese)
De directeur van Blue Vision vertelt zijn buurman, Henk, dat hij heel blij is
met de importheffing op buitenlandse televisietoestellen. Henk zegt
echter: “De overheid moet zich drie keer bedenken voordat ze zo’n
importheffing instelt op Aziatische televisies. Dit kan voor Nederlandse
bedrijven die veel exporteren nadelige gevolgen hebben.”
Geef een argument waarom zo’n Nederlandse (Europese)importheffing nadelige gevolgen kan hebben voor Nederlandse
bedrijven die veel exporteren.
391p
Leg uit dat vrijhandel de welvaart van de consument kan laten
De Wereldhandelsorganisatie probeert vrijhandel te bevorderen. Volgens
de handelsorganisatie zorgt vrijhandel voor een grotere welvaart.
Leg uit dat vrijhandel de welvaart van de consument kan latentoenemen.
402p
Leg de bewering van de directeur van Blue Vision uit.
De directeur van Blue Vision is niet helemaal overtuigd van de voordelen
van vrijhandel. Hij zegt: “Door afschaffing van protectie zal de
werkgelegenheid in Nederland misschien afnemen. Maar het is ook
mogelijk dat de werkgelegenheid in Nederland zal toenemen.”
Leg de bewering van de directeur van Blue Vision uit.Doe het zo:
Neem onderstaande zinnen over en vul ze aan.
Door het afschaffen van protectie:
kan de werkgelegenheid in Nederland afnemen, omdat ….
kan de werkgelegenheid in Nederland toenemen, omdat ….
411p
Geef een argument voor de bewering van deze economen.
Lang niet iedereen is het erover eens dat vrijhandel voor altijd een goede
oplossing is. Er zijn economen die beweren: “Vrijhandel is geen goed
instrument om ontwikkelingslanden te helpen.”
Geef een argument voor de bewering van deze economen.opgave 7Veel emotie rondom demotie
Bij de beantwoording van de vragen 42 tot en met 47 hoef je geen gebruik
te maken van de informatiebronnen in de bijlage.
Het is een onderwerp dat nieuw leven wordt ingeblazen: demotie. Demotie is een lagere positie of een lager salaris aanvaarden. Dit is het tegenovergestelde van promotie. In Nederland zijn we gewend dat werknemers naarmate ze ouder worden méér salaris krijgen. Het is normaal dat werknemers er ieder jaar automatisch een periodiek bij krijgen. Dat leidt ertoe dat oudere medewerkers vaak de duurste zijn, terwijl daar niet altijd de productiviteit tegenover staat die werkgevers verwachten. IT-dienstverlener CapGemini maakte in januari 2013 bekend dat het bedrijf 400 medewerkers zal vragen om vrijwillig maximaal 10% salaris in te leveren. “Er is een ongelijkheid tussen wat deze mensen kunnen en wat ze kosten”, aldus Jeroen Versteeg, topman van CapGemini Nederland.
421p
lagere arbeidsproductiviteit → 1 → 2 → 3 → lagere werkgelegenheid
lagere arbeidsproductiviteit → 1 → 3 → 2 → lagere werkgelegenheid
lagere arbeidsproductiviteit → 2 → 1 → 3 → lagere werkgelegenheid
lagere arbeidsproductiviteit → 2 → 3 → 1 → lagere werkgelegenheid
lagere arbeidsproductiviteit → 3 → 1 → 2 → lagere werkgelegenheid
lagere arbeidsproductiviteit → 3 → 2 → 1 → lagere werkgelegenheid
Demotie komt vaak voor bij bedrijven met financiële problemen. Demotie
wordt dan gebruikt als alternatief voor ontslag.
Volgens sommige werkgevers zal een lagere arbeidsproductiviteit van de
oudere medewerker namelijk op den duur tot ontslagen kunnen leiden.
Hieronder staan drie economische verschijnselen.
1 hogere loonkosten per product
2 lagere afzet
3 verslechterde concurrentiepositie
Zet de verschijnselen in een zodanige volgorde dat een logische
gedachtegang ontstaat.
lagere arbeidsproductiviteit → 1 → 2 → 3 → lagere werkgelegenheid lagere arbeidsproductiviteit → 1 → 3 → 2 → lagere werkgelegenheid lagere arbeidsproductiviteit → 2 → 1 → 3 → lagere werkgelegenheid lagere arbeidsproductiviteit → 2 → 3 → 1 → lagere werkgelegenheid lagere arbeidsproductiviteit → 3 → 1 → 2 → lagere werkgelegenheid lagere arbeidsproductiviteit → 3 → 2 → 1 → lagere werkgelegenheid431p
Geef een argument voor deze mening.
Volgens een criticus kan demotie ook nadelig zijn voor een werkgever.
Geef een argument voor deze mening.Een andere mogelijkheid dan demotie is deeltijdwerk voor oudere werknemers. Werkgevers kiezen hier vooral voor als deze medewerkers minder productief zijn dan gewenst. De praktische uitweg is dat werkgevers deze medewerkers aanbieden om in deeltijd te gaan werken. Met het deeltijdwerk krijgen de medewerkers vaak een aangepast takenpakket, waarbij zij de gelegenheid krijgen om hun waardevolle kennis en ervaring over te dragen op jonge werknemers.
442p
Geef voor zowel de werkgever als de werknemer een argument om te
kiezen voor deeltijdwerk in plaats van demotie.
Doe het zo:
Vul onderstaande zinnen aan.
Een voordeel voor de werknemer is: …
Een voordeel voor de werkgever is: …
Ook Theo staat voor de keuze om wel of niet in deeltijd te gaan werken. Om zijn lasten te kunnen blijven betalen heeft hij berekend dat hij minimaal € 465 bruto per week moet blijven verdienen. Zijn huidige salaris is € 3.600 bruto per maand.
452p
Bereken hoeveel procent van een volledige baan Theo zal moeten blijven
werken om het gewenste brutoloon te verdienen.
Schrijf je berekening op.
461p
Leg uit hoe een betere arbeidsverdeling de arbeidsproductiviteit kan
verhogen.
471p
Leg uit dat mensen door middel van demotie langer zouden kunnen
Mensen moeten tegenwoordig langer doorwerken tot ze AOW krijgen.
Demotie (in de zin van een lagere positie) wordt gezien als één van de
manieren om mensen langer te kunnen laten doorwerken.
Leg uit dat mensen door middel van demotie langer zouden kunnendoorwerken.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.
De bijlage met informatie bij dit examen, zoals hij gedrukt is.
Bij dit examen hoort geen uitwerkbijlage.
11p
D
21p
31p
41p
51p
61p
71p
81p
A
91p
102p
112p
121p
132p
141p
151p
161p
171p
181p
191p
A
201p
212p
221p
231p
C
242p
251p
262p
271p
281p
291p
302p
311p
B
321p
E
331p
341p
351p
A
361p
371p
C
381p
391p
402p
411p
421p
B
431p
442p
452p
461p
471p
