Eindexamen fries vmbo gl/tl 2003 tijdvak 1

opgave 1TEKST 1 FOPPE DE HAAN, IN BYSÛNDER GEWOAN FRYSK MINSKE

11p

Wat is it ûnderwerp fan tekst 1?

A De prestaasjes fan SC Heerenveen

B Hearrenfean-foarsitter Riemer van der Velde

C It boek fan Eppie Dam

D It libben fan Foppe de Haan

21p

Yn alinea 1 krijt Foppe de Haan gjin bynamme.

Wat wol de skriuwer dêrmei sizze?

31p

Wa wie, as it om de leafde foar it fuotbal giet, it grutte foarbyld foar Foppe de Haan?

A Gerrit van Stralen.

B Leo Beenhakker.

C Riemer van der Velde.

D Rinus Michels.

41p

Yn hokker alinea wurdt de titel fan tekst 1 it bêste útwurke?

A alinea 2

B alinea 3

C alinea 4

D alinea 5

51p

“Eppie Dam giet ek yn op de skramkes, de kerfkes yn Foppe syn siel.” (r.23)

Neam in omstannichheid út de jeugd fan Foppe de Haan dy’t ynfloed hân hat op syn

funksjonearjen fan no.

61p

Wat wurdt yn rigel 32 bedoeld mei in ‘kultueromslach’?

A SC Heerenveen krige Foppe de Haan as trainer.

B SC Heerenveen krige Fritz Korbach as trainer.

C SC Heerenveen wie in profklub wurden.

D SC Heerenveen wie in semi-profklub wurden.

71p

Hoe ferrint, neffens de tekst, de karriêre fan Foppe de Haan?

A Gimmestyklearaar, haadtrainer, jeugdtrainer, haadtrainer.

B Gimmestyklearaar, jeugdtrainer, haadtrainer, foarsitter.

C Haadtrainer, gimmestyklearaar, jeugdtrainer, foarsitter.

D Jeugdtrainer, gimmestyklearaar, jeugdtrainer, haadtrainer.

81p

By hokker alinea begjint it ferhaal oer Foppe de Haan by de SC Heerenveen?

A alinea 4

B alinea 5

C alinea 6

D alinea 7

91p

“Ja, soks bestiet fansels nergens en it is ek hast ûnwerklik.” (r.38-39)

Op hokker sitewaasje slacht dy útspraak?

101p

Lês de folgjende twa bewearingen.

I De A-junioren fan de SC Heerenveen wurde alle kearen mei de auto nei de training

brocht.

II SC Heerenveen hat in eigen fuotbalskoalle.

Binne dy bewearingen neffens de tekst wier?

A Ja, de bewearingen binne beide wier.

B Nee, de bewearingen binne beide net wier.

C Bewearing I is wol wier, mar bewearing II is net wier.

D Bewearing I is net wier, mar bewearing II is wol wier.

111p

Mei hokker alinea einiget it ferhaal oer Foppe de Haan by de SC Heerenveen?

A Alinea 10

B Alinea 11

C Alinea 12

D Alinea 13

121p

Hoe skriuwt Eppie Dam yn syn boek oer Foppe de Haan?

A Kritysk.

B Negatyf.

C Neutraal.

D Wurdearjend.

131p

Hoe skriuwt Sybe Joostema (de skriuwer fan tekst 1) oer it boek fan Eppie Dam?

A Kritysk mar ek mei in bytsje wurdearring.

B Neutraal en ôfhâldend.

C Wurdearjend mar ek mei in bytsje krityk.

141p

In skriuwer kin yn syn tekst gebrûk meitsje fan:

I Feiten.

II Syn eigen miening.

III In oar syn miening.

Hokker fan dy eleminten binne yn tekst 1 brûkt?

A I en II

B I en III

C II en III

D I, II en III

opgave 2TEKST 2 WIJSMULLER WURKET ÛNDER DEENSKE FLAGGE FIERDER OAN

‘HOLLANDS GLORIE’

151p

Yn r. 1 stiet: “In protte minsken hiene it der eefkes dreech mei.”

Wêrom soe dat sa wêze?

A Omdat de âlde namme Wijsmuller út de direksje ferdwine sil.

B Omdat de famylje Wijsmuller allang net mear baas fan it bedriuw is.

C Omdat de priis foar it sleepfeartbedriuw Wijsmuller sa heech liket te wêzen.

D Omdat in bûtenlânsk bedriuw it ferneamde Nederlânske Wijsmuller oernaam hat.

161p

Lis út hoe’t alinea 2 oanslút op alinea 1.

Brûk foar it antwurd net mear as 15 wurden.

171p

Yn alinea 2 jout algemien direkteur Michiel Wijsmuller in opsomming.

Wat is it doel fan dy opsomming?

Brûk foar it antwurd net mear as 15 wurden.

181p

Yn alinea 1 stiet dat de oername fan Wijsmuller wolris in negatyf effekt ha kin op de

Nederlânske seefeartskiednis.

Sitearje in sin út alinea 2 dy’t in mooglik posityf effekt fan dy oername werjout.

191p

Lês de folgjende bewearingen oer skipfeartbedriuwen, dy’t foarkomme yn de alinea’s

1 o/m 4.

I Maersk is in Deenske rederij, ynternasjonaal besjoen it sterkste bedriuw yn it

kontainerferfier.

II Svitzer is it sleepfeartbedriuw fan Maersk.

III Wijsmuller, it ferneamde Nederlânske sleepfeartbedriuw, is oernaam troch Svitzer.

Wat kin sein wurde oer dizze trije bewearingen?

A Bewearing I is wier, de bewearingen II en III binne net wier.

B Bewearing II is wier, de bewearingen I en III binne net wier.

C Bewearing III is wier, de bewearingen I en II binne net wier.

D De bewearingen I en II binne wier, bewearing III is net wier.

E De bewearingen II en III binne wier, bewearing I is net wier.

F De bewearingen I en III binne wier, bewearing II is net wier.

202p

Lis út wat der yn alinea 3 bedoeld wurdt mei “Letter … kontainerfeart” (r.10-12).

Brûk yn de útlis it wurd ‘dochs’.

Brûk foar it antwurd net mear as 15 wurden.

De folgjende ynlieding heart by de fragen 21 en 22.

De tekst is te ferdielen yn trije haadparten:

Part 1 giet oer de emosjonele kant fan de oername fan Wijsmuller.

Part 2 giet oer de finânsjele kant fan de oername fan Wijsmuller.

Part 3 giet oer de bedriuwsrisseltaten fan Wijsmuller yn de lêste jierren.

211p

Mei hokker alinea begjint part 2?

A mei alinea 3

B mei alinea 4

C mei alinea 5

221p

Mei hokker alinea begjint part 3?

A mei alinea 6

B mei alinea 7

C mei alinea 8

231p

Wat is it ferbân tusken de alinea’s 6 en 7?

A Yn alinea 6 giet it oer de groei fan Wijsmuller, yn alinea 7 stiet in foarbyld by dy groei.

B Yn alinea 6 giet it oer de groei fan Wijsmuller, yn alinea 7 stiet in gefolch fan dy groei.

C Yn alinea 6 giet it oer de groei fan Wijsmuller, yn alinea 7 stiet in oarsaak fan dy groei.

241p

Yn alinea 7 stiet dat Wijsmuller yn de jierren ‘90 fan de foarige ieu minder oan

bergingsaktiviteiten die as dêrfoar.

Lis út wêrtroch as dat kaam.

Brûk foar it antwurd net mear as 15 wurden.

251p

Wat is it ferbân tusken alinea 7 en alinea 8?

A Yn alinea 7 stiet dat Wijsmuller de maritime tsjinstferliening fersterke, yn alinea 8 stiet

in foarbyld dêrfan.

B Yn alinea 7 stiet dat Wijsmuller de maritime tsjinstferliening fersterke, yn alinea 8 stiet

in gefolch dêrfan.

C Yn alinea 7 stiet dat Wijsmuller de maritime tsjinstferliening fersterke, yn alinea 8 stiet

in oarsaak dêrfan.

261p

Op hokker wize slút de ynhâld fan alinea 11 oan op dy fan alinea 2?

Brûk foar it antwurd net mear as 15 wurden.

271p

Hokker doel hat Michiel Wijsmuller foaral by it beantwurdzjen fan fragen fan de

sjoernalist, dy’t tekst 1 skreaun hat?

A Hy wol de lêzers ynformaasje jaan oer de oername fan Wijsmuller.

B Hy wol de lêzers oantrune om nei de oername oandielen fan it bedriuw te keapjen.

C Hy wol de lêzers oertsjûgje fan in stânpunt omtrint de oername fan Wijsmuller.

281p

Wat is de haadgedachte fan dizze tekst?

A Wijsmuller is te djoer oernaam troch in te lyts sleepbedriuw út Denemarken.

B Wijsmuller krijt in Deenske eigner, mar bliuwt op fertroude wize trochwurkjen.

C Wijsmuller sil ûnder Deensk behear noch bettere risseltaten helje as eartiids.

D Wijsmuller sil yn de takomst noch mear de klam lizze op maritime tsjinsten.

TEKST 3 SLACHTOFFERHULP FRIESLAND HELPT MINSKEN YN NEED.

291p

Hokker groepen minsken hâldt Slachtofferhulp Friesland him, neffens alinea 1 en 2, mei

dwaande?

A Slachtoffers en neibesteanden.

B Slachtoffers, neibesteanden en tsjûgen.

C Slachtoffers, neibesteanden, tsjûgen en feroarsakers.

D Slachtoffers, tsjûgen en feroarsakers.

301p

I Alinea 2 giet oer de doelstelling fan Slachtofferhulp Friesland.

II Alinea 2 giet oer de organisaasje fan Slachtofferhulp Friesland.

Hokker fan boppesteande bewearings is/binne wier?

A I is net wier en II is net wier.

B I is net wier en II is wier.

C I is wier en II is net wier.

D I is wier en II is wier.

312p

Yn alinea 2 wurdt sprutsen fan geastlike en materiële skea.

Sitearje 2 sinparten út it tekstpart alinea 3 en 4, dêr’t gefolgen fan geastlike skea yn

neamd wurde.

321p

Nei alinea 2 giet it yn tekst 3 noch mar om ien groep minsken, dêr’t Slachtofferhulp

Friesland him mei dwaande hâldt.

Hokker groep is dat?

331p

I 80% fan de slachtoffers fan misdriuwen en ferkearsûngemakken dêr’t de plysje mei te

krijen hat, wurdt troch de plysje trochstjoerd nei Slachtofferhulp Friesland.

II 80% fan de minsken dy’t om slachtofferhelp freegje, is troch de plysje trochferwiisd nei

Slachtofferhulp Friesland.

A I is net wier en II is net wier

B I is net wier en II is wier

C I is wier en II is net wier

D I is wier en II is wier

341p

Hokker kopke past it bêste boppe de alinea’s 3 en 4?

A Eigen reaksjes.

B Harkje en helpe.

C In harkjend ear.

D Oangripende ferhalen.

351p

“It oanhearren fan it ferhaal fan minsken dy’t wat slims meimakke hawwe, is in hiel

belangryk ûnderdiel fan it wurk…”(r. 21/22).

Hokker foarbyld wurdt der yn it tekstpart alinea 5 en 6 jûn fan wat Slachtofferhulp

Friesland sels docht foar de slachtoffers?

Brûk foar it antwurd net mear as 10 wurden.

361p

Hokker kopke past it bêste boppe de alinea’s 5 o/m 7?

A Begelieding en training.

B Beropskrêften en frijwilligers.

C Rjochtsaken en ynstânsjes.

371p

I Alle meiwurkers binne oeral ynsetber.

II Meiwurkers hawwe somtiden sels ek immen nedich.

A I is net wier en II is net wier.

B I is net wier en II is wier.

C I is wier en II is net wier.

D I is wier en II is wier.

381p

Sis mei eigen wurden wat Ineke Verveld bedoelt mei “It emosjonele ferhaal is hjir faak

in ‘binnenkomer’”. (r.51).

Brûk foar it antwurd net mear as 20 wurden.

391p

Sitearje in sin út it tekstpart alinea 1 en 2, dy’t de haadgedachte fan tekst 3 goed

werjout.

401p

Wat is it wichtichste doel fan de skriuwer fan tekst 3?

A De lêzer aktivearje om frijwilliger te wurden by Slachtofferhulp Friesland.

B De lêzer ynformearje oer Slachtofferhulp Friesland.

C De lêzer oertsjûgje fan it nut fan Slachtofferhulp Friesland.

opgave 4TEKST 4 ARGEOLOGEN: BATAVEN BEHEARSKEN IT LATYN

411p

Hokker typearring past it bêste by alinea 1?

A It is in anekdoate út it libben fan de Bataven.

B It is in gearfetting fan in wichtige, histoaryske stúdzje.

C It is in wichtige konklúzje fan in argeologysk ûndersyk.

421p

Yn r.4 stiet it wurd “triomfantlik”. Dat betsjut: “mei in gefoel fan oerwinning”.

Wêrom hawwe de Amsterdamske argeologen sa’n gefoel?

A Omdat Nederlanners eartiids mear prestearden as oant no ta tocht waard.

B Omdat no bewiisd is, dat de Bataven like yntelligint wiene as de Romeinen.

C Omdat sy by opgravingen prachtige fynsten dien hiene, lykas in unifoarm.

D Omdat sy eardere, minder positive yndrukken oer de Bataven wjerlizze kinne.

433p

Yn alinea 1 stiet, dat de Bataven gjin barbaren wiene (sjoch r.3).

Hokker ferbân bestiet tusken dizze konstatearring en de ynhâld fan de alinea’s 2 en

Brûk foar it antwurd net mear as 15 wurden.

441p

Yn r. 3 stiet “barbaren”. Dat wurd betsjut û.o.: ûnbeskaafde minsken.

Sitearje in sinpart út de tekst, dat in foarbyld jout fan barbaarsk gedrach.