opgave 1Tekst 1 Het einde van de regeerperiode van Romulus
Regel 1 Haec t/m gesta
In het vervolg (t/m regel 4 firmandae) zijn drie voorbeelden te vinden van
wat Livius met Haec bedoelt.
12pBeschrijf deze drie voorbeelden in eigen woorden.
Regel 1-4 Haec t/m firmandae
In deze regels zet Livius zijn bewering kracht bij door het gebruik van het
stilistisch middel litotes.
21pCiteer de twee Latijnse woorden die samen de litotes vormen.
Regel 4-8 Ab t/m habuit
Niet in alle geledingen van de Romeinse samenleving werd Romulus in
gelijke mate gewaardeerd.
32pa. Citeer de drie Latijnse woorden uit de regels 4-8 (Ab t/m habuit) die
drie geledingen van de Romeinse samenleving aanduiden in volgorde
van toenemende waardering voor Romulus.
b. Uit welk gegeven in de regels 4-8 (Ab t/m habuit) blijkt dat Romulus
besefte dat hij misschien ook vijanden had? Beantwoord de vraag in
het Nederlands.
Regel 9 mortalibus editis operibus
In sommige edities van deze tekst staat immortalibus in plaats van
mortalibus.
42pa. Leg uit waarom je de prestaties van Romulus als immortalia kunt
karakteriseren.
b. Leg uit waarom je de prestaties van Romulus als mortalia kunt
karakteriseren.
Regel 13 pavore en regel 16 metu
52pa. Wat was de oorzaak van de angst in regel 13? Beantwoord de vraag in
het Nederlands.
b. Wat was de oorzaak van de angst in regel 16? Beantwoord de vraag in
het Nederlands.
Regel 17 deo natum
Dit gegeven is ook in de regels 1-8 (Haec t/m habuit) al ter sprake
gekomen.
61pCiteer het desbetreffende Latijnse tekstelement.
Regel 21 perobscura fama
72pBeschrijf in eigen woorden welke twee omstandigheden Livius ertoe
gebracht hebben om van perobscura fama te spreken. Baseer je
antwoord op het voorafgaande (vanaf Fuisse regel 19).
Regel 21 illam alteram
81pBeschrijf in eigen woorden wat illam alteram concreet inhoudt.
Regel 16-22 Deinde t/m nobilitavit
In deze regels staat een aantal persoonsvormen in het praesens.
91pCiteer van deze persoonsvormen de persoonsvorm die níet als praesens
historicum gebruikt is. Laat sospitet (regel 19) buiten beschouwing.
Regel 22-25 Et t/m prodit
102pCiteer de twee Latijnse tekstelementen uit deze regels waarmee Livius
zich voor de beschrijving van de gebeurtenissen beroept op anderen als
bron van informatie.
Regel 31-33 Mirum t/m sit
In een vrije vertaling luiden deze regels:
“Het effect van het verhaal van Proculus was bijzonder
opmerkelijk: leger en volk, in zak en as vanwege het verlies van
hun koning, voelden zich zeer getroost toen zij verzekerd waren
van zijn onsterfelijkheid.”
112pa. Citeer het Latijnse tekstelement dat in bovenstaand citaat is
weergegeven met ‘het verhaal van Proculus’.
b. Citeer het Latijnse tekstelement dat in bovenstaand citaat is
weergegeven met ‘toen zij verzekerd waren’.
Keizer Augustus werd in zijn tijd beschouwd als een tweede Romulus.
122pBeschrijf in eigen woorden twee overeenkomsten tussen Augustus en
Romulus. Baseer je antwoord op Tekst 1 en op de achtergronden van de
teksten die je voor dit examen hebt gelezen.
opgave 2Tekst 2 Algemeen
Regel 2-3 Primo t/m celavit
In een Nederlandse vertaling luiden deze regels:
“Aanvankelijk bleef zij verborgen door de uitgestrektheid van de
stad, die meer kan hebben en langer bestand is tegen
dergelijke kwaadaardige aantastingen.”
In de vertaling is de grammaticale structuur van het Latijn niet geheel
overgenomen.
131pLeg dit uit met betrekking tot magnitudo. Ga in je antwoord in op zowel
het Latijn als de vertaling.
Regel 8 corruptelae
142pa. Beschrijf in eigen woorden wat volgens Livius de beweegreden was dat
de stiefvader hierop uit was. Baseer je antwoord op het voorafgaande.
b. Beschrijf in eigen woorden welke verklaring Livius geeft voor de
medewerking van de moeder aan dit plan. Baseer je antwoord op het
voorafgaande.
Regel 9-12 Mater t/m deducturam
Het volgende citaat is afkomstig uit de roman De verborgen geschiedenis
van Donna Tartt:
“Voordat het goddelijke de overhand kan krijgen, moet het
sterfelijke zelf – onze stoffelijkheid, het deel dat in ontbinding
overgaat – zo schoon mogelijk worden gemaakt.”
152pCiteer de twee Latijnse tekstelementen uit de regels 9-12 (Mater t/m
deducturam) die inhoudelijk vergelijkbaar zijn met ‘zo schoon mogelijk
worden gemaakt’.
Regel 15-16 minime t/m damnosa
162pa. Beschrijf in eigen woorden het argument dat Livius geeft voor de
bewering minime adulescentis rei damnosa. Baseer je antwoord op
het vervolg (t/m heredem regel 20).
b. Beschrijf in eigen woorden het argument dat Livius geeft voor de
bewering minime adulescentis famae damnosa. Baseer je antwoord
op het vervolg (t/m heredem regel 20).
Regel 25-26 et in caput t/m suasissent
171pCiteer het Latijnse woord uit het vervolg (t/m properat regel 30) waarmee
Aebutius de woorden et in caput t/m suasissent typeert.
Regel 24-28 Id t/m imperasse
In deze regels lopen de emoties hoog op.
182pa. Citeer het Latijnse woord uit deze regels dat de emotie van Hispala
uitdrukt.
b. Citeer het Latijnse woord uit deze regels dat de emotie van Aebutius
uitdrukt.
Regel 30 hoc facto
191pBeschrijf in eigen woorden wat concreet bedoeld wordt met hoc facto.
Regel 30-33 Eo t/m accessisse
202pa. Citeer het Latijnse woord uit deze regels dat de reden bevat waarom
Hispala terughoudend is om haar ervaring te vertellen.
b. Citeer het Latijnse zelfstandig naamwoord uit deze regels dat duidelijk
maakt wat Hispala er toch toe beweegt om openhartig te zijn.
Regel 30-33 Eo t/m accessisse
211pBeschrijf in eigen woorden met welk argument Hispala zich verdedigt voor
haar aanwezigheid bij de Bacchusdienst.
Regel 45 nec initiari sibi in animo esse
Met deze woorden maakt Aebutius zijn belofte aan Hispala waar.
221pCiteer uit het voorafgaande (regel 39-42 Orare t/m temperaturum) het
Latijnse tekstelement waarin de inhoud van Aebutius’ belofte aan Hispala
is verwoord.
Dit verhaal over Aebutius en Hispala zou je een romance kunnen noemen.
Een kenmerk van een romance is de gesimplificeerde karaktertekening
van de hoofdpersonen.
232pLeg uit dat in Tekst 2 sprake is van een ‘gesimplificeerde
karaktertekening’ ten aanzien van:
1 Hispala
2 Aebutius
3 Sempronius.
Algemeen
Het volgende citaat is afkomstig uit een boek over schrijvers uit de
Oudheid:
“Livius was een historicus, maar daaronder verstond men in de
Oudheid iets anders dan tegenwoordig. Hoofddoel van de
geschiedschrijver was niet het achterhalen van de historische
waarheid of het met omvangrijk feitenmateriaal onderbouwen
van een wetenschappelijke hypothese omtrent gebeurtenissen
uit het verleden, maar …”
241pMaak bovenstaande zin af. Baseer je antwoord op de achtergronden van
de teksten die je voor dit examen gelezen hebt.
Vertaal de regels 1 t/m 11 in het Nederlands.
