bronnen

Eindexamen turks vwo 2002, tijdvak 1

bij dit examen

Let op: beantwoord een open vraag altijd in het Nederlands, behalve als het anders is aangegeven.
Als je in het Turks antwoordt, levert dat 0 punten op.

opgave 1Tekst 1 Kıyılar ve yollar

11p
kinci ve üçüncü paragraf arasındaki ili ki nedir?
A 2. paragrafta ortaya konan tez 3. paragrafta çürütülüyor.
B 2. paragrafta yapılan planın ayrıntıları 3. paragrafta veriliyor.
C 2. paragraftaki sorunun çözümü 3. paragrafta veriliyor.
D 2. paragrafta yapılan tespit 3. paragrafta örnekleniyor.
21p
Be inci paragrafın özeti hangisidir?
A Do al de erler çıkar çevreleri tarafından vicdansızca ziyan ediliyor.
B Do al de erler korunmadan geli me mümkün de ildir.
C Ülke düzeyindeki bütün in aatlar aslında do aya zararlıdır.
D Ülkede geli menin olması do al de erlerin korunmasına engel de ildir.
De autoriteiten voeren een milieuvriendelijk argument aan bij het bouwen van een weg aan de kust.
31p
Schrijf het citaat op dat dit argument bevat.
41p
Welk financieel argument wordt aangevoerd voor het alternatief van kustwegen over zee?
51p
“Üstelik bu bedelin içinde, öyle ‘ak’ diye nakit parayla ödenemeyecek bir de … de er
oldu unu.”(bknz. 10. par.)
Yukarıdaki bo lu a a a ıdaki sözcüklerden hangisi uygundur?
A evrensel
B hukuki
C mesleki
D moral
61p
Yazara göre Sarıkum Gölü için ‘Çevre Etki De erlendirmesi’nin yapılmama nedeni nedir?
A Bakanlı ın eski tecrübelerine dayanarak, ÇED’in de erine artık inanmamaları.
B Bu alanların zaten fok balıkları için ayrılmı olması.
C Bu i i yapabilmek için yeterince uzman personelin olmaması.
D Daha önceden de bu konuda bir rapor hazırlanmı olması.
Er zijn drie alinea’s waarin de schrijver heel duidelijk de spot drijft met iets of iemand.
71p
Schrijf de nummers van twee van deze alinea’s op.
De schrijver richt zich in dit artikel op één plaats direct tot de lezer om hem van iets te overtuigen.
81p
Schrijf het nummer op van de betreffende alinea.
91p
Bu makale ile ilgili, a a ıdaki tezlerden hangisi do rudur?
A 3. paragrafta yazarın sordu u soru, 8. paragrafta yine yazar tarafından yanıtlanıyor.
B 5. paragraftaki sorun, 6. ve 7. paragraflarda i leniyor.
C 9. paragrafta sunulan veriler 10. paragrafta yazar tarafından destekleniyor.
D Yazarın 1. paragrafta yaptı ı saptama, son paragrafta tekrarlanıyor.
101p
A a ıdaki alıntılardan hangisi bu makalenin ana dü üncesini yansıtıyor?
A “Hele bir geli elim, do ayı sonra elbirli i ile koruruz.”(4. par.)
B “tiraz, geli me adına ülkenin do al de erlerinin ortadan kaldırılmasına…”(4. par.)
C “Göller, akarsular, bozkırlar, kıyılar, toprak, su, kum, çakıl… Hepsi bedava.”(10. par.)
D “Yenilikte hayır vardır”(13. par.)

opgave 2Tekst 2 Zamanın “gerçek” hikâyesi

113p
Geef van ieder van de onderstaande beweringen met betrekking tot de tekst aan of deze juist
of onjuist is.
1 De natuur speelt geen rol bij het bepalen van het dag- en nachtritme.
2 Het idee dat alle mensen zich in de toekomst door internet zullen laten opjagen is niet
juist. Er zullen genoeg uitzonderingen zijn.
3 Internet kan de natuurlijke tijd niet verdringen.
4 Internet zal de mensen geen keuze laten bij de indeling van hun tijd.
5 Politieke en religieuze overwegingen hebben een rol gespeeld bij de keuze van het soort
kalender.
Maak op je antwoordblad een kolom juist en een kolom onjuist en plaats hieronder het
betreffende cijfer. Doe het als volgt (voorbeeld):
Juist Onjuist
… …

opgave 3Tekst 3 Batı Sinemasında Türk imgesi

Kies bij iedere open plek in de tekst het juiste antwoord uit de gegeven mogelijkheden.
121p
A dü ünce
B ekonomi
C imaj
D sistem
131p
A talyan oyuncu
B sinema tarihçisi
C ünlü antropolog
141p
A Çünkü
B Halbuki
C Nedense
D Tabii ki
151p
A geli me gösteriyor
B merak ediliyor
C örnek alınıyor
D övülüyor
161p
A biraz tuhaf geliyor
B çalı ma hırsı veriyor
C çok zor görünüyor
D oldukça mantıklı geliyor
171p
A Film
B Kitap
C Senaryo
181p
A ara tırmalarla ispatlanmı
B önceden belirlenmi
C sonradan uydurulmu
D yeni çıkarılmı
191p
A korumaya alıyor
B öne çıkarıyor
C ortadan kaldırıyor
201p
A Batı sinemasının
B Türk sinemasının
C yabancı yönetmenlerin
211p
A Bazı yönetmenler
B Bir çok yayımcı
C Böyle bir çalı ma
D Çekilmi bir film

opgave 4Tekst 4 Sarayburnu

223p
Geef van ieder van de onderstaande beweringen met betrekking tot ‘Sarayburnu’ aan of
deze juist of onjuist is.
1 Sarayburnu is in het moderne stanbul altijd een uitgaansplek gebleven.
2 De openstelling van Sarayburnu voor het publiek vond ten tijde van Fatih Sultan Mehmet
plaats.
3 Het belang van Sarayburnu komt ook tot uiting in een bekend spreekwoord.
4 Sarayburnu staat bekend om z’n uiterst lawaaierig en druk verkeer.
5 Sarayburnu biedt aangename afkoeling voor mensen die last hebben van de warmte.
Maak op je antwoordblad een kolom juist en een kolom onjuist en plaats hieronder het
betreffende cijfer. Doe het als volgt (voorbeeld):
Juist Onjuist
… …

opgave 5Tekst 5 Havagazı

231p
Havagazı olayı makalede birkaç oyuna benzetilmi. Bunun nedeni unlardan hangisidir?
A Birtakım ülkelerin bu olayı oyun gibi uzaktan seyretmeleri.
B Bu olaydan kazançlı çıkmak için bazı ülkelerin çaba göstermeleri.
C Oyuncular gibi ülkelerin de oyun kurallarından kaçınmak istemeleri.
D Oyunlarda da kuralların ço unlukla açıkça belirtilmemesi.
241p
Yazar havagazı olayının olumsuz sonuçlanmasında kimi, neden suçluyor?
A Batı ülkelerini - Türkiye’yi dı ladıkları için
B Bütün tarafları - birbirleriyle uzla amadıkları için
C Do u ülkelerini - fazla kuralcı davrandıkları için
D Türk makamlarını - sorunu zamanında tahmin etmedikleri için
De auteur onderscheidt twee manieren van handelen inzake de aardgaskwestie. Deze
worden in drie opeenvolgende alinea’s behandeld.
251p
Noteer het nummer van de eerst van deze drie alinea’s.
De schrijver geeft in dit artikel uiting aan zijn teleurstelling door middel van een zegswijze.
261p
Citeer de zin waarin deze zegswijze voorkomt.
271p
Yazarın havagazı olayındaki tutumunu a a ıdaki terimlerden hangisi en iyi ekilde
yansıtıyor?
A bilimsel
B endi esiz
C i neleyici
D kararsız
E teselli edici
281p
Paragraflardan birinde havagazı ile ilgili bir benzetme yapılırken bir ba ka paragrafta aynı
ey bir örnekle yineleniyor. Bu paragrafları belirt.
A 1. ve 15. paragraflar
B 2. ve 14. paragraflar
C 4. ve 12. paragraflar
D 6. ve 11. paragraflar

opgave 6Tekst 6 Türkçem hakkında

291p
Yazarın, bu makaleyi yazmasının amacı nedir?
A Daha geni bir kitleye seslenmek.
B Ele tirilere cevap vermek.
C Neden öz-Türkçe kullandı ını açıklayabilmek.
D Yeni sözcüklerin kullanılmasını yaymak.
301p
Wat is het meest bepalend volgens de schrijver voor de ontwikkeling van een taal?
Het antwoord mag naar keuze in het Turks of het Nederlands.
311p
Metinde “Divan ve Servet-i Fünun Edebiyatı” neye örnek olarak veriliyor?
A Edebiyatçıların yazı dilindeki eksikliklerini nasıl kar ıladıklarını göstermeye.
B Osmanlıcanın aslında ne kadar homojen bir dil oldu unu göstermeye.
C Osmanlıcayı bir halk dili haline getirme çalı malarına.
D ‘saf dil’ diye bir dilin olamayaca ını bilimsel olarak açıklamaya
321p
Yazar, dil konusundaki dü üncelerinde kiminle hemfikirdir?
A Azra Erhat
B H. Ali Yücel
C Nurullah Ataç
331p
Bu makalede ‘öz-Türkçecilik’ neyle e anlamlı olarak görülüyor?
A Atatürk’ün ‘dil devrimi’dü üncesini savunmakla.
B Türkçe’nin geli erek bir uygarlık dili olmasıyla.
C Türkçe’nin geli mesini engelleyici bir yakla ımla.
341p
Welke vier essentiële functies van een taal noemt de schrijver?
Het antwoord mag naar keuze in het Turks of het Nederlands.
351p
Wanneer is er volgens de schrijver sprake van ‘dilin fakirle tirilmesi’?
Het antwoord mag naar keuze in het Turks of het Nederlands.
361p
A a ıdakilerden hangisi yazarın yazılarındaki sözcük seçiminde belirleyici etkendir?
A Sözcüklerin kayna ından çok, halkın dü ünsel malı olup-olmadı ı.
B Sözcüklerin yabancı dil kökenli olup-olmadı ı.
C Yazarın azınlık ve yabancı dillere kar ı duydu u a ırı ilgi.
D Yazarın sadece elit tabakaya hitabeden yazılar yazma iste i.

opgave 7Tekst 7 Telefon Kartı

373p
Tekst 7 bestaat uit twee telefoonkaarten. Elk van deze telefoonkaarten bevat een aantal
punten van informatie.
Geef voor ieder van onderstaande punten aan welke in ‘Ox Kart’ en welke in ‘Fix Kart’ te
vinden is.
1 Als het beltegoed op is kan de gebruiker niet opbellen maar wel gebeld worden.
2 Als je beltegoed op is mag je met deze kaart toch bellen voor spoedeisende gevallen.
3 Het beltegoed op deze kaart moet je binnen 5 maanden gebruikt hebben anders kan het
niet meer gebruikt worden.
4 Na elk eerste gesprek op een dag krijgt de gebruiker een bericht over zijn resterende
saldo.
Noteer op je antwoordblad de namen van de telefoonkaarten met daar achter de nummers
van de betreffende punten van informatie.
Let op: het kan voorkomen dat een punt in beide kaarten voorkomt.
Doe het als volgt (voorbeeld):
Nummers
Ox Kart …
Fix Kart …

opgave 8Tekst 8 nternet Sites

383p
Welke uitspraken met betrekking tot de tekst “Sivil leti im A ı” zijn juist en welke zijn onjuist?
1 Bij de bijeenkomsten die in de artikelen 2 en 5 genoemd worden, zijn de Verenigde Naties
betrokken.
2 De bijeenkomsten genoemd in de artikelen 4 en 7 zijn alleen voor specialisten of leden
toegankelijk.
3 De bijeenkomsten genoemd in de artikelen 6 en 10 spelen zich af in respectievelijk
Duitsland en Engeland.
4 De thema’s genoemd in de artikelen 3 en 9 hebben allebei te maken met energie.
5 In zowel artikel 1 als 8 wordt informatie gegeven over een conferentie.
Noteer op je antwoordblad achter juist en onjuist de nummers van de betreffende
uitspraken.
Doe het als volgt (voorbeeld):
Juist Onjuist
… …

opgave 9Tekst 9 Para ve öhret …

Er is maar één manier waarop het stuk “Ayrılı” succesvol gespeeld kan worden.
391p
Citeer de uitspraak die één van de spelers hierover doet.
401p
Bilginer’e göre, Türk Tiyatrosu’nun durumu neden ‘hiç olmadı ı kadar kötü’?
A Halk artık tiyatroya ilgi göstermedi i için.
B Konservatuarlar genç oyuncuları bugünkü ko ullara göre yeti tirmedikleri için.
C Oyuncular hep zengin ve ünlü olmak istedikleri için.
D Tiyatrolar kendi özlerine fazla önem verdikleri için.
411p
Olcay’ın 6. paragrafta anlattıkları konusunda a a ıdakilerden hangisi geçerli?
A abartma
B iltifat
C mizah
D zıtlık
421p
Paragraf 7’de verilen deyim “…çuvaldızı kendimize batırmamız gerekiyor”, a a ıda verilen
alıntıların hangisi ile ilgilidir?
A “Çabuk tüketmeye alı ıyor yeni gençler.” (satır 50–51)
B “Para ve öhret hırsı batırıyor” (makalenin ba lı ı)
C “… tiyatronun, heyecanını ayakta tutması lazım.” (satır 51)
D “Tiyatroya gönül veren oyuncu sayısı da çok azaldı.” (satır 34)
431p
A a ıda bazı paragrafların özeti veriliyor. Bu özetlerin hangisi do ru?
A 1. paragrafta I ıl Kasapo lu yeni oyun ile oyuncuları hakkında genel bilgi veriyor.
B 2. paragrafta bir oyuncu ‘Oyun Atölyesi’ hakkında ayrıntılı bir ekilde bilgi veriyor.
C 4. paragrafta, oyuncular, yeni tiyatro grubu için ne gibi oyunları tercih ettiklerini
anlatıyorlar.
D 7. paragrafta, oyuncular, yeni oyunun nasıl canlandırılması gerekti i konusunda görü lerini
belirtiyorlar.
441p
Bu makale ile ilgili olarak a a ıda verilen tezlerden hangisi do ru?
A “Ayrılı” oyunu hakkındaki ayrıntılar geni geni anlatılıyor.
B Oyuncular, seyircilerin oyunla ilgili olan tepkilerini anlatıyorlar.
C Oyuncular, tiyatroya ili kin kendi dü üncelerini anlatıyorlar.
D Yazar, oyuncuları birkaç i neleyici soru ile yüzyüze bırakıyor.
Lees bij de volgende vragen steeds eerst de opgave voordat je de bijbehorende tekst raadpleegt.

opgave 10Tekst 10 Alfasid

Je hebt een middenoorontsteking en je hebt een paar weken achtereen Alfasid gebruikt.
Vandaag voel je je helemaal beter en wil je geen Alfasid meer innemen.
451p
Mag je stoppen?
Zo ja, noteer op je antwoordblad ‘ja’.
Zo nee, noteer op je antwoordblad ‘nee’ en het citaat dat je antwoord ondersteunt.
Indien je in je antwoord een citaat opneemt, noteer dan de eerste drie woorden en de laatste
drie woorden van dat citaat.
Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.

opgave 11Tekst 11 Beyin

Je hebt gehoord dat thee een stimulerende werking heeft op de hersenen.
461p
Geeft dit artikel hier informatie over?
Zo ja, noteer op je antwoordblad ‘ja’ en het citaat dat je antwoord ondersteunt.
Zo nee, noteer op je antwoordblad ‘nee’.
Indien je in je antwoord een citaat opneemt, noteer dan de eerste drie woorden en de laatste
drie woorden van dat citaat.

opgave 12Tekst 12 1 Büyük Türkçe ngilizce Sözlük

2 Büyük Türkçe Fransızca Sözlük
Je wilt een hedendaags Turks gedicht in het Engels en het Frans vertalen. Het probleem is
dat in het gedicht diverse Arabische en Perzische leenwoorden staan. Daarom zoek je een
speciaal woordenboek. De bijgaande teksten beschrijven ieder één woordenboek. Slechts
één woordenboek is geschikt voor dit vertaalwerk.
471p
Schrijf het nummer op van dit woordenboek.
Noteer op je antwoordblad ook de eerste drie woorden en de laatste drie woorden van het
citaat dat de geschiktheid van het woordenboek aangeeft.
√(Einde)
Lees verder