bronnen

Eindexamen bedrijfseconomie vwo 2021, tijdvak 1 (management en organisatie, bezemexamen)

opgave 1Opgave 1

In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing.
Electricars nv is producent van elektrische auto’s. Vanwege de groeiende
wereldwijde vraag naar elektrische auto’s wil de onderneming uitbreiden.
Hiertoe heeft Electricars per 1 januari 2020 een extra
financieringsbehoefte van € 500.000.000. In de Algemene Vergadering
van Aandeelhouders (AVA) wordt gesproken over de wijze waarop de
financiering moet gaan plaatsvinden: een emissie van obligaties of een
emissie van aandelen.
De AVA heeft een voorkeur voor een aandelenemissie vanwege de
nadelen van een emissie van obligaties.
12p
Noem twee nadelen van een emissie van obligaties vergeleken met een
emissie van aandelen. Betrek beide vormen van financiering bij het
noemen van de twee nadelen.
De directie besluit tot een nieuwe aandelenemissie. Electricars wordt bij
de aandelenemissie begeleid door een aantal banken.
Bepaling bandbreedte emissiekoers
De begeleidende banken adviseren een bandbreedte voor de
emissiekoers. Bij een emissiekoers binnen deze bandbreedte is volgens
hen de kans groot dat de aandelenemissie succesvol wordt. De
bandbreedte loopt van 5% onder tot 5% boven de intrinsieke waarde per
aandeel, op basis van de balans van Electricars per 31 december 2019.
debet 31 december 2019 (getallen x € 1.000) credit Octrooien 85.000 Geplaatst aandelenkapitaal 1) 380.000 Gebouwen 335.000 Reserves 364.000 Overige vaste activa 295.000 Resultaat 2019 16.000 Debiteuren 63.000 Voorzieningen 50.000 Overige vlottende activa 49.000 Obligatielening 10.500 Liquide middele

debet 31 december 2019 (getallen x € 1.000) credit Octrooien 85.000 Geplaatst aandelenkapitaal 1) 380.000 Gebouwen 335.000 Reserves 364.000 Overige vaste activa 295.000 Resultaat 2019 16.000 Debiteuren 63.000 Voorzieningen 50.000 Overige vlottende activa 49.000 Obligatielening 10.500 Liquide middelen 27.000 Onderhandse lening 33.500           854.000   854.000

noot 1 De aandelen hebben een nominale waarde van € 20 per aandeel.
23p
Bereken de minimale en maximale emissiekoers in euro’s van de
aandelen op grond van de geadviseerde bandbreedte.
Het orderboek
Er wordt van tevoren geen emissiekoers vastgesteld. Inschrijvers dienen
zelf de koers aan te geven bij de begeleidende banken waarvoor zij
willen inschrijven. Aan de hand van de ontvangen inschrijvingen wordt na
afloop de definitieve emissiekoers vastgesteld. Inschrijvingen tegen een
koers lager dan de definitieve emissiekoers krijgen niets toegewezen en
inschrijvingen tegen een hogere koers alles. Inschrijvingen op exact de
definitieve emissiekoers worden gedeeltelijk toegewezen of geheel indien
de aandelenvraag bij deze emissiekoers precies toereikend is, om in de
financieringsbehoefte van Electricars te voorzien.
emissiekoers (in euro’s) aandelenvraag (in stuks) emissiekoers x aandelenvraag (in euro’s) 35 168.983.229 5.914.413.015 36 89.385.921 3.217.893.156 37 46.443.285 1.718.401.545 38 18.265.070 694.072.660 39 13.300.381 518.714.859 40 8.138.271 325.530.840 41 3.722.298 152.614.218 42 795.529 33.412.218

emissiekoers (in euro’s) aandelenvraag (in stuks) emissiekoers x aandelenvraag (in euro’s) 35 168.983.229 5.914.413.015 36 89.385.921 3.217.893.156 37 46.443.285 1.718.401.545 38 18.265.070 694.072.660 39 13.300.381 518.714.859 40 8.138.271 325.530.840 41 3.722.298 152.614.218 42 795.529 33.412.218 43 335.121 14.410.203 44 5.603 246.532 45 140 6.300

De AVA heeft als uitgangspunten dat
− de emissiekoers zo hoog mogelijk wordt vastgesteld, zodat er zo
weinig mogelijk aandelen uitgegeven hoeven te worden én
− in de volledige financieringsbehoefte van € 500.000.000 wordt
voorzien.
Op grond van deze uitgangspunten wordt de emissiekoers in hele euro’s
vastgesteld.
32p
Bereken het aantal aandelen dat bij deze vastgestelde emissiekoers zal
worden uitgegeven. Rond af op hele aandelen.
42p
Leg uit dat door de vastgestelde emissiekoers de beurskoers van een
aandeel Electricars na de emissie zou kunnen stijgen.

opgave 2Opgave 2

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 4.
In deze opgave worden drie verschillende btw-tarieven genoemd.
figuur bij de opgave
Circus Salvi bevindt zich in zwaar weer. Naast een groot negatief
bedrijfsresultaat over 2019 heeft het ook een slechte liquiditeitspositie per
1 januari 2020.
Vaststelling liquiditeitspositie per 1 januari 2020
Bij Circus Salvi wordt de liquiditeitspositie bepaald door middel van:
vlottende activa + liquide activa – kort vreemd vermogen
In informatiebron 1 en 2 zijn financiële overzichten van Circus Salvi
gegeven. Circusdirecteur Giovanni wil de balans per 1 januari 2020
opstellen om de negatieve liquiditeitspositie aan te tonen.
Op de op te stellen balans van 1 januari 2020 (zie uitwerkbijlage vraag
10) staan enkele transitorische/overlopende posten zoals “Te vorderen
sponsorgelden” en “Te betalen interest”.
51p
Wat is over het algemeen de oorzaak van het ontstaan van
transitorische/overlopende posten?
63p
Bereken de boekwaarde van de circustenten per 1 januari 2020 (zie
informatiebron 1 en 2).
71p
Bereken de omvang van de balanspost Te vorderen sponsorgelden per
1 januari 2020 (zie informatiebron 1 en 2).
82p
Bereken de omvang van de balanspost Voorraad merchandise per
1 januari 2020 (zie informatiebron 1 en 2).
91p
Bereken de omvang van de balanspost Te betalen interest per
1 januari 2020 (zie informatiebron 1 en 2).
104puitwerkbijlage
Toon de negatieve liquiditeitspositie per 1 januari 2020 aan. Stel hiertoe
de balans van Circus Salvi per 1 januari 2020 op.
Vul hiertoe de uitwerkbijlage die bij deze vraag hoort volledig in.
Berekenen van een balanspost door te salderen, is hier niet toegestaan.
Oorzaken van de negatieve liquiditeitspositie zijn:
− de dalende ontvangsten uit toegangsbewijzen in 2019
De terugloop in de bezoekersaantallen (zie informatiebron 3) komt met
name doordat het sinds enkele jaren wettelijk niet meer toegestaan is
om wilde zoogdieren (olifanten, apen, leeuwen, tijgers e.d.) te laten
optreden in circussen.
− de hoge loonbetalingen in 2019 aan het personeel.
Het plafond van het rekening-courantkrediet zal, als het zo doorgaat,
binnen enkele maanden worden bereikt.
112p
Bereken het totaalaantal bezoekers van Circus Salvi in 2019
(zie informatiebronnen 2 en 3).
Als er geen maatregelen komen, vreest circusdirecteur Giovanni dat
schuldeisers het faillissement van zijn circus zullen aanvragen.
121p
Leg uit dat schuldeisers faillissement aanvragen op basis van een
liquiditeitsprobleem en niet op basis van negatieve resultaten.
Reddingsplan met ingang van 2020
Giovanni heeft een reddingsplan opgesteld om de liquiditeitspositie te
verbeteren (zie informatiebron 4). Het plan gaat in vanaf 1 januari 2020.
Directe gevolgen
Het reddingsplan heeft directe gevolgen voor de loonuitgaven en de
ontvangsten uit toegangsbewijzen in 2020.
132p
Bereken de verwachte besparing op loonuitgaven in 2020 (zie
informatiebronnen 2 en 4).
Giovanni verwacht dat het aantal verkochte toegangsbewijzen in 2020
gelijk zal blijven aan dat in 2019 (zie vraag 11).
143p
Bereken de verwachte toename van de ontvangsten uit de verkoop van
toegangsbewijzen in 2020 (zie informatiebron 4).
Indirecte gevolgen
Als het reddingsplan wordt uitgevoerd, dan zal dit ook indirecte gevolgen
hebben voor de liquiditeitspositie, als gevolg van bijvoorbeeld de verkoop
van merchandise-artikelen, de te betalen btw en de te vorderen btw.
Hierdoor zullen de vlottende en liquide activa met € 35.000 meer
toenemen dan het kort vreemd vermogen zal toenemen.
Conclusie
Giovanni zal het reddingsplan uitvoeren als de liquiditeitspositie in 2020
naar verwachting met minimaal € 250.000 zal stijgen. Zo niet, dan stopt
hij met zijn circus.
152p
Gaat Giovanni zijn plan uitvoeren? Motiveer het antwoord met een
berekening.

opgave 3Opgave 3

In deze opgave is het btw-tarief 21%.
Onderneming Hapdo bv handelt in het product Unos. Hapdo hanteert in
zijn voorraadadministratie de vaste verrekenprijs (vvp), die bestaat uit de
verwachte inkoopprijs en een opslag voor de verwachte inkoopkosten.
Uit de voorcalculatie over 2019 zijn de volgende gegevens ontleend:
vvp ……………   overheadkosten 20% van de vvp winstmarge 28% van de verkoopprijs exclusief btw verkoopprijs inclusief btw € 90,75  
162p
Bereken de vaste verrekenprijs.
Over het jaar 2019 zijn de volgende nacalculatorische gegevens bekend:
werkelijke verkoopprijs inclusief btw € 90,75 technische voorraad op 1 januari 2019 (tegen vvp) € 67.500 maandelijkse inkopen (worden in dezelfde maand ontvangen) 1.600 stuks omzet 2019 inclusief btw € 1.724.250 voorverkopen per 31 december 2019 (tegen vvp) € 8.100 technische voorraad op 31 december

werkelijke verkoopprijs inclusief btw € 90,75 technische voorraad op 1 januari 2019 (tegen vvp) € 67.500 maandelijkse inkopen (worden in dezelfde maand ontvangen) 1.600 stuks omzet 2019 inclusief btw € 1.724.250 voorverkopen per 31 december 2019 (tegen vvp) € 8.100 technische voorraad op 31 december 2019 (tegen vvp) ……………

174puitwerkbijlage
Bereken de technische voorraad van het product Unos in aantallen op
31 december 2019.
Vul hiertoe de uitwerkbijlage die bij deze vraag hoort volledig in.
Werkelijke inkoopprijs exclusief btw van een Unos in een maand in 2019:
januari € 40 juli € 38 februari € 40 augustus € 38 maart € 40 september € 38 april € 41 oktober € 42 mei € 41 november € 42 juni € 41 december € 42
De werkelijke inkoopkosten over 2019 waren € 80.000.
183p
Bereken het resultaat op inkopen over 2019. Geef aan of het een
voordelig/positief/+ of een nadelig/negatief/- resultaat betreft.
Het resultaat op overheadkosten over 2019 was € 12.200 nadelig.
192p
Bereken het bedrijfsresultaat van Hapdo over 2019 met behulp van het
verkoopresultaat. Geef aan of het een voordelig/positief/+ of een
nadelig/negatief/- resultaat betreft.

opgave 4Opgave 4

In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing.
figuur bij de opgave
Van der Graaf nv produceert dieselgeneratoren. Op bouwterreinen en in
de scheepvaart worden deze gebruikt om stroom op te wekken.
Van der Graaf merkt dat de afzet van deze dieselgeneratoren daalt
vanwege het slechte imago van diesel.
De directie van Van der Graaf onderzoekt de mogelijkheid om per
1 januari 2020 over te stappen op de productie van generatoren met
waterstofaandrijving. Hiertoe berekent zij de netto contante waarde van
het project.
De directie gaat uit van de volgende voorcalculatorische gegevens.
Investering in project waterstofgeneratoren
− Er wordt op 1 januari 2020 € 2.500.000 geïnvesteerd in nieuwe vaste
activa, met een levensduur van 8 jaar.
− De jaarlijkse afschrijvingskosten van deze investering zijn € 300.000.
Overige gegevens project waterstofgeneratoren
− De overige constante kosten zijn € 400.000 per jaar.
− De variabele kosten zijn € 3.500 per generator.
− De verkoopprijs is € 8.000 per generator.
− De verwachte jaarlijkse afzet is 205 stuks.
− Met uitzondering van de investering vinden alle cashflows aan het eind
van het jaar plaats.
− De rendementseis is 7,5% per jaar.
201p
Bereken de verwachte jaarlijkse cashflow als gevolg van de investering in
dit project (zie formuleblad).
213p
Bereken de netto contante waarde per 1 januari 2020 van dit project en
bepaal of het project doorgaat (zie formuleblad).
In 2021 is te verwachten dat er vanwege scherpere veiligheidseisen op
1 januari 2022 een aanvullende investering van € 660.000 nodig zal zijn
met een levensduur van 6 jaar en zonder restwaarde. De overige
gegevens blijven gelijk.
De algemeen directeur is van mening dat door deze aanvullende
investering de jaarlijkse cashflows met ingang van 2022 met € 110.000
zullen dalen. De financieel directeur stelt dat de jaarlijkse cashflows gelijk
zullen blijven.
221p
Welk van de twee directieleden heeft gelijk? Beargumenteer het
antwoord.

opgave 5Opgave 5

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 5 tot en met 7.
In deze opgave blijft de btw buiten beschouwing.
figuur bij de opgave
Max Tegelaar is eigenaar van een klusbedrijf in tegelzetten. Hij heeft
tegelzetters in loondienst. Het grootste gedeelte van zijn opdrachten
verkrijgt hij door gebruik te maken van openbare platforms zoals
Werkspot.nl (zie informatiebron 5).
232p
Geef een voordeel en een nadeel voor een klusbedrijf van het
gebruikmaken van openbare platforms.
Als Max een offerte maakt voor het betegelen van een oppervlakte, dan
gaat hij uit van voorcalculatorische gegevens (zie informatiebron 6). Op
basis hiervan komt hij tot een offerteprijs per m2. Deze prijs per m2
gebruikt hij in de offerte.
244p
Bereken de offerteprijs per m2 te betegelen oppervlakte.
Max verricht een budgetanalyse over het jaar 2019.
In informatiebron 7 zijn de nacalculatorische gegevens over het jaar 2019
gegeven.
Het gerealiseerde budgetresultaat kan worden uitgesplitst in
deelresultaten.
257puitwerkbijlage
Bereken deze deelresultaten (zie formuleblad).
Vul hiertoe de uitwerkbijlage die bij deze vraag hoort volledig in.
Uit de analyse van de deelresultaten blijkt onder meer een nadelig
efficiencyresultaat op het gebruik van tegellijm. Dit kan veroorzaakt
worden door een voordelig prijsverschil bij het gebruik van tegellijm.
261p
Verklaar het verband tussen een voordelig prijsverschil en een nadelig
efficiencyresultaat.

opgave 6Opgave 6

Na 2012 kozen nagenoeg alle huizenkopers voor een hypothecaire lening
− met lineaire aflossing of
− met aflossing op basis van annuïteiten.
Op 1 januari 2019 hebben Osman en Laetitia een hypothecaire lening
afgesloten, waarbij ze een keuze hebben gemaakt uit een van de
onderstaande alternatieven.
  lineair aflossen annuïtair aflossen startdatum 1 januari 2019 1 januari 2019 grootte van de beginschuld € 450.000 € 450.000 looptijd 30 jaar 30 jaar betaling interest en aflossing jaarlijks op 31 december jaarlijks op 31 december grootte annuïteit   € 22.958,67 interestpercentage 3% per jaar 3% pe

  lineair aflossen annuïtair aflossen startdatum 1 januari 2019 1 januari 2019 grootte van de beginschuld € 450.000 € 450.000 looptijd 30 jaar 30 jaar betaling interest en aflossing jaarlijks op 31 december jaarlijks op 31 december grootte annuïteit   € 22.958,67 interestpercentage 3% per jaar 3% per jaar

Een kenmerk van het door Osman en Laetitia gekozen alternatief is dat ze
bij deze vorm van aflossing in de eerste jaren het meest profiteren van de
hypotheekrenteaftrek.
272p
Voor welke vorm van aflossing hebben Osman en Laetitia gekozen?
Motiveer het antwoord.
Met betrekking tot de aftrekbaarheid van de hypotheekrente voor de
inkomstenbelasting heeft er na 2012 een verandering plaatsgevonden.
Voor Osman en Laetitia is het percentage van de te betalen interest die
kan worden teruggevraagd via de belastingaangifte:
2018 49,5% 2019 49,0% 2020 46,0% 2021 43,0% 2022 40,0% 2023 37,5%
Eenvoudigheidshalve wordt verondersteld dat het belastingvoordeel over
2020 ook wordt ontvangen in 2020.
283p
Bereken de uitgaven na belastingvoordeel met betrekking tot de
hypothecaire lening voor Osman en Laetitia in 2020.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.