opgave 5Opgave 5
Meewerken of tegenwerken?
Voor het land Azeria geldt het volgende conjunctuurmodel:
Uitgangssituatie:
E = export lopende rekening
M = import lopende rekening
(7) EV = C + I + O + E − M
Alle grootheden luiden in miljarden geldeenheden.
In de uitgangssituatie geldt:
− tekort op de lopende rekening (E − M): 52,5 miljard geldeenheden;
− multiplier van de autonome bestedingen:
.
In de uitgangssituatie heeft Azeria géén handelsbelemmeringen ingesteld ten
opzichte van het buitenland. De belangrijkste handelspartners zijn echter
verenigd in een douane-unie, die protectionistische maatregelen heeft genomen
tegen de import vanuit Azeria.
De overheid van Azeria kiest voor de volgende doelstelling: het tekort op de
lopende rekening verminderen met 25 miljard geldeenheden.
Twee beleidsalternatieven worden overwogen om dit doel te bereiken.
− alternatief 1
Azeria overweegt lid te worden van deze douane-unie. Hierdoor zal naar
verwachting de export stijgen met 27 miljard geldeenheden.
− alternatief 2
Azeria stelt handelsbelemmeringen in. Hierdoor zal naar verwachting de
marginale importquote dalen. Verondersteld wordt dat de export
onveranderd blijft.
151pNoem het kenmerkende verschil tussen een douane-unie en een
vrijhandelszone.
162pBereken of de overheid van Azeria haar doelstelling kan bereiken via
alternatief 1.
172pToon met een berekening aan dat de marginale importquote (afgerond) 0,34
wordt, indien de overheid van Azeria haar doelstelling bereikt via alternatief 2.
In het algemeen blijkt dat de export van een land afneemt als dat land
handelsbelemmeringen instelt. Dit gebeurt zelfs, indien de handelspartners van
dat land géén protectionistische tegenmaatregelen nemen.
182pGeef een verklaring voor deze afname van de export.
opgave 6Opgave 6
Huis te koop
De prijs van koopwoningen in een land wordt door verschillende factoren
beïnvloed. In onderstaande figuur wordt een overzicht gegeven van vier van
deze factoren. De getallen naast de pijlen geven aan hoe sterk het betreffende
verband is (ceteris paribus). Zo leidt een stijging van de werkloosheid met
1 procentpunt tot een daling van de gemiddelde verkoopprijs van koopwoningen
met 0,73 procent (pijl 3).
verandering verandering hypotheekrente beursindex (in procentpunten) (in procenten) 1 2 -1,91 +1,45 verandering gemiddelde verkoop- prijs koopwoningen (in procenten) -0,73 -2,58 3 4 verandering ruimte verandering op de markt voor werkloosheid koopwoningen* (in procentpunten) (in procentpunten)
* De ruimte op de markt voor koopwoningen wordt in dit land gemeten als:
aantal aangeboden koopwoningen per jaar
× 100%.
aantal verkochte koopwoningen per jaar
Onderstaande tabel geeft een overzicht van de ontwikkeling van de in
bovenstaande figuur weergegeven factoren.
In 2004 bedroeg de gemiddelde verkoopprijs van een koopwoning € 227.600.
192pVerklaar het door pijl 1 weergegeven verband.
202pLeg uit hoe een toename van de werkloosheid kan leiden tot een daling van de
gemiddelde verkoopprijs van koopwoningen, zowel via de vraagkant als via de
aanbodkant van de markt voor koopwoningen.
213pBereken op basis van de gegevens de gemiddelde verkoopprijs van een
koopwoning in 2005.
Verder onderzoek laat zien dat in de hoofdstad van dit land de sterkte van de
beschreven verbanden afwijkt van de rest van dit land. In dit onderzoek wordt
gesteld: “Omdat in de hoofdstad de aanwezigheid van relatief veel bedrijven de
arbeidsmarkt flexibeler maakt dan in de rest van het land, ligt voor de hoofdstad
het getal dat de sterkte weergeeft van het verband bij pijl 3 dichter bij nul.”
222pVerklaar deze stelling.
Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.
opgave 7Opgave 7
In de draaimolen van de conjunctuur
Twee belangrijke kengetallen in de economie zijn de inflatie en de reële
productiegroei. Een figuur met deze beide kengetallen elk op één van de assen
levert vier fases op. Dit is weergegeven in onderstaande figuur. Vanuit een
hoogconjunctuur komt een economie terecht in een fase van stagflatie: een
combinatie van stagnerende groei en hoge inflatie, die tot oplopende
werkloosheid leidt. Dan volgt een fase van laagconjunctuur die vervolgens
overgaat in een fase van ‘economische opbloei’.
In bovenstaande figuur zijn vijf situaties waarin de economie zich op een
bepaald moment kan bevinden, aangeduid met de letters A tot en met E.
232pBeschrijf twee andere economische verschillen tussen een hoogconjunctuur en
een laagconjunctuur, dan de verschillen in inflatie en reële productiegroei.
242pLeg uit hoe, in een fase van hoogconjunctuur, vanuit situatie A situatie B kan
ontstaan.
252pLeg uit hoe, via een loon-prijsspiraal, vanuit situatie B situatie C kan ontstaan.
262pLeg uit hoe, in een open economie, situatie D over kan gaan in situatie E.
272pLeg uit waardoor, in een overgang van situatie D naar situatie E, de groei van de
productiecapaciteit lager kan zijn dan de reële productiegroei.
