bronnen

Eindexamen bedrijfseconomie vwo 2013, tijdvak 1 (management en organisatie)

opgave 1Opgave 1

Van Gaal Metaal bv heeft de volgende balans opgesteld.
Balans Van Gaal Metaal bv per 31 december 2012 (getallen x € 1.000,-) Debet       Credit Terreinen en gebouwen 2.500 Maatschappelijk aandelenkapitaal 4.000   Overige vaste activa 10.200 Aandelen in portefeuille 1.500   Voorraden 800     2.500 Onderhanden werk 2.300 Agioreserve   1.400 Debiteuren 1.2

Balans Van Gaal Metaal bv per 31 december 2012 (getallen x € 1.000,-) Debet       Credit Terreinen en gebouwen 2.500 Maatschappelijk aandelenkapitaal 4.000   Overige vaste activa 10.200 Aandelen in portefeuille 1.500   Voorraden 800     2.500 Onderhanden werk 2.300 Agioreserve   1.400 Debiteuren 1.200 Algemene reserve   4.400 Liquide middelen 2.300 Vreemd vermogen   7.600     Winst 2012 voor belasting   3.400   19.300     19.300

De nominale waarde van een aandeel Van Gaal Metaal bedraagt € 100,-.
Volgens directeur Van Gaal bedraagt de verschuldigde
vennootschapsbelasting over de winst van 2012 € 850.000,-.
De accountant komt echter uit op een bedrag van € 840.000,-.
De belastingdienst hanteert de volgende tarieven:
  tarieven vennootschapsbelasting 2012     winst in euro’s tarief schijf 1 0 tot en met 200.000 20% schijf 2 alle bedragen boven 200.000 25%
12p
Laat met behulp van een berekening zien òf de directeur òf de accountant
gelijk heeft.
De winst 2012 na vennootschapsbelasting wordt als volgt verdeeld:
− 20% dividend, opgesplitst in 13% stockdividend en 7% cashdividend.
− Het resterende bedrag wordt gereserveerd.
De dividendbelasting is 15%.
23p
Bereken de mutatie in de post Liquide middelen indien Van Gaal Metaal
alle betalingsverplichtingen als gevolg van deze winstverdeling over 2012
volledig heeft voldaan.
De moeder van directeur Van Gaal heeft 200 aandelen Van Gaal Metaal
in bezit.
32p
Bereken welk bedrag de moeder van Van Gaal netto aan cashdividend
moet ontvangen.

opgave 2Opgave 2

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 5.
In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing.
Heen en Weer bv verzorgt tussen
Akersloot (buurtschap het Schouw) en
de Schermer een veerdienst over het
Noord-Hollands Kanaal met behulp van
een veerpont. Doordat gebruik wordt
gemaakt van een kleine veerpont, lopen
de wachttijden in de drukste uren te veel
op. Daarom wil de directie per 1 maart
2013 een grotere veerpont in gebruik
figuur bij de opgave
nemen ter vervanging van de kleine veerpont. Hierbij heeft de directie de
keuze uit een drietal opties:
1 een veerpont die maximaal 5 personenauto’s tegelijk kan overzetten;
2 een veerpont die maximaal 8 personenauto’s tegelijk kan overzetten;
3 een veerpont die maximaal 12 personenauto’s tegelijk kan overzetten.
De directie kiest voor de veerpont met de laagste capaciteit, waarbij de
capaciteit voldoende is om het gemiddeld aantal personenauto’s per
overtocht in de drukste periode over te zetten.
42p
Voor welke van bovenstaande drie opties zal de directie met betrekking
tot de aan te schaffen veerpont kiezen? Motiveer het antwoord met een
berekening (zie informatiebron 1).
Heen en Weer heeft voor de bouw van de veerpont een offerte ontvangen
van scheepswerf Giessen nv (zie informatiebron 2).
52p
Welk risico loopt Heen en Weer bij de in de offerte voorgestelde
betalingswijze van de veerpont? Motiveer het antwoord.
Bij de afweging om wel of niet de veerpont aan te schaffen, gaat de
directie uit van de gegevens van de offertes (informatiebron 2 en 3).
Heen en Weer vormt een Voorziening onderhoud. Jaarlijks wordt 3% van
de aanneemsom aan de Voorziening gedoteerd.
De administrateur van Heen en Weer maakt bezwaar tegen de manier
waarop de jaarlijkse onderhoudskosten worden bepaald. Het zou geen
reëel beeld geven van het verloop van de onderhoudskosten tijdens de
levensduur van de veerpont.
61p
Licht het bezwaar van de administrateur toe.
Van de provincie Noord-Holland kan Heen en Weer op 1 maart 2013 een
eenmalige investeringssubsidie ontvangen. De omvang hiervan is gelijk
aan de contante waarde op 1 maart 2013 van een veronderstelde
jaarlijkse exploitatiesubsidie van € 26.225,-. De eerste uitkering van deze
veronderstelde exploitatiesubsidie zou plaatsvinden op 1 maart 2013, de
laatste op 1 maart 2052.
Het contant maken geschiedt op basis van 5% samengestelde interest per
jaar, waarbij de omvang van de eenmalige investeringssubsidie wordt
afgerond op het dichtstbijzijnde veelvoud van € 100,-.
72p
Bereken de grootte van de eenmalige investeringssubsidie op 1 maart
2013 (zie formuleblad).
Bij de aankoop van de nieuwe veerpont moet aan alle onderstaande
voorwaarden worden voldaan:
a Heen en Weer wil niet meer dan € 50.000,- uit haar aanwezige liquide
middelen gebruiken voor de aanschaf van de nieuwe veerpont.
b De directie wil dat de nettowinst in 2013 minimaal gelijk is aan de
behaalde nettowinst in 2012.
Voorwaarde a
De financiering van de aanschaf van de veerpont bestaat uit twee
onderdelen:
− het afsluiten van een hypothecaire lening, groot 80% van het bedrag
van de investering (zie informatiebron 3)
− het krijgen van de investeringssubsidie van de provincie Noord-
Holland
Het dan nog ontbrekende bedrag wordt betaald uit de aanwezige liquide
middelen.
82p
Bereken het bedrag dat Heen en Weer uit de liquide middelen zou moeten
betalen.
Voorwaarde b
Voor de bepaling van de te verwachten nettowinst over 2013 stelt Heen
en Weer een resultatenbegroting op (zie informatiebronnen 3, 4 en 5).
94p
Bereken de interestkosten over 2013 met betrekking tot de hypothecaire
lening.
104puitwerkbijlage
Toon aan dat het verwachte nettoverlies over 2013 € 33.000,- bedraagt.
Vul hiertoe de bij deze vraag horende uitwerkbijlage volledig in.
De verwachte nettowinst over 2013 blijkt niet voldoende te zijn om te
voldoen aan voorwaarde b. Om hier toch aan te kunnen voldoen, besluit
de directie de overzettarieven voor losse overtochten te verhogen met
een gelijk percentage voor personenauto’s en (brom)fietsen.
113p
Bereken de nieuwe overzettarieven voor een losse overtocht van een
personenauto en van een (brom)fiets zodat toch aan voorwaarde b wordt
voldaan.
Van de provincie Noord-Holland mogen de prijzen van een losse
overtocht voor een personenauto maximaal met € 0,50 stijgen, die
van een (brom)fiets met maximaal € 0,25.
123p
Zal Heen en Weer de nieuwe veerpont aanschaffen? Motiveer het
antwoord door elk van de gestelde voorwaarden a en b in het antwoord te
betrekken.

opgave 3Opgave 3

Flevo Flowers heeft enkele jaren geleden de Dharma, een eetbare
orchidee, op de markt gebracht. De Dharma’s worden verkocht in dozen
van 100 stuks. De maximale teelt is 150.000 dozen per jaar.
Per doos van 100 stuks Dharma zijn de volgende variabele kosten bekend
over 2012:
− inkoopwaarde zaaigoed is 20% van de omzet exclusief btw.
− loonkosten
€ 55,-
− overige variabele kosten
€ 33,-
Van het verloop van de constante kosten en de dekkingsbijdrage met
betrekking tot de Dharma in 2012 is de onderstaande grafiek gemaakt.
Dharma 2012 14.000 12.000 10.000 8.000 6.000 4.000 2.000 0 0 50 100 150 Afzet x 1.000 dozen Legenda: totale dekkingsbijdrage totale constante kosten
133p
Bereken de verkoopprijs inclusief 6% btw van één doos Dharma’s in 2012.
Flevo Flowers heeft met de teelt van de Dharma in 2012 de grens van de
productiecapaciteit bereikt.
Vanwege de grote vraag naar de Dharma besluit de directie begin 2013 te
investeren in nieuwe kassen, waarin op 1 januari 2014 met de teelt kan
worden gestart. De oude kassen worden voortaan voor andere gewassen
gebruikt.
De investering en de schaalvergroting hebben gevolgen voor de kosten
van de Dharma’s in 2014:
Gegevens ten behoeve van het vaststellen van de constante kosten Gegevens ten behoeve vaststellen van de kosten per doos van Dharma’s van het variabele 100 stuks bouw en installatie kassen: exclusief btw 135.000.000 btw 25.650.000 inkoopwaarde zaaigoed € 40       inclusief btw € 160.650.000 loonkost

Gegevens ten behoeve van het vaststellen van de constante kosten Gegevens ten behoeve vaststellen van de kosten per doos van Dharma’s van het variabele 100 stuks bouw en installatie kassen: exclusief btw 135.000.000 btw 25.650.000 inkoopwaarde zaaigoed € 40       inclusief btw € 160.650.000 loonkosten € 35 De nieuwe kassen worden in 15 jaar volledig en lineair afgeschreven. overige variabele kosten € 20 De overige constante kosten zijn € 1.925.000,- per jaar.    

De teelt bedraagt maximaal 300.000 dozen Dharma per jaar.
De verkoopprijs in 2014 bedraagt € 215,- exclusief btw per doos Dharma
van 100 stuks.
Door de investering zal het aandeel van de variabele kosten in de totale
kosten afnemen.
142p
Leg uit welk gevolg deze afname zal hebben voor het verloop van de lijn
van de totale dekkingsbijdrage in de grafiek. Ga hierbij uit van de
oorspronkelijke verkoopprijs.
Voor 2014 wordt een afzet verwacht van 200.000 dozen Dharma’s.
151p
Bereken de totale constante kosten over 2014 van de teelt van Dharma’s.
161p
Bereken de verwachte winst op de teelt en verkoop van de Dharma’s over
2014.
173puitwerkbijlage
Geef in de grafiek op de uitwerkbijlage, behorend bij deze vraag, op de
verticale as de winst op de Dharma’s over 2014 aan. Teken hiertoe het
verloop van de totale constante kosten (zet hierbij TCK) en de totale
dekkingsbijdrage (zet hierbij TDB) in 2014 vanaf een afzet van 0 dozen tot
en met 300.000 dozen en vul de berekeningen in.

opgave 4Opgave 4

Hansen is een groothandel in
overhemden. Een functie van de
groothandel is het aanhouden van een
voorraad ten behoeve van de
detailhandel.
Aan winkelketen Zara verkoopt Hansen
1.600 identieke overhemden. Deze partij
heeft Hansen ingekocht voor € 46.080,-
exclusief btw. Hansen rekent met een
brutowinstmarge van 40% van haar
figuur bij de opgave
verkoopprijs exclusief btw. Zara rekent op haar beurt bij verkoop aan de
consument met een brutowinstopslag van 25% van haar inkoopprijs
exclusief btw. In de consumentenprijs voor een overhemd is 19% btw
opgenomen.
181p
Door het inschakelen van Hansen daalt de voorraad bij Zara. Hierdoor
kunnen de kosten voor Zara dalen. Geef hiervoor een verklaring.
192p
Bereken het bedrag dat Zara aan Hansen moet betalen voor de
ingekochte 1.600 overhemden.
201p
Bereken het bedrag dat een consument in de winkel van Zara voor een
overhemd moet betalen.
Stel dat de overheid de btw van 19% naar 20% verhoogt. Zara verhoogt
de consumentenprijs van de 1.600 overhemden echter niet.
212p
Bereken de brutowinst van Zara bij verkoop van deze 1.600 overhemden
na de btw-verhoging.

opgave 5Opgave 5

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 6 tot en met 9
In deze opgave blijven belastingen en interest buiten beschouwing.
Tot in de jaren 90 van de vorige eeuw werden in Noord-Brabant de tv-
signalen verspreid door de toenmalige Provinciale Noord-Brabantse
Centrale Antenne Inrichting (PNCAI). In 1993 is de PNCAI verzelfstandigd
en omgedoopt tot Cable Europe (CEu, uitgesproken als SeeYou). Via
overnames heeft CEu zich uitgebreid naar Gelderland, Friesland en de
Randstad, met in totaal ruim 2,7 miljoen aansluitingen in 2012. In de rest
van Nederland zijn andere kabelmaatschappijen actief.
222p
Bereken de omzet van CEu in 2012 (zie informatiebron 6).
De directie van CEu ziet twee zorgwekkende trends: een afname van het
aantal abonnees en een explosieve stijging van de servicekosten. Het
bedrijfsresultaat staat hierdoor onder druk.
De directie heeft in 2012 het adviesbureau SDDL ingeschakeld.
De adviezen van dit bureau zijn (zie informatiebron 7):
1 het inzetten van zelfstandigen zonder personeel (zzp’ers) in plaats van
eigen medewerkers bij servicebezoeken aan huis
2 het invoeren van een glasvezelnet om daarmee onder meer de
afname van het aantal abonnees te stoppen
Het adviesbureau heeft deze adviezen onderbouwd met een aantal
berekeningen (zie informatiebron 8).
Het inzetten van zzp’ers op de wijze zoals SDDL voorstelt, leidt tot
vermindering van het bedrijfsrisico van CEu.
232p
Geef op basis van informatiebron 8 twee argumenten die deze bewering
ondersteunen.
Het uitvoeren van beide adviezen duurt enkele jaren. Het adviesbureau
heeft haar adviezen verder uitgewerkt in informatiebron 9.
Een glasvezelnetwerk slijt niet.
242p
Geef een reden waarom er toch op het glasvezelnetwerk zal worden
afgeschreven. Licht het antwoord toe.
253p
Bereken voor CEu voor het jaar 2017 de kosten van de inzet van zzp’ers
nadat de kosten die aan de abonnees konden worden doorgerekend hier
vanaf getrokken zijn.
De directie zal het inzetten van zzp’ers en de investering in een
glasvezelnet goedkeuren als daarmee in 2017 de verwachte nettowinst
minimaal 12 procent van de omzet is.
264puitwerkbijlage
Zal de directie de inzet van zzp’ers en de investering in het
glasvezelnetwerk goedkeuren? Motiveer het antwoord met behulp van
een berekening van de verwachte omzet en de verwachte nettowinst over
2017. Vul hiertoe de uitwerkbijlage behorende bij deze vraag volledig in.
Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.

opgave 6Opgave 6

In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing.
Westra bv is een lokale groothandel die handelt in nieuwe en gebruikte
laptops. Westra wil graag dat Offidek bv, een landelijk bekende
groothandel in kantoorbenodigdheden, haar overneemt. Om dit mogelijk
te maken moet Westra voldoen aan de eis van Offidek dat op 1 januari
2013 de liquiditeit (gemeten via de quick ratio) van Westra minimaal 1,4
is.
Hieronder is de voorlopige balans per 1 januari 2013 van Westra
opgenomen.
(Voorlopige) Balans Westra Westra bv per 1 januari 2013 (getallen x € 1.000,-) Debet     Credit Goodwill 1.088 Aandelenkapitaal 2.400 Gebouw 6.000 Agioreserve 1.224 Inventaris 1.890 Algemene reserve 3.156 Bedrijfsauto’s 1.236 5,8% Hypothecaire lening 4.800 Voorraden 912 Rekening-courantkrediet 600 V

(Voorlopige) Balans Westra Westra bv per 1 januari 2013 (getallen x € 1.000,-) Debet     Credit Goodwill 1.088 Aandelenkapitaal 2.400 Gebouw 6.000 Agioreserve 1.224 Inventaris 1.890 Algemene reserve 3.156 Bedrijfsauto’s 1.236 5,8% Hypothecaire lening 4.800 Voorraden 912 Rekening-courantkrediet 600 Vooruitbetaalde kosten 130 Crediteuren 1.152 Debiteuren 2.172 Te betalen bedragen 816 Liquide middelen 720       14.148   14.148

271p
Welk argument kan Offidek hebben om de liquiditeit van Westra via de
quick ratio en niet via de current ratio te meten?
De quick ratio van Westra, op basis van de voorlopige balans per
1 januari 2013 is 1,18 en voldoet niet aan de eis. Westra wil graag
overgenomen worden en wil de quick ratio positief beïnvloeden (door
“window dressing”). Daarbij worden de volgende acties genoemd:
1 de voorraden in december 2012 versneld met korting contant
verkopen;
2 de debiteuren via tussenkomst van een incassobureau in december
2012 tot betaling dwingen.
282p
Geef van elk van de twee genoemde acties aan of de quick ratio op de
definitieve balans van Westra per 1 januari 2013 verbetert. Licht het
antwoord toe.