bronnen

Eindexamen bedrijfseconomie vwo 2024, tijdvak 2

opgave 1Opgave 1

Fietsenmaker Juul Appelboom heeft op basis van een
SWOT-analyse de strategische keuze gemaakt om zich te specialiseren in
de verkoop en het onderhoud van e-bikes van slechts enkele fietsmerken.
Met de komst van de e-bike is het beroep van de fietsenmaker ingrijpend
veranderd.
In het oude bedrijfsmodel verkocht en repareerde Juul vele typen fietsen
(stadsfietsen, mountainbikes en e-bikes) van verschillende merken.
Klanten konden zonder afspraak terecht voor kleine reparaties. De
monteur kon hierdoor minder snel werken, omdat er vaak kleine
reparaties tussendoor werden gedaan.
De laatste jaren merkte Juul dat het bijhouden van de kennis over het
repareren van e-bikes van verschillende merken bijna onmogelijk was
geworden, doordat e-bikes steeds complexer zijn geworden. Hij heeft zich
daarom gespecialiseerd in de verkoop en het onderhoud van e-bikes van
enkele fietsmerken. Van deze merken weet hij precies hoe de fietsen
gemaakt zijn en onderhouden moeten worden.
12puitwerkbijlage
Leg met behulp van een onderdeel uit de tekst Juuls strategische keuze
uit.
Vul hiervoor de uitwerkbijlage bij deze vraag in.
Zijn fietsenwinkel heeft hij in samenwerking met een grote leverancier van
e-bikes in een nieuw jasje gestoken. De winkelinrichting, etalage en
werkplaats zijn volledig gemoderniseerd.
Verdere aanpassingen die fietsenmaker Juul heeft doorgevoerd:
− Via een eigen YouTubekanaal geeft Juul tips over de aankoop van
een e-bike.
− Om sneller te kunnen werken, wordt er alleen nog op afspraak
gewerkt.
− Juul repareert alleen nog maar e-bikes die bij hem zijn gekocht.
Het nieuwe bedrijfsmodel van Juuls fietsenwinkel kan leiden tot
kostenbesparingen.
22p
Noem twee kostenbesparingen die het gevolg kunnen zijn van de
verandering in Juuls bedrijfsmodel. Licht het antwoord toe.
Als gevolg van de aanpassingen heeft de nieuwe winkel van Juul een
groter bereik en geeft die een andere beleving bij klanten. Klanten zijn
zelfs bereid om een uur te rijden om in zijn winkel een e-bike te kopen.
Juul heeft de invulling van twee instrumenten van de marketingmix
veranderd.
32p
Leg uit welke twee instrumenten van de marketingmix Juul heeft
veranderd.
42p
Leg uit dat Juul als ondernemer kenmerken van effectuation vertoont.
Maak gebruik van de gegeven informatie.
figuur bij de opgave
Juul verkoopt per 1 juni 2023 twee e-bikes op rekening van € 2.450 per
stuk exclusief 21% btw. De klant neemt de fietsen direct mee. De winst
bedraagt 40% van de inkoopwaarde van de omzet.
53puitwerkbijlage
Bereken de verandering van de balansposten door dit financieel feit en vul
de mutatiebalans in.
Vul hiervoor de uitwerkbijlage bij deze vraag in.

opgave 2Opgave 2

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 en 2.
figuur bij de opgave
Ilse Sushi is een landelijke sushiketen bestaande uit 80 vestigingen.
De zelfstandige bezorgdienst van Ilse Sushi, die belast is met het
bezorgen van de sushi bij klanten thuis, maakt gebruik van
bezorgscooters (zie informatiebron 1). In 2022 rijden er in totaal
200 bezorgscooters van Ilse Sushi door Nederland. Om de kosten van de
bezorging te dekken, betaalt het hoofdkantoor € 1,75 per bezorging aan
de bezorgdienst.
63p
Bereken de totale constante kosten van de bezorgdienst over 2022
(zie informatiebron 1).
72p
Bereken de kostprijs per bezorging van de bezorgdienst in 2022. Rond af
op eurocenten.
Begin 2023 komen de gerealiseerde cijfers van de bezorgdienst over het
jaar 2022 beschikbaar (zie informatiebron 2). Met behulp van deze
gegevens wordt het resultaat over 2022 van de bezorgdienst berekend.
De vragen 8 tot en met 12 hebben betrekking op de nacalculatorische
gegevens over het jaar 2022.
82p
Bereken het gerealiseerde bedrijfsresultaat over 2022 van de
bezorgdienst met behulp van het verkoopresultaat en het budgetresultaat.
Geef telkens aan of het een voordelig of een nadelig resultaat betreft.
Het gerealiseerde resultaat van 2022 wijkt af van het verwachte resultaat.
Ilse Sushi besluit daarom een verschillenanalyse te maken.
91p
Bereken het gerealiseerde bezettingsresultaat op de constante kosten.
Geef aan of het een positief of een negatief resultaat betreft.
101p
Bereken het gerealiseerde prijsresultaat op de constante kosten. Geef
aan of het een voordelig of een nadelig resultaat betreft.
112p
Bereken het gerealiseerde prijsresultaat op de benzinekosten. Geef aan
of het een voordelig of een nadelig resultaat betreft.
122p
Bereken het efficiencyresultaat op de benzinekosten. Geef aan of het een
positief of een negatief resultaat betreft.
Het tegenvallende gerealiseerde resultaat over 2022 van de bezorgdienst
wordt grotendeels veroorzaakt door het gebruik van de bezorgscooters.
Het hoofdkantoor van Ilse Sushi is op zoek gegaan naar alternatieven
voor de manier van bezorgen van sushi. Het oog is gevallen op
elektrische bezorgscooters, Deliver e-scooters, die lagere kosten hebben
en milieuvriendelijker zijn dan gewone bezorgscooters.
Het hoofdkantoor van Ilse Sushi heeft de bezorgdienst medegedeeld dat
alle 200 bezorgscooters per 1 januari 2023 vervangen zullen worden door
200 Deliver e-scooters. Een Deliver e-scooter kan zowel gekocht als
geleased worden. Alle 200 Deliver e-scooters zullen worden geleased.
Voor Ilse Sushi is het leasen van de e-scooters vanuit liquiditeitsoogpunt
in het eerste jaar voordeliger dan kopen.
131p
Leg uit waarom het leasen van de e-scooters vanuit liquiditeitsoogpunt in
het eerste jaar voordeliger is dan kopen.
Door deze vervanging krijgt Ilse Sushi een groener imago. Het budget dat
de bezorgdienst van het hoofdkantoor ontvangt, blijft gelijk en bedraagt
€ 1,75 per bezorging. De kostprijs per bezorging daalt door gebruik van
de Deliver e-scooter naar €1,45.
142p
Leg zonder een berekening uit dat zowel het verwachte verkoopresultaat
als het verwachte bezettingsresultaat een positieve bijdrage zullen
hebben op het verwachte resultaat van de bezorgdienst in 2023
(zie informatiebron 1).

opgave 3Opgave 3

Op de algemene vergadering van aandeelhouders (ava) in februari 2024
tonen de aandeelhouders van Leijten nv zich ontevreden over de hoogte
van het dividend van € 3,75 per aandeel dat op basis van de
winstverdeling van 2023 beschikbaar wordt gesteld.
De voorzitter van de raad van bestuur (CEO) geeft aan dat Leijten verdere
stappen heeft gezet op de weg van maatschappelijk verantwoord
ondernemen. Leijten focust niet alleen op winst, maar ook op de
ontwikkeling van personeel en de leefbaarheid van de omgeving.
Dat heeft volgens de CEO op korte termijn een negatief effect gehad op
het resultaat van Leijten in 2023. De CEO stelt dat op lange termijn de
aandeelhouders van Leijten zullen profiteren van de ingeslagen weg.
152p
Leg voor twee groepen stakeholders, anders dan de aandeelhouders van
Leijten, het belang van maatschappelijk verantwoord ondernemen uit.
In de Algemene Vergadering van Aandeelhouders worden de financiële
gegevens van Leijten toegelicht door de financieel directeur (CFO).
debet Balans 2023 Leijten per 31 december 2023 (x € 1.000) credit Gebouwen 300.000 Aandelenkapitaal 200.000 Inventaris 200.000 Reserves 120.000 Voorraden 180.000 Resultaat 2023 160.000 Debiteuren 130.000 Voorzieningen 40.000 Bank 70.000 6% Obligatielening 250.000     Crediteuren 110.000           88

debet Balans 2023 Leijten per 31 december 2023 (x € 1.000) credit Gebouwen 300.000 Aandelenkapitaal 200.000 Inventaris 200.000 Reserves 120.000 Voorraden 180.000 Resultaat 2023 160.000 Debiteuren 130.000 Voorzieningen 40.000 Bank 70.000 6% Obligatielening 250.000     Crediteuren 110.000           880.000   880.000

Alle aandelen Leijten hebben een nominale waarde van € 25 per aandeel.
De bedragen op de balans kunnen, behalve het resultaat over 2023, als
gemiddelden voor het gehele jaar worden beschouwd. Het resultaat is
gelijkmatig over het jaar verkregen.
OILAOEIRnnofBemvktsoeseIoczTnruroheeiklgprtstoaiewjtsvkaateioWtneaxs(gnrpiEtnsdelBokesnoTittv-sa)atteeinennkdvoeesrotelminezsertekening Leijten √(350.000)√(20.000)√(130.000)over2023(x€1(.000))/(1.680.000)√(1.000.000)√(680.000)√(500.000)√(180.000)√(20.000)√(160.000)
162p
Bereken de rentabiliteit van het totale vermogen in 2023.
Een grootaandeelhouder van Leijten vraagt welk bedrag van het resultaat
wordt gereserveerd. Over het resultaat is 23,5% vennootschapsbelasting
verschuldigd.
172p
Bereken welk bedrag van het resultaat (EBT) van 2023, gegeven het
dividendvoorstel, zal worden gereserveerd.
De CFO geeft de volgende verklaring voor de wens van het bestuur om
een deel van het resultaat te reserveren. Door de daling van de interest
op de kapitaalmarkt kan het gunstig zijn om een obligatielening af te
lossen en te herfinancieren. Ook wordt een deel van het gereserveerde
resultaat gebruikt om investeringen te kunnen doen in een duurzaam
bedrijfspand.
182p
Leg voor zowel het herfinancieren van de obligatielening als voor de
investering in een duurzaam bedrijfspand uit dat dit op de lange termijn
gunstig kan zijn voor het resultaat van Leijten.

opgave 4Opgave 4

In deze opgave bedraagt de btw 21%.
Workspace bv is een handelsbedrijf dat werkkleding in Europa verkoopt.
Het bedrijf heeft begin januari 2024 moeite om zijn rekeningen te betalen.
Om inzicht te krijgen in de ontwikkeling van de liquiditeit stelt Workspace
voor februari en maart 2024 een liquiditeitsbegroting op. Daaruit blijkt dat
Workspace nog grotere liquiditeitsproblemen zou kunnen krijgen.
Workspace gaat naar de bank met het verzoek om het rekening-
courantkrediet te verhogen.
In onderstaande tabellen staan de verkopen en de inkopen van
Workspace en de geprognosticeerde balans per 29 februari 2024.
Workspace januari gerealiseerd februari prognose maart prognose verkopen exclusief btw € 1.700.000 € 1.825.000 € 1.900.000 inkopen exclusief btw € 1.350.000 € 1.710.000 € 1.650.000
debet Geprognosticeerde Workspace balans per 29 februari 2024 credit Gebouwen 3.149.500 Eigen vermogen 3.759.400 Inventaris 1.251.372 4% Onderhandse lening 4.700.000 Voorraad 6.249.744 Crediteuren 1.862.190 Debiteuren 3.198.938 Te betalen btw 939.750 Te vorderen btw 1.312.446 Rabobank rekening- cour

debet Geprognosticeerde Workspace balans per 29 februari 2024 credit Gebouwen 3.149.500 Eigen vermogen 3.759.400 Inventaris 1.251.372 4% Onderhandse lening 4.700.000 Voorraad 6.249.744 Crediteuren 1.862.190 Debiteuren 3.198.938 Te betalen btw 939.750 Te vorderen btw 1.312.446 Rabobank rekening- courantkrediet 3.900.660           15.162.000   15.162.000

Overige gegevens:
− Van de verkopen wordt 75% op rekening verkocht met een
krediettermijn van twee maanden. Van deze krediettermijn wordt
volledig gebruikgemaakt. De rest wordt tegen contante betaling
verkocht.
− De inkopen zijn voor 90% op rekening en het ontvangen
leverancierskrediet is een maand. Van deze krediettermijn wordt
volledig gebruikgemaakt. De rest wordt tegen contante betaling
ingekocht.
− De uitgaven aan loon inclusief sociale lasten zijn € 125.000 per
maand.
− De overige uitgaven zijn in maart € 130.000 inclusief btw.
− De af te dragen btw over het eerste kwartaal van 2024 zal begin april
worden betaald aan de fiscus.
− Het kredietplafond van het rekening-courantkrediet bij de Rabobank is
€ 4.000.000.
Nadat de liquiditeitsprognose is opgesteld, kan Workspace vaststellen
hoeveel liquide middelen het bedrijf naar verwachting tekortkomt in de
maand april, rekening houdend met het kredietplafond van het rekening-
courantkrediet.
194puitwerkbijlage
Bereken het bedrag waarmee het rekening-courantkrediet van Workspace
verhoogd zou moeten worden op 31 maart 2024 om uit de
liquiditeitsproblemen te blijven.
Vul hiervoor de uitwerkbijlage bij deze vraag in.
Op 15 februari 2024 gaat Workspace met zijn liquiditeitsprognose naar de
bank met de vraag of het rekening-courantkrediet kan worden verhoogd,
omdat de rekeningen van maart 2024 naar verwachting niet betaald
kunnen worden. Workspace heeft als voorbereiding de liquiditeitspositie
alvast bepaald. Workspace verwacht dat de bank akkoord gaat met de
verhoging van het rekening-courantkrediet, omdat de current ratio 1,6
bedraagt op 29 februari 2024. De bank zegt echter weinig waarde te
hechten aan de uitkomst van de current ratio, omdat deze maar beperkte
informatie geeft over de liquiditeitspositie.
202p
Geef twee verschillende argumenten waarom de current ratio van
Workspace maar beperkte informatie geeft over de liquiditeitspositie.
De bank zal vooral kijken naar de solvabiliteit van Workspace bij
verhoging van het rekening-courantkrediet.
211p
Leg uit waarom de bank naar de solvabiliteit van Workspace kijkt bij
verhoging van het rekening-courantkrediet.
Uiteindelijk lukt het Workspace niet om van de bank de vereiste verhoging
van het rekening-courantkrediet te krijgen en vraagt het bedrijf bij de
rechtbank surseance van betaling aan. Dit heeft gevolgen voor de
leveranciers.
221p
Wat is het gevolg voor de leveranciers bij toekenning van surseance van
betaling aan Workspace?

opgave 5Opgave 5

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 3 en 4.
Vanaf het studiejaar 2023-2024 geldt het nieuwe stelsel van
studiefinanciering en krijgen studenten weer een basisbeurs.
Helaas is dit voor student Job een paar jaar te laat. Hij valt nog volledig
onder het oude leenstelsel (zie informatiebron 3).
Job heeft na zijn middelbare school eerst een tussenjaar genomen. In dat
jaar had hij enkele baantjes waaraan hij geld overhield voor zijn hobby:
beleggen. Ook heeft hij overwogen om een webshop in kleding op te
zetten, maar hij kreeg de financiering daarvan niet rond.
Op 1 september 2018 schreef Job zich in voor de studie bedrijfskunde.
Job ziet gelijkenissen tussen het volgen van een studie en het opzetten
van een eigen bedrijf.
231p
Leg uit dat zowel het volgen van een studie als het starten van een eigen
bedrijf kunnen worden beschouwd als een investering.
Job heeft gedurende zijn studie elke maand maximaal geleend. Daarnaast
heeft Job gedurende zijn studie een bijbaan gehad. Het bedrag dat hij niet
nodig had voor zijn levensonderhoud en studie, reserveerde hij voor
onvoorziene uitgaven. Vanwege het lage interestpercentage op een
spaarrekening besloot hij om het gereserveerde bedrag te beleggen.
Bij het beleggen van een deel van de studiebeurs ging Job uit van een
positief hefboomeffect.
241p
Wanneer is er bij de beleggingen van Job sprake van een positief
hefboomeffect?
Voor zijn financiële planning heeft Job, gebruikmakend van de gegevens
van DUO, het overzicht gemaakt dat in informatiebron 4 is opgenomen.
Bij de berekening van de schuld op 1 januari 2026 gaat Job van het
volgende uit:
− Hij leent gedurende zijn studie van 60 maanden maandelijks het
maximale bedrag.
− de in informatiebron 4 gegeven interestpercentages.
252p
Toon met een berekening aan dat de totale studieschuld van Job per
1 januari 2026 € 62.412,46 bedraagt (zie informatiebron 3 en 4).
Volgens Job zal hij gedurende de aflosfase van 35 jaar, maandelijks aan
het einde van de maand, een vast bedrag van € 182,06 aan DUO moeten
betalen om zijn studieschuld volledig af te lossen.
263p
Bereken of Job met de maandelijkse betaling van € 182,06 voldoet aan de
plicht om zijn totale studieschuld van € 62.412,46 in 35 jaar af te lossen.
Maak hierbij gebruik van een samengesteld interestpercentage van 0,1%
per maand (zie formuleblad in de bijlage).
Job vraagt zich af hoe hij er op 1 januari 2031 financieel voor zal staan.
Hij is dan 33 jaar en oud genoeg voor ‘huisje, boompje, beestje’. Hij is van
plan om dan een huis te kopen en oriënteert zich alvast op een
hypothecaire lening.
272p
Leg uit of er bij een annuïtaire of bij een lineaire hypothecaire lening een
hoger bedrag aan interest wordt betaald over de gehele looptijd. Ga uit van
een gelijke looptijd en een gelijk interestpercentage van beide leningen.
Job heeft berekend dat het totaal te betalen bedrag aan interest aan DUO
in de eerste 5 jaar van de totale aflossingsperiode 25,1% van het totaal te
betalen bedrag aan interest over de aflossingsperiode vanaf 1 januari
2026 bedraagt. Hij is daarbij uitgegaan van een onveranderd
samengesteld interestpercentage van 0,1% per maand gedurende de
gehele looptijd en aflossing op basis van annuïteiten. Job zal
gebruikmaken van de volledige 35 jaar voor het terugbetalen van de
studieschuld.
283p
Bereken de omvang van de resterende studieschuld op 1 januari 2031.
Ga uit van de maandelijkse betaling van € 182,06.
Job rekent erop dat hij op 1 januari 2031 zijn beleggingsproducten
verkoopt en met de opbrengst daarvan een flink deel van zijn studieschuld
vervroegd aflost. Volgens Job zal hij door deze vervroegde aflossing meer
kunnen lenen bij een bank voor de aankoop van een eigen huis.
292p
Leg uit dat de bank vanwege deze vervroegde aflossing bereid zal zijn
een hoger bedrag aan Job uit te lenen voor de aankoop van een huis.

opgave 6Opgave 6

Sam heeft zijn afstudeerstage voor zijn opleiding Commerciële Economie
afgerond bij Henkel. Na afloop van zijn afstudeerstage wordt hij door zijn
stagebegeleider gewezen op onderstaande vacature.
(Junior) Marketing Beauty Care Professional
Bij Henkel kun je als medewerker het verschil maken en de eerste
stappen in je carrière vormgeven. Je krijgt de kans om
brand management en trade marketing te ontdekken in de sector van de
schoonheidsverzorging. In opdracht van en in overleg met de
marketingmanager krijg je al snel de verantwoordelijkheid om eigen
projecten uit te voeren. Je legt verantwoording af aan de
marketingmanager over je functioneren.
Jouw functie
− managen en ontwikkelen van promoties voor onze zakelijke klanten
(kappers, b2b) en ontwikkelen van promoties voor consumenten (b2c)
− beheren van socialemediakanalen in Nederland
− voeren van de eindredactie over de digitale nieuwsbrief
− delen van ideeën, verbeterpunten en coördineren van projecten
Wat bieden wij jou?
− uitstekende arbeidsvoorwaarden
− een functie van 40 uur per week
− een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd met uitzicht op een
arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd
− een marktconform salaris inclusief vakantietoeslag
Wat vragen wij van jou?
− in het bezit van een hbo-diploma (Business Studies, Marketing,
Communicatie, Economie of gerelateerde studie)
− affiniteit met marketing en (haar)cosmetica
− creatief, proactief, enthousiast en gemotiveerd
Sam besluit op deze vacature te reageren.
Henkel neemt Sam in eerste instantie aan op basis van een
arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd.
302p
Geef twee verschillende bedrijfseconomische redenen waarom Henkel
een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd aanbiedt.
Sam gaat een individuele arbeidsovereenkomst aan met Henkel. Een
individuele arbeidsovereenkomst moet voldoen aan drie wettelijke eisen.
313puitwerkbijlage
Hoe blijkt uit de vacaturetekst dat er wordt voldaan aan deze drie
wettelijke eisen?
Vul hiervoor de uitwerkbijlage bij deze vraag in.
Sam zal zich zoals in de vacature staat beschreven onder andere
bezighouden met b2b-marketing en b2c-marketing. Het onderhouden van
relaties met klanten, relatiemanagement, is daarbij een belangrijk aspect.
321p
Leg uit wat het verschil in relatiemanagement is tussen b2b-marketing en
b2c-marketing. Betrek beide begrippen in het antwoord.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift..